Rig Veda Sukta 43
Mandala 5Sukta 4317 Mantras

Sukta 43

Sukta 5.43

Rishi

Atri (Ātreya) (traditional for RV 5.43)

Devata

Viśve Devāḥ / nourishing powers (often read as a broad all-gods invocation with symbolic ‘seven’ powers)

Chandas

Jagatī or Triṣṭubh (needs metrical verification; verse length suggests Jagatī tendencies)

RV 5.43 হৈছে বিশ্বে দেৱাঃৰ প্ৰতি এক বিস্তৃত আহ্বান—তেওঁলোকক পোষণকাৰী, আনন্দ-দাতা শক্তি হিচাপে কল্পনা কৰা হৈছে, যিসকলে যজমানৰ জীৱনত সমৃদ্ধিৰ “গাখীৰ আৰু মৌ” ঢালি দিয়ে। স্তোত্ৰটোৱে মুখ্য দিৱ্য সহায়কসকলৰ মাজেৰে (বিশেষকৈ পূষণ আৰু বায়ু) আগবাঢ়ি, শেষত অশ্বিন দ্বয়ৰ সৈতে সমাপ্ত হয়; ইয়াত ৰয়ি (প্ৰাচুৰ্য/ধন-সমৃদ্ধি), বাজ (কাৰ্যকৰী শক্তি আৰু বিজয়), পথ-প্ৰদৰ্শন, সুৰক্ষা, আৰু “অমৰ” শুভভাগ্যৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।

Mantras

Mantra 1

आ धेनवः पयसा तूर्ण्यर्था अमर्धन्तीरुप नो यन्तु मध्वा । महो राये बृहतीः सप्त विप्रो मयोभुवो जरिता जोहवीति ॥

দুগ্ধ-সমৃদ্ধি দিয়া ধেনুসকল তুৰন্ত আমাৰ ওচৰলৈ আহক—অবাধ, মধুময় মাধুৰ্যসহ। মহৎ ৰায়ি (বৃহৎ সমৃদ্ধি)ৰ বাবে জৰিতা-বিপ্ৰে সাতটি বিশাল, ময়োভূ (আনন্দদায়ক) শক্তিক উচ্চস্বৰে আহ্বান কৰে।

Mantra 2

आ सुष्टुती नमसा वर्तयध्यै द्यावा वाजाय पृथिवी अमृध्रे । पिता माता मधुवचाः सुहस्ता भरेभरे नो यशसावविष्टाम् ॥

হে দ্যাৱা-পৃথিৱী, বজ্ৰ-সমৃদ্ধিৰ বাবে নমস্কাৰে সু-স্তুতি প্ৰবাহিত হওক। পিতা-মাতা, মধুবচন, সুহস্ত—জীৱনৰ প্ৰতিটো ভাৰ-বহনতে যশসহ আমাৰ ৰক্ষা কৰক।

Mantra 3

अध्वर्यवश्चकृवांसो मधूनि प्र वायवे भरत चारु शुक्रम् । होतेव नः प्रथमः पाह्यस्य देव मध्वो ररिमा ते मदाय ॥

হে অধ্বৰ্যুগণ, মধুময় হৱি প্রস্তুত কৰি, বায়ুক সন্মুখলৈ আনক—সুন্দৰ, দীপ্ত পানীয়। হে দেৱ, আমাৰ বাবে প্ৰথম হোতা যেন এইক ৰক্ষা কৰা; তোমাৰ আনন্দৰ বাবে আমি তোমাক এই মধু অৰ্পণ কৰিলোঁ।

Mantra 4

दश क्षिपो युञ्जते बाहू अद्रिं सोमस्य या शमितारा सुहस्ता । मध्वो रसं सुगभस्तिर्गिरिष्ठां चनिश्चदद्दुदुहे शुक्रमंशुः ॥

দশটা ক্ষিপ্ৰ জনাই সোমৰ অধ্ৰি-পেষণশিলাত বাহু জুৰে—সেই দক্ষ, সুহস্ত শমিতাৰাসকল। মধুময় ৰসৰ পৰা, সুগভস্ত অংশুৱে গিৰিস্থ উৎসৰ পৰা দীপ্ত ধাৰা দোহে—বৈ গৈ, নিজ পথত স্থিৰ হয়।

Mantra 5

असावि ते जुजुषाणाय सोमः क्रत्वे दक्षाय बृहते मदाय । हरी रथे सुधुरा योगे अर्वागिन्द्र प्रिया कृणुहि हूयमानः ॥

তোমাৰ গ্ৰহণকাৰী মনলৈ সোম পেষিত হ’ল—ক্ৰতু আৰু দক্ষতা, আৰু মহান আনন্দলৈ। হে ইন্দ্ৰ, সুধুৰ ৰথত তোমাৰ দুটা হৰী যোগ কৰ; আহা, আহ্বানিত হৈ—এই হৱিক প্ৰিয় আৰু ফলপ্ৰদ কৰা।

Mantra 6

आ नो महीमरमतिं सजोषा ग्नां देवीं नमसा रातहव्याम् । मधोर्मदाय बृहतीमृतज्ञामाग्ने वह पथिभिर्देवयानैः ॥

আমালৈ সজোষা (একে-মন) মহী অরমতী—দেৱী গ্না—নমস্কাৰে, হব্য বহনকাৰিণীক আন। মধুৰ মধুৰসৰ মদ-আনন্দৰ বাবে, হে অগ্নি, ঋতজ্ঞা বृहতী তেঁওক দেৱযান পথসমূহেৰে বহন কৰি আন।

Mantra 7

अञ्जन्ति यं प्रथयन्तो न विप्रा वपावन्तं नाग्निना तपन्तः । पितुर्न पुत्र उपसि प्रेष्ठ आ घर्मो अग्निमृतयन्नसादि ॥

যমক ঋষিসকল অভিষিঞ্চন কৰি বিস্তাৰ কৰে—সেই শিখাক; অগ্নিৰে তপাই তপস্যাৰ উষ্ণতা জগাই, হব্যৰ দৰে পোষণ কৰে। পিতৃৰ প্ৰিয় পুত্ৰৰ দৰে, প্ৰিয় ঘৰ্ম (উষ্ণতা) ওচৰলৈ আহে; ঋত স্থাপন কৰি, আমাৰ ভিতৰত অগ্নিত আসন লয়।

Mantra 8

अच्छा मही बृहती शंतमा गीर्दूतो न गन्त्वश्विना हुवध्यै । मयोभुवा सरथा यातमर्वाग्गन्तं निधिं धुरमाणिर्न नाभिम् ॥

মহী, বृहতী, শন্তমা গীৰ—দূতৰ দৰে সোজাকৈ গৈ—অশ্বিনদ্বয়ক আহ্বান কৰিবলৈ যাওক। হে ময়োভূ (আনন্দদাতা), সু-ৰথেৰে আমাৰ ফালে আহা; গোপন নিধিৰ দৰে, আৰু নাভিৰ দৰে (অক্ষৰ কেন্দ্ৰ) পথ ধৰি ৰাখি উপস্থিত হওক।

Mantra 9

प्र तव्यसो नमउक्तिं तुरस्याहं पूष्ण उत वायोरदिक्षि । या राधसा चोदितारा मतीनां या वाजस्य द्रविणोदा उत त्मन् ॥

মই বলবান আৰু তীব্ৰগামীজনৰ প্ৰতি নমস্কাৰৰ বাণী আগবঢ়াওঁ—পূষণলৈ, আৰু বায়ুলৈও। যিসকলে নিজৰ ঐশ্বৰ্য্য-সমৃদ্ধিৰে আমাৰ চিন্তাক উদ্দীপিত কৰে, যিসকলে ‘বাজ’ৰ ধন-সাৰ দান কৰে, আৰু যিসকলে নিজেই সেই অন্তৰ্নিহিত আত্মবল।

Mantra 10

आ नामभिर्मरुतो वक्षि विश्वाना रूपेभिर्जातवेदो हुवानः । यज्ञं गिरो जरितुः सुष्टुतिं च विश्वे गन्त मरुतो विश्व ऊती ॥

হে জাতবেদস, তেওঁলোকক আহ্বান কৰি—মৰুতসকলক, সকলোকে—তেওঁলোকৰ নাম আৰু ৰূপেৰে আন। যজ্ঞলৈ, গায়কৰ প্ৰেৰিত গিৰা আৰু সুগঠিত স্তুতিলৈ তেওঁলোক আহক; বিশ্ব-সহায়ী মৰুতসকল, বিশ্ব-ৰক্ষা সহিতে আহক।

Mantra 11

आ नो दिवो बृहतः पर्वतादा सरस्वती यजता गन्तु यज्ञम् । हवं देवी जुजुषाणा घृताची शग्मां नो वाचमुशती शृणोतु ॥

বিস্তৃত দ্যুলোকৰ পৰা, মহান পৰ্বতৰ পৰা, পূজনীয়া সৰস্বতী আমাৰ যজ্ঞলৈ আহক। আহ্বান গ্ৰহণ কৰি, ঘৃতধাৰিণী দেবী—উৎসাহী—আমাৰ শক্তিশালী, ফলপ্ৰদ বাণী শুনক।

Mantra 12

आ वेधसं नीलपृष्ठं बृहन्तं बृहस्पतिं सदने सादयध्वम् । सादद्योनिं दम आ दीदिवांसं हिरण्यवर्णमरुषं सपेम ॥

গৃহৰ সদনত বেদস—জ্ঞান-গঢ়োঁতা শক্তি—নীলপৃষ্ঠ, মহান বृहস্পতিকে আসনত স্থাপন কৰা। নিজৰ যোনি-আশ্ৰয়ত অধিষ্ঠিত, দীপ্তিমান, হিৰণ্যবৰ্ণ, বলত অৰুণ—তাঁক আমি সংগ দিওঁ, সেৱা কৰোঁ।

Mantra 13

आ धर्णसिर्बृहद्दिवो रराणो विश्वेभिर्गन्त्वोमभिर्हुवानः । ग्ना वसान ओषधीरमृध्रस्त्रिधातुशृङ्गो वृषभो वयोधाः ॥

বৃহৎ দ্যুলোকৰ পৰা আনন্দিত ধৰ্ণসী, সকলো আহ্বান-ধ্বনিৰে হূত হৈ আহক। দেবীগণ আৰু ঔষধি-শক্তিসমূহ পৰিধান কৰা, অমৃধ্ৰ—অব্যাহত; ত্ৰিধাতু-শৃঙ্গ, জীৱশক্তি-ধাৰক বৃষভ—তেওঁ আগবাঢ়ি আহক।

Mantra 14

मातुष्पदे परमे शुक्र आयोर्विपन्यवो रास्पिरासो अग्मन् । सुशेव्यं नमसा रातहव्याः शिशुं मृजन्त्यायवो न वासे ॥

মাতৃ-পদৰ পৰম শ্বেত-দীপ্ত স্থানে, অনুসন্ধানীসকল—উৎসুক—উপনীত হ’ল। নমস্কাৰে, দত্ত-হৱ্যসহ, সুসেৱ্য বস্তু সাজি তোলে; যেন শিশুক মচি পৰিষ্কাৰ কৰে, তেনেকৈ বস্ত্ৰ ধোৱাৰ দৰে প্ৰাণ-শক্তিক শোধন কৰে।

Mantra 15

बृहद्वयो बृहते तुभ्यमग्ने धियाजुरो मिथुनासः सचन्त । देवोदेवः सुहवो भूतु मह्यं मा नो माता पृथिवी दुर्मतौ धात् ॥

হে অগ্নি, তোমাৰ বাবে আমি বিস্তৃত আৰু মহান বল-প্ৰাণ ধাৰণ কৰি সংযুক্ত হওঁ; ধ্যানৰ যুগল কৰ্মীসকল তোমাৰ সৈতে একেলগে গতি কৰে। দেৱসমূহৰ মাজত দেৱ, মোৰ বাবে সহজে আহ্বানযোগ্য হোৱা; আমাৰ মাতৃ পৃথিৱীয়ে যেন আমাক কুটিল-বুদ্ধিত নথয়।

Mantra 16

उरौ देवा अनिबाधे स्याम ॥

হে দেৱসকল, বিস্তৃত, বাধাহীন পৰিসৰত আমি থাকোঁ—সকলো বাধা-বন্ধনৰ পৰা মুক্ত।

Mantra 17

समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥

অশ্বিনীদ্বয়ৰ নৱীন সহায়ত, ময়োভূ—আনন্দ-দাতা, সুপ্ৰণীতি—সৎপথ-নেতৃত্বৰ অধীনত আমি সমন্বয়ে গন্তব্যত উপনীত হওঁ। আমাৰ ওচৰলৈ ৰয়ি—সমৃদ্ধি, আৰু বীৰসকল—আত্মাৰ শক্তিসমূহ বহন কৰি আনক; হে অমৃতসকল, আমাৰ সত্তা বিস্তাৰ কৰা সকলো অমৰ সৌভাগ্য আনক।

Frequently Asked Questions

Viśve Devāḥ means “All the Gods.” In RV 5.43 it is a way of invoking the whole supporting divine order—many powers working together to bring protection, guidance, and increase.

It is a poetic image for abundance and nourishment. The ‘cows’ represent flowing sources of plenty—food, wealth, joy, and inner strength—coming to the worshipper without obstruction.

They represent specific helpful functions within the all-gods prayer: Pūṣan guides on paths, Vāyu impels movement and thought, and the Aśvins bring fresh help, healing, and right-leading progress toward good fortune.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App