
Sukta 5.52
Śyāvāśva (as addressed; hymn in Śyāvāśva Ātreya cycle is traditional for Maruts in Mandala 5)
Maruts
Triṣṭubh (probable; Marut hymns commonly Triṣṭubh and the verse length fits)
এই সূক্তটো যুৱ ঝড়-দেৱতা মৰুতসকললৈ এক তীব্ৰ আহ্বান—তেওঁলোকৰ সোজা, ছলনাহীন মহিমা, গর্জনময় শক্তি, আৰু বাধা ভাঙি প্ৰাচুৰ্য মুকলি কৰা দ্ৰুত ৰথসমূহৰ প্ৰশংসা কৰে। তেওঁলোকক যজ্ঞলৈ আহিবলৈ, গায়কৰ যশ আৰু ৰক্ষাক বলৱান কৰিবলৈ, আৰু গৰু, ঘোঁৰা তথা বিজয়ী তেজ-শক্তিৰ দৰে ৰাধস্ (বৰ) দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। চিত্ৰকল্পনাই কেতিয়াবা বিশ্বব্যাপী ঝড়-কাৰ্য (মেঘ, শিল, নদী)ৰ মাজত, কেতিয়াবা উপাসকৰ অন্তৰত উদ্দীপনা আৰু সাহস জাগ্ৰত হোৱাৰ দিশে গতি কৰে।
Mantra 1
प्र श्यावाश्व धृष्णुयार्चा मरुद्भिॠक्वभिः । ये अद्रोघमनुष्वधं श्रवो मदन्ति यज्ञियाः ॥
হে শ্যাৱাশ্ব, ধীৰ সাহসেৰে মৰুদসকলৰ বাবে স্তোত্ৰ গাওঁ—ঋক্বাণীৰ গায়কসকলৰ সৈতে। যজ্ঞযোগ্য সেইসকলে দ্ৰোহহীন শ্ৰৱসত আৰু নিজৰ স্বভাৱগত শক্তিৰ মধুৰতাত আনন্দ কৰে।
Mantra 2
ते हि स्थिरस्य शवसः सखायः सन्ति धृष्णुया । ते यामन्ना धृषद्विनस्त्मना पान्ति शश्वतः ॥
কাৰণ তেওঁলোক স্থিৰ শক্তিৰ সখা, ধীৰ বলৰ সহচৰ। যাত্ৰাপথত সেই তীব্ৰগতিৱানসকলে নিজৰ স্ব-সত্তাৰে সদায় ৰক্ষা কৰে।
Mantra 3
ते स्यन्द्रासो नोक्षणोऽति ष्कन्दन्ति शर्वरीः । मरुतामधा महो दिवि क्षमा च मन्महे ॥
সেই ইন্দ্ৰাসকল—উদ্দীপক, প্ৰেৰক—বলবান ষাঁড়ৰ দৰে ৰাত্ৰিসকলক অতিক্ৰম কৰি লাফাই যায়। তেতিয়া আমি মনত ধাৰণ কৰোঁ মৰুতসকলৰ মহৎ মহিমা—উপৰ দিৱত আৰু তলৰ ক্ষিতিত।
Mantra 4
मरुत्सु वो दधीमहि स्तोमं यज्ञं च धृष्णुया । विश्वे ये मानुषा युगा पान्ति मर्त्यं रिषः ॥
মৰুতসকলৰ মাজত আমি তোমালোকৰ বাবে ধৰি ৰাখোঁ স্তোত্ৰ আৰু যজ্ঞ—ধৃষ্ট শক্তিৰে। যিসকলে সকলো মানৱ যুগজুৰি মৰ্ত্যক ৰিষ (অপকাৰ)ৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।
Mantra 5
अर्हन्तो ये सुदानवो नरो असामिशवसः । प्र यज्ञं यज्ञियेभ्यो दिवो अर्चा मरुद्भ्यः ॥
যোগ্য সেই উদাৰ দানশীল বীৰ-নরসকল, অমিশ্ৰ শক্তিৰ অধিকারী। যজ্ঞযোগ্যসকলৰ বাবে যজ্ঞ আগবঢ়োৱা; দিৱৰ দীপ্ত উচ্চতাৰ পৰা মৰুদ্ভ্যঃলৈ আৰ্চা—স্তৱ গাওঁ।
Mantra 6
आ रुक्मैरा युधा नर ऋष्वा ऋष्टीरसृक्षत । अन्वेनाँ अह विद्युतो मरुतो जज्झतीरिव भानुरर्त त्मना दिवः ॥
সোনালি দীপ্তি-উজ্জ্বল শোভাৰে, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰসহ বীৰ নৰসকলে উচ্চ, তীক্ষ্ণ বাণ-সদৃশ বর্শাসমূহ মুকলি কৰিলে। তেওঁলোকৰ পিছত নিশ্চয়েই বিদ্যুৎসমূহ অনুসৰণ কৰে—চিৰচিৰাই জ্বলা অগ্নিশিখাৰ দৰে; দ্যৌৰ ভানু (দিব্য কিৰণ) নিজ শক্তিত গতি কৰে।
Mantra 7
ये वावृधन्त पार्थिवा य उरावन्तरिक्ष आ । वृजने वा नदीनां सधस्थे वा महो दिवः ॥
যিসকলে পাৰ্থিৱ লোকত মহৎ হৈ উঠিল, আৰু যিসকলে বিস্তৃত অন্তৰিক্ষত; নদীসমূহৰ ভিৰত হওক বা মহা দ্যৌৰ আসনত হওক—সেই ঠাইতেই তেওঁলোকে নিজৰ শক্তিত স্থিত থাকে।
Mantra 9
उत स्म ते परुष्ण्यामूर्णा वसत शुन्ध्यवः । उत पव्या रथानामद्रिं भिन्दन्त्योजसा ॥
আৰু নিশ্চয়েই, হে শুদ্ধসকল, তোমালোক পৰুষ্ণী নদীত উল-সদৃশ (মেঘ-সদৃশ) আৱৰণৰূপে বাস কৰা। আৰু তোমালোকৰ ৰথসমূহৰ পৱ্যা (চকাৰ ফেলা) দ্বাৰা বলত শিলাখণ্ডো বিদীৰ্ণ কৰা।
Mantra 10
आपथयो विपथयोऽन्तस्पथा अनुपथाः । एतेभिर्मह्यं नामभिर्यज्ञं विष्टार ओहते ॥
অপথ-কৰা, বিপথ-কৰা, অন্তঃপথৰ আৰু অনুপথৰ—এই সকলো নামৰ দ্বাৰাই ‘বিষ্টাৰ’ (বিস্তাৰক) মোৰ বাবে যজ্ঞখন বিস্তাৰ কৰি উলিয়াই আনে।
Mantra 11
अधा नरो न्योहतेऽधा नियुत ओहते । अधा पारावता इति चित्रा रूपाणि दर्श्या ॥
তেতিয়া নৰ-বীৰসকল ওচৰলৈ আহে; তেতিয়া নিয়ুত (যোক্ত শক্তি) সহ ওচৰলৈ আহে; তেতিয়া যেন ‘দূৰৰ পৰা’—তেওঁলোকৰ বিচিত্ৰ ৰূপসমূহ দৰ্শনীয় হৈ উঠে।
Mantra 13
य ऋष्वा ऋष्टिविद्युतः कवयः सन्ति वेधसः । तमृषे मारुतं गणं नमस्या रमया गिरा ॥
যিসকল ঋষ্ব (উচ্চ), ঋষ্টি-বিদ্যুত (বল্লম-জ্যোতি ঝলমল) কবি আৰু বেধস (জ্ঞানী বিধাতা) — হে ঋষি, সেই মাৰুত-গণক নমস্কাৰ কৰা; আনন্দময় গিৰা (বচন)ৰে তেওঁলোকক সন্তুষ্ট কৰা।
Mantra 14
अच्छ ऋषे मारुतं गणं दाना मित्रं न योषणा । दिवो वा धृष्णव ओजसा स्तुता धीभिरिषण्यत ॥
হে ঋষি, মাৰুত-গণৰ ওচৰলৈ আহা—দানশীল, মিত্ৰ-সদৃশ সহায়, প্ৰিয়াৰ দৰে স্নেহময়। দ্যুলোকৰ পৰা হওক বা, নিজৰ তেজস্বী বলত ধৃষ্ট হৈ, ধী-প্ৰেৰিত স্তুতিত স্তুত হ’লে সিহঁতে আমাক আগুৱাই ঠেলি নিয়ে।
Mantra 15
नू मन्वान एषां देवाँ अच्छा न वक्षणा । दाना सचेत सूरिभिर्यामश्रुतेभिरञ्जिभिः ॥
এতিয়া জাগ্ৰত অনুসন্ধানৰে এই দেৱসকলৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়া; বাধা নাপাবা। সূৰিসকলৰ সৈতে একেলগে দান-চেতন হওক—যাত্ৰাৰ সত্য আহ্বান শুনা ত্বৰিত শক্তিসমূহ (অঞ্জিভিঃ) দ্বাৰা।
Mantra 16
प्र ये मे बन्ध्वेषे गां वोचन्त सूरयः पृश्निं वोचन्त मातरम् । अधा पितरमिष्मिणं रुद्रं वोचन्त शिक्वसः ॥
সত্যত আত্মীয়তা বিচৰা সূৰিসকলে মোৰ আগত ঘোষণা কৰে—‘গাই’ বুলি; পৃশ্নিক ‘মাতৃ’ বুলি ঘোষণা কৰে। তাৰ পাছত প্ৰেৰক পিতৃ—ৰুদ্ৰক—প্ৰবল, প্ৰেৰিত বাক্যৰ অধিকারীসকলে ঘোষণা কৰে।
Mantra 17
सप्त मे सप्त शाकिन एकमेका शता ददुः । यमुनायामधि श्रुतमुद्राधो गव्यं मृजे नि राधो अश्व्यं मृजे ॥
সাত আৰু সাত শক্তিমান সত্তাই মোক দিলে—একে-একে শতগুণ দান। যমুনাৰ তীৰত, যি সত্যকৈ শ্ৰুত, তাৰ ওপৰত ভৰ দি, মই দীপ্ত গোৱধনৰ বৰ উঠাই ধৰি; আৰু অন্তৰত অশ্ব-শক্তিৰ বৰ স্থাপন কৰোঁ।
The Maruts are a troop of youthful storm-deities who roar, ride in swift chariots, bring rain, and protect the sacrificer by breaking obstacles and driving away harm.
It asks for protection, victorious strength, and rādhas—practical boons like cattle and horses, along with enduring fame and energetic uplift for the worshipper and community.
In Vedic imagery it can be the hard obstruction that holds back waters and fertility; inwardly it also suggests breaking inner blockage—fear, inertia, or darkness—so force and clarity can flow.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.