Sukta 6
Sukta 5.6
Agni
এই সূক্তত অগ্নিক সত্য ‘গৃহ’ (অস্তম্) আৰু ধন-নিধি বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ ফালে সকলো পোষক শক্তি, দ্ৰুত উৰ্জা আৰু বিজয়ী বল স্বাভাৱিকভাৱে ধাৱিত হয়। যজ্ঞৰ ভিতৰত সেই শক্তিসমূহক চালিত আৰু প্ৰজ্বলিত কৰিবলৈ, আৰু গায়কসকললৈ নিৰন্তৰ বৃদ্ধি (ইষ্) আনিবলৈ—বিশেষকৈ বীৰ-শক্তি আৰু অশ্ব-সদৃশ ত্বৰিত গতি—অগ্নিক প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
अग्निं तं मन्ये यो वसुरस्तं यं यन्ति धेनवः । अस्तमर्वन्त आशवोऽस्तं नित्यासो वाजिन इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
মই অগ্নিক সেই সত্য ধন-নিধি বুলি মানোঁ—যি গৃহলৈ ধেনুসম শক্তিসমূহ গমন কৰে। সেই গৃহলৈ দ্ৰুত অশ্বসকল দৌৰে, সেই গৃহলৈ নিত্য-নৱ শক্তিশালী বাজিনসকল বল প্ৰেৰণা কৰে—স্তোতাসকললৈ ইষা (প্ৰেৰণা) আৰু বলৰ পূৰ্ণতা আনি দিয়া।
Mantra 2
सो अग्निर्यो वसुर्गृणे सं यमायन्ति धेनवः । समर्वन्तो रघुद्रुवः सं सुजातासः सूरय इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
সেই অগ্নিয়েই ধন-নিধি, যাক আমি স্তৱন কৰোঁ; তেওঁৰ ওচৰলৈ ধেনুসম শক্তিসমূহ একত্ৰ হয়। একেলগে আহে দ্ৰুত-দৃঢ় অশ্বসকল; একেলগে আহে সুজাত দীপ্ত সূৰ্যসম ঋষি/সুৰসকল—স্তোতাসকললৈ বৃদ্ধি-প্ৰেৰণা (ইষ) আনি দিয়া।
Mantra 3
अग्निर्हि वाजिनं विशे ददाति विश्वचर्षणिः । अग्नी राये स्वाभुवं स प्रीतो याति वार्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
কাৰণ অগ্নি—সৰ্বজন-ধাৰক শক্তি—জনসমূহলৈ ‘বাজ’ (কাৰ্যকৰ বলৰ পূৰ্ণতা) দান কৰে। অগ্নি, স্বাভূৱ (নিজ-উৎপন্ন) হৈ, সন্তুষ্ট হ’লে ‘ৰায়’ (সত্তাৰ পূৰ্ণতা) দিশে গমন কৰে, আৰু স্তোতাসকললৈ পুষ্টিৰ বাছনি ইষা (প্ৰেৰণা) আনি দিয়ে।
Mantra 4
आ ते अग्न इधीमहि द्युमन्तं देवाजरम् । यद्ध स्या ते पनीयसी समिद्दीदयति द्यवीषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
হে অগ্নি, তোমাৰ ওচৰলৈ আমি দীপ্তিমান, দেৱসম, অজৰ অগ্নিক জ্বলাই দিওঁ। কিয়নো যেতিয়া তোমাৰ অতি মনোহৰ সমিধা প্ৰজ্বলিত হয়, তেতিয়া ই দ্যুলোকত উজ্জ্বলকৈ দীপ্যমান হয়—সেই বৃদ্ধি-প্ৰেৰণা (ইষ) স্তোতৃসকললৈ আনি দিয়া।
Mantra 5
आ ते अग्न ऋचा हविः शुक्रस्य शोचिषस्पते । सुश्चन्द्र दस्म विश्पते हव्यवाट् तुभ्यं हूयत इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
হে অগ্নি, ঋচাৰ সৈতে আমি তোমালৈ হৱি আনি দিওঁ—হে শুক্ৰ শোচিষৰ অধিপতি। হে সু-চন্দ্ৰ, দস্ম, বিশ্পতি, হব্য-বাহক, তোমাক আহ্বান কৰা হৈছে; স্তোতৃসকললৈ বৃদ্ধি-প্ৰেৰণা (ইষ) আনি দিয়া।
Mantra 6
प्रो त्ये अग्नयोऽग्निषु विश्वं पुष्यन्ति वार्यम् । ते हिन्विरे त इन्विरे त इषण्यन्त्यानुषगिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
সেই অগ্নিসকল অগ্নিৰ মাজত আগবাঢ়ে; সকলো বাঞ্ছনীয়, উৎকৃষ্ট বস্তু পোষণ কৰে। সিহঁতে আগুৱাই ঠেলি দিয়ে, সিহঁতে তীব্ৰ কৰে, সিহঁতে অনুষঙ্গকৈ প্ৰেৰণা জাগ্ৰত কৰে—সেই বৃদ্ধি (ইষ) স্তোতৃসকললৈ আনি দিয়া।
Mantra 7
तव त्ये अग्ने अर्चयो महि व्राधन्त वाजिनः । ये पत्वभिः शफानां व्रजा भुरन्त गोनामिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
হে অগ্নি, তোমাৰ সেই জ্বালাসমূহ মহিমাৰে বৃদ্ধি পায়, বাজিক শক্তিৰে পূৰ্ণ। সিহঁতে দ্ৰুত গতিৰে ধাৱমান হৈ খুৰৰ বন্ধনী ভাঙি, দীপ্ত গোমণ্ডলীৰ গোৱাল-ঘেৰ ভেদি পেলায়—সেই ইষ্ (বৃদ্ধিৰ প্ৰেৰণা/পুষ্টি) স্তোতাসকললৈ আনি দিয়া।
Mantra 8
नवा नो अग्न आ भर स्तोतृभ्यः सुक्षितीरिषः । ते स्याम य आनृचुस्त्वादूतासो दमेदम इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
হে অগ্নি, স্তোতাসকলৰ বাবে সদায় নৱ-নৱ ইষ্ (বৃদ্ধিৰ প্ৰেৰণা/পুষ্টি) আনি দিয়া—যি সু-ক্ষিতি, উত্তম নিবাস স্থাপন কৰে। আমি যেন সেইসকলৰ হওঁ, যিসকলে অনৃচ্ (প্ৰেৰিত বাণী) দ্বাৰা লাভ কৰে, আৰু তুমি দূত হৈ প্ৰতিটো গৃহে গৃহে থাকাঁ; স্তোতাসকললৈ ইষ্ আনি দিয়া।
Mantra 9
उभे सुश्चन्द्र सर्पिषो दर्वी श्रीणीष आसनि । उतो न उत्पुपूर्या उक्थेषु शवसस्पत इषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
হে সু-চন্দ্ৰ (সু-দীপ্ত) জন, আসনত সৰ্পিষ (ঘৃত) লৈ দুয়োটা দৰ্ভী (চামুচ) তুমি পূৰ্ণ কৰাঁ। আৰু উক্থসমূহত তুমি আমাক পূৰ্ণতালৈ উত্তোলন কৰাঁ, হে শৱসস্পতি (বলৰ অধিপতি)—স্তোতাসকললৈ ইষ্ আনি দিয়া।
Mantra 10
एवाँ अग्निमजुर्यमुर्गीर्भिर्यज्ञेभिरानुषक् । दधदस्मे सुवीर्यमुत त्यदाश्वश्व्यमिषं स्तोतृभ्य आ भर ॥
এইদৰে গীত-স্তোত্ৰ আৰু যজ্ঞসমূহেৰে আমি অনৱৰতে অজৰ, অক্লান্ত অগ্নিক স্থাপন কৰোঁ। তেওঁ যেন আমাৰ ভিতৰত সু-বীৰ্য (উত্তম বীৰ-শক্তি) স্থাপন কৰে, আৰু সেই দ্ৰুত অশ্ব-শক্তিও; স্তোতাসকললৈ বৃদ্ধি-প্ৰেৰণাৰ (ইষ) দান আনি দিওক।
Frequently Asked Questions
It presents Agni as the central fire that gathers all nourishing energies and turns worship into growth. The hymn repeatedly asks him to bring continuous increase (iṣ) and strength to the singers.
Because Agni is pictured as the place where powers naturally converge—like cows returning to a stable or swift horses running to their goal. In ritual terms, the fire is the meeting-point where offerings and blessings connect.
It asks for iṣ (impulsion and increase), suvīrya (good heroic strength), and āśvaśvya (swift, horse-like power), along with the general fostering of what is excellent and choice.
Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.