Rig Veda Sukta 53
Mandala 5Sukta 5315 Mantras

Sukta 53

Sukta 5.53

Rishi

Atri (Atraya tradition) — commonly associated with Mandala 5 hymns

Devata

Maruts

Chandas

Trishtubh (probable for RV 5.53; verse-level confirmation recommended)

RV 5.53 মৰুতসকল—ধুমুহাৰ সেনাদল—লৈ এক উদ্দীপনাময় স্তোত্ৰ; তাত তেওঁলোকৰ ৰথচালিত দ্ৰুত গতি, গর্জনময় দীপ্তি আৰু জীৱনদায়ী বৰষুণৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে। কবিয়ে তেওঁলোকক নদী আৰু অঞ্চলসমূহৰ ওপৰেৰে বাধাহীনভাৱে আগবাঢ়িবলৈ, ধৰ্মনিষ্ঠ নেতা সুদাসৰ সৈতে একাত্ম হ’বলৈ, আৰু উপাসকৰ সমাজক সুৰক্ষা, বল আৰু মঙ্গলময় অনুগ্ৰহ দান কৰিবলৈ আহ্বান জনায়।

Mantras

Mantra 2

ऐतान्रथेषु तस्थुषः कः शुश्राव कथा ययुः । कस्मै सस्रुः सुदासे अन्वापय इळाभिर्वृष्टयः सह ॥

এইসকল ৰথত থিয় হৈ আছে—কোনে সিহঁতৰ কথা শুনিছে, আৰু কেনেকৈ সিহঁতে গতি কৰিলে? কাকলৈ সিহঁতে দৌৰি ওলাই গ’ল? সুদাসৰ পিছে পিছে, পোষণ-শক্তিসম্পন্ন জলধাৰা আৰু বৰষুণ একেলগে সোঁতাই ওলাই পৰে।

Mantra 3

ते म आहुर्य आययुरुप द्युभिर्विभिर्मदे । नरो मर्या अरेपस इमान्पश्यन्निति ष्टुहि ॥

সিহঁতে মোক ক’লে—‘যিসকল উল্লাস-মদত নিজৰ জ্যোতি আৰু বহুবিধ শক্তিসহ ওচৰলৈ আহিছে—মানৱ, যুৱ বীৰ, কলংকমুক্ত—সিহঁতক চোৱা; এইদৰে স্তৱ কৰ।’

Mantra 4

ये अञ्जिषु ये वाशीषु स्वभानवः स्रक्षु रुक्मेषु खादिषु । श्राया रथेषु धन्वसु ॥

যিসকল অঞ্জিষু (দ্ৰুত শক্তিত) আছে, যিসকল বাশীষু (ধ্বনি-উল্লাসত) আছে—স্বভানৱঃ, স্বয়ং-দীপ্ত; স্ৰক্ষু (মালাত), ৰুক্মেষু (সুৱৰ্ণ অলংকাৰত), খাদিষু (উজ্জ্বল ভূষণত); শ্ৰায়া—ৰথসমূহত মহিমাময়, ধন্বসু (বিস্তৃত পথত) বিচৰণশীল।

Mantra 5

युष्माकं स्मा रथाँ अनु मुदे दधे मरुतो जीरदानवः । वृष्टी द्यावो यतीरिव ॥

হে মৰুতগণ, জীৰদানৱঃ (দ্ৰুত দাতা), তোমালোকৰ ৰথসমূহৰ পিছে পিছে—নিশ্চয়—মই মোৰ আনন্দ স্থাপন কৰোঁ। যাত্ৰীসকলৰ দৰে, বৰষুণসমূহ আকাশমণ্ডলত গতি কৰে।

Mantra 6

आ यं नरः सुदानवो ददाशुषे दिवः कोशमचुच्यवुः । वि पर्जन्यं सृजन्ति रोदसी अनु धन्वना यन्ति वृष्टयः ॥

যে দানশীলজনলৈ—এই নৰঃ, সুদানৱঃ (শক্তিমান, শুভ-দাতা)—আহে; দিৱঃ কোষ (স্বৰ্গীয় ভাণ্ডাৰ) নামাই আনে। পর্জন্যক মুক্ত কৰে; ৰোদসী (দুই জগত) বিস্তৃত হৈ উঠে; আৰু ধন্বনা (বিস্তৃত পথ ধৰি) বৰষুণসমূহ আগবাঢ়ে।

Mantra 7

ततृदानाः सिन्धवः क्षोदसा रजः प्र सस्रुर्धेनवो यथा । स्यन्ना अश्वा इवाध्वनो विमोचने वि यद्वर्तन्त एन्यः ॥

ভেদি আগবাঢ়ি সিন্ধৱসকল গতি কৰি ওলাই আহে, আকাশ-মণ্ডলক ক্ষোভাই তোলে—যেন দুগ্ধবতী গাই। পথত ঘামি উঠা অশ্বৰ দৰে, বন্ধন-মোচনত যেতিয়া সিহঁতে পৃথক-পৃথক হৈ ঘূৰে—সেই উদ্দাম শক্তিসকল।

Mantra 8

आ यात मरुतो दिव आन्तरिक्षादमादुत । माव स्थात परावतः ॥

হে মৰুতসকল, দ্যুলোকৰ পৰা, অন্তৰীক্ষৰ পৰা, আৰু ওচৰৰ পৰা আহাঁ; দূৰ পৰাৱতত আঁতৰি থিয় নহ’ব।

Mantra 9

मा वो रसानितभा कुभा क्रुमुर्मा वः सिन्धुर्नि रीरमत् । मा वः परि ष्ठात्सरयुः पुरीषिण्यस्मे इत्सुम्नमस्तु वः ॥

ৰসা, অনিতভা, কুভা, ক্ৰুমু—এই স্ৰোতসমূহে তোমালোকৰ গতি ক্ষীণ নকৰক; সিন্ধুৱে তোমালোকক উলটাই নধৰক; পূৰীষিণী (সমৃদ্ধ) সৰযুৱে তোমালোকক ঘেৰি বাধা হৈ নথিয় হওক। আমাৰ বাবে নিশ্চয় তোমালোকৰ সুম্ন (অনুগ্ৰহ) হওক।

Mantra 10

तं वः शर्धं रथानां त्वेषं गणं मारुतं नव्यसीनाम् । अनु प्र यन्ति वृष्टयः ॥

তোমালোকৰ ৰথসমূহৰ সেই তীব্ৰ, উদ্যমী দল—সদা নৱ কৰ্মশীল সেই মাৰুত-গণ; তাৰ অনুসৰণে বৰ্ষাধাৰাসমূহ আগবাঢ়ি যায়।

Mantra 11

शर्धंशर्धं व एषां व्रातंव्रातं गणंगणं सुशस्तिभिः । अनु क्रामेम धीतिभिः ॥

তেওঁলোকৰ প্ৰতি শর্ধং-শর্ধং, প্ৰতি প্ৰতি ব্ৰাত, প্ৰতি প্ৰতি গণ—সু-শস্তি (সু-স্তৱ) আৰু ধীতি (উজ্জ্বল চিন্তা) লৈ আমি অনুক্ৰামেম—পদে পদে আগবাঢ়ি, তেওঁলোকৰ অগ্ৰসৰ শক্তিৰ সৈতে তাল মিলাওঁ।

Mantra 12

कस्मा अद्य सुजाताय रातहव्याय प्र ययुः । एना यामेन मरुतः ॥

আজি মৰুতসকলে কাৰ ওচৰলৈ প্ৰ যযুঃ—কাৰ সুজাত, কাৰ ৰাতহব্য (যাৰ বাবে হব্য সঠিকভাৱে অৰ্পিত) জনৰ দিশে? এই তেওঁলোকৰ যামেন, এই অগ্ৰগতি-পথেৰে?

Mantra 13

येन तोकाय तनयाय धान्यं बीजं वहध्वे अक्षितम् । अस्मभ्यं तद्धत्तन यद्व ईमहे राधो विश्वायु सौभगम् ॥

যি অক্ষয় বৃদ্ধি-বীজ তোমালোকে শিশু আৰু সন্তানৰ নিমিত্তে বহন কৰি আনা—সেইটো আমাক দান কৰা। আমি তোমালোকৰ পৰা যি ৰাধস্‌ (অনুগ্ৰহ-ধন) প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ—সেই বিশ্বায়ু সৌভাগ্য, সমগ্ৰ জীৱন-বিস্তাৰ কৰা মঙ্গল, আমাক প্ৰদান কৰা।

Mantra 14

अतीयाम निदस्तिरः स्वस्तिभिर्हित्वावद्यमरातीः । वृष्ट्वी शं योराप उस्रि भेषजं स्याम मरुतः सह ॥

তোমালোকৰ স্বস্তি-ৰক্ষাৰে আমি নিন্দা আৰু দোষাৰোপৰ ওপাৰে পাৰ হওঁ; দোষ আৰু বেঁকা বৈৰিতা দূৰ কৰি দিওঁ। হে আপঃ (জলদেৱীসকল), শান্তি আৰু বিস্তৃত আনন্দ বৰষাই, ঔষধ-সদৃশ আৰোগ্য আনক; হে মৰুতসকল, সেই সুৰত-সমন্বয়ত আমি তোমালোকৰ সৈতে থাকোঁ।

Mantra 15

सुदेवः समहासति सुवीरो नरो मरुतः स मर्त्यः । यं त्रायध्वे स्याम ते ॥

যাক তোমালোক ৰক্ষা কৰোঁ, হে মৰুত-নরসকল, সেই মর্ত্য সুদেৱ—দেৱ-অনুগ্ৰহে সমৃদ্ধ; স আনন্দত বিস্তৃত, বীৰ্যত ধনী হয়। আমি যেন তোমালোকৰ সেইজন হওঁ।

Mantra 16

स्तुहि भोजान्त्स्तुवतो अस्य यामनि रणन्गावो न यवसे । यतः पूर्वाँ इव सखीँरनु ह्वय गिरा गृणीहि कामिनः ॥

এই গায়কৰ আগবঢ়া যাত্ৰাত, হে কামনাময়, দানশীলসকলক স্তৱ কৰ—যেন গৰুবোৰ চৰণভূমিৰ বাবে ৰণৰণাই। য’ত তুমি আছা, তাতৰ পৰা পূৰ্বৰ সখীসকলৰ দৰে তেওঁলোকক অনু-আহ্বান কৰ; তোমাৰ গিৰা-বাণীৰে তেওঁলোকক উচ্চাৰণ কৰ, আৰু মৰুত-শক্তিসকলক ওচৰলৈ আন।

Frequently Asked Questions

The Maruts are a powerful group of storm deities—youthful, radiant, and chariot-borne—whose thunder, wind, and rain bring both protection and nourishment.

The poet asks that no great rivers or boundaries obstruct the Maruts’ movement, meaning: may the divine help arrive without delay or hindrance, wherever it is needed.

Along with rain and protection, the hymn repeatedly aims at the Maruts’ “sumnam”—their gracious favour—so the community gains strength, prosperity, and safety.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App