
Sukta 5.37
Indra (with solar/dawn imagery as supportive powers)
Trishtubh (probable; requires metrical verification)
এই সৰু ইন্দ্ৰ-সূক্তত ইন্দ্ৰৰ বাবে সোম পিষা যজমানক প্ৰশংসা কৰা হৈছে। তেওঁক সৌৰ দীপ্তিৰ সৈতে অগ্ৰসৰ হোৱা বুলি চিত্ৰিত কৰা হৈছে, আৰু উষাসকল তেওঁৰ যজ্ঞক্ৰিয়াৰ বাবে নিশ্চিত পথ মুকলি কৰে। ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী ৰথ-শক্তিয়ে তেওঁৰ চাৰিওফালে বহু বল একত্ৰ কৰে, আৰু সূক্তই প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়ে যে সূৰ্য আৰু অগ্নিৰ অনুগ্ৰহ লাভ কৰা সোমদাতাৰ বাবে সম্পূৰ্ণতা—শান্ত সময়ত শান্তি আৰু সংঘাতত জয়—প্ৰাপ্ত হয়।
Mantra 1
सं भानुना यतते सूर्यस्याजुह्वानो घृतपृष्ठः स्वञ्चाः । तस्मा अमृध्रा उषसो व्युच्छान्य इन्द्राय सुनवामेत्याह ॥
সূৰ্যৰ ভানু (কিৰণ) লৈ তেওঁ একত্ৰ হৈ আগবাঢ়ে; ঘৃত-পৃষ্ঠ (ঘৃত সদৃশ দীপ্তি-পিঠ) লৈ আহুতি দিয়া অৱস্থাত, নিজ দিশে সোজাকৈ গমন কৰে। তেওঁৰ বাবে অমৃধ্ৰা (অচ্যুত, ভুলনকৰা) উষাসসমূহ বিস্তাৰিত হৈ ফুটি উঠে—যি কয়: ‘ইন্দ্ৰৰ বাবে সোম ৰস নিংহো।’
Mantra 2
समिद्धाग्निर्वनवत्स्तीर्णबर्हिर्युक्तग्रावा सुतसोमो जराते । ग्रावाणो यस्येषिरं वदन्त्ययदध्वर्युर्हविषाव सिन्धुम् ॥
অগ্নি সমিধিত—বনৰ দৰে সমৃদ্ধ; বৰ্হি (পবিত্ৰ কুশ) বিছোৱা; গ্ৰাৱা (পেষণ-পাথৰ) যোক্ত; সুত সোমো যজ্ঞৰ বাবে সাজু। যাৰ পেষণ-পাথৰসমূহ তীক্ষ্ণ, প্ৰেৰক বাক্য উচ্চাৰে; অধ্বৰ্যু হৱিষা সহিত সিন্ধু-ধাৰা (সোম-স্ৰোত) চলাই তোলে।
Mantra 3
वधूरियं पतिमिच्छन्त्येति य ईं वहाते महिषीमिषिराम् । आस्य श्रवस्याद्रथ आ च घोषात्पुरू सहस्रा परि वर्तयाते ॥
এই বধূ-আত্মা পতিক বিচাৰি আগবাঢ়ে; যি তেওঁক বহন কৰে—মহিষী, ইষিৰা (প্ৰেৰক) শক্তিৰূপ ৰাণীক। তেওঁৰ শ্ৰৱস্যা (খ্যাতি)ৰ পৰা ৰথ শব্দ কৰি ওচৰলৈ আহে; বহু সহস্ৰ পৰি ঘূৰি-ফুৰি থাকে—বিজয়ী প্ৰকাশৰ চাৰিওফালে শক্তিসমূহ গোট খায়।
Mantra 4
न स राजा व्यथते यस्मिन्निन्द्रस्तीव्रं सोमं पिबति गोसखायम् । आ सत्वनैरजति हन्ति वृत्रं क्षेति क्षितीः सुभगो नाम पुष्यन् ॥
যি ৰজাৰ ভিতৰত ইন্দ্ৰ গোসখায় (ৰশ্মিসখা) তীব্ৰ সোম পান কৰে, সেই ৰজা কেতিয়াও কঁপে নাহে। সত্বন (বিজয়ী শক্তি)সমূহেৰে তেওঁ আগবঢ়াই নিয়ে; তেওঁ বৃত্ৰ (আৱৰক) বধ কৰে। তেওঁ ক্ষিতীসমূহত অধিপত্যেৰে বাস কৰে, ‘সুভগ’ নাম পুষ্ট কৰে—বিজয়-ঋতত তেওঁৰ সত্তা বৃদ্ধি পায়।
Mantra 5
पुष्यात्क्षेमे अभि योगे भवात्युभे वृतौ संयती सं जयाति । प्रियः सूर्ये प्रियो अग्ना भवाति य इन्द्राय सुतसोमो ददाशत् ॥
সেই জন ক্ষেমত (শান্তি-কল্যাণত) পুষ্ট হয়, আৰু যোগত (সংযোগ-সংগ্রামত) বিজয়ী হয়। উভয় পৰিস্থিতিৰ দুটা ঘূৰণিত, যেতিয়া দুয়োটা মুখামুখি সংঘাতে মিলিত হয়, তেতিয়া সি সম্পূৰ্ণ জয় লাভ কৰে। সূৰ্যৰ প্ৰিয় হয়, অগ্নিৰো প্ৰিয় হয়—যি ইন্দ্ৰলৈ চেপা সোম (সুতসোম) দান কৰিছে।
A luminous, solar-driven movement: the sacrificer advances with the Sun’s ray as the Dawns widen the way for Soma-pressing for Indra.
Indra’s approach is dramatized through chariot-sound and gathering hosts; symbolic imagery (bride seeking the lord) conveys union of power and its rightful master.
The many forces “turn around him” as Indra’s fame and victorious manifestation become central—an arrival scene of overwhelming support and momentum.
Practical boons are affirmed: thriving in peace, total victory in conflict, and being dear to Sun and Agni for giving pressed Soma to Indra.
ya indrāya sunavāmety āha
वधूरियं पतिमिच्छन्त्येति य ईं वहाते महिषीमिषिराम् । आस्य श्रवस्याद्रथ आ च घोषात्पुरू सहस्रा परि वर्तयाते ॥ya indrāya sutasomo dadāśat
It praises Indra as the victorious power who comes to the Soma offering, and it says the one who offers pressed Soma gains success, protection, and well-being.
They act as supportive cosmic forces: the Dawns “open” the way and solar radiance empowers the rite, showing that the sacrifice is aligned with the order of light.
Thriving in peace, complete victory in conflict, and being ‘dear’ to Sun and Agni—especially for the person who gives Indra the pressed Soma.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.