Sukta 34
Sukta 5.34
Atri (Ātreya tradition; Mandala 5 is predominantly attributed to the Atris)
Indra (with ritual actions of Soma pressing; Indra as brahma-vāhas, bearer of the Word)
Trishtubh (likely; RV 5.34 is predominantly Triṣṭubh)
RV 5.34 এটা অত্রিৰ এক সূক্ত, য’ত সোম-পেষণৰ জৰিয়তে ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰা হৈছে, আৰু তেওঁক অজাতশত্ৰু (“শত্ৰুতালৈ জন্ম নেদিয়া”) আৰু ব্ৰহ্ম-বাহস (“বাণী/ব্ৰহ্মৰ বাহক”) বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে। ইয়াত শৃঙ্খলাবদ্ধ, আহুতি দিয়া পেষকসকলক অপেষকসকলৰ সৈতে তুলনা কৰি বৈপৰীত্য দেখুওৱা হৈছে, আৰু ইন্দ্ৰক সেই শক্তি হিচাপে উপস্থাপন কৰা হৈছে যিয়ে ঋত/বিশ্ব-ব্যৱস্থাক গতি দিয়ে, বাধাদায়ক শক্তিসমূহক দমন কৰে, আৰু যজ্ঞক বিজয় আৰু বৃদ্ধি দিশে আগবঢ়াই নিয়ে।
Mantras
Mantra 1
अजातशत्रुमजरा स्वर्वत्यनु स्वधामिता दस्ममीयते । सुनोतन पचत ब्रह्मवाहसे पुरुष्टुताय प्रतरं दधातन ॥
অজাতশত্রু—শত্ৰুহীন—সেই দস্ম (অদ্ভুত-কর্মকাৰী)ৰ অনুগামী হওক; স্বধাৰ অনুক্ৰমে, স্বৰ্গীয় জ্যোতিত সমৃদ্ধ, অজৰ শক্তি আগবাঢ়ক। সোম পিষা, হোম-অন্ন ৰান্ধা; ব্ৰহ্ম-বাহস (ব্ৰহ্ম বহনকাৰী) বহুল-স্তুত জনৰ বাবে অধিক ত্বৰিত অগ্ৰগতি স্থাপন কৰা—যাতে অন্তৰ্যজ্ঞ আগবাঢ়ে।
Mantra 2
आ यः सोमेन जठरमपिप्रतामन्दत मघवा मध्वो अन्धसः । यदीं मृगाय हन्तवे महावधः सहस्रभृष्टिमुशना वधं यमत् ॥
যি সোমেৰে নিজৰ উদৰ পূৰিলে আৰু মধুৰ অন্ধস (সোমৰস) পান কৰি আনন্দিত হ’ল—সেই মঘৱা দাতা। যেতিয়া তেওঁ বাধা দিয়া ‘মৃগ’ক বধ কৰিবলৈ সহস্ৰ-ধাৰ অস্ত্ৰ বিচাৰিলে, তেতিয়া ঋষি উশনা তেওঁলৈ সেই বধ-শক্তি স্থিৰ কৰি দিলে।
Mantra 4
यस्यावधीत्पितरं यस्य मातरं यस्य शक्रो भ्रातरं नात ईषते । वेतीद्वस्य प्रयता यतंकरो न किल्बिषादीषते वस्व आकरः ॥
যিজনে পিতাক আঘাত কৰিলে, যিজনে মাতাকো আঘাত কৰিলে, আৰু যাৰ সন্মুখত ভ্ৰাতাও প্ৰতিবাদত থিয় নহয়—সেইজনেই এই সত্তাৰ আগলৈ ঠেলি দিয়া শক্তিসমূহ (প্রযত) জানে। যি আত্মাৰ প্ৰয়াসক সংযত কৰি যুঁজাই (যতংকৰ) ৰাখে, সি দোষ-অপবাদক ভয় নকৰে; সি বসুসমৃদ্ধিৰ আকৰ (খনি) হয়।
Mantra 5
न पञ्चभिर्दशभिर्वष्ट्यारभं नासुन्वता सचते पुष्यता चन । जिनाति वेदमुया हन्ति वा धुनिरा देवयुं भजति गोमति व्रजे ॥
পাঁচে বা দহে সি কেৱল এটা ধৰা-ধৰাৰ (আৰভ) কামনা নকৰে; ন চেপা-নদিয়া (অসুন্বত) লোকৰ সৈতে সঙ্গ কৰে, বাহিৰে বাহিৰে পুষ্ট হোৱা লোকৰ সঙ্গো নহয়। সি বিদ্যাৰে জয় কৰে—নচেৎ সেই ধুনিৰা চালক শক্তিৰে আঘাত কৰে; আৰু দেৱ-অন্বেষীজনক গোমতী দীপ্ত গাইৰ পালক ব্ৰজত ভাগ দি দিয়ে।
Mantra 6
वित्वक्षणः समृतौ चक्रमासजोऽसुन्वतो विषुणः सुन्वतो वृधः । इन्द्रो विश्वस्य दमिता विभीषणो यथावशं नयति दासमार्यः ॥
ভেদক কৌশলে ঋতুৰ সংযোগত সি চক্ৰ চলাই দিলে—অসুন্বতসকলৰ পৰা পৃথক, শুন্বতসকলৰ বৃদ্ধিকাৰী। ইন্দ্ৰ, সকলোৰে দমনকাৰী, ভয়ংকৰ মহিমাৰে, নিজৰ ইচ্ছামতে দাস-স্বভাৱক নেয়; আৰু আৰ্য শক্তি (উন্নত সাধক) আগবাঢ়ে।
Mantra 7
समीं पणेरजति भोजनं मुषे वि दाशुषे भजति सूनरं वसु । दुर्गे चन ध्रियते विश्व आ पुरु जनो यो अस्य तविषीमचुक्रुधत् ॥
সেই ইন্দ্ৰ পণিৰ পৰা লুকুৱাই থোৱা ভোগ-ধন অনুসন্ধানকাৰীৰ বাবে আঁতৰাই আনে; দানকাৰীক তেওঁ শক্তিশালী, দীপ্তিমান বসু-বৈভৱ ভাগ কৰি দিয়ে। দুৰ্গম পথতো সমগ্ৰ জনসমূহ ধৰি ৰখা হয়—যি কেহে তেওঁৰ তেজ-মহিমাৰ প্ৰতি ক্ৰোধ নকৰিলে।
Mantra 8
सं यज्जनौ सुधनौ विश्वशर्धसाववेदिन्द्रो मघवा गोषु शुभ्रिषु । युजं ह्यन्यमकृत प्रवेपन्युदीं गव्यं सृजते सत्वभिर्धुनिः ॥
যেতিয়া দানশীল ইন্দ্ৰে বিশ্ব-শৰ্ধাসহ দুটা সু-ধন জনসমূহক উজ্জ্বল গোৱালৈ (কিৰণ-গোৱালৈ) মাজত বিচাৰি পালে, তেতিয়া তেওঁ একক আনটোৰ যুজ-সখা কৰিলে; ধুনিঃ—কম্পনকাৰী চালক—নিজ শক্তিসমূহেৰে দীপ্ত গব্য (কিৰণ-গাই) ওপৰলৈ মুক্ত কৰে।
Mantra 9
सहस्रसामाग्निवेशिं गृणीषे शत्रिमग्न उपमां केतुमर्यः । तस्मा आपः संयतः पीपयन्त तस्मिन्क्षत्रममवत्त्वेषमस्तु ॥
মই সহস্ৰ-সাম গাই থকা অগ্নিবেশিক স্তৱ কৰোঁ—শত্ৰু-বিজয়ী, হে অগ্নি, আৰ্য অনুসন্ধানকাৰীৰ অতুল কেতু (ধ্বজা)। তেওঁৰ বাবে একত্ৰিত আপঃ (জলসমূহ) পূৰ্ণতাৰে ফুলি উঠক; তেওঁৰ ভিতৰত ক্ষত্ৰ-শক্তি বলৱতী, দীপ্তিমান হওক।
Frequently Asked Questions
It is a Soma-ritual hymn calling Indra to the offering, praising him as the power that turns mantra and sacrifice into victory, strength, and right order.
Because the hymn ties spiritual and social success to disciplined ritual effort: those who press and offer are strengthened, while neglect of the offering represents inertia or refusal of sacred order.
It presents Indra as the bearer and carrier of brahman—i.e., the inspired Word/mantra—so the hymn suggests that true speech and right offering become effective power through him.
Ask anything about Sukta 34 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.