
Sukta 5.15
Agni
এই সৰু অগ্নি-সূক্তত অগ্নিদেৱক জ্ঞানী, প্ৰাচীন ঋষি আৰু ধন-সমৃদ্ধি তথা স্থিৰতাৰ আধাৰ হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; ঘৃতৰে প্ৰজ্বলিত আৰু শোধিত। যজ্ঞচক্ৰত তেওঁ সদায় নৱজন্ম লাভ কৰা, বৈৰিতা দূৰ কৰি দিয়া এক ভয়ংকৰ ৰক্ষক ৰূপে প্ৰকাশ পায়; আৰু গুহাত লুকাই থকা ‘গুহাৰ পদচিহ্ন’ ৰূপে, যিয়ে মহা প্ৰাচুৰ্য জাগ্ৰত কৰে আৰু অত্রিক অন্ধকাৰ পাৰ কৰাই আনে।
Mantra 1
प्र वेधसे कवये वेद्याय गिरं भरे यशसे पूर्व्याय । घृतप्रसत्तो असुरः सुशेवो रायो धर्ता धरुणो वस्वो अग्निः ॥
প্ৰাচীন যশৰ বাবে, জ্ঞাতব্য সেই কবি, বিধাতা-প্ৰজ্ঞাবানৰ উদ্দেশে মই বাণী আগবঢ়াওঁ। ঘৃতৰে প্ৰসন্ন, অসুৰ—চেতন-শক্তিৰ প্ৰভু, সুহিত; ৰায়ৰ ধাৰক, আধাৰ আৰু বস্তু-ধনৰ বাহক—সেই অগ্নি।
Mantra 2
ऋतेन ऋतं धरुणं धारयन्त यज्ञस्य शाके परमे व्योमन् । दिवो धर्मन्धरुणे सेदुषो नॄञ्जातैरजाताँ अभि ये ननक्षुः ॥
ঋতেন ঋতং ধাৰুণং ধাৰয়ন্ত—যজ্ঞৰ শাকে, পৰম ব্যোমত, সত্যৰ আধাৰ স্থাপন কৰে। দিৱৰ ধৰ্ম-ধাৰুণত উপবিষ্ট সেই বীৰসকল, নিজৰ ভিতৰত জন্মা শক্তিৰে, যি এতিয়াও অজাত তাকো অভিগম কৰি অধিকাৰ কৰে।
Mantra 3
अङ्होयुवस्तन्वस्तन्वते वि वयो महद्दुष्टरं पूर्व्याय । स संवतो नवजातस्तुतुर्यात्सिङ्हं न क्रुद्धमभितः परि ष्ठुः ॥
অংহো-যুৱঃ—দুঃখ-নাশক নবযুৱা—নিজ দেহ বিস্তাৰ কৰে; পূৰ্ব্য কাৰ্যৰ বাবে মহৎ, দুস্তৰ বল বিস্তাৰিত কৰে। সংৱৎসৰ-চক্ৰে নবজাত হৈ সি আগবাঢ়ে—ক্ৰুদ্ধ সিংহৰ দৰে; যাৰ চাৰিওফালে বৈৰীসকল দূৰত অৱস্থান কৰে।
Mantra 4
मातेव यद्भरसे पप्रथानो जनंजनं धायसे चक्षसे च । वयोवयो जरसे यद्दधानः परि त्मना विषुरूपो जिगासि ॥
মাতৃৰ দৰে—যেতিয়া তুমি বহন কৰি নিজকে বিস্তাৰ কৰ—তেতিয়া জনে জনে পোষণ কৰ, দৃষ্টি দান কৰ। সত্তাৰ জৰাৰ বাবে বলৰ ওপৰত বল ধৰি, নিজ আত্মশক্তিৰে তুমি সৰ্বত্ৰ গমন কৰ; বিচিত্ৰ ৰূপ ধৰি বিচৰণ কৰ।
Mantra 5
वाजो नु ते शवसस्पात्वन्तमुरुं दोघं धरुणं देव रायः । पदं न तायुर्गुहा दधानो महो राये चितयन्नत्रिमस्पः ॥
হে দেব! তোমাৰ বলৰ পূৰ্ণতা যেন সৰ্বদূৰ সীমাকো ৰক্ষা কৰে; তোমাৰ দেৱীয় ধনৰ আধাৰ—বিস্তৃত দুহনি (দুগ্ধ-প্ৰবাহ)। গোপন ঠাইত পদচিহ্ন লুকুৱাই থোৱা যাত্ৰীৰ দৰে, তুমি গুহাত পদ স্থাপন কৰিছা; মহৎ ৰায় (ঐশ্বৰ্য) জাগ্ৰত কৰি, অত্রিক অন্ধকাৰৰ পৰা পাৰ কৰাই আনিছা।
It praises Agni as the wise, ancient seer who is kindled with ghee, protects from distress and enemies, and establishes prosperity and stability.
Because Agni is rekindled in each ritual cycle; the fire is physically re-born in the sacrifice and symbolically re-awakened as fresh divine power.
It points to a hidden place of light or abundance within darkness—Agni reveals that secret ‘footing,’ awakening inner and outer plenitude and guiding the seeker (Atri) across obscurity.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.