Sukta 44

Mantra 1

तं प्रत्नथा पूर्वथा विश्वथेमथा ज्येष्ठतातिं बर्हिषदं स्वर्विदम् । प्रतीचीनं वृजनं दोहसे गिराशुं जयन्तमनु यासु वर्धसे ॥

তাক আমি প্ৰাচীন ৰীতিত, পূৰ্বৰ ৰীতিত, সকলো ৰীতিত আৰু এতিয়াও আহ্বান কৰোঁ—সেই জ্যেষ্ঠতম মহিমা, বৰ্হিষত উপবিষ্ট, স্বৰ-লোকৰ সন্ধানী। আমাৰ ফালে মুখ কৰা, বিস্তৃত-পদচাৰীজনক আমি গিৰা-বাণীৰে দুহোঁ—দ্ৰুত, বিজয়ী—সেই পথসমূহ অনুসৰি য’ত তুমি বৃদ্ধি পাওঁ।

Mantra 2

श्रिये सुदृशीरुपरस्य याः स्वर्विरोचमानः ककुभामचोदते । सुगोपा असि न दभाय सुक्रतो परो मायाभिॠत आस नाम ते ॥

শ্ৰীৰ বাবে তুমি ওপৰৰ ৰাজ্যৰ সুদৰ্শী উচ্চতাসমূহ চলাই দিয়া, স্বৰ-লোকত দীপ্তিমান হৈ ককুভাসমূহ উদ্দীপিত কৰোঁৱা। তুমি সু-গোপা—অদভ্য, হে শুক্ৰতু; মায়াৰ পৰে, ঋতত প্ৰতিষ্ঠিত, তোমাৰ নামেই তাত স্থিত থাকে।

Mantra 3

अत्यं हविः सचते सच्च धातु चारिष्टगातुः स होता सहोभरिः । प्रसर्स्राणो अनु बर्हिर्वृषा शिशुर्मध्ये युवाजरो विस्रुहा हितः ॥

হৱিৰ অশ্বে সত্য ধাতুৰ সৈতে সংযুক্ত হয়; অক্ষত গতি-পথে চলি সি হোতা, সহোবাহক। বৰ্হিষৰ ওপৰে দ্ৰুত ধাৱমান, বৃষ—মধ্যত শিশু, সদা-যুৱ, অজৰ—বহু স্ৰোতত বিস্ৰুত হৈ তাত স্থাপিত।

Mantra 4

प्र व एते सुयुजो यामन्निष्टये नीचीरमुष्मै यम्य ऋतावृधः । सुयन्तुभिः सर्वशासैरभीशुभिः क्रिविर्नामानि प्रवणे मुषायति ॥

ইচ্ছিত সিদ্ধিৰ যাত্ৰাত এই সু-যুজ (ভালদৰে জোঁটোৱা) শক্তিসমূহ আগবাঢ়ে; ঋত (সত্য-নিয়ম) দ্বাৰা বৃদ্ধি পাই, সেইজনৰ বাবে তললৈ নত হয়। পথ-নিয়ন্ত্ৰক ৰশ্মি-ৰজ্জু, সকলো শাসন-নিয়ম আৰু অধীনকাৰী কিৰণসমূহে সৈতে—ঢালত ‘ক্ৰিৱি’ নামসমূহ (স্থিৰ উপাধি) কেঢ়ি লৈ যায়।

Mantra 5

संजर्भुराणस्तरुभिः सुतेगृभं वयाकिनं चित्तगर्भासु सुस्वरुः । धारवाकेष्वृजुगाथ शोभसे वर्धस्व पत्नीरभि जीवो अध्वरे ॥

ধাৰণকাৰী শক্তিসমূহেৰে বল সঞ্চয় কৰি তুমি সু-চাপা (ভালদৰে নিপীড়িত) হৱিৰ গৃহীত কৰিছা; চিন্তা-গৰ্ভসমূহত জাগ্ৰত, সু-স্বৰে দীপ্ত। উচ্চাৰণৰ ধাৰাসমূহত, হে ঋজু-গাথা, তুমি শোভা পাওঁ; অধ্বৰত, হে জীৱন্ত, পত্নী-শক্তিসমূহৰ অভিমুখে বৃদ্ধি পাওঁ।

Mantra 6

यादृगेव ददृशे तादृगुच्यते सं छायया दधिरे सिध्रयाप्स्वा । महीमस्मभ्यमुरुषामुरु ज्रयो बृहत्सुवीरमनपच्युतं सहः ॥

যেনেদৰে দেখা যায়, তেনেদৰেই কোৱা হয়; জলত ছায়াৰে তেওঁক একেলগে ধৰি ৰাখিছে। আমাৰ বাবে মহিমা বিস্তাৰ কৰা—ৰক্ষাত বিস্তৃত, তীব্ৰ বেগত বিস্তৃত—উচ্চ, সু-বীৰসমৃদ্ধ, অচ্যুত, সেই সহ (বল)।

Mantra 7

वेत्यग्रुर्जनिवान्वा अति स्पृधः समर्यता मनसा सूर्यः कविः । घ्रंसं रक्षन्तं परि विश्वतो गयमस्माकं शर्म वनवत्स्वावसुः ॥

নৱজাত উদ্যমী জনা আগবাঢ়ে; প্ৰতিদ্বন্দ্বিতাৰ ওপৰে উঠি যায়। মনৰ সমন্বয়ত সূৰ্য—কবি-ঋষি—উদিত হয়। চাৰিওফালে দাহ-তাপ ৰক্ষা কৰি, নিজ শক্তিধনৰ বলত আমাৰ বাবে শান্তিৰ গৃহ জয় কৰে; আমাৰ আশ্ৰয় যেন বৃদ্ধি পায়।

Mantra 8

ज्यायांसमस्य यतुनस्य केतुन ऋषिस्वरं चरति यासु नाम ते । यादृश्मिन्धायि तमपस्यया विदद्य उ स्वयं वहते सो अरं करत् ॥

এই যাদুবলতকৈও মহান তেওঁৰ কেতু—চিহ্ন। তোমাৰ নাম বহন কৰা শক্তিসমূহৰ মাজত তেওঁ ঋষিৰ স্বৰ-ধ্বনিত বিচৰণ কৰে। যি কাৰ্য-সাধনাৰ দ্বাৰা তাত স্থাপিত সত্যক বিচাৰি পায়—আৰু যি নিজেই তাক বহন কৰে—সেইজনেই তাক যথেষ্ট আৰু ঋত-সম্মত কৰি তোলে।

Mantra 9

समुद्रमासामव तस्थे अग्रिमा न रिष्यति सवनं यस्मिन्नायता । अत्रा न हार्दि क्रवणस्य रेजते यत्रा मतिर्विद्यते पूतबन्धनी ॥

সাগৰ-গভীৰত তেওঁলোকৰ ওপৰত অগ্ৰগণ্যজন অৱতৰি স্থিৰ হ’ল; যজ্ঞ-সৱন, য’ত তেওঁলোক একত্ৰিত, ক্ষতিগ্ৰস্ত নহয়। ইয়াত ভক্ষকৰ ভয়ত হৃদয় কঁপে নাহে—য’ত মতি পোৱা যায়, শুদ্ধ, ঋত-সংযমত বাঁধ খোৱা।

Mantra 10

स हि क्षत्रस्य मनसस्य चित्तिभिरेवावदस्य यजतस्य सध्रेः । अवत्सारस्य स्पृणवाम रण्वभिः शविष्ठं वाजं विदुषा चिदर्ध्यम् ॥

সেইজনেই খ্যাত্ৰ (ক্ষমতা)-ৰ আৰু মনস (মন)-ৰ সহচৰ-শক্তি; দীপ্ত বোধ-ধাৰণাৰে, যজ্ঞীয় আৰু সত্যবাক্‌ৰ সধ্ৰী (সহচৰ)। ৰণ্ব (আনন্দদায়ক) শক্তিসমূহেৰে আমি সেই অবৎসাৰ (প্ৰবাহ-প্ৰেৰক) ধাৰাক পূৰ্ণ কৰি তৃপ্ত কৰোঁ; আৰু বিদুষা (জ্ঞানী)-ৰো যোগ্য, অতি-শৱিষ্ঠ (সৰ্বাধিক বলবান) বাজ (বল-সমৃদ্ধি) লাভ কৰোঁ।

Mantra 11

श्येन आसामदितिः कक्ष्यो मदो विश्ववारस्य यजतस्य मायिनः । समन्यमन्यमर्थयन्त्येतवे विदुर्विषाणं परिपानमन्ति ते ॥

তেওঁলোকৰ শ্যেন (দ্ৰুত-উড্ডীয়মান) শক্তি আছে; অদিতি (অসীমতা) তেওঁলোকৰ কক্ষ্য (বেষ্টনী/কঁকালবন্ধ); বিশ্ববাৰ (সৰ্ব-আকাঙ্ক্ষিত), যজত (আদৰণীয়), মায়িন (দীপ্ত-ৰূপ-নির্মাতা) জনৰেই তেওঁলোকৰ মদ (উল্লাস)। তেওঁলোকে যাত্ৰাৰ বাবে পৰস্পৰক উদ্দীপিত কৰে; বিসাণ (বিস্তৃত-শৃঙ্গযুক্ত), পৰিপান (সৰ্বব্যাপী পানীয়/সোম) তেওঁলোকে জানে—সেইটো তেওঁলোকৰ ওচৰত।

Mantra 12

सदापृणो यजतो वि द्विषो वधीद्बाहुवृक्तः श्रुतवित्तर्यो वः सचा । उभा स वरा प्रत्येति भाति च यदीं गणं भजते सुप्रयावभिः ॥

সদাপৃণ (সদাই পূৰ্ণকাৰী) সেই যজত (আদৰণীয়) বৈৰী দ্বিষ (শত্রু-চলন) ধ্বংস কৰে; বাহুবৃক্ত (প্ৰসাৰিত বাহু) হৈ, শ্ৰুতবিত্‌ (শ্ৰুত-জ্ঞানী) আৰু ত্ৰায় (উদ্ধাৰক) ৰূপে তোমালোকৰ সৈতে সখা হৈ চলে। সি উভয় বৰ (দুই দান)ৰ ফালে আহে আৰু দীপ্ত হয়, যেতিয়া সুপ্ৰয়াব (সুন্দৰ গমন)সমূহেৰে শক্তিগণৰ (গণ) সৈতে নিজকে ভাগ কৰে।

Mantra 13

सुतम्भरो यजमानस्य सत्पतिर्विश्वासामूधः स धियामुदञ्चनः । भरद्धेनू रसवच्छिश्रिये पयोऽनुब्रुवाणो अध्येति न स्वपन् ॥

সুত-আনন্দ বহনকাৰী, যজমানৰ সত্যৰ অধিপতি, সকলো পূৰ্ণতাৰ উদৰ—সেইজনেই ধ্যানসমূহ ওপৰলৈ উত্তোলন কৰে। দুধাৰু গাইয়ে ৰস আনে; দুধে আসন লয়; সহ-উচ্চাৰণ কৰি তেওঁ ওপৰত গমন কৰে—নিদ্ৰাহীন।

Mantra 14

यो जागार तमृचः कामयन्ते यो जागार तमु सामानि यन्ति । यो जागार तमयं सोम आह तवाहमस्मि सख्ये न्योकाः ॥

যি জাগ্ৰত হৈছে—তাক ঋক-বাণীসমূহ কামনা কৰে; যি জাগ্ৰত হৈছে—তাৰ দিশে সাম-গীতসমূহ গমন কৰে। যি জাগ্ৰত হৈছে—তাৰ বিষয়ে এই সোম ক’য়: ‘মই তোমাৰেই, সখ্যতাত, তোমাৰ সৈতে নিবাস কৰোঁ।’

Mantra 15

अग्निर्जागार तमृचः कामयन्तेऽग्निर्जागार तमु सामानि यन्ति । अग्निर्जागार तमयं सोम आह तवाहमस्मि सख्ये न्योकाः ॥

অগ্নি জাগ্ৰত হৈছে—তাক ঋক-বাণীসমূহ কামনা কৰে; অগ্নি জাগ্ৰত হৈছে—তাৰ দিশে সাম-গীতসমূহ গমন কৰে। অগ্নি জাগ্ৰত হৈছে—তাৰ বিষয়ে এই সোম ক’য়: ‘মই তোমাৰেই, সখ্যতাত, তোমাৰ সৈতে নিবাস কৰোঁ।’