
Sukta 5.33
Atri (Ātreya)
Indra
Triṣṭubh (probable)
অত্ৰিৰ এই সূক্তত ইন্দ্ৰৰ অতুল শক্তি আৰু যুদ্ধ-জয়ী সহায়ৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে; উপাসকসকলৰ বাবে তেওঁ “সুমতি” (শুভ বুদ্ধি) জাগ্ৰত কৰক আৰু বিজয়ী শক্তি আনক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ সৰ্প-নাশক পৰাক্ৰম আৰু ধন-দানৰ কৃপা স্মৰণ কৰি, সমৃদ্ধিক দেৱীয়ে পথ দেখুওৱা “সংগ্ৰহ” হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে—যেনেকৈ গাইবোৰ নিৰাপদ গোহালিত সোমাই আহে।
Mantra 1
महि महे तवसे दीध्ये नॄनिन्द्रायेत्था तवसे अतव्यान् । यो अस्मै सुमतिं वाजसातौ स्तुतो जने समर्यश्चिकेत ॥
মহি মহে তৱসে দীধ্যে় নৄন্—ইন্দ্ৰায়, ইথা তৱসে অতৱ্যান্। যো অસ્મৈ সুমতিং ৱাজসাতৌ, স্তুতো জনে সমর্যশ্চিকেত॥
Mantra 2
स त्वं न इन्द्र धियसानो अर्कैर्हरीणां वृषन्योक्त्रमश्रेः । या इत्था मघवन्ननु जोषं वक्षो अभि प्रार्यः सक्षि जनान् ॥
স ত্বং ন ইন্দ্ৰ ধিয়সানো অর্কৈৰ্, হরীণাং বৃষণ্যোক্ত্রমশ্রেঃ। যা ইথা মঘৱন্ননু জোষং, ৱক্ষো অভি প্রার্যঃ সক্ষি জনান্॥
Mantra 3
न ते त इन्द्राभ्यस्मदृष्वायुक्तासो अब्रह्मता यदसन् । तिष्ठा रथमधि तं वज्रहस्ता रश्मिं देव यमसे स्वश्वः ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমাৰ পৰা সেই কু-যোজিত প্ৰবৃত্তিসমূহ নাছিল, যেতিয়া সিহঁত ব্ৰহ্ম (গঠনকাৰী বাণী) বিহীন আছিল। বজ্ৰহস্ত হে দেব, তুমি ৰথৰ ওপৰত স্থিৰ হৈ থিয় দিয়া; সু-অশ্বযুক্ত, হে দেব, তুমি ৰশ্মি (লগাম) ধৰা—শক্তিসমূহক সঠিক গতি-প্ৰবাহলৈ নিয়ন্ত্ৰণ কৰা।
Mantra 4
पुरू यत्त इन्द्र सन्त्युक्था गवे चकर्थोर्वरासु युध्यन् । ततक्षे सूर्याय चिदोकसि स्वे वृषा समत्सु दासस्य नाम चित् ॥
হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ বহু উক্তি (স্তোত্ৰ) আছে; বিস্তৃত ক্ষেত্ৰসমূহত যুদ্ধ কৰোঁতে তুমি গৱ (গাভী—আলোক-শক্তি)সমূহৰ বাবে স্থান কৰি দিছা। নিজ গৃহতেই সূৰ্যৰ বাবেও তুমি এক আসন খোদাই কৰিছা; সংঘাতসমূহত বৃষভৰূপে তুমি দাস (অন্ধকাৰ)ৰ নামো পতিত কৰিছা।
Mantra 5
वयं ते त इन्द्र ये च नरः शर्धो जज्ञाना याताश्च रथाः । आस्माञ्जगम्यादहिशुष्म सत्वा भगो न हव्यः प्रभृथेषु चारुः ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমি আৰু সেই নৰসকল—তোমাৰ সদ্যজাত শর্ধ (দল) আৰু আগত ৰথসমূহ—সেই অহিশুষ্ম সত্বা (সৰ্প-দমন শক্তি) আমাৰ ওচৰলৈ আহক। ভাগৰ দৰে, হব্য (আহুতি)ৰ বাবে কাম্য, তুমি প্ৰভৃথ (উপহাৰ-অৰ্পণ)সমূহত অনুগ্ৰহশীল হওঁক, দানত মনোহৰ হওঁক।
Mantra 6
पपृक्षेण्यमिन्द्र त्वे ह्योजो नृम्णानि च नृतमानो अमर्तः । स न एनीं वसवानो रयिं दाः प्रार्यः स्तुषे तुविमघस्य दानम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, তুমি পপৃক্ষেণ্য—সন্ধানযোগ্য আৰু পূৰণীয়; কিয়নো তোমাতেই আছে ওজঃ (বল) আৰু নৃম্ণানি (পৌৰুষ-শক্তিসমূহ), হে নৃতমানঃ—মানৱক সৎকৰ্মলৈ নেওঁৱা, অমৃত। সেয়ে, বসুসমূহে আৱৃত হৈ, এতিয়া আমাক ৰয়ি দিয়া—সমৃদ্ধি/পূৰ্ণতা; মই, প্ৰাৰ্য (উদ্যমী আৰ্য), তুৱিমঘ (বহুদাতা) তোমাৰ দানক স্তৱ কৰোঁ।
Mantra 8
उत त्ये मा पौरुकुत्स्यस्य सूरेस्त्रसदस्योर्हिरणिनो रराणाः । वहन्तु मा दश श्येतासो अस्य गैरिक्षितस्य क्रतुभिर्नु सश्चे ॥
আৰু পুৰুকুৎসৰ বীৰ বংশধৰ ত্ৰসদস্যুৰ সেই সোণালী, আনন্দিত শক্তিসমূহে মোক বহন কৰক; তাৰ দশটা শ্বেত অশ্বে মোক বহন কৰক। আৰু এই গিৰিক্ষিত (পৰ্বত-নিবাসী) প্ৰভুৰ ক্রতুভিঃ (ইচ্ছা-শক্তিসমূহে) সৈতে মই এতিয়া সংযুক্ত হওঁ।
Mantra 9
उत त्ये मा मारुताश्वस्य शोणाः क्रत्वामघासो विदथस्य रातौ । सहस्रा मे च्यवतानो ददान आनूकमर्यो वपुषे नार्चत् ॥
আৰু মাৰুতাশ্বৰ সেই শোণাঃ (ৰক্তবৰ্ণ), ক্রত্বা (দৃঢ়-ইচ্ছাৰে) মঘাসঃ (দানশীল) জনে বিদথৰ ৰাতৌ (সভাৰ দান-অনুষ্ঠানত) মোক বহন কৰক। চ্যৱতান, মোক সহস্ৰ দান কৰি, আৰ্যক আনূক (অগ্ৰ-শাৰী)ত দীপ্ত কৰিলে—যেন ৰূপৰ সৌন্দৰ্যৰ বাবে উঠা এক স্তোত্ৰ।
Mantra 10
उत त्ये मा ध्वन्यस्य जुष्टा लक्ष्मण्यस्य सुरुचो यतानाः । मह्ना रायः संवरणस्य ऋषेर्व्रजं न गावः प्रयता अपि ग्मन् ॥
আৰু ধ্বনি আৰু লক্ষ্মণ্যৰ প্ৰিয় সেই দীপ্তিমানসকল—সু-ৰুচিৰে আগবাঢ়ি অহা—মোক বহন কৰক। সংৱৰাণ ঋষিৰ ধনৰ মহিমাৰে, গাভীসমূহ যেন গোহালিত প্ৰৱেশ কৰে, তেনেদৰে সিহঁত প্ৰস্তুত আৰু সঠিক দিশে গৈ তেওঁৰ সত্য আশ্ৰয়লৈ আহিল।
It asks Indra for victorious strength, protection that crushes obstacles, and generous prosperity—along with sumati, a clear and favorable mind for success.
In Vedic poetry the ‘serpent’ (ahi) often represents an obstructing force. Calling Indra ahiśuṣman means asking him to break what blocks progress—outer threats and inner resistance.
It is a metaphor for wealth and benefits arriving in an orderly, secure way—gathered, protected, and settled where they truly belong, not scattered or lost.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.