
Sukta 5.27
Agni Vaiśvānara (with praise that also frames a bountiful lordly power; donor-context with Tri-aruṇa)
এই চুটি সূক্তত অগ্নিক বৈশ্বানৰ—সাৰ্বজনীন অগ্নি আৰু ৰাজসিক ক্ষমতাৰ অধিপতি—ৰূপে স্তৱ কৰা হৈছে; তেওঁ জগতত সমৃদ্ধি আৰু ঋত (সঠিক শৃঙ্খলা/ধৰ্ম) দৃশ্যমান কৰে। ত্ৰি-অৰুণৰ দান-প্ৰসংগেৰে অগ্নিৰ মহিমা ফ্ৰেম কৰা হৈছে আৰু সূক্তৰ ফলপ্ৰদতা যজ্ঞীয় বাক্ (ঋচ্/বাচ্) তথা অশ্বমেধ-পৰিবেশৰ সৈতে সংযোগ কৰা হৈছে; অন্তত ক్షত্ৰ (সাৰ্বভৌম শাসন-শক্তি) ধাৰণ কৰিবলৈ ইন্দ্ৰ–অগ্নিৰ যৌথ আহ্বানেৰে ই সমাপ্ত হয়।
Mantra 1
अनस्वन्ता सत्पतिर्मामहे मे गावा चेतिष्ठो असुरो मघोनः । त्रैवृष्णो अग्ने दशभिः सहस्रैर्वैश्वानर त्र्यरुणश्चिकेत ॥
মোৰ বাবে সত্যৰ অধিপতি আহ্বানিত হওক—শক্তিৰ অশ্বসমূহে সমৃদ্ধ। দানশীল, অতি-প্ৰজ্ঞাবান অসুৰ প্ৰকাশিত হওক। হে অগ্নি বৈশ্বানৰ! ত্ৰি-অৰুণ তোমাৰ ত্ৰিবিধ বৰ্ষণ-সমৃদ্ধিৰ পূৰ্ণ বলত দহ হাজাৰে সৈতে তোমাক চিনে।
Mantra 2
यो मे शता च विंशतिं च गोनां हरी च युक्ता सुधुरा ददाति । वैश्वानर सुष्टुतो वावृधानोऽग्ने यच्छ त्र्यरुणाय शर्म ॥
যি মোক শত আৰু বিশ গোমাতা (গো-ধন) দান কৰে, আৰু দুটা হৰি (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্ব) সু-ধুৰা ৰথত যোজিত, সু-বহনশীল কৰি দিয়ে—হে বৈশ্বানৰ, সু-স্তুত আৰু বর্ধমান! হে অগ্নি, ত্ৰ্যৰুণাৰ বাবে আশ্ৰয়দায়ক শান্তি (শৰ্ম) দান কৰা।
Mantra 3
एवा ते अग्ने सुमतिं चकानो नविष्ठाय नवमं त्रसदस्युः । यो मे गिरस्तुविजातस्य पूर्वीर्युक्तेनाभि त्र्यरुणो गृणाति ॥
এইদৰে, হে অগ্নি, তোমাৰ সুমতি কামনা কৰি, ত্ৰসদস্যু নবিষ্ঠ (সৰ্বাধিক নবীন) জনাৰ উদ্দেশে নবম স্তোত্ৰ নিবেদন কৰে; যি তুৱিজাত (মহাজাত) জনাৰ বাবে মোৰ প্ৰাচীন গিৰা, যোজিত মনৰে, গায়—সেই ত্ৰ্যৰুণাই সেগুলি উচ্চাৰণ কৰে।
Mantra 4
यो म इति प्रवोचत्यश्वमेधाय सूरये । दददृचा सनिं यते ददन्मेधामृतायते ॥
যি মোৰ বাবে ‘ইতি’ বুলি ঘোষণা কৰে, অশ্বমেধৰ বাবে সূৰ (বীৰ) জনাৰ ওচৰত; ঋচাৰ দ্বাৰা যতে (চেষ্টাশীল) জনাক সনি (লাভ) দান কৰি, ঋতায়তে (ঋতত চলা) জনাক মেধা (প্ৰজ্ঞা) দান কৰে।
Mantra 5
यस्य मा परुषाः शतमुद्धर्षयन्त्युक्षणः । अश्वमेधस्य दानाः सोमा इव त्र्याशिरः ॥
যাৰ ভিতৰত মোৰ বাবে শত শক্তি—উক্ষণ (বলবান ষাঁড়) যেন—উদ্ধাৰ কৰে; অশ্বমেধৰ পৰা উদ্ভূত তেওঁৰ দানসমূহ সোম-নিষ্পেষণৰ দৰে ত্ৰ্যাশিৰ (তিনগুণ বলযুক্ত) হৈ উঠি উথলি পৰে।
Mantra 6
इन्द्राग्नी शतदाव्न्यश्वमेधे सुवीर्यम् । क्षत्रं धारयतं बृहद्दिवि सूर्यमिवाजरम् ॥
হে ইন্দ্ৰাগ্নী, শতদাৱ্নী (শত দানদাতা), অশ্বমেধত সু-বীৰ্য (বীৰত্বময় শক্তি) স্থাপন কৰা; বৃহৎ ক্ষত্ৰ (বিস্তৃত ৰাজক্ষমতা) ধাৰণ কৰা—দিব্য বিস্তাৰত অজৰ সূৰ্যক যেন উৰ্ধ্বে ধৰি ৰাখা।
Agni Vaiśvānara is Agni as the ‘universal’ fire—present in sacrifice and in the world—who brings light, order, and prosperity by carrying offerings and awakening clarity.
Tri-aruṇa appears as a patron/donor figure through whom Agni’s bounty and recognition are framed; the hymn reflects the Vedic link between ritual praise, patronage, and prosperity.
It treats the ṛc as effective action: the rightly spoken verse grants ‘gain’ to the striver and ‘medhā’ (inspired intelligence) to the one who follows truth (ṛta).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.