Opening the text

Sukta 5.32
Indra
Triṣṭubh (probable)
এই সূক্তত ইন্দ্ৰক বাধা-ভংগকাৰী ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে: তেওঁ পৰ্বত বিদীৰ্ণ কৰি আবদ্ধ জলধাৰা মুক্ত কৰে, আৰু জীৱনদায়ী সোঁত ৰোধ কৰা দানৱক আঘাত কৰি নিপাত কৰে। ইন্দ্ৰৰ অপ্রতিৰোধ্য বজ্ৰ-শক্তিক এক বিশ্বজনীন ক্ৰিয়া হিচাপে উদ্যাপন কৰা হৈছে, যিয়ে ঋত (সঠিক শৃঙ্খলা) পুনঃস্থাপন কৰে আৰু ঋষি তথা তেওঁলোকৰ সমাজৰ সমৃদ্ধি সম্ভৱ কৰে। শেষত সুৰ চিন্তনময় হৈ সোধে—ব্ৰহ্মণ (পবিত্ৰ বাক্য/অনুষ্ঠান)ত নিবেদিত লোকসকলে কিয় ইন্দ্ৰৰ উদাৰ, ঋতুগতভাৱে যথাযথ দানক কেতিয়াও ৰোধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিব?
Mantra 1
अदर्दरुत्समसृजो वि खानि त्वमर्णवान्बद्बधानाँ अरम्णाः । महान्तमिन्द्र पर्वतं वि यद्वः सृजो वि धारा अव दानवं हन् ॥
তুমি উৎস-ঝৰ্ণাটো ভাঙি মুকলি কৰিলা, আৰু নলাসমূহ/খালসমূহ বিস্তাৰ কৰি দিলা; বন্ধনবদ্ধ বন্যা-জলসমূহক তুমি মুক্ত কৰিলা। হে ইন্দ্ৰ, যেতিয়া তুমি মহান পৰ্বতটো চিৰি পেলালা, তেতিয়া ধাৰাসমূহ বাহিৰলৈ বৈ উঠিল—ধাৰা ৰোধ কৰা দানৱক অৱনমিত কৰি বধ কৰিলা।
Mantra 2
त्वमुत्साँ ऋतुभिर्बद्बधानाँ अरंह ऊधः पर्वतस्य वज्रिन् । अहिं चिदुग्र प्रयुतं शयानं जघन्वाँ इन्द्र तविषीमधत्थाः ॥
ঋতুৰ বিধানে বন্ধনবদ্ধ উৎসসমূহক তুমি মুকলি কৰিলা; হে বজ্ৰধাৰী, পৰ্বতৰ স্ফীত ‘ঊধঃ’ (স্তন/উদৰ) তুমি উন্মুক্ত কৰিলা। আৰু সেই অহি—উগ্ৰ, গুচ্ছিত শক্তিত দীঘলকৈ শুই থকা—তাকো বধ কৰি, হে ইন্দ্ৰ, তুমি নিজৰ তৱিষী (বিজয়ী পৰাক্ৰম) স্থাপন কৰিলা।
Mantra 3
त्यस्य चिन्महतो निर्मृगस्य वधर्जघान तविषीभिरिन्द्रः । य एक इदप्रतिर्मन्यमान आदस्मादन्यो अजनिष्ट तव्यान् ॥
সেই মহৎ ‘বনৰীয়া’ মুক্তবিচৰণকাৰীৰ বধ-শক্তিক ইন্দ্ৰে নিজৰ তীব্ৰ পৰাক্ৰমে চূর্ণ কৰিলে। যি নিজকে একমাত্ৰ, প্ৰতিদ্বন্দ্বীহীন বুলি মানিছিল—তাৰ পৰা (বা তাৰ পাছত) অধিক পৰাক্ৰমী আন এজন উদ্ভৱ হ’ল।
Mantra 4
त्यं चिदेषां स्वधया मदन्तं मिहो नपातं सुवृधं तमोगाम् । वृषप्रभर्मा दानवस्य भामं वज्रेण वज्री नि जघान शुष्णम् ॥
তেওঁলোকৰ মাজত যি নিজৰ স্বধাৰ দ্বাৰা মত্ত, কুঁৱলীৰ সন্তান, সু-বৃদ্ধ, অন্ধকাৰগামী—সেইজনকো; বজ্ৰধাৰী, আঘাত-বহনকাৰী বৃষ ইন্দ্ৰে বজ্ৰেৰে দানৱৰ দীপ্ত ভাম, শুষ্ণক নিপাত কৰিলে।
Mantra 5
त्यं चिदस्य क्रतुभिर्निषत्तममर्मणो विददिदस्य मर्म । यदीं सुक्षत्र प्रभृता मदस्य युयुत्सन्तं तमसि हर्म्ये धाः ॥
নিজ কৌশলসমূহেৰে আসন গ্ৰহণ কৰিলেও, ইন্দ্ৰে অমৰ্মণৰো মর্ম—দুৰ্বল বিন্দু—উদ্ঘাটন কৰিলে। হে সুক্ষত্র! মদৰ উন্মাদনাৰে উত্থিত হৈ যুঁজিবলৈ উদ্যত হ’লে, তুমি তাক অন্ধকাৰত, বন্ধ গৃহত স্থাপন কৰিলা।
Mantra 6
त्यं चिदित्था कत्पयं शयानमसूर्ये तमसि वावृधानम् । तं चिन्मन्दानो वृषभः सुतस्योच्चैरिन्द्रो अपगूर्या जघान ॥
সেই কৎপায়—সূৰ্যহীন অন্ধকাৰত শুই থকা, তাতেই বাঢ়ি উঠা—তাকো সোমৰস-নিষ্পেষিতৰ আনন্দত উল্লসিত বৃষভ ইন্দ্ৰে ওপৰৰ পৰা আঘাত কৰি, আৱৰণ উন্মোচন কৰি, বধ কৰিলে।
Mantra 7
उद्यदिन्द्रो महते दानवाय वधर्यमिष्ट सहो अप्रतीतम् । यदीं वज्रस्य प्रभृतौ ददाभ विश्वस्य जन्तोरधमं चकार ॥
উদিত হৈ ইন্দ্ৰে মহৎ দানৱৰ বিৰুদ্ধে বধ-শক্তি প্ৰৱৰ্ত্তন কৰিলে—অপ্ৰতিহত বল। যেতিয়া বজ্ৰ ধৰি তেওঁ তাক আঘাত কৰিলে, তেতিয়া সকলো জীৱৰ মাজত তাক সৰ্বনিম্ন কৰি পেলালে।
Mantra 8
त्यं चिदर्णं मधुपं शयानमसिन्वं वव्रं मह्याददुग्रः । अपादमत्रं महता वधेन नि दुर्योण आवृणङ्मृध्रवाचम् ॥
সেই মধুপান কৰা প্ৰলয়-স্ৰোতটোও—শুই থকা—উগ্ৰ ইন্দ্ৰে মহা-আৱৰক গুহা-কন্দৰ দখল ল’লে। পদহীন, কপটীজনক তেওঁ মহৎ বধেৰে নিপাত কৰিলে; কুটিল-বাক শক্তিক দুষ্ট-যোনিত আবদ্ধ কৰি থ’লে।
Mantra 9
को अस्य शुष्मं तविषीं वरात एको धना भरते अप्रतीतः । इमे चिदस्य ज्रयसो नु देवी इन्द्रस्यौजसो भियसा जिहाते ॥
কোনে তেঁওৰ শুষ্ম (উদ্দাম বল) আৰু তৱিষী (কাৰ্যক্ষম শক্তি) ৰোধ কৰিব পাৰে? একেলগে তেঁৱেই ধন-সম্পদ বহন কৰে—অপ্ৰতিহত জন। ইন্দ্ৰৰ ওজস (তেজ-শক্তি) ৰ ভয়ত এই দৃঢ় দেবী-শক্তিসকলেও কঁপনি ধৰি আঁতৰি যায়।
Mantra 10
न्यस्मै देवी स्वधितिर्जिहीत इन्द्राय गातुरुशतीव येमे । सं यदोजो युवते विश्वमाभिरनु स्वधाव्ने क्षितयो नमन्त ॥
তেঁওৰ বাবে দেবী স্বধিতি—স্বয়ং-নিয়ন্ত্ৰিত কুঠাৰ—নত হয়; যেন আকুল হৈ ইন্দ্ৰলৈ পথ মেলি দিয়ে। যেতিয়া তেঁওৰ ওজস সকলো শক্তিৰ সৈতে একত্ৰ হয়, তেতিয়া স্বধাৱান (স্ব-অধিপতি) প্ৰভুৰ অনুগত হৈ বসতি আৰু জনসমূহ নত হয়।
Mantra 11
एकं नु त्वा सत्पतिं पाञ्चजन्यं जातं शृणोमि यशसं जनेषु । तं मे जगृभ्र आशसो नविष्ठं दोषा वस्तोर्हवमानास इन्द्रम् ॥
এজনেই—পাঁচজন্য (পাঁচগোত্ৰীয় জনতা) ৰ সত্য অধিপতি—তোমাক একেলগে শুনোঁ, মানুহৰ মাজত যশস্বী ৰূপে জন্ম লোৱা। মোৰ আশাসমূহে সেই ইন্দ্ৰক ধৰি ৰাখে—সৰ্বাধিক নৱীন, সৰ্বাধিক নিকট; ৰাতি আৰু প্ৰভাতত আমি আহ্বান কৰোঁ ইন্দ্ৰক।
Mantra 12
एवा हि त्वामृतुथा यातयन्तं मघा विप्रेभ्यो ददतं शृणोमि । किं ते ब्रह्माणो गृहते सखायो ये त्वाया निदधुः काममिन्द्र ॥
এৱা হি ত্বাং ঋতুথা যাতয়ন্তং, মঘা, বিপ্ৰেভ্যো দদতং শৃণোমি। কিম্ তে ব্ৰাহ্মাণো গৃহতে সখায়ো—যে ত্বায় নিদধুঃ কামম্, ইন্দ্ৰ॥
It praises Indra for breaking open the blockage that holds back the waters—splitting the mountain, freeing the streams, and defeating the Dānava who withholds them.
Waters represent life, fertility, and prosperity in the world, and also the flow of inspiration and vitality. Indra’s victory means these benefits can move again instead of being trapped.
It can be recited as an Indra-stuti for courage, removing obstacles, and restoring forward movement in work and life—especially in a morning fire-offering or a focused mantra recitation.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.