Rig Veda - Mandala 3
Gayatri MantraVishvamitraAgni

Mandala 3

मण्डल 3

The Family Book of Vishvamitra

Rygweda Mandala 3 jest księgą rodziny Viśvāmitry, przedstawiającą ściśle zrytualizowaną wizję, w której Agni jako Hotṛ i Jātavedas ustanawia ofiarę, niesie Somę i zapewnia zwycięstwo oraz świetność dla yajamāna. Indra, często występujący w parze z Agnim, przybywa szybko, by pić Somę, wzrasta w mocy poprzez powtarzane tłoczenie i daje siłę, pożywienie oraz triumf nad wrogością. Hymny solarne i skierowane do Savitṛ osiągają punkt kulminacyjny w celebrowanej Gāyatrī (3.62.10), łącząc poprawne wykonanie rytuału z oświeceniem i właściwym porządkiem. W swoich anuvākach mandala wielokrotnie podkreśla sekwencję (ṛta), mocne ustanowienie ognia oraz transformację ofiar w nieśmiertelność i zwycięski varchas. Księga rodzinna (Maṇḍale 2, 7) przypisywana Viśvāmitrze i jego linii zawiera słynną mantrę Gāyatrī (3.62.10) do Savitṛ. Silny rytualny akcent na Agnim jako nieskazitelnym Hotṛ i Jātavedasie, podkreślający właściwą sekwencję (ṛta) i poprawne ustanowienie ognia. Częste wspólne inwokacje Indry i Agniego związane z Somą, zwycięstwem i pożywieniem. Wybitne tematy solarne i Savitṛ obok podstawowych hymnów Agni, Indra. Powracający motyw pokonywania wrogości i ustanawiania varchas (zwycięskiej świetności) dla składającego ofiarę.

Suktas in Mandala 3

Sukta 1

Sukta 3.1

Ten hymn do Agniego przedstawia go jako świetlistego kapłana i posłańca, który sprawia, że ofiara staje się skuteczna, przywołuje bogów blisko i ustanawia pokój oraz właściwy porządek. Agni jest wychwalany w wielu kosmicznych formach, urodzony w Wodach, wznoszący się jak szybki płowy rumak i uwalniający "krowy" (promienie/bogactwo), podczas gdy wieszec prosi o trwały dobrobyt, harmonię i zwycięskie potomstwo.

23 mantras | Rishi: Viśvāmitra (traditional for RV 3.1, Agni hymn) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (standard for many Agni hymns in this section; verify by critical meter count)

Sukta 2

Sukta 3.2

RV 3.2 to hymn Triṣṭubh ku czci Agniego, który wychwala go jako bosko promienną moc kapłańską, którą sami bogowie „dają życie" poprzez kratu (wolę) i dakṣa (umiejętność). Wieszcz szuka Agniego jako najbardziej godnego wyboru środka do vāja (zwycięskiej pełni), przedstawiając go jako dar Bhṛgu, lwiopodobnego Vaiśvānarę i hojnego rozdzielacza skarbów składającemu ofiarę.

15 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.2) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 3

Sukta 3.3

Ten hymn chwali Agniego jako Vaiśvānarę, uniwersalny Ogień, który ustanawia mocne fundamenty (dharuṇa) dla ludzkiego postępu i niesie cześć bogom. Przedstawia Agniego jako nieśmiertelną kapłańską moc, która rozszerza yajñę wśród bogów, ludzi i wszystkich istot, zachowuje ṛtę (trwałe prawo) i rodzi się wielki dzięki własnej umiejętności, wynosząc Niebo i Ziemię.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Maṇḍala 3) | Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.3)

Sukta 4

Sukta 3.4

RV 3.4 to hymn do Agniego, który ustanawia ogień jako Hotṛ, kapłański głos obrzędu, prosząc go, by budził się przy każdym rozpaleniu i przyprowadzał bogów do ofiary. Poeta tworzy scenerię oświetloną świtem i harmonijne wezwanie wielu bóstw, tak aby ofiara stała się jednym, dobrze uporządkowanym spotkaniem boskich mocy dla błogosławieństwa, prawej myśli i pomyślności.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.4) | Devata: Agni (as Hotṛ and inviter of the gods)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 5

Sukta 3.5

Ten hymn chwali Agniego jako przebudzony płomień, który spotyka Uṣas (Świt) i "otwiera drzwi ciemności", prowadząc widzów na świetlistą ścieżkę. Sławi Agniego jako znającego, dobrze roznieconego kapłana i stróża boskiego porządku oraz natchnionego rzemiosła, a kończy się prośbami o Iḷā (żywiącą obfitość/wgląd), trwałe zyski i silne potomstwo pod życzliwością Agniego.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attribution for RV 3.5) | Devata: Agni (in relation to Uṣas as illumination)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 6

Sukta 3.6

Ten hymn Wiśwamitry przyzywa Agniego jako natchnionego Hotara, który kieruje ludzkie myśli i mowę ku bogom i niesie ofiarę bóstwom. Agni jest wzywany, by zaprzągł swoje rudawe, jasne od masła konie zgodnie z rta, sprowadził bóstwa na ofiarę i obdarzył czciciela trwałym bogactwem, światłem oraz zwycięskim potomstwem.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (mandala 3 attribution; RV 3.6 continues the Viśvāmitra cycle) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 7

Sukta 3.7

Ten hymn do Agniego przedstawia go jako luminiczną moc, która rodzi się i ustanawia wewnątrz kosmicznych Rodziców, dwóch Matek i dwóch Ojców, podczas gdy "siedem głosów" (sapta vāṇīḥ) wznosi się i wchodzi w jego jasną podstawę. Poprzez gęstą imagistykę kosmologiczną (szatę Nocy, siłę Byka i rozpościerających się Rodziców), poeta prosi Agniego o przedłużenie życia, bezpieczne poprowadzenie śpiewaka do własnego dhāman (siedziby) oraz obdarzenie trwałym dobrobytem, "promieniami/bydłem" (go) i silnym potomstwem.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.7) | Devata: Agni (implicit), with cosmological dyads (two Mothers/two Fathers) and the seven voices

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Sukta 8

Sukta 3.8

Ten hymn czci Vanaspati, święte drzewo lub słup przygotowany na yajñę, jako żywe boskie wsparcie, które niesie ofiary bogom i stabilizuje obrzęd. Błogosławi namaszczanie, podnoszenie i kształtowanie drewnianego filara „boskim miodem”, prosząc, aby pomyślność, potomstwo i pomyślny wzrost powstały dla składających ofiary.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.8 attribution) | Devata: Vanaspati (sacrificial tree/post as divine support)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 9

Sukta 3.9

Ten hymn chwali Apām Napāt, Agniego w jego ukrytej, wodnej formie, wybranego jako boski sprzymierzeniec i opiekun śmiertelników. Przywołuje mityczne odzyskanie i ustanowienie świętego ognia (z Mātariśvanem jako tym, który go przyniósł), i kończy się wielką wizją wielu boskich mocy służących i wprowadzających Agniego na tron jako Hotṛ.

9 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 3.9) | Devata: Apām Napāt (often associated with Agni’s hidden form in waters)

Chandas: Gāyatrī (probable for opening of RV 3.9; requires metrical verification)

Sukta 10

Sukta 3.10

Ten hymn chwali Agniego jako suwerennego króla wśród ludów i niezbędnego Hotṛ, który czyni ofiarę pełną. Podkreśla, że zarówno widzący, jak i zwykli śmiertelnicy rozpalają go w obrzędzie, oraz że on niesie natchnione "światła" (jyotīṃṣi) viprów, zanosząc ofiary bogom i zwiększając ludzką siłę oraz zdolności.

9 mantras | Rishi: Gāthina Viśvāmitra (traditional for RV 3.10) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī or Trishtubh (verify in critical edition)

Sukta 11

Sukta 3.11

Ten hymn chwali Agniego jako najważniejszego kapłana (hotṛ), umieszczonego na czele rytuału, tego, który zna ofiarę we właściwej ludzkiej kolejności (ānuṣak) i prowadzi ją bez błędu. Agni jest wzywany jako niezwyciężony przywódca rodów, szybki i zawsze odnawiany, który sprowadza bogów na ofiarę i pomaga czcicielom zdobyć pożądane bogactwa i siłę.

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.11) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.11.1; requires metrical confirmation)

Sukta 12

Sukta 3.12

RV 3.12 to wezwanie skierowane do pary bóstw, Indry i Agniego (Indrāgnī), aby przybyli do świeżo wyciśniętego Somy, przyjęli chwałę śpiewaków i obdarzyli siłą, pożywieniem oraz zwycięstwem. Hymn łączy heroiczna potęgę Indry z kapłańską mocą ognia Agniego, przedstawiając ich jako skoordynowaną siłę, która czyni boską energię "widoczną" i skuteczną dla czciciela.

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.12) | Devata: Indrāgnī (dual deity)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 13

Sukta 3.13

Ten krótki hymn Agni autorstwa Viśvāmitry wzywa boski Ogień, by przybył z bogami i zasiadł na barhis (świętym sianie), ustanawiając obrzęd we właściwym porządku. Prosi Agni o dające pokój schronienie, promienną zamożność na niebie, ziemi i wodach, oraz o niezawodną, świetlistą bohaterską moc (suvīrya), która wzrasta, a nie maleje.

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3; Agni hymn) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (opening verses of many Agni hymns in Book 3 frequently use jagatī; this verse is longer and fits jagatī movement)

Sukta 14

Sukta 3.14

Ten hymn intronizuje Agniego jako radosnego Hotṛ, który stoi niewzruszenie w vidathach (zgromadzeniach ofiarnych), rozprzestrzeniając swą blask i moc ochronną po całej ziemi. Przedstawia go jako syna Sahasa (Siły), jadącego na rydwanie błyskawic i o płomiennych włosach, chwalonego nawet przez Mitrę, Varuṇę i Marutów. Poeta ostatecznie poświęca cały rytuał Agniemu, prosząc go, by poznał i „skosztował” ofiary w jej pełni i słodyczy.

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.14) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 15

Sukta 3.15

Ten hymn przyzywa Agniego jako rozległą, płonącą potęgę, która odpiera wrogie siły, nienawistników, rakṣasy i cierpienia, jednocześnie osiedlając czciciela w „rozległym” schronieniu pokoju i ochrony. Agni jest wychwalany jako niezwyciężony przywódca i strażnik ofiary, prowadzący obrzęd do pomyślnego zakończenia i otwierający „fronty szczęścia”. Końcowa modlitwa prosi o trwałe zyski symbolizowane przez Krowę (światło/bogactwo/wiedzę), wraz z potomstwem i stałą życzliwością Agniego.

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.15) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 16

Sukta 3.16

Ten sześciowersowy hymn do Agniego przedstawia go jako władcę bohaterskiej mocy (suvīrya), pomyślności (saubhaga) i bogactwa (rāy), oraz jako skuteczną siłę stojącą za zwycięstwem nad mocami przeszkadzającymi (vṛtra-han). Chwali Agniego jako wykonawcę, który "działał" przez wszystkie światy i wśród bogów, i przekształca tę wizję w bezpośrednie wezwanie do dążenia ku bogom poprzez ofiarę. Hymn kończy się zwartą modlitwą o vāja (żywotną siłę i moc zwyciężania), obfity wzrost, energię niosącą radość (mayobhū), szeroki blask (tuvi-dyumna) i trwałą sławę (yaśas).

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 family attribution) | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; confirm in edition)

Sukta 17

Sukta 3.17

Ten krótki hymn do Agni od Viśvāmitry chwali boga ognia jako pierwszego rozpalanego zgodnie z r̥ta (rytualno-kosmicznym porządkiem), oczyszczającego, którego płomień prowadzi ofiarę i przywołuje bogów. Podkreśla namaszczenie Agni przez cykl nocy i dni, jego pokrewieństwo ze świtami, i prosi go - mądrego i przestrzegającego prawa - o zapewnienie boskiej pomocy, pomyślności i pomyślnego przebiegu adhvary (ofiarnego obrzędu).

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; common for RV 3.17—verify in metrical index)

Sukta 18

Sukta 3.18

Ten krótki hymn do Agni prosi Boga Ognia, by przybliżył się jako życzliwy przyjaciel i ojcowski opiekun, odpędzając liczne wrogie siły, które pojawiają się wśród ludzkich osad. Wieszta rozpala Agni paliwem i ghee dla siły, zwycięstwa i "klejnotu" dobrze zdobytego bogactwa, aby mieszkanie czciciela stało się promienne i pomyślne dzięki formom Agni.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

Sukta 19

Sukta 3.19

Ten krótki hymn wybiera Agniego jako Hotṛ (kapłana przyzywającego) i wychwala go jako natchnionego, wszechwiedzącego wizjonera, który ustanawia boskie moce wewnątrz ofiary. Prosi Agniego, aby wzmocnił umysł czciciela, nauczył go panowania nad sobą i obdarzył bogactwem, siłą oraz zdolnością słyszenia i przyjmowania prawdy (śravas). Zakończenie nawiązuje do pierwotnego ustanowienia Agniego przez bogów i modli się, aby przebudził się jako obrońca „tutaj” w ucieleśnionym człowieku.

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 20

Sukta 3.20

Ten krótki hymn jest porannym zbiorowym wezwaniem, które przyzywa Agniego wraz z Uṣas, Aśvinami i Dadhikrāvanem, prosząc "bogów dobrego światła", aby usłyszeli i uczestniczyli w ofierze. Rozszerza się w inkluzywne wezwanie głównych mocy boskich (Bṛhaspati, Savitṛ, Mitra-Varuṇa, Bhaga, Vasus, Rudras, Ādityas), przedstawiając yajñę jako skoordynowaną podróż prowadzoną przez luminarny porządek i właściwy ruch.

5 mantras | Devata: Agni, Uṣas, Aśvins, Dadhikrāvan (collective invocation)

Sukta 21

Sukta 3.21

Ten krótki hymn przyzywa Agniego jako Jātavedasa i Hotṛ, aby umieścił obrzęd ofiarnika "pośród nieśmiertelnych", zapewniając jego przyjęcie i przeprowadzenie we właściwym porządku. Podkreśla obficie polane ghee ofiary (stokāḥ ghṛtaścutaḥ) oraz rolę Agniego jako najważniejszego uczestnika: zasiadającego jako pierwszy, rozpalonego jako najlepszy ṛṣi i działającego jako obrońca oraz organizator ofiary.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 attribution) | Devata: Agni (Jātavedas, Hotṛ)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not fully scanned)

Sukta 22

Sukta 3.22

Ten krótki hymn do Agnie przedstawia ofiarny Ogień jako boskie naczynie, w którym Indra umieszcza i spożywa wyciśnięty Somę, czyniąc Agniego wspólnym centrum ofiary i zwycięstwa. Rozszerza zasięg Agniego od ziemi do „potoku niebios”, wzywając bogów na ich trony władzy i przywołujący wspierające Wody dla ruchu światła. Sukta kończy się modlitwą o wgląd natchniony przez Iḷā, trwały zysk „krów/promieni” oraz pomyślność rodu dzięki łaskawej przychylności Agniego.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni (with Indra as associated actor)

Chandas: Triṣṭubh (probable; long verse)

Sukta 23

Sukta 3.23

Ten krótki hymn do Agnie wychwala Jātavedasa jako świeżo roznieconego, dobrze ustanowionego kapłana ofiary, który wnosi "nieśmiertelność" na miejsce rytualne. Opisuje narodziny Agnie poprzez tarcie i rozniecanie, jego radość pośród Matek (drewienka do rozniecania/wody), i prosi go o dokonanie natchnionej przez Iḷā obfitości, bydła/promienistości i silnego potomstwa dla czciciela.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.23) | Devata: Agni Jātavedas

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)

Sukta 24

Sukta 3.24

Ten krótki hymn do Agniego prosi ofiarny Ogień o pokonanie wrogich sił zarówno w zewnętrznym konflikcie, jak i wewnętrznej przeszkodzie, oraz o ustanowienie „várchas” (blasku, zwycięskiej świetności) dla yajamāna. Agni jest zapraszany na przygotowane miejsce rytualne (barhis), przebudzany przez luminousną moc, i proszony o darowanie „rayi” (pomyślności/obfitości) bogatej w bohaterską siłę, jednocześnie oczyszczając intencję czcicieli.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.24) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.24; confirm by metrical scan—shorter cadence suggests gāyatrī-like)

Sukta 25

Sukta 3.25

Ten krótki hymn do Agniego przedstawia boga ognia jako syna Nieba i ucieleśnioną obecność Ziemi, wszechwiedzącego kapłana, który poprawnie rozmieszcza bogów w ofierze. Sławi Agniego jako uniwersalny, nieśmiertelny blask, który wzrasta przez pełną czci cześć i, gdy rozniecony "pośród wód", rozszerza i chroni wspólne siedziby ludzkiego życia.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.25) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification on full hymn)

Sukta 26

Sukta 3.26

Ten hymn linii Kuśika Wiszvamitry przywołuje Agni Waiśwānara jako uniwersalny Ogień, który odkrywa "lśniący świat" (svar) i wiernie niesie ofiarę wzdłuż prawdziwego kursu rty. Gdy uwielbienie się rozwija, moc Agni jest wzmacniana przez Marutów, dzikich, deszczem lśniących sprzymierzeńców, aż Agni objawia się jako niewyczerpane, wielostrumienne źródło: mądry "ojciec wypowiedzi" (wāc), którego sami Niebo i Ziemia podtrzymują.

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina / Kuśika lineage (self-referential: kuśikāsaḥ) | Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Jagatī (likely; long pādas; requires metrical verification)

Sukta 27

Sukta 3.27

Ten hymn do Agniego przedstawia go jako wiodącą naprzód moc ofiary, która niesie klarowną ofiarę w górę i czyni drogę do bogów dostępną. Wielokrotnie ujmuje "vāja" (pełnię, zwycięską siłę) jako coś wprowadzonego w ruch i kierowanego przez Agniego poprzez adhvara (ofarniczą podróż). Sukta kończy się rozpalaniem Agniego jako byczej siły, prosząc go, by płonął szeroko w Przestronności (bṛhat), udzielając łaski i dopełnienia jażni.

15 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni (as the one who leads offerings to the gods; verse frames ascent of offerings/forces)

Chandas: Gāyatrī (shorter tri-pāda style; this verse is compact and gāyatrī-like in feel—exact metrical counting may vary by recension)

Sukta 28

Sukta 3.28

Ten krótki hymn do Agni zaprasza Jātavedasa, by przyjął puroḷāśa (ofiarne ciasto) oraz āhuti podczas tłoczeń Somy, zwłaszcza podczas porannych i południowych savan. Podkreśla prawowity udział Agniego w ofierze oraz rolę dhīraḥ (niezłomnych mędrców) w zachowaniu integralności rytuału, aby natchniona myśl (dhī) i dobrostan zostały wzmocnione.

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed to the Viśvāmitra family for Maṇḍala 3; hymn-level attribution may vary by recension) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Tr̥ṣṭubh (predominant in RV 3.28; verse-level scansion may show variation)

Sukta 29

Sukta 3.29

Ten hymn jest żywą liturgią rozpalania Agni przez manthanę (kręcenie ognia), traktującą narodziny ognia jako celowe, święte stworzenie, które odnawia starożytny rytuał. Gdy Agni powstaje, dym i płomień jako znaki, staje się wybranym Hotarem, który prowadzi ofiarę naprzód, daje siłę i zwycięstwo nad siłami przeszkadzającymi oraz prowadzi czcicieli do ustalonego, "pewnego" miejsca, gdzie rozkosz Somy jest osiągana przez niego.

16 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for early RV 3) | Devata: Agni (manifested through manthana)

Chandas: Jagatī or Tr̥ṣṭubh (verse needs metrical verification; fire-kindling hymns often vary)

Sukta 30

Sukta 3.30

RV 3.30 to potężny hymn ku czci Indry, w którym ród Viśvāmitry wzywa kochającego Somę bohatera jako jedynego jasno widzącego i rozstrzygającego obrońcę w ludzkich konfliktach. Hymn wychwala prawopodobną moc Indry, która potrafi zerwać więzy i usunąć przeszkody, i błaga go, aby usłyszał śpiewaków, przyjął ofiary oraz nadał zwycięstwo, bogactwo i pomyślność.

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional ascription for RV 3.30) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; common for Indra hymns in this mandala)

Sukta 31

Sukta 3.31

Ten hymn z kręgu Viśvāmitry wysławia Agni poprzez gęste obrazy "rodzinne" i pokoleniowe, ojciec, córka, pokrewieństwo, sugerując ukryte relacje, dzięki którym Ṛta (kosmiczny porządek) jest rozniecany i podtrzymywany. Przechodzi od wewnętrznego, znającego prawo ognia, który łączy i harmonizuje moce, ku szerszej wizji kosmogonicznej ustanowienia siedziby/podparcia dla Ojca i rozszerzania świetlistego świata. Zakończenie przybiera charakter bojowy i praktyczny, wzywając Indrę jako siłę, która przełamuje przeszkody i zapewnia bogactwo oraz zwycięstwo, ukazując jak porządek ofiarny kończy się ochroną i obfitością.

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika) (traditional attribution for Maṇḍala 3; hymn 3.31 often associated with Viśvāmitra’s circle) | Devata: Agni (with esoteric family/cosmic relations imagery)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 32

Sukta 3.32

Ten hymn zaprasza Indrę jako pana Somy do południowego wyciskania, nakłaniając go do picia, doznania uniesienia i skierowania swojej zwycięskiej mocy ku czcicielom. Chwali jego wrodzoną, nieograniczoną potęgę, która miała objawić się od urodzenia, i prosi go, by usłyszał wezwanie w bitwie, zniszczył przeszkody (vṛtrāṇi) i zapewnił prawdziwe bogactwo oraz zwycięstwo.

17 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.32) | Devata: Indra (Soma-pati)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 33

Sukta 3.33

Ten hymn chwali parę bogiń-rzek Vipāṭ i Śutudrī jako dające życie, szybkie i macierzyńskie wody wypływające z gór oraz błaga je o bezpieczną przeprawę i opiekę. Wspomina również archetypowy czyn Indry, który uwolnił wody, uderzając w przeszkadzającego węża/zamknięcia, łącząc swobodny przepływ rzek z boskim zwycięstwem nad ograniczeniem. Sukta kończy się praktyczną, współczującą modlitwą, aby przeszkody zostały zmiecione, a "dwie niewinne" osiągnęły bezpieczeństwo i pomyślność.

13 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika) | Devata: Vipāṭ and Śutudrī (paired river-goddesses; also connected to Sindhu complex)

Chandas: Jagatī

Sukta 34

Sukta 3.34

Ten hymn chwali Indrę jako łamacza twierdz, który umocniony świętą mową (brahman) obala opozycję Dāsa/Dasyu, rozprasza wrogów i zdobywa prawdziwe bogactwo dla wieszczów. Hymn głosi wielkość i słuszność jego czynów: prostuje to, co krzywe, i zwycięża dzięki nieodpartej sile, a kończy się jako modlitwa bojowa prosząca Indrę, by usłyszał i wspierał czcicieli w walce i pomyślności.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.34 traditionally) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 35

Sukta 3.35

Ten hymn jest nagłym zaproszeniem Somy dla Indry: jego płowe rumaki są wołane do rydwanu, a on jest proszony, by przybył szybko i wypił wyciśniętą Somę przygotowaną na barhis. Poeta chwali Indrę jako najbardziej męskiego zdobywcę łupów, który kruszy przeszkody podobne do Vṛtry, i błaga go o zwycięstwo, ochronę w zawodach oraz gromadzenie bogactwa.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Maṇḍala 3 general attribution; Sukta 35 also in Viśvāmitra collection) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 36

Sukta 3.36

Ten hymn przyzywa Indrę jako nieustannie umacnianego bohatera, który wzrasta przy każdym wyciskaniu Somy i staje się "szeroko słyszany" dzięki swoim wielkim czynom. Łączy rozszerzającą się potęgę Indry z napełniającą siłą Somy, używając spływu rzek do oceanu jako kosmicznego obrazu niepowstrzymanego rozmachu. Sukta kończy się bezpośrednią modlitwą bojową: niech hojny Indra usłyszy, pokona przeszkody (vṛtrāṇi) i zdobędzie skarby dla czcicieli.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (continuing Maṇḍala 3 sequence) | Devata: Indra (contextually; hymn continues Indra-Soma motif)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 37

Sukta 3.37

RV 3.37 to zwarte, potężne wezwanie Indry jako pogromcy Vṛtry i zwycięzcy bitew, nakłaniające go, by zwrócił się ku czcicielom i umocnił ich zwycięstwa. Hymn wielokrotnie wzywa Indrę z bliska i z daleka, prosząc go o szybkie przybycie, przyjęcie ofiary i złamanie przeszkadzających mocy, które wstrzymują światło, wody i postęp.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (opening of RV 3.37 traditionally attributed to Viśvāmitra). | Devata: Indra.

Chandas: Gāyatrī (short 3-pāda structure suggests a compact meter; many such invocatory openings are in Gāyatrī).

Sukta 38

Sukta 3.38

Ten hymn Wiśwamitry uruchamia natchnioną myśl poety niczym dobrze zaprzężonego wyścigowego rumaka, szukając wewnętrznego widzenia i towarzystwa wieszczów, podczas gdy wzywa Indrę, by przełamał przeszkody i zdobył pełnię. Indra jest wychwalany nie tylko jako heroiczna moc w zewnętrznej walce, ale jako oświecona Moc Umysłu, która sprawia, że ukryte "oddechy" i prawdy budzą się i poruszają. Późniejszy wizjonerski zwrot wprowadza subtelny porządek kosmiczny, Gandharwów wewnątrz prawa, oraz pomocniczą obecność Sawitry jako budziciela i napędzacza prawidłowego widzenia.

10 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for Mandala 3 Indra cycle; hymn-level attribution) | Devata: Indra (with inner-psychological emphasis on Indra as the illumined Mind-Power); ancillary: Savitṛ appears later in the hymn

Chandas: Triṣṭubh (dominant meter for RV 3.38)

Sukta 39

Sukta 3.39

Ten hymn Triṣṭubh do Indry przedstawia natchniony „hymn myśli” (mati/stoma) wznoszący się z serca do Pana, prosząc go, by rozpoznał i przebudził swoją własną moc w ofiarującym. Przypomina czyn Prawdy Indry odnalezienia ukrytego Słońca z Navagvami i Daśagvami, światło odzyskane z ciemności, następnie zwraca się do obecnej prośby o pomoc w walce, zwycięstwa nad przeszkadzającymi i zdobycia bogactwa oraz dobrostanu.

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 40

Sukta 3.40

Ten hymn wzywa Indrę, byka siły, do świeżo wyciśniętego Somy i prosi go, by pił, chronił i pomnażał słodką istotę (madhu/andhas), która daje moc składającemu ofiarę. Wielokrotnie nakłania Indrę, by przybywał z daleka i z bliska, by wszedł w "przestrzeń środkową" i uczynił ją kanałem zwycięstwa, światła i siły żywiennej.

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī

Sukta 41

Sukta 3.41

RV 3.41 to hymn zapraszający (āhvāna), wzywający Indrę, by zwrócił swą radość ku składającym ofiary i przybył szybko ze swymi dwoma kasztanatymi rumakami, by pić Somę. Hymn wychwala go jako „pana siły”, który naturalnie ciągnie do ofiary i do dobrze przygotowanego siedzenia (barhis), a także przedstawia myśli czciciela gromadzące się wokół Indry jak matki wokół cielęcia. Celem hymnu jest zapewnienie obecności Indry, jego radości z Som oraz wynikającego z tego udzielenia siły, ochrony i zwycięstwa.

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Indra

Chandas: Gayatri (probable for RV 3.41.1; verify per critical edition)

Sukta 42

Sukta 3.42

Ten hymn jest zapraszającą pieśnią somową do Indry: poeta wzywa go, by przybył szybko na swoich dwóch kasztanowatych koniach i wypił świeżo wyciśniętą Somę. Powtarzające się wezwania nakłaniają Indrę, by umieścił Somę w swoim brzuchu i został wzmocniony, aby mógł udzielić ochrony, mocy i zwycięstwa rodowi Kuśika/Wiśwamitra, który go wzywa.

9 mantras | Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional; verify Anukramaṇī) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 43

Sukta 3.43

Ten hymn jest gorącym zaproszeniem do Indry, by przybył szybko na swoim rydwanie do wyciskania Somy i zajął miejsce na rozścielonym barhisie, dołączając do składających ofiarę jako umiłowany sojusznik. Chwali Indrę jako zwycięskiego w bitwie, zabijającego Vṛtrę pana mocy i bogactwa, i prosi go, by stał się obrońcą, królewskim przywódcą i natchnicielem daru widzenia przez Somę. Cel hymnu jest zarówno rytualny (przyciągnięcie Indry do picia i umocnienia obrzędu), jak i egzystencjalny (zapewnienie zwycięstwa, obfitości i natchnionego widzenia).

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.43) | Devata: Indra (invited to Soma-drinking; chariot imagery)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (opening verses of RV 3.43 often vary; requires metrical verification)

Sukta 44

Sukta 3.44

Ten krótki hymn w stylu Gāyatrī zaprasza Indrę do wyciskania somy, prosząc go, by przybył ze swymi płowym końmi i zajął miejsce na lśniącym rydwanie podczas ofiary. Następnie wychwala Indrę jako podtrzymującego Niebo i Ziemię, który ustanawia obfite pożywienie, kończąc obrazem Indry jako płowego Byka, który uzbraja się w wadżrę dla zwycięskiego działania.

4 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 Indra cycle; RV 3.44) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.44; shorter pādas consistent with Gāyatrī-stotra style)

Sukta 45

Sukta 3.45

Ten krótki hymn wzywa Indrę, by przybył szybko ze swoimi płowożółtymi rumakami/energiami (harī), niepowstrzymywany przez żadne ograniczenia, aby uczestniczyć w ofierze i umocnić składającego ofiarę. Chwali głęboką, oceanicznej natury postanowienie (kratu) Indry, które karmi wzrost jak dobrze strzeżone strumienie i bydło idące na pastwisko. Hymn kończy się stwierdzeniem, że Indra jest samopędny i samowładny, modląc się, aby jego rosnąca moc przyniosła czcicielowi najwyższą, najbardziej trwałą sławę i pomyślne wysłuchanie.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.45 Indra hymn) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable)

Sukta 46

Sukta 3.46

Ten krótki hymn do Indry wielbi Pana niosącego piorun jako samowładcę, wiecznie młodego, a jednak nie starzejące się Byka, którego bohaterskie czyny są rozległe i szeroko znane. Przedstawia Indrę jako przenikającego wszelkie miary, przewyższającego niebo, ziemię i przestrzeń pośrednią, podczas gdy rytuał kończy się przygotowaniem i ofiarowaniem Somy, aby mógł pić i obdarzać ochroną oraz zwycięstwem.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (very likely)

Sukta 47

Sukta 3.47

Ten krótki hymn do Indry i Marutów zaprasza Indrę, byka bitewnego towarzyszącego Marutom, aby wypił wyciśnięty Somę i stał się rozentuzjazmowany dla zwycięstwa i ochrony. Łączy potęgę Indry z ṛtą (prawidłowym porządkiem i właściwym czasem), przypominając jak Marutowie podążali za nim podczas zabijania Vṛtry i „umieścili" w nim moc. Celem jest praktyczny i rytualny: zapewnić czcicielom świeżą pomoc, siłę i triumf poprzez odpowiednio timed ofiarę Somy.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3) | Devata: Indra (with Maruts as associates)

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Sukta 48

Sukta 3.48

Ten krótki hymn do Indry wychwala wrodzoną, daną mu przy narodzinach potęgę boga: jak młody byk natychmiast posuwa się naprzód, by przyjąć i nieść świeżo wyciśnięty Somę. Hymn przypomina jego poszukiwanie pożywienia u Matki, dostrzeżenie ostrej mocy w Somie, a następnie przewyższenie wszystkich, by dokonać wielkich czynów. Hymn kończy się modlitwą o zwycięstwo w walce, wzywającą Indrę jako najlepszego pomocnika w konflikcie, który pokonuje Wrytry i zdobywa bogactwo oraz pomyślność dla śpiewaków.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for Maṇḍala 3); RV 3.48 often treated as Indra hymn | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 49

Sukta 3.49

Ten krótki hymn w metrze Triṣṭubh głosi Indrę jako boga, którego wszystkie ludy pijące Somę pragną i wzywają, urodzonego do dzieła przełamywania przeszkód (Vṛtra) i zapewniania zwycięstwa. Przedstawia go jako tego, który przekracza bitwy, poszerza dwa światy i rozlewa płodną obfitość, a następnie kończy się bezpośrednią modlitwą o jego pomoc w słuchaniu w obecnej walce i o zdobycie bogactw.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 50

Sukta 3.50

Ten krótki hymn przyzywa Marutwat Indrę, niepowstrzymanego, wszechprzenikającego byka, który przybywa z Marutami, aby pił Somę i obdarzał siłą ofiarującego. Prosi Indrę, aby napełnił się ofiarami, udzielił „krów” (promieni/bogactwa) pełni i zabił przeszkody podobne do Wrytry, aby zwycięstwo i dobrobyt zostały zapewnione w walce.

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3) | Devata: Indra (Marutvat Indra)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 51

Sukta 3.51

Ten hymn jest gorliwym zaproszeniem dla Indry, „podtrzymywanego przez ludy” i „często wzywanego”, aby przybył na ofiarę, przyjął dobrze ułożoną chwałę i wypił wyciśnięty Somę. Przypomina dawne picia i zwycięstwa Indry jako gwarancję obecnej pomocy, a kończy się zwięzłą modlitwą, aby ofiara i mantra wzmocniły całe jestestwo Indry, brzuch, głowę i ramiona, dla obdarowywania darami i spełnienia.

12 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 52

Sukta 3.52

Ten hymn do Indry obramowuje ofiarę Somy poprzez jej wyciskania, zapraszając go szczególnie o świcie i ponownie w południe, aby przyjął przygotowane pokarmy i chwałę poety. Prosi, aby ofiary (ziarna, placki i hymn) stały się "skuteczne/piękne" i aby heroiczna siła Indry wzrastała z dnia na dzień do picia Somy i zwycięstwa.

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.52) | Devata: Indra

Chandas: Anuṣṭubh (probable; short 8-syllable pādas typical of this verse)

Sukta 53

Sukta 3.53

Ten hymn przyzywa Indrę wraz z Parvatą, aby przybyli na swym wielkim rydwanie, wypili Somę i obdarzyli składających ofiary siłą, zwycięstwem oraz obfitymi „pożywnymi strumieniami” (iṣaḥ). Splata on pochwałę mocy wadżry Indry z ułożonym przez poetę brahmanem (świętą formułą), dążąc do zapewnienia pomyślności, bohaterskiej mocy oraz sukcesu w zawodach i bitwach dla ludu Bharatów.

24 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.53) | Devata: Indra-Parvata

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 54

Sukta 3.54

Ten hymn Viśvāmitry głównie przyzywa Agniego jako zawsze czuwającego słuchacza modlitwy i boską moc, która gromadzi siłę, natchnienie i zwycięstwo dla czcicieli. Gdy uwielbienie się rozwija, sprzymierzone bóstwa, zwłaszcza Dyāvā-Pṛthivī, a później Tvaṣṭṛ z Ṛbhusami (i Pūṣanem), wkraczają, by potwierdzić porządek ofiarny: właściwe tworzenie, właściwe ofiarowanie i właściwą ochronę. Hymn kończy się bezpośrednią prośbą do Agniego, aby osłodził ofiary, płonął siłą rozpalenia i pokonał wrogów w bitwie, jednocześnie oświetlając ofiarodawcę dzień po dniu.

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Maṇḍala 3) | Devata: Agni (with Dyāvā-Pṛthivī entering immediately in the hymn)

Chandas: Triṣṭubh (probable; hymn 3.54 largely Triṣṭubh)

Sukta 55

Sukta 3.55

RV 3.55 rozważa, jak wielu bogów podtrzymywanych jest przez jedną, rozległą suwerenność (asuratvam ekam), która ujawnia się, gdy Jutrzenka otwiera ukryty porządek. Poprzez łańcuch symbolicznych obrazów, Słowa w „kroku Światła”, sparowanych krów mlecznych, wód i roślin, obfitości Ziemi, hymn wysławia wewnętrzną spójność Ṛty, która umacnia bóstwa i podtrzymuje ofiarę oraz życie.

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for Mandala 3; RV 3.55 commonly in his family-book domain) | Devata: Viśve Devāḥ / the One Asura-might behind the gods; Dawn as revelatory condition

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Sukta 56

Sukta 3.56

Ten hymn wychwala nienaruszalne Ṛta, niezłomne, pierwotne ustawy (vratā), którymi bogowie podtrzymują kosmos, tak stałe, że nawet światy i góry nie są zmuszane do ugięcia się. Poprzez powracające triady (trzy sfery, trzy moce, trzy wody) przedstawia kosmiczny porządek jako wzorcowe, rytmiczne rządy, które zstępują do sesji ofiarnej. Celem sukty jest zharmonizowanie obrzędu i myśli ofiarującego z tym wyższym, niezniszczalnym prawem, aby bogowie mogli "przyjść" i ustanowić pomyślność.

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for Maṇḍala 3) | Devata: Dharmic/Ṛta-order of the gods (cosmic law) rather than a single personalized deity

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 57

Sukta 3.57

Ten hymn wysławia sparzone moce Indrę-Agni jako odkrywców i bezpiecznych posiadaczy "Krowy" inspiracji (manīṣā), płynącego źródła pożywienia, wglądu i zwycięstwa. Łączy poetyckie oświecenie z działaniem ofiarniczym, zwłaszcza z wyciskaniem Somy, aby ukryta obfitość wznosiła się ku bogom i powracała jako przewodnictwo, pomyślność i uniwersalny "dobry umysł".

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.57) | Devata: Indra-Agni (dual), with the Cow/Manīṣā motif central

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify metrically)

Sukta 58

Sukta 3.58

Ten hymn wzywa Aśvinau o świcie, łącząc ich szybki przybycie z przebudzającym się światłem Uṣas i prawidłowo uporządkowaną, hojną ofiarą Dakṣiṇā. Przez żywe obrazy "krowy światła" i "skarbców miodu", zaprasza bliźniaczych uzdrowicieli do podróżowania ścieżkami devayāna i picia miodowo-słodkiego Somy w domu składającego ofiarę.

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attribution for Maṇḍala 3; specific hymn traditionally in Viśvāmitra cycle) | Devata: Aśvinau (with Uṣas/Dakṣiṇā imagery in support)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.58; verse-length and cadence consistent)

Sukta 59

Sukta 3.59

Ten hymn wychwala Mitrę jako Ādytię, który przemawia i ustanawia "słowo prawdy", wprowadzając ludzkie społeczności w uporządkowany, harmonijny ruch. Przedstawia Mitrę jako stałego podporę Nieba i Ziemi, wszechwidzącego strażnika społecznej prawdy i właściwego postępowania, oraz wzywa do składania oczyszczonych ofiar przez Agni, aby zyskać jego łaskę, ochronę i pomyślność.

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.59) | Devata: Mitra

Chandas: Triṣṭubh (common in this mandala; probable here)

Sukta 60

Sukta 3.60

Ten hymn wychwala Rybhów (Saudhanvanas), boskich rzemieślników, których "dobrze wykonane czyny" doskonalą dzieła ofiarne i wznoszą śmiertelników ku doskonałości. Zaprasza ich do przestrzeni rytualnej przez "pokrewieństwo umysłu", sławi ich niewypowiedzianą umiejętność i chwałę z Indrą przy wyciśniętej Somie, a kończy się wspólnym wezwaniem Indry z Rybhami, by przybyli do ofiary z wielorakim prowadzeniem dla szukającego.

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for much of Maṇḍala 3; specific hymn 3.60 traditionally to the Ṛbhus by Viśvāmitra) | Devata: Ṛbhus (Saudhanvanas), divine artisans of perfection

Chandas: Jagatī (probable for 3.60.1 due to longer cadence)

Sukta 61

Sukta 3.61

Ten siedmiowersowy hymn w metrze Triṣṭubh wychwala Uṣas (Jutrzenkę) jako prastarą, a jednak wiecznie młodą boginię, która przybywa zgodnie z ṛtą (prawem kosmicznym), budząc życie, bogactwo i właściwą aktywność. Przedstawia ją jako świetlistą, pełną umiejętności moc rozprzestrzeniającą się od dalekiej krawędzi nieba aż do ziemi, i łączy jej blask z szerszym porządkiem podtrzymywanym przez Mitrę-Varuṇę, dzięki któremu światło jest rozdzielane, a światy wprowadzane w ruch.

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.61, an Uṣas hymn in the Viśvāmitra corpus) | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh (likely for RV 3.61)

Sukta 62

Sukta 3.62

RV 3.62 to hymn pochwalny, który głównie przyzywa zjednoczoną władzę i potęgę Indry, Varuṇy, siłę zwycięstwa złączoną z moralno-kosmicznym porządkiem, aby chronić sprzymierzeńców, przezwyciężać wrogie naciski i przywrócić słynną „chwałę” bogów, która przynosi pełnię społeczności. Wewnątrz tej sukty pojawia się ceniony mantr Gāyatrī (3.62.10) do Savitṛa, kierując hymn ku wewnętrznemu oświeceniu intelektu, tak że zewnętrzny tryumf i wewnętrzne słuszne prowadzenie są złączone pod Ṛtą (prawdą-porządkiem).

18 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.62 traditionally Viśvāmitra) | Devata: Indra–Varuṇa (dual)

Chandas: Triṣṭubh (common in 3.62; confirm by scan)

Frequently Asked Questions

Mandala 3 is a “family book” attributed to the seer Viśvāmitra Gāthina and his descendants. Its hymns preserve that lineage’s characteristic liturgical style, especially Agni-centered priestly themes and Savitṛ-oriented illumination.

The best-known is 3.62, which contains the Gāyatrī Mantra (3.62.10) addressed to Savitṛ. It is widely recited as a prayer for inspired intellect and divine illumination.

The mandala repeatedly presents Agni as the flawlessly installed Hotṛ and Jātavedas who establishes the sacrifice, carries Soma, and grants immortality and varchas. Indra (often with Agni) is invoked to arrive swiftly for Soma, grow in power through repeated pressings, and secure victory, strength, and nourishment for the sacrificer.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play