
Sukta 3.60
Viśvāmitra Gāthina (traditional for much of Maṇḍala 3; specific hymn 3.60 traditionally to the Ṛbhus by Viśvāmitra)
Jagatī (probable for 3.60.1 due to longer cadence)
Ten hymn wychwala Rybhów (Saudhanvanas), boskich rzemieślników, których "dobrze wykonane czyny" doskonalą dzieła ofiarne i wznoszą śmiertelników ku doskonałości. Zaprasza ich do przestrzeni rytualnej przez "pokrewieństwo umysłu", sławi ich niewypowiedzianą umiejętność i chwałę z Indrą przy wyciśniętej Somie, a kończy się wspólnym wezwaniem Indry z Rybhami, by przybyli do ofiary z wielorakim prowadzeniem dla szukającego.
Mantra 1
इहेह वो मनसा बन्धुता नर उशिजो जग्मुरभि तानि वेदसा । याभिर्मायाभिः प्रतिजूतिवर्पसः सौधन्वना यज्ञियं भागमानश ॥
Tu, tu, o bohaterscy, przez pokrewieństwo umysłu gorliwi poszukiwacze przybyli do tych działań z wiedzą, przez te moce formowania, dzięki którym, z przeciwnymi siłami, Synowie Sudhavana osiągnęli udział godny ofiary.
Mantra 2
याभिः शचीभिश्चमसाँ अपिंशत यया धिया गामरिणीत चर्मणः । येन हरी मनसा निरतक्षत तेन देवत्वमृभवः समानश ॥
Tymi władczymi mocami ukształtowali kielichy; tą wizją stworzyli Krowę ze skóry. Tym, czym umysłem uformowali dwa jasne rumaki, tym Ribhusowie osiągnęli boskość.
Mantra 3
इन्द्रस्य सख्यमृभवः समानशुर्मनोर्नपातो अपसो दधन्विरे । सौधन्वनासो अमृतत्वमेरिरे विष्ट्वी शमीभिः सुकृतः सुकृत्यया ॥
Ribhusowie, dzieci Mano, osiągnęli towarzystwo Indry; wprowadzili swoje dzieła w ruch i wzmocnili skuteczne moce. Ci Saudhanvanowie wznosili się ku nieśmiertelności, przenikając pole przez harmonizującą sztukę, doskonali w działaniu przez swoje doskonałe czyny.
Mantra 4
इन्द्रेण याथ सरथं सुते सचाँ अथो वशानां भवथा सह श्रिया । न वः प्रतिमै सुकृतानि वाघतः सौधन्वना ऋभवो वीर्याणि च ॥
Z Indrą poruszacie się zaprzężeni na jednym rydwanie, blisko wyciśniętego Somy; i stajecie się panami mocy wraz ze wspaniałością. Żaden śpiewak nie może zmierzyć waszych dobrze wykonanych czynów, o Saudhanvana Ribhusowie, ani waszych aktów bohaterskiej siły.
Mantra 5
इन्द्र ऋभुभिर्वाजवद्भिः समुक्षितं सुतं सोममा वृषस्वा गभस्त्योः । धियेषितो मघवन्दाशुषो गृहे सौधन्वनेभिः सह मत्स्वा नृभिः ॥
O Indro, z Ribhusami bogatymi w obfitość siły, pij w swoich dłoniach Somę, która została wyciśnięta i napełniona. Pobudzony myślą, o dawco obfitości, w domu ofiarodawcy, raduj się razem z Saudhanvanami, z bohaterskimi mocami.
Mantra 6
इन्द्र ऋभुमान्वाजवान्मत्स्वेह नोऽस्मिन्त्सवने शच्या पुरुष्टुत । इमानि तुभ्यं स्वसराणि येमिरे व्रता देवानां मनुषश्च धर्मभिः ॥
O Indro, bogaty w Ribhusów i w obfitość siły, raduj się tu w naszym wyciskaniu przez swoją moc, o wielce chwalony. Te siostrzane moce zostały zaprzężone dla ciebie, według praw bogów i ludzkich zarządzeń, które podtrzymują właściwy porządek.
Mantra 7
इन्द्र ऋभुभिर्वाजिभिर्वाजयन्निह स्तोमं जरितुरुप याहि यज्ञियम् । शतं केतेभिरिषिरेभिरायवे सहस्रणीथो अध्वरस्य होमनि ॥
O Indro, z Ribhusami i szybkimi rumakami siły, przynosząc obfitość tutaj, zbliż się do hymnu śpiewaka, do tego, co jest godne ofiary. Z setką bystrych percepcji dla poszukiwacza, ty, który prowadzisz tysiącem dróg, bądź obecny na miejscu ofiary adoracji.
A direct invitation—‘here, here’—calling the Ṛbhus by mental kinship and knowledgeable recognition of their crafted works.
Their māyā as formative skill is praised; they are shown as attaining the rightful sacrificial share and moving with Indra near the pressed Soma, endowed with splendour and mastery.
The hymn stresses the immeasurability of their well-wrought deeds and heroic acts—no singer can fully ‘measure’ them—heightening awe and trust in their power to perfect the rite.
A final, practical summons: Indra, together with the Ṛbhus and swift powers, is asked to come to the hymn and offering-place, granting keen perceptions and manifold guidance to the seeker.
iha iha ("here, here")
इन्द्रेण याथ सरथं सुते सचाँ अथो वशानां भवथा सह श्रिया । न वः प्रतिमै सुकृतानि वाघतः सौधन्वना ऋभवो वीर्याणि च ॥śataṃ ketebhiḥ ("with a hundred perceptions")
The Ṛbhus are divine artisan-beings (called Saudhanvanas) praised for extraordinary skill and “well-wrought” works that perfect and renew the forms used in sacrifice and life.
The hymn portrays them as companions near the pressed Soma: Indra embodies victorious power, while the Ṛbhus embody perfected skill—together they bring prosperity, mastery, and ritual success.
It asks the gods to come to the offering-place, accept Soma and praise, and grant abundance (vāja), splendor (śrī), and sharp, guiding perceptions (ketu) to the seeker and the community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.