
Sukta 3.57
Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.57)
Triṣṭubh (probable; verify metrically)
Ten hymn wysławia sparzone moce Indrę-Agni jako odkrywców i bezpiecznych posiadaczy "Krowy" inspiracji (manīṣā), płynącego źródła pożywienia, wglądu i zwycięstwa. Łączy poetyckie oświecenie z działaniem ofiarniczym, zwłaszcza z wyciskaniem Somy, aby ukryta obfitość wznosiła się ku bogom i powracała jako przewodnictwo, pomyślność i uniwersalny "dobry umysł".
Mantra 1
प्र मे विविक्वाँ अविदन्मनीषां धेनुं चरन्तीं प्रयुतामगोपाम् । सद्यश्चिद्या दुदुहे भूरि धासेरिन्द्रस्तदग्निः पनितारो अस्याः ॥
Dla mnie roztropny odnalazł natchnioną myśl: Krowę, która się porusza, daleko pędzoną i niestrzeżoną. Natychmiast wydoiła obfite pożywienie ze swej istoty; Indra i Agni byli szukającymi i posiadaczami jej.
Mantra 2
इन्द्रः सु पूषा वृषणा सुहस्ता दिवो न प्रीताः शशयं दुदुह्रे । विश्वे यदस्यां रणयन्त देवाः प्र वोऽत्र वसवः सुम्नमश्याम् ॥
Indra i Puszan, silne byki o dobrych rękach, wydoili spoczywającą słodycz jak niebo radujące się. Gdy wszyscy bogowie znajdują w niej rozkosz, obyśmy tutaj osiągnęli waszą łaskę, o Wasu.
Mantra 3
या जामयो वृष्ण इच्छन्ति शक्तिं नमस्यन्तीर्जानते गर्भमस्मिन् । अच्छा पुत्रं धेनवो वावशाना महश्चरन्ति बिभ्रतं वपूंषि ॥
Te siostry, które szukają Mocy Potężnego, składając pokłony, poznają zarodek wewnątrz tego. Wzywając Syna, Krowy wołają głośno; poruszają się w Przestrzeni, niosąc swoje postacie.
Mantra 4
अच्छा विवक्मि रोदसी सुमेके ग्राव्णो युजानो अध्वरे मनीषा । इमा उ ते मनवे भूरिवारा ऊर्ध्वा भवन्ति दर्शता यजत्राः ॥
Do Nieba i Ziemi, dwóch dobrze utwierdzonych, wypowiadam słowo, zaprzęgając kamień tłoczący w ofierze przez natchnioną myśl. Te dla ciebie, o Człowiecze, bogate w pożądane dary, wznoszą się ku górze, widoczne i godne ofiary.
Mantra 5
या ते जिह्वा मधुमती सुमेधा अग्ने देवेषूच्यत उरूची । तयेह विश्वाँ अवसे यजत्राना सादय पायया चा मधूनि ॥
Ten twój język, pełen miodu i bogaty w rozeznanie, o Agni, jest wymawiany wśród bogów jako szeroko świecący. Przy jego pomocy posadź tu wszystkie czcigodne moce dla naszej pomocy i spraw, by piły słodycze.
Mantra 6
या ते अग्ने पर्वतस्येव धारासश्चन्ती पीपयद्देव चित्रा । तामस्मभ्यं प्रमतिं जातवेदो वसो रास्व सुमतिं विश्वजन्याम् ॥
Ten twój strumień, o Agni, jak górska spływająca woda, nieustanny, bogato różnorodny, który sprawia, że wszystko kwitnie: daj nam to jasne prowadzenie, o Dżatawedas, o Wasu; użycz dobrej myśli, która jest dla wszystkich ludów.
A discerning seer ‘finds’ manīṣā as a roaming, unguarded Cow—immediately yielding abundant nourishment—claimed by Indra and Agni (recovery of hidden wealth/insight).
The hymn ties inspiration to ritual mechanics: speech is directed to the stable Heaven-and-Earth while the pressing-stones are yoked; offerings and praises are made to rise upward, becoming worthy and effective.
The image of Agni’s ceaseless, many-colored stream—like a mountain torrent—appears as the sustaining current that makes all thrive, transforming ritual fire into a universal life-flow.
A final petition asks Agni for pramati (clear, steady guidance) and a sumati that benefits all peoples, grounding the hymn’s power in ethical and communal well-being.
dhenuṃ carantīm … manīṣām
grāvṇo yujāno adhvare manīṣā
sumatiṃ viśvajanyām
In Vedic poetry the Cow often symbolizes a hidden source of wealth and insight. Here it especially represents manīṣā—an inspired, fruitful thought that, once found, “yields” nourishment and success through Indra–Agni.
Manīṣā is inspired intelligence or poetic insight—clear understanding that guides right action. The hymn presents it as something discoverable and productive, like a cow or a flowing stream.
One verse explicitly mentions yoking the pressing-stones (grāvan) in the adhvara (rite). The hymn links correct pressing and offering to the rising of gifts to the gods and the return of guidance, prosperity, and good-mindedness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.