
Sukta 3.5
Viśvāmitra Gāthina (attribution for RV 3.5)
Triṣṭubh
Ten hymn chwali Agniego jako przebudzony płomień, który spotyka Uṣas (Świt) i "otwiera drzwi ciemności", prowadząc widzów na świetlistą ścieżkę. Sławi Agniego jako znającego, dobrze roznieconego kapłana i stróża boskiego porządku oraz natchnionego rzemiosła, a kończy się prośbami o Iḷā (żywiącą obfitość/wgląd), trwałe zyski i silne potomstwo pod życzliwością Agniego.
Mantra 1
प्रत्यग्निरुषसश्चेकितानोऽबोधि विप्रः पदवीः कवीनाम् । पृथुपाजा देवयद्भिः समिद्धोऽप द्वारा तमसो वह्निरावः ॥
Agni, zwrócony ku Jutrzence i stając się świadomy, przebudził się, natchniony, znajdujący ścieżkę widzących. Szeroki w mocy, rozpalony przez tych, którzy szukają Boskiego, nosiciel otworzył drzwi ciemności.
Mantra 2
प्रेद्वग्निर्वावृधे स्तोमेभिर्गीर्भिः स्तोतॄणां नमस्य उक्थैः । पूर्वीॠतस्य संदृशश्चकानः सं दूतो अद्यौदुषसो विरोके ॥
Naprzód zaiste Agni wzrósł przez hymny, przez pieśni, przez recytacje czcicieli. Radując się w dawnych wizjach ryty, posłaniec zajaśniał razem w szerokim świetle Jutrzenki.
Mantra 3
अधाय्यग्निर्मानुषीषु विक्ष्वपां गर्भो मित्र ऋतेन साधन् । आ हर्यतो यजतः सान्वस्थादभूदु विप्रो हव्यो मतीनाम् ॥
Wtedy Agni został ustanowiony pośród ludzkich rodów, zarodek Wód, Przyjaciel dokonujący przez ṛtę. Od złotego, czcigodnego, stanął na szczycie; stał się natchnionym, godnym ofiary mocą naszych myśli.
Mantra 4
मित्रो अग्निर्भवति यत्समिद्धो मित्रो होता वरुणो जातवेदाः । मित्रो अध्वर्युरिषिरो दमूना मित्रः सिन्धूनामुत पर्वतानाम् ॥
Agni staje się Mitrą, gdy zostaje rozniecony: jest Mitrą jako Hotṛ, Varuṇą jako Jātavedas. Jest Mitrą jako Adhvaryu, szybki i pan domu; Mitrą rzek i również gór.
Mantra 5
पाति प्रियं रिपो अग्रं पदं वेः पाति यह्वश्चरणं सूर्यस्य । पाति नाभा सप्तशीर्षाणमग्निः पाति देवानामुपमादमृष्वः ॥
On strzeże umiłowanego, najprzedniejszą stację przed napastnikiem; potężny strzeże biegu Słońca. Agni strzeże pępka, siedmiogłowej mocy; wyniosły strzeże bliskiej radości bogów.
Mantra 6
ऋभुश्चक्र ईड्यं चारु नाम विश्वानि देवो वयुनानि विद्वान् । ससस्य चर्म घृतवत्पदं वेस्तदिदग्नी रक्षत्यप्रयुच्छन् ॥
R̥bhu ukształtował piękne imię godne czci, bóg, który zna wszystkie dzieła. Uczynił dla Veny skórę byka, stację bogatą w ghee; to właśnie Agni strzeże niezawodnie.
Mantra 7
आ योनिमग्निर्घृतवन्तमस्थात्पृथुप्रगाणमुशन्तमुशानः । दीद्यानः शुचिॠष्वः पावकः पुनःपुनर्मातरा नव्यसी कः ॥
Agni zajął swoje miejsce w łonie bogatym w jasność; szeroki w swoim naprzodkującym śpiewie, pragnie i sam jest płomieniem pragnienia. Lśniący, czysty, wyniosły, oczyszczający, on raz po raz czyni dwie Matki zawsze nowymi, ktoż bowiem może to zmierzyć?
Mantra 8
सद्यो जात ओषधीभिर्ववक्षे यदी वर्धन्ति प्रस्वो घृतेन । आप इव प्रवता शुम्भमाना उरुष्यदग्निः पित्रोरुपस्थे ॥
Nowonarodzony natychmiast, rośnie przez moce ziół, gdy pomnażają jego naprzodkujący przypływ jasnością. Jak wody wzdłuż zbocza przyozdabiające się, Agni rozszerza się i strzeże w łonie dwojga Rodziców.
Mantra 9
उदु ष्टुतः समिधा यह्वो अद्यौद्वर्ष्मन्दिवो अधि नाभा पृथिव्याः । मित्रो अग्निरीड्यो मातरिश्वा दूतो वक्षद्यजथाय देवान् ॥
Uwielbiony, rozpłomienił się w górę z rozniecania, ten porywczy, na wysokości nieba, na pępku ziemi. Agni, Przyjaciel, godny czci, Mātariśvan, posłaniec, poniesie bogów na ofiarę.
Mantra 10
उदस्तम्भीत्समिधा नाकमृष्वोऽग्निर्भवन्नुत्तमो रोचनानाम् । यदी भृगुभ्यः परि मातरिश्वा गुहा सन्तं हव्यवाहं समीधे ॥
Z rozniecaniem podparł niebiosa; wyniosły Agni, stając się najwyższym ze świetlistych światów. Gdy Mātariśvan dla Bhṛgów rozniecił nosiciela ofiar, który był ukryty w tajemnicy.
Mantra 11
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
O Agni, dokonaj dla wzywającego obfitej Iḷā, bogatej w czyny, trwałego zysku Krowy. Niech będzie dla nas syn, dziecko, dzielne potomstwo; o Agni, niech to będzie twoja dobra wola wobec nas.
Agni awakens facing Dawn, becoming conscious and opening the doors of darkness.
Agni is praised as inspired priest and guide of seers, kindled by seekers, and as protector of a luminous, ghee-rich station tied to divine workmanship and right order.
The revelation of Agni as guardian of the ‘ghṛtavat padam’—the stable seat of sweetness/light—who does not fail in protection.
The hymn closes with direct requests: abundant Iḷā, enduring gain of the ‘Cow’ (rays/knowledge), vigorous progeny, and Agni’s lasting goodwill.
apo dvārā tamaso vahnir āvaḥ
ghṛtavat padaṃ
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥It presents Agni as the awakened fire that rises with Dawn, dispels darkness, guides inspired vision, and protects the sacred order of the rite while granting prosperity and strength.
Dawn symbolizes the first opening of light; the hymn pairs that moment with Agni’s awakening, showing how outer sunrise and inner clarity arise together through the sacred fire.
It asks for Iḷā (nourishing abundance/insight), enduring gains symbolized by the ‘Cow’ (rays/knowledge), protection of what is sacred, and vigorous offspring and well-being.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.