Rig Veda Sukta 31
Mandala 3Sukta 3122 Mantras

Sukta 31

Sukta 3.31

Rishi

Viśvāmitra Gāthina (Kauśika) (traditional attribution for Maṇḍala 3; hymn 3.31 often associated with Viśvāmitra’s circle)

Chandas

Triṣṭubh

Ten hymn z kręgu Viśvāmitry wysławia Agni poprzez gęste obrazy "rodzinne" i pokoleniowe, ojciec, córka, pokrewieństwo, sugerując ukryte relacje, dzięki którym Ṛta (kosmiczny porządek) jest rozniecany i podtrzymywany. Przechodzi od wewnętrznego, znającego prawo ognia, który łączy i harmonizuje moce, ku szerszej wizji kosmogonicznej ustanowienia siedziby/podparcia dla Ojca i rozszerzania świetlistego świata. Zakończenie przybiera charakter bojowy i praktyczny, wzywając Indrę jako siłę, która przełamuje przeszkody i zapewnia bogactwo oraz zwycięstwo, ukazując jak porządek ofiarny kończy się ochroną i obfitością.

Recitation with translationRig Veda 3.31

In this hymn

Addressed to

  • AgniMantras 1-3, 5with esoteric family/cosmic relations imagery

    Agni is the vahni (carrier) and hotṛ (invoking priest), the bright intelligence that knows Ṛta and conveys offerings to the gods; he is also spoken of in kinship metaphors, as if the cosmos is a household whose relations are revealed by fire.

  • IndraMantras 4, 7-22with Uṣas as attending powers
  • SaramaMantra 6Saramā (as mythic power within the Indra / Angiras cycle, functionally allied to Indra and the seers)

Mantras

Mantra 1

शासद्वह्निर्दुहितुर्नप्त्यं गाद्विद्वाँ ऋतस्य दीधितिं सपर्यन् । पिता यत्र दुहितुः सेकमृञ्जन्त्सं शग्म्येन मनसा दधन्वे ॥

Płomień nosiciel poruszył się z rozkazem ku pokrewieństwu córki, znając świecącą myśl Rty i służąc jej. Gdzie Ojciec, barwiąc wylanie córki, łączą się razem harmonijnym umysłem.

Mantra 2

न जामये तान्वो रिक्थमारैक्चकार गर्भं सनितुर्निधानम् । यदी मातरो जनयन्त वह्निमन्यः कर्ता सुकृतोरन्य ऋन्धन् ॥

Nie zostawił ciała jako dziedzictwa dla krewnego; uczynił łono ukrytym skarbcem zdobywania. Gdy Matki rodzą płomień nosiciela, jeden jest twórcą dobrego dzieła, inny tym, który je roznieca i pomnaża.

Mantra 3

अग्निर्जज्ञे जुह्वा रेजमानो महस्पुत्राँ अरुषस्य प्रयक्षे । महान्गर्भो मह्या जातमेषां मही प्रवृद्धर्यश्वस्य यज्ञैः ॥

Agni się narodził, płonąc na łyżce ofiarnej, dla wielkiej ofiary, synowie Rudego. Potężne łono, wielce zrodzone dla nich; wielki jest wzrost przez ofiary siły o końach barwy ognia.

Mantra 4

अभि जैत्रीरसचन्त स्पृधानं महि ज्योतिस्तमसो निरजानन् । तं जानतीः प्रत्युदायन्नुषासः पतिर्गवामभवदेक इन्द्रः ॥

Zwycięskie moce nacisnęły na rywala; wywiedli wielkie Światło z ciemności. Znając go, Jutrzene powstały, by go powitać; Indra sam stał się Panem promieni.

Mantra 5

वीळौ सतीरभि धीरा अतृन्दन्प्राचाहिन्वन्मनसा सप्त विप्राः । विश्वामविन्दन्पथ्यामृतस्य प्रजानन्नित्ता नमसा विवेश ॥

Niezachwiane drzwi mędrcy wyłamali, posuwając się naprzód myślą, siedmiu wieszczów. Znaleźli powszechną ścieżkę Rty; wiedząc, wszedł w nich z czcią.

Mantra 6

विदद्यदी सरमा रुग्णमद्रेर्महि पाथः पूर्व्यं सध्र्यक्कः । अग्रं नयत्सुपद्यक्षराणामच्छा रवं प्रथमा जानती गात् ॥

Gdy Sarama znalazła pęknięty otwór skały, wielką pierwotną ścieżkę, idąc prosto, jakżeż? Poprowadziła na czoło pewnostopne sylaby; pierwsza, wiedząc, poszła ku wołaniu.

Mantra 7

अगच्छदु विप्रतमः सखीयन्नसूदयत्सुकृते गर्भमद्रिः । ससान मर्यो युवभिर्मखस्यन्नथाभवदङ्गिराः सद्यो अर्चन् ॥

Najbardziej natchniony ruszył naprzód, szukając przyjaźni; Skała wydała na świat dla dobroczyńcy ukryty embrion światła. Młody bohater zwyciężył swymi młodzieńczymi mocami, napierając w radosnej ofierze; wtedy Angirasowie natychmiast rozpoczęli śpiew iluminacji.

Mantra 8

सतःसतः प्रतिमानं पुरोभूर्विश्वा वेद जनिमा हन्ति शुष्णम् । प्र णो दिवः पदवीर्गव्युरर्चन्त्सखा सखीँरमुञ्चन्निरवद्यात् ॥

Ten, który staje się miarą dla każdego stanu istnienia, ten, który idzie przodem, zna wszystkie narodziny i uderza Susznę, więdnąca moc. Dla nas szukający promiennych stad otworzył ścieżki nieba przez lśniący śpiew; Przyjaciel uwolnił swych towarzyszy z wiążącej winy.

Mantra 9

नि गव्यता मनसा सेदुरर्कैः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । इदं चिन्नु सदनं भूर्येषां येन मासाँ असिषासन्नृतेन ॥

Myślą nastawieni na lśniące stada, zasiedli ze swymi hymnami, tworząc ścieżkę ku nieśmiertelności. Nawet to staje się dla nich szerokim mieszkaniem, tą mocą, którą opanowali miesiące przez Rtę.

Mantra 10

सम्पश्यमाना अमदन्नभि स्वं पयः प्रत्नस्य रेतसो दुघानाः । वि रोदसी अतपद्घोष एषां जाते निष्ठामदधुर्गोषु वीरान् ॥

Widząc razem, upojeniem wzrastali we własnej rozkoszy, dojąc mleko pradawnego nasienia. Ich wołanie rozbłysło przez oba światy; gdy się narodziło, ustanowili pewny fundament, umieszczając heroiczne mości między promieniami światła.

Mantra 11

स जातेभिर्वृत्रहा सेदु हव्यैरुदुस्रिया असृजदिन्द्रो अर्कैः । उरूच्यस्मै घृतवद्भरन्ती मधु स्वाद्म दुदुहे जेन्या गौः ॥

On, pogromca Wrytry, zasiadł z ofiarami zrodzonych mocy; Indra przez lśniące hymny wypuścił jaśniejące krowy. Dla niego szerokoświecąca, niosąca obfitość pełną ghi, szlachetna Krowa wydoiła miodową słodycz rozkoszy.

Mantra 12

पित्रे चिच्चक्रुः सदनं समस्मै महि त्विषीमत्सुकृतो वि हि ख्यन् । विष्कभ्नन्तः स्कम्भनेना जनित्री आसीना ऊर्ध्वं रभसं वि मिन्वन् ॥

Nawet dla Ojca przygotowali siedzenie i dla niego je ustawili; sprawcy dobrego dzieła objawili wielki i lśniący świat. Podpierając go Podporą, zasiedli w mocy twórczej i pchnęli w górę gwałtowną siłę, rozszerzając ją.

Mantra 13

मही यदि धिषणा शिश्नथे धात्सद्योवृधं विभ्वं रोदस्योः । गिरो यस्मिन्ननवद्याः समीचीर्विश्वा इन्द्राय तविषीरनुत्ताः ॥

Gdy rozległa dhīṣaṇā, natchnione zrozumienie, zostaje rozpalona i podejmuje swe dzieło, natychmiast powiększa wszechprzenikającą moc między dwoma światami. W Nim są nieskalane, harmonijne słowa, każda nieodparta siła ofiarowana Indrze, niezrównana.

Mantra 14

मह्या ते सख्यं वश्मि शक्तीरा वृत्रघ्ने नियुतो यन्ति पूर्वीः । महि स्तोत्रमव आगन्म सूरेरस्माकं सु मघवन्बोधि गोपाः ॥

Dla wielkiego dzieła wybieram twoją przyjaźń; o Zabójco Vṛtry, twoje liczne zaprzężone moce przybywają z dawnych czasów. Przybyliśmy z potężnym hymnem dla pomocy zrodzonej ze Słońca: o Szczodry, przebudź się jako nasz obrońca promieni.

Mantra 15

महि क्षेत्रं पुरु श्चन्द्रं विविद्वानादित्सखिभ्यश्चरथं समैरत् । इन्द्रो नृभिरजनद्दीद्यानः साकं सूर्यमुषसं गातुमग्निम् ॥

Znając rozległe pole i liczne świecące światła, wyznaczył wtedy drogę razem ze swymi towarzyszami. Indra, płonący blaskiem, stworzył wraz z ludzkimi mocami Słońce i Jutrzenkę, ścieżkę i Agniego, boską wolę, która prowadzi.

Mantra 16

अपश्चिदेष विभ्वो दमूनाः प्र सध्रीचीरसृजद्विश्वश्चन्द्राः । मध्वः पुनानाः कविभिः पवित्रैर्द्युभिर्हिन्वन्त्यक्तुभिर्धनुत्रीः ॥

Nawet wody ten wszechprzenikający pan domu wypuścił w prostym, zjednoczonym przepływie, czyniąc je wszechstronnie lśniącymi. Oczyszczając słodycz, pędzeni przez wieszczów ich sitami, przyspieszają strumienie dniem i nocą, niosąc swą ochronę.

Mantra 17

अनु कृष्णे वसुधिती जिहाते उभे सूर्यस्य मंहना यजत्रे । परि यत्ते महिमानं वृजध्यै सखाय इन्द्र काम्या ऋजिप्याः ॥

Podążając za nimi, dwie ciemne podstawy rozluźniają się i rozdzielają, obie godne uwielbienia dzięki hojnej mocy Słońca. Aby zrobić miejsce dookoła dla twojej wielkiej wspaniałości, o Indro, twoi prosto idący towarzysze, szukający pożądanego, parają naprzód i torują drogę.

Mantra 18

पतिर्भव वृत्रहन्त्सूनृतानां गिरां विश्वायुर्वृषभो वयोधाः । आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् ॥

Stań się panem, o Zabójco Vṛtry, prawdziwie natchnionych wypowiedzi, słów, które poszerzają życie; bykiem, który podtrzymuje nasze moce wzrostu. Przybądź do nas z przyjaźniami, które są pomyślne, z twoimi rozległymi i potężnymi pomocami, o umiłowany przewodniku.

Mantra 19

तमङ्गिरस्वन्नमसा सपर्यन्नव्यं कृणोमि सन्यसे पुराजाम् । द्रुहो वि याहि बहुला अदेवीः स्वश्च नो मघवन्त्सातये धाः ॥

Jemu, podobnemu do Angirasów, z pokłonem i służbą, tworzę nową ofiarę dla odwiecznie zrodzonego. Odpędź daleko liczne wrogie moce, które nie są boskie; i, o Szczodry, zaszczep w nas świetlistą łaskę i zwycięstwo dla osiągnięcia celu.

Mantra 20

मिहः पावकाः प्रतता अभूवन्त्स्वस्ति नः पिपृहि पारमासाम् । इन्द्र त्वं रथिरः पाहि नो रिषो मक्षूमक्षू कृणुहि गोजितो नः ॥

Oczyszczające deszcze rozpostarły się; przenieś nas bezpiecznie na dalszy brzeg tych poruszeń. O Indro, potężny w sile rydwanu, chroń nas przed krzywdą; szybko, raz po raz, spraw, byśmy byli zdobywcami promieni Światła.

Mantra 21

अदेदिष्ट वृत्रहा गोपतिर्गा अन्तः कृष्णाँ अरुषैर्धामभिर्गात् । प्र सूनृता दिशमान ऋतेन दुरश्च विश्वा अवृणोदप स्वाः ॥

Zabójca przeszkód, pan świetlistych stad, wprowadził krowy w ruch wewnątrz ciemności swymi rudo lśniącymi siedzibami mocy. Wypuszcza prawdziwe natchnienia, wyznaczając kierunki według prawa Prawdy; otworzył szeroko wszystkie drzwi, które były jego własnością.

Mantra 22

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

Dla naszego dobra wzywamy szczodrego Indrę w tej bitwie, najbardziej godnego człowieka w zdobywaniu obfitości. Słuchającego, groźnego dla naszej pomocy wśród zderzeń, który uderza na przeszkody, zdobywcę, który gromadzi bogactwa istnienia.

Inside Sukta 31

How it unfolds

  1. Where it opens

    Agni advances as the commanded carrier-flame, portrayed through intimate kinship language and as the knower of Ṛta’s shining thought.

  2. Development

    The hymn deepens into esoteric cosmogony: establishing a ‘seat’ for the Father, propping and widening the luminous world through sustaining power and generative force.

  3. Climax

    A revelation of cosmic construction—supporting, seating, and expanding the world-order—where sacrificial intelligence becomes world-making power.

  4. Where it settles

    The vision resolves into pragmatic invocation: Indra is called for good fortune in battle, to strike down obstructions and secure riches.

The deity: Agni

  • In the VedaIndra appears as the battle-helper who listens, smashes Vṛtra-like obstructions, and wins riches.
  • Cosmic functionAgni mediates between human and divine realms, kindling sacrifice and sustaining Ṛta; he “joins” powers and establishes continuity between generations of being. Indra functions as the force of breakthrough—clearing resistance so the ordered world and its gains can be secured.
  • Inner significanceAgni signifies awakened will and discerning insight that aligns the mind with Ṛta, harmonizing conflicting impulses into a single purposeful offering. Indra signifies courage and victorious energy that cuts through inner inertia and fear, enabling the fruits of right action to manifest.

The seer

  • Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)Kauśika (Gāthina lineage) · A paradigmatic seer-king turned brahmarṣi, central to Maṇḍala 3, celebrated for visionary hymns to Agni and Indra and for articulating Ṛta through powerful poetic symbolism.

Famous verses

saṃ śagmyena manasā
Verse 3.31.1Sets the hymn’s signature symbolism: Agni as Ṛta-knowing intelligence moving through ‘daughter/kinship’ imagery and uniting powers by a harmonious mind.Read verse 3.31.1 →
पित्रे चिच्चक्रुः सदनं समस्मै महि त्विषीमत्सुकृतो वि हि ख्यन् । विष्कभ्नन्तः स्कम्भनेना जनित्री आसीना ऊर्ध्वं रभसं वि मिन्वन् ॥
Verse 3.31.12Expresses the cosmogonic core: the ‘doers of good work’ establish a seat for the Father and expand the luminous world by support (skambha-like imagery).Read verse 3.31.12 →
ghnantaṃ vṛtrāṇi
Verse 3.31.22Provides the hymn’s practical culmination: a direct call to Indra as listener, fierce helper, Vṛtra-slayer, and gatherer of riches—linking sacrificial order to victory and abundance.Read verse 3.31.22 →

Attributes of the deity

  • Vahni (carrier of offerings)
  • Hotṛ/priestly voice of the rite
  • Knower of Ṛta and inspirer of right thought (dīdhiti)
  • Kindler of harmony and union (saṃ śagmyena manasā)
  • Cosmic establisher through support/seat imagery
  • Obstacle-slayer and wealth-winner (Indra motif at the end)

Also by this seer

  • Rig Veda Maṇḍala 3 (many hymns traditionally attributed to Viśvāmitra and his family)
  • Hymns to Agni and Indra emphasizing Ṛta, divine friendship, and victory (e.g., clusters within RV 3.1–3.62)
  • Later tradition associates Viśvāmitra with the Gāyatrī mantra (RV 3.62.10), though attribution is traditional and contextual

The rite, step by step

  • Prepare the altar/fireplace and kindle Agni with kindling (samidh), establishing a focused, harmonized intention (manas).
  • Recite the hymn to awaken Agni as Ṛta-knowing intelligence and invite divine participation through him.
  • Make offerings into the fire while contemplating the ‘family/cosmic relations’—the joining of powers that sustains the world-order.
  • Conclude with an appeal for practical results—protection in conflicts, removal of obstacles, and gaining of wealth (Indra-impulse).

Offerings

  • Ghee (ājya)
  • Kindling sticks (samidh)
  • Grains/cakes as appropriate to the rite
  • Soma-related offerings when used in soma contexts (where applicable)

Frequently Asked Questions

The hymn speaks in symbolic family language to show hidden relationships in creation—how powers “beget,” nourish, and join to sustain Ṛta. Agni is the revealer and unifier of these relationships through the sacrificial fire.

Its main focus is Agni, especially as the Ṛta-knowing mediator and cosmic organizer. The final verse turns to Indra for practical help—victory, protection, and the breaking of obstacles.

It can be recited at a morning or evening lamp/fire offering with ghee, focusing on aligning the mind with Ṛta and asking for clarity and harmony. The concluding Indra-invocation can be used when seeking strength to overcome difficulties.

Ask anything about Sukta 31 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play