
Sukta 3.1
Viśvāmitra (traditional for RV 3.1, Agni hymn)
Triṣṭubh (standard for many Agni hymns in this section; verify by critical meter count)
Ten hymn do Agniego przedstawia go jako świetlistego kapłana i posłańca, który sprawia, że ofiara staje się skuteczna, przywołuje bogów blisko i ustanawia pokój oraz właściwy porządek. Agni jest wychwalany w wielu kosmicznych formach, urodzony w Wodach, wznoszący się jak szybki płowy rumak i uwalniający "krowy" (promienie/bogactwo), podczas gdy wieszec prosi o trwały dobrobyt, harmonię i zwycięskie potomstwo.
Mantra 1
सोमस्य मा तवसं वक्ष्यग्ने वह्निं चकर्थ विदथे यजध्यै । देवाँ अच्छा दीद्यद्युञ्जे अद्रिं शमाये अग्ने तन्वं जुषस्व ॥
Ponieś dla mnie silną rozkosz Somy, o Agni; ukształtowałeś płomień-nośnika dla sesji ofiary. By przywołać bogów, lśniąc, zaprzęgasz kamień tłoczący. Dla pokoju i harmonii, o Agni, przyjmij i raduj się naszym ucieleśnionym bytem.
Mantra 2
प्राञ्चं यज्ञं चकृम वर्धतां गीः समिद्भिरग्निं नमसा दुवस्यन् । दिवः शशासुर्विदथा कवीनां गृत्साय चित्तवसे गातुमीषुः ॥
Ustawiliśmy ofiarę w ruch naprzód; niech natchniona mowa wzrasta. Rozpalaniami służymy Agni z czcią i poddaniem. Widzący ustanowili sesje z Nieba; nawet dla silnego Gṛtsamady szukali ścieżki przejścia, otwarcia dla siły, by posuwać się naprzód.
Mantra 3
मयो दधे मेधिरः पूतदक्षो दिवः सुबन्धुर्जनुषा पृथिव्याः । अविन्दन्नु दर्शतमप्स्वन्तर्देवासो अग्निमपसि स्वसॄणाम् ॥
Ustanowił w nas rozkosz, mądry, z oczyszczonym rozeznaniem, prawdziwy krewny Nieba przez narodziny z Ziemi. Bogowie znaleźli widzialnego Agni ukrytego w wodach, w dziele Sióstr: tajemny płomień objawiony z głębin strumieni życia.
Mantra 4
अवर्धयन्त्सुभगं सप्त यह्वीः श्वेतं जज्ञानमरुषं महित्वा । शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निं जनिमन्वपुष्यन् ॥
Siedem potężnych nurtów powiększyło pomyślnego, białego w swych narodzinach, rudawego w swym wielkim majestacie. Jak konie biegnące do nowonarodzonego dziecka, bogowie pospieszyli do Agni; pielęgnowali jego stawanie się i sprawili, że jego forma jaśniała.
Mantra 5
शुक्रेभिरङ्गै रज आततन्वान्क्रतुं पुनानः कविभिः पवित्रैः । शोचिर्वसानः पर्यायुरपां श्रियो मिमीते बृहतीरनूनाः ॥
Jasnymi członkami rozciąga się przez przestrzenie, oczyszczając wolę, z widzami jako swoimi filtrami. Odziany w płomień, ogarnia życie wód; mierzy ich blaski - rozległe, niezmniejszone pełnie.
Mantra 6
वव्राजा सीमनदतीरदब्धा दिवो यह्वीरवसाना अनग्नाः । सना अत्र युवतयः सयोनीरेकं गर्भं दधिरे सप्त वाणीः ॥
Poruszały się promienne, dźwięczne, nienaruszone - te potężne z Nieba, płynące, bez ognia. Tu od dawna młode, dzielące jedno łono, nosiły jeden embrion: siedem głosów zrodziło jedno ukryte narodziny - jedno płomienne nasienie prawdy.
Mantra 7
स्तीर्णा अस्य संहतो विश्वरूपा घृतस्य योनौ स्रवथे मधूनाम् । अस्थुरत्र धेनवः पिन्वमाना मही दस्मस्य मातरा समीची ॥
Rozpostarte dla niego są wielokształtne moce zebrane razem; w łonie sklarowanego światła płyną słodycze. Tu stoją pożywne strumienie, pełne wzrostu - dwie wielkie Matki Cudotwórcy, poruszające się w zgodzie.
Mantra 8
बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन ॥
Świecący, Synu Siły, błyska szeroko, niosąc jasne i gwałtowne postacie. Strumienie kapią miodem i sklarowanym światłem, tam gdzie Byk wzrasta przez natchnioną sztukę widza.
Mantra 9
पितुश्चिदूधर्जनुषा विवेद व्यस्य धारा असृजद्वि धेनाः । गुहा चरन्तं सखिभिः शिवेभिर्दिवो यह्वीभिर्न गुहा बभूव ॥
Nawet wymię Ojca zna z urodzenia; uwolnił swoje strumienie, dał wolność pożywnym moce. Poruszając się w ukryciu, ze swoimi pomyślnymi towarzyszami, z potężnymi nieba - nie był już dłużej ukryty.
Mantra 10
पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत्पीप्यानाः । वृष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्ये नि पाहि ॥
Nosił embrion Ojca i Rodzica; sam jeden dał pić wielu moce, wzrastając w pełni. Dwie siostry, rywalki a jednak spokrewnione, dla Byka, dla czystego - obie, strzeżcie dla tego człowieka właściwego miejsca.
Mantra 11
उरौ महाँ अनिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः । ऋतस्य योनावशयद्दमूना जामीनामग्निरपसि स्वसॄणाम् ॥
W szerokim, wielkim, nieprzeciwstawnym wzrósł; starożytne Wody zgromadziły swoją chwałę w Agnim. W łonie Prawdy spoczywa, mieszkaniec domu - Agni w dziele swoich sióstr-mocy.
Mantra 12
अक्रो न बभ्रिः समिथे महीनां दिदृक्षेयः सूनवे भाऋजीकः । उदुस्रिया जनिता यो जजानापां गर्भो नृतमो यह्वो अग्निः ॥
Jak szybki koń, płowy w wielkiej bitwie, godzien oglądania, promienny Syn. Wyniósł lśniące stada; ten, który jest ich rodzicielem, embrion Wód - Agni, najbardziej męski, potężny poruszyciel.
Mantra 13
अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम् । देवासश्चिन्मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन् ॥
Widoczny embrion Wód, wzrost roślin - niebiańskie lasy wydały pomyślnego, wielokształtnego. Nawet bogowie zeszli się w myśli, by służyć najcudowniejszemu zrodzonemu, silnemu.
Mantra 14
बृहन्त इद्भानवो भाऋजीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः । गुहेव वृद्धं सदसि स्वे अन्तरपार ऊर्वे अमृतं दुहानाः ॥
Rozległe promienie przylgnęły do Agniego promiennego, jak jasne błyskawice. Jak ten, który wzrósł w tajemnej komnacie wewnątrz własnego siedzenia, doją nieśmiertelne w bezgranicznej szerokości.
Mantra 15
ईळे च त्वा यजमानो हविर्भिरीळे सखित्वं सुमतिं निकामः । देवैरवो मिमीहि सं जरित्रे रक्षा च नो दम्येभिरनीकैः ॥
Czczę cię ofiarami, o Agni; czczę twoją przyjaźń, pragnąc łaski prawego umysłu. Z bogami, wymierz dla śpiewaka twoją pomoc i chroń nas z twoimi domowymi obliczami mocy.
Mantra 16
उपक्षेतारस्तव सुप्रणीतेऽग्ने विश्वानि धन्या दधानाः । सुरेतसा श्रवसा तुञ्जमाना अभि ष्याम पृतनायूँरदेवान् ॥
Mogąśmy być mieszkańcami blisko ciebie, o Agni, pod twoim dobrym przewodem, trzymając wszystkie szczęścia. Parąc naprzód z szlachetnym nasieniem siły i ze sławą, mogąśmy pokonać szukających walki, którzy są bez bóstwa.
Mantra 17
आ देवानामभवः केतुरग्ने मन्द्रो विश्वानि काव्यानि विद्वान् । प्रति मर्ताँ अवासयो दमूना अनु देवान्रथिरो यासि साधन् ॥
O Agni, stałeś się płomieniem sygnałowym i świetlistym znakiem bogów; błogi w swojej sile, znający wszystkie natchnione słowa i tajemną mądrość. Stawiasz śmiertelników twarzą do boskiego mieszkania; i jako pewny woźnica idziesz za bogami, dokonując dzieła.
Mantra 18
नि दुरोणे अमृतो मर्त्यानां राजा ससाद विदथानि साधन् । घृतप्रतीक उर्विया व्यद्यौदग्निर्विश्वानि काव्यानि विद्वान् ॥
W domu usiadł, Nieśmiertelny wśród śmiertelników, król dokonujący dzieł zgromadzeń. Z obliczem jasnego światła rozbłysnął szeroko; Agni, znawca wszystkich natchnionych mądrości.
Mantra 19
आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः ॥
Przybądź do nas z przyjaźniami, które są łaskawe, o potężny, z wielką i rozległą pomocą, która nas bezpiecznie prowadzi. Dla nas stwórz bogatą pełnię bytu, zwycięską przez wszystkie przejścia, udział, który jest dobrze wypowiedziany i lśniący chwałą.
Mantra 20
एता ते अग्ने जनिमा सनानि प्र पूर्व्याय नूतनानि वोचम् । महान्ति वृष्णे सवना कृतेमा जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदाः ॥
To są twoje narodziny, o Agni, dawne; i głoszę także nowe dla Pierwotnego. Wielkie są wyciskania uczynione dla Byka; w narodzinach po narodzinach Dżatawedas jest umieszczony wewnątrz, ukryty, by być rozpalonym.
Mantra 21
जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदा विश्वामित्रेभिरिध्यते अजस्रः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ॥
W każdym narodzeniu Jātavedas jest ukryty wewnątrz, a przez Viśvāmitrów jest rozniecany bez ustanku. Niech należymy do życzliwej woli tego czcigodnego płomienia; niech będziemy również w szczęśliwej, świetlistej harmonii serca.
Mantra 22
इमं यज्ञं सहसावन्त्वं नो देवत्रा धेहि सुक्रतो रराणः । प्र यंसि होतर्बृहतीरिषो नोऽग्ने महि द्रविणमा यजस्व ॥
Tę ofiarę, o potężny, ustanów dla nas w boskim kierunku, radujący się, o jasnowolny. Jako Hotar, wyślij ku nam rozległe impulsy obfitości; o Agni, złoż ofiarę i sprowadź wielki skarb istnienia.
Mantra 23
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
O Agni, dokonaj dla wzywającego Ili, bogatej w liczne dzieła, wiecznego zdobycia Krowy, czyli Promienia. Niech będzie dla nas syn, dziecko przynoszące zwycięstwo w narodzinach; o Agni, niech to będzie twoja dobra wola wobec nas.
Agni is addressed as the powerful bearer of Soma’s delight and the fashioned carrier-flame who yokes the rite to bring the gods near and establish peace.
The hymn expands Agni’s identities—priest, warrior, cosmic child—linking ritual fire with cosmic origins (Waters) and with the release of light/wealth (the “cows”).
Agni’s heroic revelation as the mighty, manly power—“embryo of the Waters”—who lifts up the shining herds and makes hidden abundance manifest.
The seer prays for enduring gains: perpetual winning of the Cow (ray/wealth), harmony, and a victorious son—ending in a request for Agni’s favorable mind toward the worshippers.
devām̐ acchā
apāṃ garbhaḥ
sā te sumatir bhūtv asme
It praises Agni as the power that makes sacrifice work: he carries offerings, brings the gods close, and turns ritual action into peace, prosperity, and protection.
It points to Agni’s hidden, cosmic origin—fire existing in subtle form within waters and creation—showing that the ritual flame reflects a universal principle.
Harmony (śam), lasting wealth and radiance symbolized by the “cow,” and a strong, victorious child—ending with a request for Agni’s favorable guidance (sumati).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.