Rig Veda Sukta 53
Mandala 3Sukta 5324 Mantras

Sukta 53

Sukta 3.53

Rishi

Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.53)

Chandas

Triṣṭubh (probable)

Ten hymn przyzywa Indrę wraz z Parvatą, aby przybyli na swym wielkim rydwanie, wypili Somę i obdarzyli składających ofiary siłą, zwycięstwem oraz obfitymi „pożywnymi strumieniami” (iṣaḥ). Splata on pochwałę mocy wadżry Indry z ułożonym przez poetę brahmanem (świętą formułą), dążąc do zapewnienia pomyślności, bohaterskiej mocy oraz sukcesu w zawodach i bitwach dla ludu Bharatów.

Recitation with translationRig Veda 3.53

In this hymn

Addressed to

  • Indra-ParvataMantra 1

    Indra is the vajrin (wielder of the thunderbolt), Soma-drinker, and chief helper of the sacrificers; Parvata appears as Indra’s companion in certain hymns, associated with mountainous strength, firm support, and the releasing of waters/nourishment.

  • IndraMantras 2-6, 8-9, 11-14, 17-19, 21-24
  • SomaMantra 10and the Devas as companions, Indra contextually

Mantras

Mantra 1

इन्द्रापर्वता बृहता रथेन वामीरिष आ वहतं सुवीराः । वीतं हव्यान्यध्वरेषु देवा वर्धेथां गीर्भिरिळया मदन्ता ॥

O Indro i Parvato, przybywajcie na rozległym rydwanie, niosąc pożądane strumienie pożywienia i energii, które rodzą bohaterską siłę. Rozkoszujcie się ofiarami w dziełach ofiarnych, o bogowie; wzrastajcie przez nasze natchnione słowa i w tym wzroście upajajcie się rozkoszą, która prowadzi was do działania.

Mantra 2

तिष्ठा सु कं मघवन्मा परा गाः सोमस्य नु त्वा सुषुतस्य यक्षि । पितुर्न पुत्रः सिचमा रभे त इन्द्र स्वादिष्ठया गिरा शचीवः ॥

Trwaj tu w pokoju, o szczodry; nie odchodź. Teraz cię wzywam do dobrze wyciśniętej Somy. Jak syn sięgający po część ojca, sięgam po twój dar, o Indro, z najsłodsza mową, o władco skutecznej mocy.

Mantra 3

शंसावाध्वर्यो प्रति मे गृणीहीन्द्राय वाहः कृणवाव जुष्टम् । एदं बर्हिर्यजमानस्य सीदाथा च भूदुक्थमिन्द्राय शस्तम् ॥

O Adhwarju, odpowiedz na moje wezwanie i wypowiedz słowo potwierdzenia: uczynimy ofiarną ścieżkę rozkoszną i przyjemną dla Indry. Zasiądź na tym świętym siedzeniu barhis tego, kto szuka przez ofiarę; wtedy niech natchnione wygłoszenie stanie się prawdziwą chwałą ukształtowaną dla Indry.

Mantra 4

जायेदस्तं मघवन्त्सेदु योनिस्तदित्त्वा युक्ता हरयो वहन्तु । यदा कदा च सुनवाम सोममग्निष्ट्वा दूतो धन्वात्यच्छ ॥

O szczodry, niech powrót do domu stanie się prawdziwym miejscem odpoczynku, łonem odnowy; wtedy niech twoje zaprzężone jasne moce poniosą cię do nas. Ilekroć wyciskamy Somę, Agni jako twój posłaniec śpieszy przez szerokie przestrzenie ku tobie.

Mantra 5

परा याहि मघवन्ना च याहीन्द्र भ्रातरुभयत्रा ते अर्थम् । यत्रा रथस्य बृहतो निधानं विमोचनं वाजिनो रासभस्य ॥

Wyruszaj, o szczodry Indro, i także powracaj, o bracie, twój cel jest w obu ruchach: tam gdzie jest umiejscowienie wielkiego rydwanu, i tam gdzie znajduje się uwolnienie potężnego nosiciela.

Mantra 6

अपाः सोममस्तमिन्द्र प्र याहि कल्याणीर्जाया सुरणं गृहे ते । यत्रा रथस्य बृहतो निधानं विमोचनं वाजिनो दक्षिणावत् ॥

Po wypiciu Somy wyruszaj, o Indro, do swego domu, gdzie przebywa piękna, szczęśliwa małżonka, bogata w radość, w twoim domu. Tam jest umiejscowienie rozległego rydwanu i uwolnienie potężnego, przy udziale właściwego daru dakszina.

Mantra 7

इमे भोजा अङ्गिरसो विरूपा दिवस्पुत्रासो असुरस्य वीराः । विश्वामित्राय ददतो मघानि सहस्रसावे प्र तिरन्त आयुः ॥

Ci dobroczynni Angirasowie, o wielu postaciach, synowie świetlistego nieba, bohaterowie Asury, Pana, dając dary obfitości Wiszvamitrze, przedłużają siłę życiową naprzód przez tysiąc wylań.

Mantra 8

रूपंरूपं मघवा बोभवीति मायाः कृण्वानस्तन्वं परि स्वाम् । त्रिर्यद्दिवः परि मुहूर्तमागात्स्वैर्मन्त्रैरनृतुपा ऋतावा ॥

Postać za postacią Szczodry staje się, kształtując własne ciało mocami twórczej miary. Trzykroć okrążył niebo w jednej chwili, własnymi mantrami, stróż przed chaosem, ustanawiacz Porządku Prawdy.

Mantra 9

महाँ ऋषिर्देवजा देवजूतोऽस्तभ्नात्सिन्धुमर्णवं नृचक्षाः । विश्वामित्रो यदवहत्सुदासमप्रियायत कुशिकेभिरिन्द्रः ॥

Wielki wieszcz, zrodzony z bogów i pędzony przez bogów, ten, który widzi ludzi, utrzymał rzekę oceaniczną. Gdy Viśvāmitra przeprowadził Sudāsa na drugą stronę, Indra poruszył się z Kuśikami, zwracając się przeciwko temu, co było wrogie.

Mantra 10

हंसा इव कृणुथ श्लोकमद्रिभिर्मदन्तो गीर्भिरध्वरे सुते सचा । देवेभिर्विप्रा ऋषयो नृचक्षसो वि पिबध्वं कुशिकाः सोम्यं मधु ॥

Jak łabędzie, kształtujcie jasny śpiew; upojeni kamieniami do tłoczenia, z hymnami, razem w ofierze, gdzie tłoczony jest Soma. O natchnieni wieszcze, widzący ludzi, z bogami, pijcie w pełni, Kuśikowie, miodową rozkosz Somy.

Mantra 11

उप प्रेत कुशिकाश्चेतयध्वमश्वं राये प्र मुञ्चता सुदासः । राजा वृत्रं जङ्घनत्प्रागपागुदगथा यजाते वर आ पृथिव्याः ॥

Posuwajcie się naprzód, o Kuśikowie; przebudźcie swoją świadomość; uwolnijcie rumaka dla obfitości, Sudāsa. Król uderzył osłoniciela naprzód, wstecz, w górę; wtedy składa ofiarę dla wybranej łaski z szerokości Ziemi.

Mantra 12

य इमे रोदसी उभे अहमिन्द्रमतुष्टवम् । विश्वामित्रस्य रक्षति ब्रह्मेदं भारतं जनम् ॥

On, który podtrzymuje te dwa światy, umocniłem Indrę moją chwałą. Ta brahman, mantryczna moc, chroni lud Bharaty Viśvāmitry.

Mantra 13

विश्वामित्रा अरासत ब्रह्मेन्द्राय वज्रिणे । करदिन्नः सुराधसः ॥

Viśvāmitrowie ukształtowali Słowo, brahman, dla Indry dzierżącego piorun; niech ten świetlisty czyn stworzy nam bogate i piękne szczęście prawego dawania.

Mantra 14

किं ते कृण्वन्ति कीकटेषु गावो नाशिरं दुह्रे न तपन्ति घर्मम् । आ नो भर प्रमगन्दस्य वेदो नैचाशाखं मघवन्रन्धया नः ॥

Co czynią twoje promienie Światła wśród Kīkaṭów, gdzie nie dają bogatej esencji i nie rozpalają ciepła ghr̥ty? Przynieś nam prawdziwe poznanie od tego, który porusza się w zniekształconej woni, i, o Maghavanie, poddaj nam bezgałęziasty, obcy wzrost, który nie należy do prawej linii prawdy.

Mantra 15

ससर्परीरमतिं बाधमाना बृहन्मिमाय जमदग्निदत्ता । आ सूर्यस्य दुहिता ततान श्रवो देवेष्वमृतमजुर्यम् ॥

Sasarparī, cofając niesprawiedliwy umysł, odmierzyła Ogrom; dana przez Jamadagniego, córka Słońca rozpostarła wśród bogów nieśmiertelną, niestarzejącą się chwałę słyszenia.

Mantra 16

ससर्परीरभरत्तूयमेभ्योऽधि श्रवः पाञ्चजन्यासु कृष्टिषु । सा पक्ष्या नव्यमायुर्दधाना यां मे पलस्तिजमदग्नयो ददुः ॥

Sasarparī szybko przyniosła i umieściła natchnioną chwałę słyszenia na pięciokrotnych ludach; ona, skrzydlata, ustanawiając nową siłę życiową, tę, którą dali mi Palasti-Jamadagniowie.

Mantra 17

स्थिरौ गावौ भवतां वीळुरक्षो मेषा वि वर्हि मा युगं वि शारि । इन्द्रः पातल्ये ददतां शरीतोररिष्टनेमे अभि नः सचस्व ॥

Niech dwie moce, zaprzężone energie, będą stałe; niech oś będzie mocna; niech pętle się nie ześlizgną, niech jarzmo się nie skruszy. Niech Indra da stabilność na nierównej ścieżce; o ty o niełamanej osi, przyłącz się do nas i idź z nami.

Mantra 18

बलं धेहि तनूषु नो बलमिन्द्रानळुत्सु नः । बलं तोकाय तनयाय जीवसे त्वं हि बलदा असि ॥

Włóż siłę w nasze ucieleśnione jestestwo, o Indro, siłę w nasze niełamane energie; siłę dla dziecka i rosnącej duszy dla życia: bo ty rzeczywiście jesteś dawcą siły.

Mantra 19

अभि व्ययस्व खदिरस्य सारमोजो धेहि स्पन्दने शिंशपायाम् । अक्ष वीळो वीळित वीळयस्व मा यामादस्मादव जीहिपो नः ॥

Rozpostrzyj się i przyjmij istotę drzewa khadira; wpraw siłę w drgający ruch w drewnie śiṃśapā. O osi, bądź stała, mocno osadzona, umocnij swą stałość; nie zsuwaj się z tej drogi; nie opuszczaj nas, o podtrzymująca ruch.

Mantra 20

अयमस्मान्वनस्पतिर्मा च हा मा च रीरिषत् । स्वस्त्या गृहेभ्य आवसा आ विमोचनात् ॥

Niech ten Pan Lasu nas strzeże, niech nas nie opuści, niech nie wyrządzi nam krzywdy. Z pomyślnością niech nas doprowadzi do naszych wewnętrznych domów, z ochroną, z wyzwoleniem z wszelkich więzów.

Mantra 21

इन्द्रोतिभिर्बहुलाभिर्नो अद्य याच्छ्रेष्ठाभिर्मघवञ्छूर जिन्व । यो नो द्वेष्ट्यधरः सस्पदीष्ट यमु द्विष्मस्तमु प्राणो जहातु ॥

Niech Indra dzisiaj przyjdzie do nas ze swą licznymi pomocami, z najdoskonalszymi wsparciami; o Maghavanie, o bohaterze, ustaw nas w pędzie naprzód. Ktokolwiek nas nienawidzi, niski w świadomości, niech odpadnie; kogo my zwalczamy, niech jego własny oddech go opuści.

Mantra 22

परशुं चिद्वि तपति शिम्बलं चिद्वि वृश्चति । उखा चिदिन्द्र येषन्ती प्रयस्ता फेनमस्यति ॥

Nawet topór ona rozżarza; nawet śimbalę ona rozszczepia. Nawet garniec ogniskowy, o Indro, gdy jest popychany i wprawiony w działanie, wyrzuca pianę, tak niech twoja siła ożywi martwe narzędzia i uczyni je zwycięskimi w naszym bycie.

Mantra 23

न सायकस्य चिकिते जनासो लोधं नयन्ति पशु मन्यमानाः । नावाजिनं वाजिना हासयन्ति न गर्दभं पुरो अश्वान्नयन्ति ॥

Ludzie roztropni nie biorą tępego jako swego przewodnika, uważając go za przywódcę. Nie pozwalają, by silny był wyśmiewany przez silnego; nie stawiają osła przed końmi. Także w wewnętrznym marszu ignorancja nie może prowadzić mocy postępu.

Mantra 24

इम इन्द्र भरतस्य पुत्रा अपपित्वं चिकितुर्न प्रपित्वम् । हिन्वन्त्यश्वमरणं न नित्यं ज्यावाजं परि णयन्त्याजौ ॥

Ci synowie Bharaty, o Indro, poznali sztukę nieustępliwości, nie upadku. Pędzą konia, który się nie męczy, nie tego, który ciągle słabnie; w bitwie prowadzą wokół łukiem wzmocnioną siłę obfitości ku zwycięstwu.

Inside Sukta 53

How it unfolds

  1. Where it opens

    An urgent invitation: Indra and Parvata are called to arrive on a vast chariot bearing nourishing energies and to enjoy offerings in the sacrifice (RV 3.53.1).

  2. Development

    The hymn amplifies Indra’s might and the efficacy of crafted brahman—speech made by the Viśvāmitras to empower the vajrin—linking divine exhilaration with human success and right giving.

  3. Climax

    The explicit assertion of mantra-power: the Viśvāmitras ‘have fashioned the brahman for Indra’ and request the resulting surādhas (RV 3.53.13), presenting sacred speech as the turning point of fortune.

  4. Where it settles

    It closes by affirming the Bharatas’ disciplined resilience and their drive toward victory in battle, asking Indra to uphold this momentum and prevent decline (RV 3.53.24).

The deity: Indra–Parvata

  • In the VedaTogether they are invited to the adhvara (sacrificial session) to accept havis and to be intensified by the poets’ songs.
  • Cosmic functionThey stabilize and energize the cosmic order by breaking obstructions, releasing life-giving abundance, and granting victory and protection to the community aligned with ṛta through sacrifice.
  • Inner significanceIndra represents decisive will, courage, and the power to overcome inner resistance; Parvata symbolizes steadiness, grounded force, and the ‘mass’ of endurance. Their pairing suggests victorious energy guided by firmness—strength that is both dynamic and stable.

The seer

  • Viśvāmitra GāthinaViśvāmitra (Gāthina) gotra; seer-family of the Viśvāmitras · A royal-turned-seer celebrated for forging potent brahman (sacred speech) that empowers Indra and for his association with the Bharatas and their victories; later tradition also links him with the Gāyatrī mantra.

Famous verses

इन्द्रापर्वता बृहता रथेन वामीरिष आ वहतं सुवीराः । वीतं हव्यान्यध्वरेषु देवा वर्धेथां गीर्भिरिळया मदन्ता ॥
Verse 3.53.1Sets the ritual frame: invitation to Indra–Parvata, acceptance of havis, and the idea that inspired speech ‘increases’ the gods and mobilizes their help.Read verse 3.53.1 →
viśvāmitrā arāsata brahma indrāya vajriṇe
Verse 3.53.13A signature Viśvāmitra theme: brahman (sacred formulation) is deliberately crafted for Indra the vajrin, and its fruit is requested as prosperity and right giving.Read verse 3.53.13 →
इम इन्द्र भरतस्य पुत्रा अपपित्वं चिकितुर्न प्रपित्वम् । हिन्वन्त्यश्वमरणं न नित्यं ज्यावाजं परि णयन्त्याजौ ॥
Verse 3.53.24Links divine aid to communal destiny: the Bharatas are portrayed as knowing ‘non-decline’ and driving the tireless horse toward victory—an emblem of sustained power in struggle.Read verse 3.53.24 →

Attributes of the deity

  • Vajra-power (Indra)
  • Soma-delight and exhilaration
  • Bestowers of iṣaḥ (nourishing impulses/streams)
  • Protectors and victory-givers in contest (ājau)
  • Companionship of force (Indra) with firmness/support (Parvata)

Also by this seer

  • Major portions of Rig Veda Maṇḍala 3 (many hymns attributed to the Viśvāmitras)
  • Hymns to Indra, Agni, and allied deities within RV 3 associated with Bharata themes and priestly power (brahman)
  • Later Vedic/Itihāsa tradition remembers Viśvāmitra as a paradigmatic ṛṣi who attains brahmarṣi status through tapas and mantra-power

The rite, step by step

  • Prepare the altar and kindle Agni as the carrier of offerings.
  • Press Soma and arrange the offering portions for Indra (and Indra–Parvata).
  • Recite the hymn as an āvāhana (invitation), calling the deities to ‘come on the great chariot’ and take their seat at the rite.
  • Make Soma libations and food offerings while continuing praise (stuti) that ‘increases’ the gods through brahman.
  • Conclude with petitions for surādhas (good giving/prosperity), protection, and victory in contest/battle.

Offerings

  • Soma libations
  • Ghee (ājya)
  • Oblations of food-cakes or cooked offerings (as applicable in the session)
  • Praise-hymns (brahman/gīr) as a formal offering of speech

Frequently Asked Questions

Indra is the thunderbolt-wielding warrior god who grants victory and abundance. Parvata is his companion here, associated with firm, mountain-like strength and support, joining Indra in receiving offerings and giving aid.

Here brahman means a powerful, well-formed sacred utterance (mantra/poetic formulation). The hymn says the Viśvāmitras shape this speech to energize Indra’s action, and they ask that this act bring prosperity and good giving to the worshippers.

The hymn connects the ritual to real communal aims: protection, endurance, and victory in contest. By praising the Bharatas’ “non-decline,” it frames Indra’s help as sustaining their strength and success in battle and public competition.

Ask anything about Sukta 53 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play