
Sukta 3.9
Vasiṣṭha (traditional for RV 3.9)
Gāyatrī (probable for opening of RV 3.9; requires metrical verification)
Ten hymn chwali Apām Napāt, Agniego w jego ukrytej, wodnej formie, wybranego jako boski sprzymierzeniec i opiekun śmiertelników. Przywołuje mityczne odzyskanie i ustanowienie świętego ognia (z Mātariśvanem jako tym, który go przyniósł), i kończy się wielką wizją wielu boskich mocy służących i wprowadzających Agniego na tron jako Hotṛ.
Mantra 1
सखायस्त्वा ववृमहे देवं मर्तास ऊतये । अपां नपातं सुभगं सुदीदितिं सुप्रतूर्तिमनेहसम् ॥
Jako towarzysze wybieramy ciebie, boga, o śmiertelni, ku naszej pomocy, Apām Napāta, szczęśliwego, dobrze rozpalonego, dobrze zwycięskiego, nieznużonego.
Mantra 2
कायमानो वना त्वं यन्मातॄरजगन्नपः । न तत्ते अग्ने प्रमृषे निवर्तनं यद्दूरे सन्निहाभवः ॥
Choć poruszasz się przez lasy, gdy poszedłeś do matek, do wód, to nie jest dla ciebie zawrócenie, o Agni, nie zanik twojego naprzod dążenia: choć daleko, stajesz się tu obecny.
Mantra 3
अति तृष्टं ववक्षिथाथैव सुमना असि । प्रप्रान्ये यन्ति पर्यन्य आसते येषां सख्ये असि श्रितः ॥
Poniosłeś nas ponad mocno naciskający opór; dlatego stajesz się jasną radością wewnątrz. Jedni idą naprzód na ścieżce, inni ogarniają i strzegą zewsząd, ci, w których towarzystwie jesteś ustanowiony.
Mantra 4
ईयिवांसमति स्रिधः शश्वतीरति सश्चतः । अन्वीमविन्दन्निचिरासो अद्रुहोऽप्सु सिंहमिव श्रितम् ॥
Jego, który posuwał się naprzód, podążali za nim ponad załamaniami i ponad długimi ciągłościami; cierpliwi i niezwodzący znaleźli go, jak lwa złożonego w wodach, ustanowionego w głębinach.
Mantra 5
ससृवांसमिव त्मनाग्निमित्था तिरोहितम् । ऐनं नयन्मातरिश्वा परावतो देवेभ्यो मथितं परि ॥
Jak jeden płynący z własnej natury, tak był Agni, tak ukryty. Mātariśvan poprowadził go z dalekiego zaświata, wydojonego dla bogów i tu przyniesionego.
Mantra 6
तं त्वा मर्ता अगृभ्णत देवेभ्यो हव्यवाहन । विश्वान्यद्यज्ञाँ अभिपासि मानुष तव क्रत्वा यविष्ठ्य ॥
Śmiertelni pojęli ciebie dla bogów, o nosicielu ofiary. Albowiem ty strzeżesz wszystkich ofiar, o zwrócony ku ludziom Ogniu, przez twoją wolę skutecznej wiedzy, o najmłodszy w mocy.
Mantra 7
तद्भद्रं तव दंसना पाकाय चिच्छदयति । त्वां यदग्ने पशवः समासते समिद्धमपिशर्वरे ॥
To jest błogosławieństwo twojej mocy: ono okrywa nawet niedojrzałego w zrozumieniu. Gdy stada energii gromadzą się przy tobie, o Agni, rozpalony, jesteś schronieniem nawet w mrocznym ogrodzeniu.
Mantra 8
आ जुहोता स्वध्वरं शीरं पावकशोचिषम् । आशुं दूतमजिरं प्रत्नमीड्यं श्रुष्टी देवं सपर्यत ॥
Złóżcie ofiarę jemu, samoprostującemu się, szybkiemu i czysto płonącemu; szybkiemu posłańcowi, niestrudzonemu, pradawnemu i zawsze godnemu aspiracji. Z posłusznym słuchem służcie bogu.
Mantra 9
त्रीणि शता त्री सहस्राण्यग्निं त्रिंशच्च देवा नव चासपर्यन् । औक्षन्घृतैरस्तृणन्बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं न्यसादयन्त ॥
Trzysta, trzy tysiące, trzydzieści i dziewięć mocy służyło Agni. Namaścili go jasnościami, rozpostarli dla niego święte siedzenie; wtedy zaprawdę osadzili Kapłana na jego miejscu.
The poets ‘as comrades’ choose Apām Napāt as their divine helper—bright, fortunate, and undefeated.
Agni’s paradox is unfolded: though hidden, he flows forth by nature; the mythic agent Mātariśvan brings him from the far realm, produced for the gods.
A sweeping enthronement scene: vast numbers of divine powers serve Agni, anoint him with ghee, and spread the ritual seat.
Agni is firmly installed as Hotṛ in his place, securing the rite’s success and the worshippers’ protection through a properly established sacred fire.
apāṃ napātaṃ
mātariśvā
त्रीणि शता त्री सहस्राण्यग्निं त्रिंशच्च देवा नव चासपर्यन् । औक्षन्घृतैरस्तृणन्बर्हिरस्मा आदिद्धोतारं न्यसादयन्त ॥Apām Napāt means “Descendant of the Waters.” In RV 3.9 he is the hidden form of Agni—radiant fire present within the waters—invoked as a powerful helper.
Mātariśvan is the mythic bringer of fire. The hymn recalls how he led Agni from the distant realm and made him available for the gods and for sacrifice.
Establish the sacred fire correctly: kindle and honor Agni with ghee, prepare the ritual seat (barhis), and install him as Hotṛ so the offerings and prayers can reach the gods.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.