
Sukta 3.22
Viśvāmitra Gāthina
Triṣṭubh (probable; long verse)
Ten krótki hymn do Agnie przedstawia ofiarny Ogień jako boskie naczynie, w którym Indra umieszcza i spożywa wyciśnięty Somę, czyniąc Agniego wspólnym centrum ofiary i zwycięstwa. Rozszerza zasięg Agniego od ziemi do „potoku niebios”, wzywając bogów na ich trony władzy i przywołujący wspierające Wody dla ruchu światła. Sukta kończy się modlitwą o wgląd natchniony przez Iḷā, trwały zysk „krów/promieni” oraz pomyślność rodu dzięki łaskawej przychylności Agniego.
Mantra 1
अयं सो अग्निर्यस्मिन्त्सोममिन्द्रः सुतं दधे जठरे वावशानः । सहस्रिणं वाजमत्यं न सप्तिं ससवान्त्सन्त्स्तूयसे जातवेदः ॥
To jest ten Agni, w którym Indra umieścił wyciśnięty Somę w swoim łonie, radując się. Zdobywszy tysiąckrotną pełnię siły, jak szybki rumak, jak pędzący wyścigowiec, jesteś chwalony, o Dżatawedaso, jako zwycięski nosiciel wewnętrznej rozkoszy.
Mantra 2
अग्ने यत्ते दिवि वर्चः पृथिव्यां यदोषधीष्वप्स्वा यजत्र । येनान्तरिक्षमुर्वाततन्थ त्वेषः स भानुरर्णवो नृचक्षाः ॥
O Agni, cokolwiek jest twoim blaskiem w niebie, na ziemi, w roślinach i w wodach, o czcigodny, przez co rozciągnąłeś szeroki świat pośrodku: to płomienne promieniowanie jest oceanem z wizją ludzi; otwiera w nas wzrok ku rozległemu porządkowi.
Mantra 3
अग्ने दिवो अर्णमच्छा जिगास्यच्छा देवाँ ऊचिषे धिष्ण्या ये । या रोचने परस्तात्सूर्यस्य याश्चावस्तादुपतिष्ठन्त आपः ॥
O Agni, szukasz powodzi nieba; wzywasz bogów, którzy są prawdziwymi siedzibami mocy. Wody, które stoją w świetlistym królestwie za Słońcem, i te, które stoją poniżej, niech wspierają wstęp i zejście oświecenia w nas.
Mantra 4
पुरीष्यासो अग्नयः प्रावणेभिः सजोषसः । जुषन्तां यज्ञमद्रुहोऽनमीवा इषो महीः ॥
Niech puriszja ognie, poruszające się razem wzdłuż swoich zboczy, przyjmą ofiarę w jednozgodzie, bez wrogości i bez udręki; niech wielkie żywienne moce wzrastają w nas, ustanawiając szeroką i zdrową podstawę dla dzieła.
Mantra 5
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
O Agni, dokonaj dla wzywającego cię Ili, pełnej świetlistego wglądu, bogatej w rozmaite dzieła, wiecznie trwałego zdobywania Promieni; niech będzie dla nas syn, dziecko, zwycięskie w narodzinach i wzroście. Niech to będzie twoja łaska szczęśliwego umysłu dla nas.
Identification of the true Agni as the divine receptacle in whom Indra places the pressed Soma, establishing Agni’s victorious, strengthening role.
Agni is then addressed as the one who reaches the heavenly flood and calls the gods to their potent seats, with the Waters (above and below the Sun) invoked as sustaining supports for light’s movement.
The vision of cosmic supports—waters in the luminous realm beyond the Sun and those below—converges to uphold ascent/descent of illumination through Agni’s mediation.
A practical, human-facing prayer: may Agni accomplish inspired insight (Iḷā), enduring gain of the rays/cattle, and flourishing progeny—ending in a request for Agni’s gracious favor (sumati).
jātavedaḥ
अग्ने दिवो अर्णमच्छा जिगास्यच्छा देवाँ ऊचिषे धिष्ण्या ये । या रोचने परस्तात्सूर्यस्य याश्चावस्तादुपतिष्ठन्त आपः ॥sā te sumatir bhūtv asme
It praises Agni as the central power of the sacrifice—so strong that even Indra places the pressed Soma in him—so Agni can call the gods, sustain illumination, and grant strength and prosperity.
They symbolize cosmic supports for light and life. The hymn asks that these waters uphold the right flow of illumination—both the rising (ascent) and the returning (descent) of divine power into our world and mind.
Iḷā is invoked as inspired insight and fruitful speech connected with the rite. The prayer asks Agni to accomplish that luminous understanding and to make it effective as lasting gain and healthy continuation of the family line.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.