Rig Veda Sukta 29
Mandala 3Sukta 2916 Mantras

Sukta 29

Sukta 3.29

Rishi

Viśvāmitra Gāthina (family attribution for early RV 3)

Chandas

Jagatī or Tr̥ṣṭubh (verse needs metrical verification; fire-kindling hymns often vary)

Ten hymn jest żywą liturgią rozpalania Agni przez manthanę (kręcenie ognia), traktującą narodziny ognia jako celowe, święte stworzenie, które odnawia starożytny rytuał. Gdy Agni powstaje, dym i płomień jako znaki, staje się wybranym Hotarem, który prowadzi ofiarę naprzód, daje siłę i zwycięstwo nad siłami przeszkadzającymi oraz prowadzi czcicieli do ustalonego, "pewnego" miejsca, gdzie rozkosz Somy jest osiągana przez niego.

Recitation with translationRig Veda 3.29

In this hymn

Addressed to

  • Agnimanifested through manthana

    Agni is the “born” fire hidden in the wood, brought forth by churning, installed as household lord and sacrificial priest; he carries offerings, awakens the rite, and makes the gods present.

Mantras

Mantra 1

अस्तीदमधिमन्थनमस्ति प्रजननं कृतम् । एतां विश्पत्नीमा भराग्निं मन्थाम पूर्वथा ॥

Oto drążek do kręcenia; oto przygotowane narzędzie rodzenia. Przyprowadźcie Panią domu; kręćmy Agniego w dawny sposób, wydobywając ukryty ogień duszy.

Mantra 2

अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुधितो गर्भिणीषु । दिवेदिव ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ॥

Dżatawedas ukryty jest w dwóch kawałkach drewna jak embrion dobrze umieszczony w łonie brzemiennych. Dzień po dniu Agni ma być poszukiwany i czczony przez czuwających ludzi niosących ofiarę, tych, którzy utrzymują płomień świadomości w czujności.

Mantra 3

उत्तानायामव भरा चिकित्वान्त्सद्यः प्रवीता वृषणं जजान । अरुषस्तूपो रुशदस्य पाज इळायास्पुत्रो वयुनेऽजनिष्ट ॥

Na wyciągniętym dolnym drewnie spuść to, o Wiedzący; natychmiastowe kręcenie rodzi potężnego Byka. Z rudością grzebieniem jego blask lśni; Syn Ili rodzi się przez tajemne działanie rytuału.

Mantra 4

इळायास्त्वा पदे वयं नाभा पृथिव्या अधि । जातवेदो नि धीमह्यग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥

Na stacji Ili, w pępku Ziemi, umieszczamy cię, o Dżatawedasie. O Agni, bądź ustanowiony, by nieść nasze ofiary, aby boska wymiana przebiegała właściwie.

Mantra 5

मन्थता नरः कविमद्वयन्तं प्रचेतसममृतं सुप्रतीकम् । यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरस्तादग्निं नरो जनयता सुशेवम् ॥

O ludzcy poszukiwacze, wykręćcie i sprowadźcie do narodzin Agniego, wolę widzącą, która się nie chwieje, szeroką w mocy świadomości, nieśmiertelną, o promiennej twarzy; ustanówcie go najpierw jako sztandar ofiary z przodu, ogień podróży, dawcę szczęśliwego i harmonijnego dobra.

Mantra 6

यदी मन्थन्ति बाहुभिर्वि रोचतेऽश्वो न वाज्यरुषो वनेष्वा । चित्रो न यामन्नश्विनोरनिवृतः परि वृणक्त्यश्मनस्तृणा दहन् ॥

Gdy kręcą ramionami, on lśni jak szybki rudy rumień siły w lasach; jak wspaniała podróż Aświnów, niezakłócona, krąży wokół, spalając kamienną twardość i suche trawy istnienia.

Mantra 7

जातो अग्नी रोचते चेकितानो वाजी विप्रः कविशस्तः सुदानुः । यं देवास ईड्यं विश्वविदं हव्यवाहमदधुरध्वरेषु ॥

Narodzony, Agni lśni, przebudzony i roztropny, zdobywca pełni, natchniony, chwalony przez widzących, bogaty w prawe dary; jego bogowie ustanowili w dziełach ofiary, godnego czci, wszechwiedzącego, nosiciela ofiary.

Mantra 8

सीद होतः स्व उ लोके चिकित्वान्त्सादया यज्ञं सुकृतस्य योनौ । देवावीर्देवान्हविषा यजास्यग्ने बृहद्यजमाने वयो धाः ॥

Siądź, o Hotri, w swoim własnym domu, wiedząc; posadź ofiarę w łonie dobrze wykonanego dzieła. Jako pomocnik bogów, składaj ofiarę bogom z daru; o Agni, umieść w ofiarodawcy szeroką siłę życiową i wzrost.

Mantra 9

कृणोत धूमं वृषणं सखायोऽस्रेधन्त इतन वाजमच्छ । अयमग्निः पृतनाषाट् सुवीरो येन देवासो असहन्त दस्यून् ॥

Uczyńcie dym potężnym bykiem, o towarzysze; niezachwiani, parcie naprzód ku pełni. To jest ten Agni, zwycięski w bitwach, bogaty w bohaterską siłę, dzięki któremu bogowie pokonali Dasyów, ciemne przeszkody.

Mantra 10

अयं ते योनिॠत्वियो यतो जातो अरोचथाः । तं जानन्नग्न आ सीदाथा नो वर्धया गिरः ॥

To jest twoje sezonowe łono, z którego raz narodzony, lśnisz; znając je, o Agni, siądź tutaj, wtedy pomnóż dla nas natchnione słowa, które rozwijają duszę.

Mantra 11

तनूनपादुच्यते गर्भ आसुरो नराशंसो भवति यद्विजायते । मातरिश्वा यदमिमीत मातरि वातस्य सर्गो अभवत्सरीमणि ॥

Nazywany jest Tanūnapāt, zarodkiem jasnej mocy; staje się Narāśaṃsa, gdy się rodzi. A gdy Mātariśvan wymierzył go w Matce, powstał wylewny tchnienie Wiatru wzdłuż płynącego biegu.

Mantra 12

सुनिर्मथा निर्मथितः सुनिधा निहितः कविः । अग्ने स्वध्वरा कृणु देवान्देवयते यज ॥

Dobrze wydojony, dobrze wydobyty; dobrze umieszczony, płomień wieszcz jest wewnątrz złożony. O Agni, uczyń ścieżki dzieła pięknymi i prawdziwymi; złóż ofiarę bogom dla tego, kto szuka boskości.

Mantra 13

अजीजनन्नमृतं मर्त्यासोऽस्रेमाणं तरणिं वीळुजम्भम् । दश स्वसारो अग्रुवः समीचीः पुमांसं जातमभि सं रभन्ते ॥

Śmiertelni spłodzili nieśmiertelnego - nieugiętego, szybkiego wybawiciela, łamacza twierdz. Dziesięć sióstr, prosto idących i zjednoczonych, obejmuje nowonarodzoną męską moc.

Mantra 14

प्र सप्तहोता सनकादरोचत मातुरुपस्थे यदशोचदूधनि । न नि मिषति सुरणो दिवेदिवे यदसुरस्य जठरादजायत ॥

Wyszedł jasnością Siedmiu Hotṛ z prapoczątku, gdy zapłonął na łonie Matki, w wymieniu pożywienia. Nie mruga, dający dobro, dzień po dniu, odkąd narodził się z łona potężnej mocy.

Mantra 15

अमित्रायुधो मरुतामिव प्रयाः प्रथमजा ब्रह्मणो विश्वमिद्विदुः । द्युम्नवद्ब्रह्म कुशिकास एरिर एकएको दमे अग्निं समीधिरे ॥

Uzbrojeni przeciw wrogim siłom, jak Marutowie w swym naporze, te pierworodne ruchy Słowa znają całą prawdę działania. Kushikowie wznieśli jasne, zwycięskie mantry; każdy w swym własnym wnętrzu rozpalił Agnie w jedną płomień mocy.

Mantra 16

यदद्य त्वा प्रयति यज्ञे अस्मिन्होतश्चिकित्वोऽवृणीमहीह । ध्रुवमया ध्रुवमुताशमिष्ठाः प्रजानन्विद्वाँ उप याहि सोमम् ॥

Ponieważ dziś, w tym posuwającym się ofiarowaniu, wybraliśmy cię tu jako rozeznającego Hotara, przyjdź pewną ścieżką, przyjdź do pewnego siedzenia pokoju; znając narodziny i ich znaczenia, Mądry, zbliż się do Somy w nas.

Inside Sukta 29

How it unfolds

  1. Where it opens

    The hymn opens with the concrete ritual readiness: the churning-stick and the prepared generative means, calling for Agni’s birth “as in the ancient way.”

  2. Development

    Agni’s emergence is celebrated as both domestic and cosmic: smoke and flame signal power, comrades are urged to advance without faltering, and Agni is praised as the gods’ ally against the Dasyus (obstructions).

  3. Climax

    Agni is recognized as pṛtanāṣāṭ (battle-winner) and as the decisive force by which divine order overcomes hostile darkness—ritual fire becomes victorious spiritual power.

  4. Where it settles

    The singers formally choose Agni as the discerning Hotar, asking him to come by the sure path to the sure, peaceful seat, and to lead them toward Soma-delight with knowledge of births and meanings.

The deity: Agni

  • Cosmic functionMediator between earth and heaven: he transforms offerings into divine nourishment, sustains ṛta by correct sacrifice, and empowers the gods’ victorious advance against chaos and obstruction.
  • Inner significanceThe awakened will and luminous intelligence that is generated by disciplined effort; the inner fire that turns inert potential into conscious power, right speech, and forward movement toward plenitude.

The seer

  • Viśvāmitra GāthinaGāthina / Kauśika (Viśvāmitra family of Maṇḍala 3) · A paradigmatic seer-king turned brahmarṣi, celebrated for powerful mantra-vision, the Viśvāmitra lineage’s Agni hymns, and for shaping major Vedic ritual-poetic idioms of invocation and empowerment.

Famous verses

agnim manthāma pūrvathā
Verse 3.29.1Programmatic opening: it frames fire-kindling as a sacred ‘generation’ (prajanana) through manthana and explicitly renews the ancestral method of bringing forth Agni.Read verse 3.29.1 →
ayam agniḥ pṛtanāṣāṭ
Verse 3.29.9Defines Agni’s force in communal and martial-spiritual terms—smoke as a powerful sign, forward movement toward vāja (plenitude), and victory over Dasyu-like obstructions.Read verse 3.29.9 →
यदद्य त्वा प्रयति यज्ञे अस्मिन्होतश्चिकित्वोऽवृणीमहीह । ध्रुवमया ध्रुवमुताशमिष्ठाः प्रजानन्विद्वाँ उप याहि सोमम् ॥
Verse 3.29.16Ritual appointment and closure: Agni is chosen as cikitvaḥ Hotar, invited to the stable seat (dhruva) and to lead the approach to Soma with jātavedas-like knowledge.Read verse 3.29.16 →

Attributes of the deity

  • Jātavedas (knower of births/origins)
  • Hotar (invoking priest)
  • Messenger and carrier of offerings (dūta/vahni)
  • Kindled/produced by manthana (fire-churning)
  • Protector and battle-winner (pṛtanāṣāṭ)
  • Purifier and transformer
  • Household lord (gṛhapati/viśpati imagery)

Also by this seer

  • Family attribution to many hymns of Rig Veda Maṇḍala 3 (Viśvāmitra maṇḍala), especially to Agni and Indra.
  • Associated in later Vedic-Itihāsa tradition with the Gāyatrī mantra (RV 3.62.10) and with the Viśvāmitra-Kauśika priestly line.
  • Linked with hymnic themes of spiritual effort (tapas), conquest of obstacles, and the establishment of divine order through sacrifice.

The rite, step by step

  • Prepare the kindling set: araṇis (upper and lower fire-sticks), churning cord, tinder/grass; establish a clean altar-space.
  • Invite the ‘lady of the house’ (viśpatnī) and household participation, affirming domestic legitimacy of the rite.
  • Churn (manthana) to bring forth the hidden fire; nurture the first flame with breath and dry fuel.
  • Build the fire, raise the smoke and flame as auspicious signs; establish Agni as Hotar and messenger.
  • Offer initial oblations to seat Agni firmly; request strength, unfailing progress, and victory over obstructing forces.
  • Proceed to Soma-related offerings (where applicable), approaching Soma ‘through’ Agni as the mediating priest.
  • Conclude with petitions for stability (dhruva), peace, and right generation/prosperity for the community.

Offerings

  • Ghṛta (ghee)
  • Samidhs (fuel-sticks)
  • Barhis/grass and kindling materials
  • Soma (in soma-rite context)
  • Optional grains/cakes per household practice

Frequently Asked Questions

It centers on producing Agni by manthana (churning the fire-sticks) and installing him as the Hotar who carries offerings and moves the sacrifice forward.

Because Vedic ritual treats fire as a living, sacred presence hidden in the wood; the rite “brings him to birth,” renewing divine order and vitality in the household and community.

In this context, Dasyus represent hostile obstructions—darkness, disorder, and resistance to ṛta. Agni is praised as the power by which the gods overcome these forces, giving strength and clear progress to the worshippers.

Ask anything about Sukta 29 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play