Rig Veda - Mandala 2
GritsamadaIndraBrihaspati

Mandala 2

मण्डल 2

The Family Book of Gritsamada

Rygweda Mandala 2 jest Księgą Rodzinną tradycji Gṛtsamada, przedstawiającą ściśle zorganizowany świat rytualny, w którym natchniona mowa (vāc) jest zharmonizowana z ṛta, aby "otworzyć drogę" dla bogów i patronów. Agni stoi jako najważniejszy pośrednik, podczas gdy zwycięska siła Indry i wspierająca burza Marutów zapewniają bogactwo, ochronę i właściwy porządek poprzez ofiarę. Mandala ta jest szczególnie znana ze swoich hymnów do Rudry, gdzie do groźnego łucznika zwraca się z pełnym szacunku powściągliwym, błagając go, by odwrócił swój gniew i użyczył uzdrowienia. W swoich 43 sūktach dominującym tematem jest to, że poprawnie uporządkowana jadźńa i prawdomówna wypowiedź wspólnie kierują boskim natchnieniem ku pomyślności i bezpieczeństwu. Księga Rodzinna (2, 7) przypisywana jest tradycji rodzinnej Gṛtsamada i kładzie silny nacisk na vāc jako skuteczną, drogę otwierającą moc, zharmonizowaną z ṛta. Materiał Rudry jest wybitny: powściągliwe przebłaganie połączone z prośbami o uzdrowienie i ochronę. Jasność rytualna jest kluczowa: ofiara przedstawiona jako główny przewód boskiego "natchnienia" (codana) i bogactwa. Liturgiczna architektura skupiona na Agnim z motywami Indra-Marut o charakterze królewsko-wojennym wspierającymi patronat i zwycięstwo. Ta mandala ukazuje głębokie zrozumienie, że prawidłowo wykonany rytuał i szczera mowa tworzą świętą przestrzeń, w której boskie moce mogą przepływać do świata ludzkiego, przynosząc błogosławieństwa i chroniąc przed chaosem.

Suktas in Mandala 2

Sukta 1

Sukta 2.1

RV 2.1 przyzywa Agniego jako ogień wszechzrodzony, wiecznie czysty, który powstaje z niebiańskiego blasku, z wód, kamienia, drewna i roślin, i który jest rozniecany w ludzkim domu i sercu. Hymn chwali liczne formy relacyjne Agniego, ojca, brata, syna i przyjaciela, prosząc go, by prowadził czcicieli i patronów ku pomyślności, ochronie i „rozległej” (bṛhat) mowie w zgromadzeniu.

16 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (RV 2.1 is predominantly gāyatrī)

Sukta 2

Sukta 2.2

Ten hymn przyzywa Agniego jako Jātavedasa, prosząc, aby został powiększony przez jażńę i uwielbiony przez ofiarę, ciało i natchnioną mowę. Przedstawia Agniego jako lśniącego Hotṛ, który otwiera "drzwi" siły i obfitości, zwraca Niebo-i-Ziemię pomyślnie i prowadzi zarówno patronów, jak i śpiewaków ku lepszemu dobru i Rozległości (bṛhat).

13 mantras | Rishi: Gṛtsamada | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Jagatī (probable for RV 2.2.1; longer pādas typical of Jagatī)

Sukta 3

Sukta 2.3

Ten hymn wprowadza Agniego na tron jako rozpalonego Hotṛ ustanowionego na ziemi, który zwraca się ku wszystkim światom i prowadzi bogów do ofiary. Chwali jego oczyszczającą, świetlistą inteligencję oraz jego rolę jako nosiciela ofiar, szczególnie ghi, aby obrzęd mógł być właściwie uformowany i owocny dla składającego ofiarę.

11 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 4

Sukta 2.4

Ten hymn przyzywa Agniego Jātavedasa jako promiennego "gościa rodów", ustanawiając go jak Mitrę - stałego, godnego zaufania i odpowiedniego do przebywania wśród ludzi jako boskiego pośrednika. Wychwala wielobarwny blask Agniego i jego paradoks odnawiającej młodości, a kulminuje w modlitwie, aby przez Agniego Gṛtsamadowie wzniosły się ponad granice i zyskali bohaterską siłę, ochronę i życiowy wzrost.

9 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional for RV 2.4) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical verification)

Sukta 5

Sukta 2.5

Ten hymn chwali Agniego konkretnie w jego kapłańskiej funkcji jako Hotṛ oraz skoordynowane moce rytualne wokół niego, prosząc, aby ofiara została właściwie przeprowadzona i uczyniona skuteczną. Agni jest przywoływany jako świadomy, ojcowski przewodnik dla linii przodków oraz jako ten, który gromadzi ofiary, porządkuje rytuał i udziela "szlachetnego bogactwa" poprzez właściwy porządek (yama) i biegłość w ofierze.

8 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Agni (as Hotṛ/ritual fire; hymn 2.5 is Agni-focused in priestly functions)

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 2.5.1)

Sukta 6

Sukta 2.6

Ten hymn Gāyatrī autorstwa Gṛtsamady przyzywa Agniego jako bliską i intymną boską obecność, do której zbliża się poprzez rozniecanie ognia, modlitwę i uporządkowany akt ofiary. Agni zostaje poproszony, aby wysłuchał słów wieszcza, przyjął ofiary i obdarzył niebiańskim "deszczem" (zstąpieniem siły), zwycięską energią (vāja) oraz obfitym pożywieniem. Hymn kończy się zaproszeniem wszechwiedzącego, świadomego Agniego, aby przybył, wykonał obrzęd we właściwej kolejności i zasiadł na barhis (miejscu ofiarnym).

8 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī

Sukta 7

Sukta 2.7

Ten krótki hymn Gāyatrī przyzywa Agniego jako własny ogień Bharatów, najmłodszego, a jednak najważniejszego, prosząc go o przyniesienie promiennego, gorąco pożądanego bogactwa i pomyślności. Hymn wychwala czystość Agniego oraz jego rozległą, lśniącą obecność, podkreślając, że jest on wzmacniany przez ofiary z masła klarowanego i działa jako starożytny, wybrany Hotṛ, który doprowadza rytuał do spełnienia.

6 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī

Sukta 8

Sukta 2.8

Ten krótki hymn do Agniego chwali jego szybkie "jarzma i rydwany", jego moce szybkiego przybliżania się i skutecznego działania w ofierze, oraz wysławia jego promienny, niebiański blask, który otacza czciciela niezniszczalnym światłem. Kulminuje we wspólnej modlitwie o ochronę i zwycięstwo w konflikcie dzięki połączonej pomocy Agniego wraz z Indrą, Somą i innymi bogami.

6 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.8) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable)

Sukta 9

Sukta 2.9

Ten sześciowersowy hymn Triṣṭubh wprowadza Agniego na tron jako wszechwiedzącego Hotṛ, który zajmuje swoje miejsce kapłańskie i ustanawia się wewnątrz czcicieli. Błaga go, aby wysłuchał ofiary, potwierdził obfitość i działał jako najlepszy ofiarnik, który przewodzi obrzędowi, chroni przed krzywdą oraz udziela zarówno promienistej witalności, jak i bogactwa.

6 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 10

Sukta 2.10

Ten krótki hymn Triṣṭubh do Agniego chwali go jako pierwszą i ojcowską obecność w ofierze, rozpalaną na świętym miejscu Iḷā i lśniącą obfitością oraz rozwagą. Podkreśla wszechprzenikający kosmiczny zasięg Agniego, obejmujący wszystkie światy, a także przedstawia go jako oczyszczyciela, który jest „wypolerowany na jasno” i namaszczony ghi. Poeta kończy, prosząc o właściwie podzieloną część ofiary i wzywając Agniego jako posłańca w stylu Manu, przyzywanego czerpakiem mowy dla słodyczy i obfitości.

6 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 11

Sukta 2.11

Ten hymn do Indry, autorstwa Gṛtsamady, wzywa boga, aby usłyszał prośbę poetów, przybył na ofiarę i wypił Somę, która wzmacnia jego potęgę. Chwali Indrę jako bohaterskiego dawcę i opiekuna, prosząc o bogactwo, zwycięstwo i nienaruszony dział fortuny, aby czciciele mogli głosić „Bezkresne” na zgromadzeniu z licznym potomstwem i sprzymierzeńcami.

21 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (common for Indra hymns in Mandala 2; verse-level confirmation requires scan)

Sukta 12

Sukta 2.12

RV 2.12 to potężny hymn pochwalny ku czci Indry, który wielokrotnie wskazuje na niego jako na rozstrzygającą siłę stojącą za stabilnością stworzenia, zwycięstwem w konflikcie oraz zdobywaniem bogactwa i siły. Przypomina prymordialną wyższość Indry, sprawiającego, że Niebo i Ziemia drżą, i przedstawia go jako boga, którego wszystkie strony wzywają w walce, jednocześnie potwierdzając jego niezachwianą pomoc dla tłoczącego Somę i składającego ofiary.

15 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Indra

Chandas: Jagatī (RV 2.12 is classically Jagatī; verify per critical edition—many verses are Jagatī with refrain-like close)

Sukta 13

Sukta 2.13

RV 2.13 to hymn Triṣṭubh autorstwa Gṛtsamady, wychwalający Indrę jako strażnika ṛty (porządku kosmicznego), który rozszerza światy, uwalnia życiodajne moce i objawia grzmiący blask niebios. Hymn łączy potęgę Indry z siłami twórczymi wyobrażanymi przez wody, cykl pór roku i przypominającą Somę „pierwszą nektar”, a kończy się prośbą o hojność w ładzie, sławę i bohaterską siłę w obrzędach wspólnotowych.

13 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional attribution for RV 2.13) | Devata: Indra (traditional Anukramaṇī for RV 2.13; verse imagery also resonates with Soma/Waters as supporting powers)

Chandas: Triṣṭubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 14

Sukta 2.14

Ten hymn jest inwokacją Somy do Indry, wzywającą kapłanów Adhvaryu, by przynieśli i wylali orzeźwiającą Somę, którą rozkoszuje się Byk. Chwali on decydujące zwycięstwa Indry oraz jego opiekę nad sprzymierzonymi bohaterami, a następnie przechodzi do końcowej prośby o obfite, przynoszące sławę bogactwo i siłę dla czcicieli podczas publicznych zgromadzeń.

12 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa) (traditional for RV 2.14) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 15

Sukta 2.15

Ten hymn głosi "prawdziwe czyny Prawdy" Indry: po wypiciu Somy uderza on przeszkadzającego węża (Ahiego/Wṛtrę) i uwalnia nagromadzone moce życia - wody, światło i zwycięski ruch. Jest to zarówno pochwała, jak i wezwanie, nakłaniające Indrę do powtórzenia tych porządkujących świat czynów dla czcicieli, udzielając ochrony, łupów i bohaterskiej siły w zgromadzeniu.

10 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditionally for RV 2.15) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely; common in Indra-vṛtra hymns)

Sukta 16

Sukta 2.16

RV 2.16 to siedmiowersowy hymn Triṣṭubh, w którym Gṛtsamada składa starannie „niesioną” chwałę jak ofiarę w rozpalony ogień, zapraszając Indrę, starożytnego, lecz wiecznie młodego, by przybył na wyciskanie Somy. Hymn wychwala Indrę jako odważnego Byka, który przyjmuje wolę ludów (kratu), i wzywa go do picia Somy z promienną siłą, aby mógł wylać bogactwo i ochronę na czcicieli.

7 mantras | Rishi: Gṛtsamada Bhārgava (RV 2.16) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify with Anukramaṇī)

Sukta 17

Sukta 2.17

Ten krótki hymn Triṣṭubh do Indry wychwala jego rozległe panowanie, które rozszerza się, by ogarnąć wszystkie światy, oraz jego zwycięską moc, która ustanawia światło i spójność w kosmosie. Działanie Indry jest przedstawione poprzez operatywną "Moc Ognia" (Agni/Vahni), która rozciąga dwa obszary i "zszywa" rozerwaną ciemność, po czym poeta prosi o vāja (zwycięską siłę), ochronę i obfite dakṣiṇā dla śpiewaków.

4 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.17) | Devata: Indra (with Agni/Vahni as operative power in the imagery)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.17; verse length and cadence consistent)

Sukta 18

Sukta 2.18

Ten hymn do Indry przywołuje zaprzężony w świt "nowy rydwan" o bogato symbolicznych częściach (liczne jarzma, cugle i wiosła), prosząc, by stał się szybki dzięki ofiarom poetów i natchnionej myśli. Indra jest pilnie zapraszany w coraz większej liczbie i sile do picia Somy, gdzie jego przybycie zapewnia zwycięstwo, ochronę i właściwy udział (Bhaga) dla składających ofiary. Zakończenie zwraca się ku dakṣiṇā (darowi kapłańskiemu) i wspólnej pomyślności: niech hojność płynie, mowa będzie "rozległa" na zgromadzeniu, a ludzie obdarzeni bohaterskim potomstwem.

8 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional for RV 2.18) | Devata: Indra (hymn context), with chariot imagery central

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 19

Sukta 2.19

Ten hymn wychwala Indrę jako pana napełnionego Somą, który ustanawia swą siedzibę w "wyższym niebie", odpowiada ofiarodawcy i przynosi światło, bogactwo oraz zwycięstwo. Łączy właściwą chwałę (brahman) i wyciskanie Somy z namacalnymi darami Indry: słońcopodobnym oświeceniem, ukrytymi skarbami i niezmiennym udziałem (bhaga) dla śpiewaków. Końcowa modlitwa prosi, aby hojna Dakṣiṇā została "wydojona" dla społeczności kapłańskiej, aby mogli oni głosić To, co Rozległe (bṛhat) na zgromadzeniu, mając silne potomstwo i bohaterską moc.

9 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional for RV 2.19) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.19)

Sukta 20

Sukta 2.20

RV 2.20 to hymn pochwalny w metrze Triṣṭubh skierowany do Indry, w którym poeta oferuje swoją natchnioną siłę jak dobrze zaprzężony rydwan, prosząc Indrę o ochronę, zwycięstwo i hojną nagrodę. Hymn przywołuje dawne czyny Indry, związane z Angirasami, otwarcie drogi, rozbicie skały/twierdz i uwolnienie światła, po czym przechodzi do konkretnej prośby rytualnej: niech obfita dakṣiṇā zostanie „wydojona” dla śpiewaka, a zgromadzenie rozkwitnie dzielnym potomstwem i potężnym głosem w vidatha.

9 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional for RV 2.20) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 21

Sukta 2.21

Ten krótki hymn do Indry jest zaproszeniem do przyniesienia Somy wszechzwycięskiemu bogu, który zdobywa każde pole zwycięstwa: bogactwo, niebiosa, siłę, bydło i wody. Sławi on Indrę jako nieodpartego i wszechobecnego, moc, która otwiera lśniący świat dla Jutrzenek, a kończy się skupioną modlitwą o najlepsze dary: jasny rozum, pomyślność, bezpieczeństwo, słodką mowę i jasne dni.

6 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (likely; hymn 2.21 is predominantly Triṣṭubh)

Sukta 22

Sukta 2.22

Ten krótki hymn do Indry celebruje nagły przypływ mocy boga po wypiciu Somy wyciśniętej z Wiśnu, i przedstawia Somę jako "prawdziwą" siłę boską, która wiernie towarzyszy "prawdziwemu" Indrze. Hymn wychwala wzrost potęgi Indry, jego hojność wobec czciciela oraz jego pradawny czyn uwolnienia wód i przywrócenia życia oraz boskiego porządku.

4 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Indra (with Vishnu and Soma in close association)

Chandas: Jagatī (likely; hymn 2.22 is predominantly Jagatī with a refrain-like cadence)

Sukta 23

Sukta 2.23

Ten hymn przyzywa Bṛhaspatiego/Brahmaṇaspatiego jako władcę świętej mowy, który gromadzi wewnętrzne "zastępy" (gaṇāḥ) i toruje drogę dla natchnionej wypowiedzi oraz zwycięstwa. Prosi go, by zasiadł na wewnętrznym miejscu czciciela, chronił przed wrogimi siłami i tymi, którzy źle mówią, oraz prowadził sam hymn, aby ród mógł kwitnąć i głosić "To, co Rozległe" (bṛhat) na zgromadzeniu.

19 mantras | Rishi: Gṛtsamada (of the Bhṛgu-Aṅgiras line) | Devata: Bṛhaspati / Brahmaṇaspati (Lord of the Word; organizer of the inner hosts)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 24

Sukta 2.24

Ten hymn przywołuje Bṛhaspatiego/Brahmaṇaspatiego jako pana świętej mowy, który budzi natchnioną myśl (mati) i sprawia, że hymn staje się skuteczny w rytuale. Wychwala go jako najważniejszego przewodnika w radzie i konflikcie, prosząc go o uruchomienie ofiary i modlitwy, przyznanie zwycięstwa i obfitości (vāja) oraz ochronę potomstwa i dobrostanu. Sukta kończy się błaganiem, aby bóstwo "prowadziło dobrze wypowiedziany hymn", aby czciciele mogli mówić o Vast (bṛhat) w zgromadzeniu, obdarzeni bohaterską siłą.

16 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Bṛhaspati

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 25

Sukta 2.25

Ten krótki hymn wychwala Brahmaṇaspatiego jako pana świętej mowy i mistrza rytuału, który "zaprzęga" moce razem dla pomyślnego działania, zwłaszcza poprzez rozpalanie i napędzająca siłę Agni. Przedstawia go jako nieodpartego przeciwko przewrotnemu oporowi, łamiącego więzy i otwierającego bezpieczne schronienie oraz pomyślność dla wyznawcy. Powtarzający się refren podkreśla jego zdolność do jednoczenia sojuszników i wewnętrznych władz w jeden skuteczny, zwycięski zespół.

5 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional ascription) | Devata: Brahmaṇaspati (with Agni as invoked instrument)

Chandas: Jagatī (probable for RV 2.25 refrain structure; confirm by metrical count)

Sukta 26

Sukta 2.26

RV 2.26 przywołuje Brahmaṇaspati (Br̥haspati) jako pana świętego Słowa, który czyni wypowiedź prostą, zwycięską i skuteczną przeciwko "bezbożnemu" (nieofiarującemu) impulsowi. Hymn wychwala pomyślność, wsparcie społeczne i wewnętrzną siłę, które przychodzą do wiernego składającego ofiary, a kulminuje w przewodnictwie Br̥haspatiego na właściwej ścieżce oraz jego szerokiej ochronie przed utrapieniem i krzywdą.

4 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa) (traditional ascription for Mandala 2 hymns) | Devata: Brahmaṇaspati (Br̥haspati) as the power of the formative Word and right-discriminating will (implicit across RV 2.26)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.26; verse-length and cadence align with triṣṭubh usage in this hymn)

Sukta 27

Sukta 2.27

RV 2.27 to hymn Triṣṭubh Gṛtsamady wzywający Ādityów jako dawnych królów, którzy podtrzymują porządek kosmiczny (ṛta) i chronią człowieka kroczącego prostą drogą. Składa chwałę „jak klarowane masło” i prosi bóstwa - zwłaszcza Mitrę, Varuṇę, Aryamana, Bhagę, Dakṣę i Aṃśę - o przewodnictwo, moralną stałość, pomyślność i bezecną ścieżkę. Hymn kończy się osobistą modlitwą do Varuṇy, by nie utracić boskiej łaski i by mówić „Vast” (bṛhat) z siłą na zgromadzeniu.

17 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Āṅgirasa) (traditional for Mandala 2; hymn 2.27 addressed to Ādityas) | Devata: Ādityas (Mitra, Varuṇa, Aryaman, Bhaga, Dakṣa, Aṃśa)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.27)

Sukta 28

Sukta 2.28

RV 2.28 to hymn Triṣṭubh autorstwa Gṛtsamady skierowany do Varuṇy, wychwalający go jako suwerennego Ādityę, który podtrzymuje ṛtę (kosmiczny i moralny porządek). Poeta prosi o ochronę, dobrą sławę i uwolnienie od strachu oraz występku, błagając Varuṇę, by rozwiązał grzech i cierpienie „jak cielę ze sznura”, i zachował czciciela na dobrze ukierunkowanej ścieżce pomyślności i prawdy.

11 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Varuṇa (Āditya)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 29

Sukta 2.29

W tym siedmiowersowym hymnie Triṣṭubh Gṛtsamada wzywa Ādityów, przede wszystkim Mitrę i Varuṇę, jako strażników ṛty (kosmicznego i moralnego porządku), by oddalili ukryte winy i wewnętrzne zboczenia. Poeta błaga o miłosierdzie, właściwe prowadzenie „środtkową ścieżką” Prawdy oraz dalszy udział w dobrobycie i wspólnej mowie, która jest „bṛhat” (Ogromna), podtrzymywanej przez wewnętrzną bohaterską siłę.

7 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Ādityas (especially Varuṇa and Mitra)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 30

Sukta 2.30

Ten hymn w metrze Triṣṭubh chwali Wody (Āpaḥ) jako uporządkowane, dające życie moce, które poruszają się dniem i nocą zgodnie z ṛta, radując się z Savitṛ, który ustanawia kosmiczny porządek, oraz z Indry, który usuwa przeszkody. Rozszerza się również w ochronne wezwania, szczególnie do Indry (i Somy), a w końcu do zastępów Marutów, prosząc o bezpieczeństwo w strachu, przestrzeń szeroką oraz pomyślność bogatą w bohaterską siłę i potomstwo.

11 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for much of Maṇḍala 2; exact for this sukta should be verified against a full Anukramaṇī) | Devata: Āpaḥ (Waters), with Savitṛ and Indra invoked

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 31

Sukta 2.31

Ten hymn przyzywa Mitrę i Varunę jako stabilizujące moce porządku i właściwej relacji, prosząc ich, wraz z Aditjami, Rudrami i Wasu, o podtrzymanie "rydwanu" podróży ofiarodawcy. Rozszerza się on w szerokie wezwanie wszystkich bogów, Twasztr, Ila, Bhaga, Djawā-Rodasī, Puszan, Purandhi oraz Aswinowie, aby każda wspierająca funkcja kosmiczna mogła zająć swoje miejsce w obrzędzie. Poeta kończy, "kształtując" swoje słowa jako nowo stworzony pojazd uwielbienia, szukając śrawas (sławy/natchnionego słuchu), wadży (wigoru) i dhiti (oświeconej myśli).

7 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Mitra-Varuṇa (with collective invocation of Ādityas, Rudras, Vasus)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 32

Sukta 2.32

Ten hymn rozpoczyna się od wezwania Dyāvā-Pṛthivī (Nieba i Ziemi) jako strażników słowa poety, zgodnych z ṛta, oraz jako rozległych rodziców, którzy darzą przestronnością, ochroną i pomyślnością. Następnie rozszerza się w błaganie o pomyślne żeńskie moce, zwłaszcza Rākā i związane z nią boginie, aby obdarzyły płodnością, bogactwem i dobrym bytem, culminując w inkluzywnym wezwaniu kilku boskich kobiet o pomoc i svasti.

8 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 33

Sukta 2.33

Ten hymn jest pełnym szacunku, starannie zrównoważonym wezwaniem Rudry - zarazem budzącego grozę i dobroczynnego - proszącym o jego łaskę raczej niż o gniew. Gṛtsamada prosi, by nie został odcięty od "wizji Słońca", modli się o kwitnącą siłę, potomstwo i ochronę przed krzywdą, oraz chwali oczyszczającą moc Rudry, wielokrotnie składając pokłony, by ułagodzić groźnego boga.

15 mantras | Rishi: Gṛtsamada | Devata: Rudra

Chandas: Triṣṭubh (standard for RV 2.33)

Sukta 34

Sukta 2.34

Ten hymn chwali Marutów jako groźne, świetliste moce burzy, które pędzą jak dzikie istoty, płoną jak ognie i odpędzają przeszkody, by uwolnić ukryte "promienie/krowy" światła. Błaga ich, by przybyli z ochroną, pomyślnością i prawym myśleniem, zwłaszcza dla składającego ofiarę, który składa ofiary. Ton przesuwa się od żywych epitetów ich potęgi do bezpośredniej modlitwy o ich zbawczą pomoc, która niesie człowieka poza cierpienie i winę.

15 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Gṛtsamada Bhārgava) (traditional attribution for RV 2.34) | Devata: Maruts (Rudriyas)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.34; each pāda ~11 syllables)

Sukta 35

Sukta 2.35

Ten hymn wychwala Apāṃ Napāt, tajemnicze "Dziecię Wód", promienną boską obecność, która lśni w wodach jako ukryty ogień i stwórcza moc. Gṛtsamada wzywa go, by przyjął słowa poety, ukształtował rozkosz i właściwą formę oraz obdarzył pomyślnością, witalnością i właściwie uporządkowanym wzrostem w światach. Hymn kończy się błogosławieństwem, które łączy blask Apāṃ Napāt z pomyślną ochroną Agniego dla społeczności i zgromadzenia ofiarnego.

15 mantras | Rishi: Gṛtsamada | Devata: Apāṃ Napāt

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.35)

Sukta 36

Sukta 2.36

RV 2.36 przedstawia zaproszenie na ofiarę Somę, w którym Indrę (i związane z nim boskości królewskie) wzywa się do przybycia, zajęcia miejsc i wypicia miodowatej Somy rozdzielonej przez urzędy kapłańskie. Hymn łączy żywy obraz tłoczenia, krowy/promienie i wody „dojone” przez kamienie, z precyzyjnymi wskazówkami rytualnymi (Hotṛ, Āgnīdhra, Praśāstṛ), przedstawiając ofiarę jako uporządkowany kanał, który budzi bogów i uwalnia siłę, władzę oraz właściwe przewodnictwo.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional attribution for RV 2.36 within the Vasiṣṭha family corpus of Maṇḍala 2) | Devata: Indra (with Soma-offering emphasis; ritual roles Hotṛ etc. foreground the Soma-yajña frame)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 2.36; requires metrical verification against pada counts)

Sukta 37

Sukta 2.37

Ten krótki hymn przywołuje Draviṇodāḥ, „Dającego bogactwo/dary”, jako moc pijącą Somę, która zostaje zadowolona poprzez właściwie uporządkowane działanie kapłańskie i odpowiednio timed (ṛtu) ofiarę. Hymn przedstawia rytuał Somy przez urzędników (Hotṛ, Potṛ, Neṣṭṛ, Adhvaryu) i kończy się prośbą, aby bóstwo wypiło „czwarty kielich”, uwalniając w ten sposób pomyślność, siłę i rytualny sukces dla składającego ofiarę.

6 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (Maṇḍala 2 context) | Devata: Draviṇodāḥ (a giving aspect/title, here addressed with Soma drinking; often linked with Indra/Soma-giving function)

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

Sukta 38

Sukta 2.38

Ten hymn chwali Savitṛa jako boskiego Porusznika, który powstaje i wprowadza światy w ruch, podtrzymując ṛtę (porządek kosmiczny) i rozdzielając udział bogów oraz ludzi w dobrobycie. Opisuje on jego stałą, zwycięską obecność, która usuwa zniekształcenia i przynosi "wieczne wody" zgodnie z jego boskim dekretem. Wieszec ostatecznie prosi Savitṛa o przyznanie pożądanego obfitości z nieba, wód i ziemi dla pokoju i wzrostu śpiewaków.

11 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional for Mandala 2) | Devata: Savitṛ

Chandas: Trishtubh

Sukta 39

Sukta 2.39

Ten hymn przyzywa Aśvinów jako szybkie, podwójne moce, które niosą ludzkie ofiary i przynoszą namaczną pomoc, zdrowie, ochronę, właściwe prowadzenie i pomyślność. Przez żywe sparowane porównania (kamienie, posłańcy, oczy, ręce, stopy), poeta prosi ich o szybkie przybycie, jasne widzenie, uzdrowienie ciała i poprowadzenie czciciela ku lepszemu dobru. Kończy się ofiarowaniem ułożonego stomy jako „wzrostu” dla Aśvinów i modlitwą o silne, świetliste potomstwo oraz szeroką, zwycięską mowę w zgromadzeniu.

8 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) | Devata: Aśvinau (the two Aśvins)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 40

Sukta 2.40

Ten sześciowersowy hymn Triṣṭubh przywołuje podwójne bóstwa Somę i Pūṣana jako wspólnych sprawców obfitości oraz jako strażników, którzy ustanawiają "pępek" (nābhi) nieśmiertelności i pomyślności w światach i w czcicielu. Prosi ich o poszerzenie centralnego źródła wzrostu - bogactwa, pożywienia i owocnych mocy - a także o ożywienie wglądu i udzielenie ochrony, kończąc się błogosławieństwem obejmującym obecność Aditi chroniącej.

6 mantras | Rishi: Gṛtsamada (and/or the Gṛtsamada lineage) | Devata: Soma-Pūṣan (dual)

Chandas: Triṣṭubh (likely for RV 2.40)

Sukta 41

Sukta 2.41

Ten hymn przede wszystkim zaprasza Vāyu, szybki Wiatr Życia, aby przybył na swoich tysiącmocnych rydwanach i pił Somę, ożywiając i wyjaśniając siłę życiową czcicieli. Gdy obrzęd się rozwija, modlitwa rozszerza się na ochronę i pomyślność, wzywając również łaski Indry oraz szerszego zgromadzenia bogów godnych ofiary, aby zajęli swoje miejsca i uczestniczyli.

21 mantras | Rishi: Gṛtsamada (and/or the Gṛtsamada lineage) | Devata: Vāyu

Chandas: Gāyatrī (likely; short 3-pāda structure typical of gāyatrī invites)

Sukta 42

Sukta 2.42

Ten krótki hymn apotropeiczny przyzywa Śakuni (ptaka wróżebnego), aby wołał pomyślnie i chronił domostwo oraz podróżnego przed wrogimi siłami. Poeta prosi, by żaden drapieżnik, zbrojny napastnik, złodziej czy zła siła głosu nie zdobyła przewagi, oraz by społeczność wypowiadała "Bṛhat" (rozległe, wzniosłe słowo) w świętym zgromadzeniu. Sukta tym samym przekształca naturalny znak (ptasi odgłos i kierunek) w zrytualizowane zapewnienie bezpieczeństwa, prawej mowy i pomyślnej podróży.

3 mantras | Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for this maṇḍala section) | Devata: Śakuni (omen-bird) / auspicious sign (a protective/apotropaic invocation)

Chandas: Jagatī (long pādas typical of Jagatī)

Sukta 43

Sukta 2.43

Ten krótki hymn zwraca się do Śakuni/Śakunty (ptaka wróżebnego) jako prawdomówcy zjednoczonego z ṛtą, którego wołania odczytywane są jako znaczące znaki w rytuale i życiu codziennym. Poeta chwali "dwojaki głos" ptaka, jakby był on wyszkolonym śpiewakiem, i wielokrotnie prosi go o wypowiadanie pomyślnej, oczyszczającej mowy z każdego kierunku. Sukta tym samym uświęca słuchanie wróżb: dźwięk w naturze staje się kanałem błogosławieństwa, właściwego zrozumienia (sumati) i powodzenia w zgromadzeniu.

3 mantras | Rishi: Gṛtsamada (traditional attribution for RV 2.43) | Devata: Śakuni/Śakunta (bird-omen as ṛta-speaking sign)

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify against pada-count of full text tradition)

Frequently Asked Questions

Mandala 2 belongs to the Family Books (Mandalas 2–7), each associated with a particular seer-lineage. It is traditionally attributed to the Gṛtsamada family, with Gṛtsamada as the principal ṛṣi.

Mandala 2 repeatedly links effective sacred speech (vāc) with ṛta (cosmic order): when utterance and ritual are rightly aligned, they ‘open the path’ for divine presence, protection, and the bestowal of wealth.

The mandala contains the celebrated Rudra hymn (RV 2.33), a classic model of propitiation: Rudra’s fierce power is respectfully restrained through praise and supplication, asking him to avert harm and grant healing and well-being.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play