Adhyaya 84

Verse 1

#:72:.7 #पड- () हि २ 7 चतुरशीतितमो< ध्याय: नाना प्रकारके तीर्थोकी महिमा घुलस्त्य उवाच ततो गच्छेन्महाराज धर्मतीर्थमनुत्तमम्‌ । यत्र धर्मो महाभागस्तप्तवानुत्तमं तप:

పులస్త్యుడు పలికెను—మహారాజా! అనంతరం అనుత్తమమైన ధర్మతీర్థానికి వెళ్లవలెను; అక్కడ మహాభాగుడైన ధర్ముడు ఉత్తమ తపస్సు చేశాడు.

Verse 2

तेन तीर्थ कृतं पुण्यं स्वेन नाम्ना च विश्रुतम्‌ । तत्र स्नात्वा नरो राजन्‌ धर्मशील: समाहितः

ఆయన అక్కడ పుణ్యమైన తీర్థాన్ని స్థాపించాడు; అది ఆయన పేరుతోనే ప్రసిద్ధి పొందింది. ఓ రాజా! అక్కడ స్నానం చేసిన మనిషి ధర్మనిష్ఠుడై, సమాహితచిత్తుడవుతాడు.

Verse 3

ततो गच्छेत राजेन्द्र ज्ञानपावनमुत्तमम्‌

అనంతరం, ఓ రాజేంద్రా! జ్ఞానమనే పరమ పవిత్ర స్థలానికి వెళ్లవలెను.

Verse 4

सौगन्धिकवनं राजंस्ततो गच्छेत मानव:,राजन! तत्पश्चात्‌ मानव सौगन्धिक वनमें जाय

ఓ రాజా! ఆపై మనిషి సౌగంధిక వనానికి వెళ్లవలెను.

Verse 5

तत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्न तपोधना: । सिद्धचारणगन्धर्वा: किंनराश्न महोरगा:

అక్కడ బ్రహ్మాది దేవతలు, తపోధనులైన ఋషులు ఉన్నారు; సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మహోరగాలు (మహానాగాలు) కూడ సమాగమించారు.

Verse 6

वहाँ ब्रह्मा आदि देवता, तपोधन ऋषि, सिद्ध, चारण, गन्धर्व, किन्नर और बड़े-बड़े नाग निवास करते हैं ।।

అక్కడ బ్రహ్మాది దేవతలు, తపోధనులైన ఋషులు, సిద్ధులు, చారణులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు మరియు మహాబలవంతులైన నాగులు నివసిస్తారు. ఆ అరణ్యంలో అడుగుపెట్టిన మాత్రాన మనిషి సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు. దాని ఆవల సరితలలో శ్రేష్ఠమైనది, నదులలో ఉత్తమమైనది—పరమ పుణ్యమయి దేవి సరస్వతీ యొక్క ఉద్గమస్థానం ఉంది; అక్కడ ఆమె ప్లక్ష అనే వృక్షమూలం నుండి చుక్కలుగా జారుతూ ప్రదర్శితమవుతుంది. రాజా, అక్కడ వల్మీకం (చీమగుట్ట) నుండి ఉద్భవించిన జలంలో స్నానం చేయవలెను; అది అత్యంత శుద్ధికరమైన తీర్థం.

Verse 7

प्लक्षाद्वेवी खुता राजन्‌ महापुण्या सरस्वती । तत्राभिषेकं कुर्वीत वल्मीकान्नि:सृते जले

రాజా, ప్లక్ష వృక్షం నుండి మహాపుణ్యమయి దేవి సరస్వతీ ఉద్భవిస్తుంది. అక్కడ వల్మీకం (చీమగుట్ట) నుండి వెలువడే జలంలో అభిషేక-స్నానం చేయవలెను.

Verse 8

अर्चयित्वा पितृन्‌ देवानश्वमेधफलं लभेत्‌ । ईशानाध्युषितं नाम तत्र तीर्थ सुदुर्लभम्‌,वहाँ देवताओं तथा पितरोंकी पूजा करनेसे मनुष्यको अश्वमेधयज्ञका फल मिलता है। वहीं ईशानाध्युषित नामक परम दुर्लभ तीर्थ है

అక్కడ పితృదేవతలను మరియు దేవతలను ఆరాధిస్తే అశ్వమేధ యజ్ఞఫలంతో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది. అదే ప్రాంతంలో ‘ఈశానాధ్యుషిత’ అనే అత్యంత దుర్లభమైన తీర్థం ఉంది; అది ఈశానుడు (శివుడు) అధిష్ఠానంతో పవిత్రమైనది.

Verse 9

षट्सु शम्यानिपातेषु वल्मीकादिति निश्चय: । कपिलानां सहस्रं च वाजिमेधं च विन्दति

శమీ కట్టెలు పడిన ఆ ఆరు స్థలాలలో (తీర్థసేవచేత) వల్మీక నిర్మాణాది పుణ్యం లభిస్తుందని ఇది స్థిరనిశ్చయం. అక్కడ వెయ్యి కపిల గోవుల దానఫలమూ, అశ్వమేధ యజ్ఞఫలమూ పొందుతాడు.

Verse 10

सुगन्धां शतकुम्भां च पठचयज्ञां च भारत

ఓ భారతా, (అక్కడ) సుగంధ ద్రవ్యాలు, వంద స్వర్ణకలశాలు, అలాగే పఠనం మరియు యజ్ఞకర్మ—ఇవన్నీ (విధిగా) చెప్పబడ్డాయి.

Verse 11

त्रिशूलखातं तत्रैव तीर्थमासाद्य भारत

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ భారత, భరతకులతిలకా! అక్కడే త్రిశూలఖాతమనే తీర్థం ఉంది. అక్కడికి వెళ్లి స్నానం చేసి దేవతలకును పితృదేవతలకును పూజలో నిమగ్నుడవు. ఇలా చేసినవాడు దేహత్యాగానంతరం గణపతి-పదాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 12

तत्राभिषेकं कुर्वीत पितृदेवार्चने रत: । गाणपत्यं च लभते देहं त्यक्त्वा न संशय:

అక్కడ అభిషేకం చేసి పితృదేవార్చనలో నిమగ్నుడై ఉండాలి. దేహాన్ని విడిచిన తరువాత అతడు గాణపత్య స్థితిని పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 13

ततो गच्छेत राजेन्द्र देव्या: स्थान सुदुर्लभम्‌ । शाकम्भरीति विख्याता त्रिषु लोकेषु विश्रुता,राजेन्द्र! वहाँसे परमदुर्लभ देवीस्थानकी यात्रा करे, वह देवी तीनों लोकोंमें शाकम्भरीके नामसे विख्यात है

ఆపై, ఓ రాజేంద్రా! దేవి యొక్క అత్యంత దుర్లభమైన స్థానానికి వెళ్లవలెను. ఆమె మూడు లోకాలలో ‘శాకంభరీ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

Verse 14

दिव्यं वर्षमहस्नं हि शाकेन किल सुव्रता । आहारं सा कृतवती मासि मासि नराधिप

ఓ నరాధిపా! సువ్రతగా నిలిచిన ఆ దేవి వెయ్యి దివ్య సంవత్సరాల పాటు, నెలనెలా, కేవలం శాకము (ఆకుకూరలు)నే ఆహారంగా స్వీకరించిందని చెబుతారు.

Verse 15

ऋषयो भ्यागतास्तत्र देव्या भकत्या तपोधना: । आतिदथ्यं च कृतं तेषां शाकेन किल भारत

ఓ భారతా! దేవి భక్తిచేత ఆకర్షితులై తపోధనులైన ఋషులు అక్కడికి వచ్చారు. ఆ దేవి వారిని శాకము (ఆకుకూరలు)తోనే అతిథ్యసత్కారము చేసి గౌరవించిందని చెబుతారు.

Verse 16

ततः शाकम्भरीत्येव नाम तस्या: प्रतिछ्ठितम्‌ । शाकम्भरीं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहित:

అనంతరం ఆమె పేరు “శాకంభరీ” అని స్థిరంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఓ భారతా! శాకంభరీ సమీపానికి వచ్చి బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరిస్తూ, ఏకాగ్రచిత్తుడై శుచిగా నియతవ్రతాన్ని నిర్వహించినవానికి, ఆ కర్మఫలం దేవి అనుమతిచేతనే లభిస్తుంది.

Verse 17

त्रिरात्रमुषित: शाकं भक्षयित्वा नर: शुचि: । शाकाहारस्य यत्‌ किंचिद्‌ वर्षद्वादिशभि: कृतम्‌

శుచిగా ఉండి మూడు రాత్రులు శాకాన్ని భుజిస్తూ నివసించిన మనిషికి, పన్నెండు సంవత్సరాలు శాకాహార నియమం పాటించినద్వారా కలిగే పుణ్యమంతా లభిస్తుంది.

Verse 18

ततो गच्छेत्‌ सुवर्णाख्यं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्‌

ఆపై మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ‘సువర్ణ’ అనే తీర్థానికి వెళ్లాలి. అక్కడ పూర్వకాలంలో భగవాన్ విష్ణువు రుద్రదేవుని ప్రసన్నత కోసం విధివిధానాలతో ఆరాధన చేసి, దేవతలకు సైతం దుర్లభమైన అనేక ఉత్తమ వరాలను పొందాడు.

Verse 19

तत्र विष्णु: प्रसादार्थ रुद्रमाराधयत्‌ पुरा । वरांश्व सुबहूँल्‍लेभे दैवतेषु सुदुर्लभान्‌

అక్కడ పూర్వకాలంలో భగవాన్ విష్ణువు రుద్రదేవుని ప్రసన్నత కోసం ఆరాధన చేసి, దేవతల్లో కూడా అత్యంత దుర్లభమైన అనేక వరాలను పొందాడు.

Verse 20

उक्तश्न त्रिपुरघ्नेन परितुष्टेन भारत । अपि च त्वं प्रियतरो लोके कृष्ण भविष्यसि

ఓ భారతా! సంతోషించిన త్రిపురఘ్నుడు (శివుడు) నీతో ఇలా పలికాడు. ఇంకా, ఓ కృష్ణా! నీవు లోకంలో మరింత ప్రియుడవవు.

Verse 21

त्वन्मुखं च जगत्‌ सर्व भविष्यति न संशय: । तत्राभिगम्य राजेन्द्र पूजयित्वा वृषध्वजम्‌

సర్వలోకమూ నిస్సందేహంగా నీ వైపే ముఖం తిప్పుతుంది. కావున, ఓ రాజేంద్రా, అక్కడికి వెళ్లి సమీపించి వృషధ్వజుడు (శివుడు)ను పూజించుము.

Verse 22

अश्वमेधमवाप्रोति गाणपत्यं च विन्दति । धूमावतीं ततो गच्छेत्‌ त्रिरात्रोपोषितो नर:

అతడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; గాణపత్య వ్రతఫలమును కూడా పొందుతాడు. అనంతరం మూడు రాత్రులు ఉపవాసముండి ధూమావతీ తీర్థానికి వెళ్లవలెను.

Verse 23

आसप्तमं कुलं चैव पुनीते नात्र संशय: । राजन! उन्होंने ही अपने नामसे विख्यात पुण्य तीर्थकी स्थापना की है। वहाँ स्नान करनेसे मनुष्य धर्मशील एवं एकाग्रचित्त होता है और अपने कुलकी सातवीं पीढ़ीतकके लोगोंको पवित्र कर देता है; इसमें संशय नहीं है

ఇది తన వంశంలోని ఏడవ తరము వరకు కూడా పవిత్రం చేస్తుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 24

तत्रारोहेत धर्मज्ञ श्रद्दधानो जितेन्द्रिय: । महादेवप्रसादाद्धि गच्छेत परमां गतिम्‌

ఓ ధర్మజ్ఞ నరేశ్వరా, శ్రద్ధతోను ఇంద్రియనిగ్రహంతోను ఆ తీర్థయాత్రను ఆరంభించుము; మహాదేవుని ప్రసాదముచేత అతడు పరమగతిని పొందుతాడు.

Verse 25

प्रदक्षिणमुपावृत्य गच्छेत भरतर्षभ । धारां नाम महाप्राज्ञ: सर्वपापप्रमोचनीम्‌,भरतश्रेष्ठ! तदनन्तर महाप्राज्ञ पुरुष उस तीर्थकी परिक्रमा करके धाराकी यात्रा करे, जो सब पापोंसे छुड़ानेवाली है

ఓ భరతవృషభా, ప్రదక్షిణ చేసి తిరిగి మళ్లి, మహాప్రాజ్ఞుడు ‘ధారా’ అనే, సమస్త పాపాలను తొలగించే తీర్థానికి వెళ్లవలెను.

Verse 26

ततो गच्छेत धर्मज्ञ नमस्कृत्य महागिरिम्‌

అనంతరం, ఓ ధర్మజ్ఞా, మహాగిరి హిమాలయాన్ని నమస్కరించి గంగాద్వారము (హరిద్వార్) వైపు ప్రయాణించాలి; అది స్వర్గద్వారముతో సమానము—ఇందులో సందేహము లేదు. అక్కడ ఏకాగ్రచిత్తుడై కోటితీర్థములో స్నానము చేయాలి.

Verse 27

स्वर्गद्वारेण यत्‌ तुल्यं गड्ढाद्वारं न संशय: । तत्राभिषेकं कुर्वीत कोटितीर्थे समाहित:

గంగాద్వారము స్వర్గద్వారముతో సమానము—ఇందులో సందేహము లేదు. అక్కడ సమాహితచిత్తుడై కోటితీర్థములో అభిషేక-స్నానము చేయాలి.

Verse 28

पुण्डरीकमवाप्नोति कुलं चैव समुद्धरेत्‌ । उष्यैकां रजनीं तत्र गोसहस्रफलं लभेत्‌

ఇలా చేసినవాడు పుండరీక యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; తన కులాన్నికూడా ఉద్ధరిస్తాడు. అక్కడ ఒక రాత్రి నివసిస్తే సహస్ర గోదాన ఫలంతో సమానమైన పుణ్యఫలం లభిస్తుంది.

Verse 29

सप्तगड़े त्रिगड़े च शक्रावर्ते च तर्पयन्‌ । देवान्‌ 6 52 के

సప్తగడ, త్రిగడ మరియు శక్రావర్త తీర్థాలలో విధిపూర్వకంగా దేవతలకూ పితృదేవతలకూ తర్పణం చేసే వాడు పుణ్యలోకంలో గౌరవింపబడుతూ స్థిరంగా నిలుస్తాడు.

Verse 30

ततः कनखले स्नात्वा त्रिरात्रोपोषितो नर: । अश्वमेधमवाप्रोति स्वर्गलोक॑ च गच्छति,तदनन्तर कनखलमें स्नान करके तीन रात उपवास करनेवाला मनुष्य अश्वमेधयज्ञका फल पाता और स्वर्ग-लोकमें जाता है

అనంతరం కనఖలంలో స్నానం చేసి మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసిన మనిషి అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు మరియు స్వర్గలోకానికి చేరుతాడు.

Verse 31

कपिलावटरटं ततो गच्छेत्‌ तीर्थसेवी नराधिप । उपोष्य रजनीं तत्र गोसहस्रफलं लभेत्‌,नरेश्वर! उसके बाद तीर्थसेवी मनुष्य कपिलावट-तीर्थमें जाय। वहाँ रातभर उपवास करनेसे उसे सहस्र गोदानका फल मिलता है

అనంతరం, ఓ నరాధిపా! తీర్థసేవలో నిమగ్నుడైన యాత్రికుడు కపిలావట అనే తీర్థానికి వెళ్లాలి. అక్కడ రాత్రంతా ఉపవాసం చేస్తే, ఓ నరేశ్వరా, అతనికి సహస్ర గోదాన ఫలంతో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది.

Verse 32

नागराजस्य राजेन्द्र कपिलस्य महात्मन: । तीर्थ कुरुवरश्रेष्ठ सर्वलोकेषु विश्रुतम्‌,राजेन्द्र! कुरुश्रेष्ठ! वहीं नागराज महात्मा कपिलका तीर्थ है, जो सम्पूर्ण लोकोंमें विख्यात है

రాజేంద్రా! కురుశ్రేష్ఠా! ఇదే నాగరాజుడైన మహాత్మ కపిలుని తీర్థం; ఇది సమస్త లోకాలలో ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 33

तत्राभिषेकं कुर्वीत नागतीर्थे नराधिप । कपिलानां सहस्रस्य फलं विन्दति मानव:,महाराज! वहाँ नागतीर्थमें स्नान करना चाहिये। इससे मनुष्यको सहस्र कपिलादानका फल प्राप्त होता है

ఓ నరాధిపా! అక్కడ నాగతీర్థంలో స్నానాభిషేకం చేయాలి. అలా చేస్తే మనిషికి సహస్ర కపిలా-గోదాన ఫలంతో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది.

Verse 34

ततो ललितकं गच्छेच्छान्तनोस्तीर्थमुत्तमम्‌ । तत्र स्नात्वा नरो राजन्‌ न दुर्गतिमवाप्रुयात्‌,तत्पश्चात्‌ शान्तनुके उत्तम तीर्थ ललितकमें जाय। राजन! वहाँ स्नान करनेसे मनुष्य कभी दुर्गतिमें नहीं पड़ता

అనంతరం శాంతనుని ఉత్తమ తీర్థమైన లలితకకు వెళ్లాలి. ఓ రాజా! అక్కడ స్నానం చేసిన మనిషి ఎప్పటికీ దుర్గతిని పొందడు.

Verse 35

गड्भायमुनयोर्म ध्ये स्नाति यः संगमे नरः । दशाश्वमेधानाप्रोति कुलं चैव समुद्धरेत्‌

గంగా-యమునల సంగమంలో స్నానం చేసే మనిషి, పది అశ్వమేధ యజ్ఞాల ఫలాన్ని పొందుతాడు; తన కులాన్నీ సముద్ధరించగలడు.

Verse 36

अग्निष्टोममवाप्रोति मुनिलोकं॑ च गच्छति । राजेन्द्र! तदनन्तर उत्तम ज्ञानपावन तीर्थमें जाय। वहाँ जानेसे मनुष्य अग्निष्टोमयज्ञका फल पाता और मुनिलोकमें जाता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ రాజేంద్రా! అనంతరం పరమ జ్ఞానముచే పవిత్రమగు ఆ తీర్థమునకు వెళ్లవలెను. అక్కడికి వెళ్లినవాడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలమును పొందించి మునిలోకమునకు చేరును. తదుపరి, ఓ రాజేంద్రా, లోకవిఖ్యాతమైన సుగంధా తీర్థమునకు పోవలెను; సమస్త పాపములనుండి శుద్ధమైన అంతఃకరణముగలవాడు బ్రహ్మలోకమున గౌరవింపబడును.

Verse 37

रुद्रावर्त ततो गच्छेत्‌ तीर्थसेवी नराधिप । तत्र स्नात्वा नरो राजन्‌ स्वर्गलोक॑ च गच्छति,नरेश्वर! तदनन्तर तीर्थसेवी पुरुष रुद्रावर्ततीर्थमें जाय। राजन! वहाँ स्नान करके मनुष्य स्वर्गलोकमें जाता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ నరాధిపా! అనంతరం తీర్థసేవకుడు రుద్రావర్త తీర్థమునకు వెళ్లవలెను. ఓ రాజా! అక్కడ స్నానము చేసినవాడు స్వర్గలోకమునకు చేరును.

Verse 38

गड़ायाशक्षु नरश्रेष्ठ सरस्वत्याश्न॒ संगमे । स्‍्नात्वाश्नमेधं प्राप्नोति स्वर्गलोकं॑ च गच्छति,नरश्रेष्ठ) गंगा और सरस्वतीके संगममें स्नान करनेसे मनुष्य अश्वमेधयज्ञका फल पाता और स्वर्ग-लोकमें जाता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ నరశ్రేష్ఠా! శక్షు వద్ద గంగా–సరస్వతీ సంగమమున స్నానము చేసినవాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలమును పొందించి స్వర్గలోకమునకు చేరును.

Verse 39

भद्रकर्णेश्वरं गत्वा देवमर्च्य यथाविधि । न दुर्गतिमवाप्रोति नाकपृष्ठे च पूज्यते

భద్రకర్ణేశ్వరుని సన్నిధికి వెళ్లి విధివిధానముగా దేవుని ఆరాధించినవాడు దుర్గతిని పొందడు; స్వర్గలోకమున గౌరవింపబడును.

Verse 40

ततः कुब्जाम्रकं गच्छेत्‌ तीर्थसेवी नराधिप । गोसहस्रमवाप्रोति स्वर्गलोक॑ च गच्छति

ఓ నరాధిపా! అనంతరం తీర్థసేవకుడు కుబ్జామ్రక తీర్థమునకు వెళ్లవలెను. అక్కడ అతడు సహస్ర గోదాన ఫలమును పొందించి చివరకు స్వర్గలోకమునకు చేరును.

Verse 41

अरुन्धतीवटं गच्छेत्‌ तीर्थसेवी नराधिप । सामुद्रकमुपस्पृश्य ब्रह्मचारी समाहित:

ఘూలస్థ్యుడు పలికెను—ఓ నరాధిపా! తీర్థసేవి అరుంధతీ వటానికి వెళ్లాలి. సాముద్రక తీర్థంలో స్నానం చేసి, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ, సమాహితచిత్తుడై మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేయాలి. ఈ నియమంతో మనిషి అశ్వమేధయజ్ఞఫలాన్ని, సహస్ర గోదానఫలాన్ని పొందుతూ తన కులాన్ని उद्धరిస్తాడు.

Verse 42

अश्वमेधमवाप्रोति त्रिरात्रोपोषितो नर: । गोसहस्रफलं विद्यात्‌ कुलं चैव समुद्धरेत्‌

ఘూలస్థ్యుడు పలికెను—ఓ నరాధిపా! మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసిన మనిషి అశ్వమేధయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు. అతనికి సహస్ర గోదానఫలమూ కలుగుతుంది; అతడు తన కులాన్ని కూడా उद्धరిస్తాడు అని తెలుసుకో.

Verse 43

ब्रह्मावर्त ततो गच्छेद्‌ ब्रह्म॒चारी समाहित: । अश्वमेधमवाप्रोति सोमलोकं च गच्छति

ఆపై బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటించే, సమాహితచిత్తుడైన బ్రహ్మచారి బ్రహ్మావర్తానికి వెళ్లాలి. అలా చేయడం వల్ల అతడు అశ్వమేధయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; సోమలోకానికీ చేరుతాడు.

Verse 44

यमुनाप्रभवं गत्वा समुपस्पृश्य यामुनम्‌ अश्वमेधफलं लब्ध्वा स्वर्गलोके महीयते,यमुनाप्रभव नामक तीर्थमें जाकर यमुनाजलमें स्नान करके अश्वमेधयज्ञका फल पाकर मनुष्य स्वर्गलोकमें प्रतिष्ठित होता है

యమునాప్రభవ అనే తీర్థానికి వెళ్లి యమునా జలంలో స్నానం చేసినవాడు అశ్వమేధయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; స్వర్గలోకంలో మహిమ పొందుతాడు.

Verse 45

दर्वीसंक्रमणं प्राप्य तीर्थ त्रैलोक्यपूजितम्‌ । अश्वमेधमवाप्रोति स्वर्गलोक॑ च गच्छति,दर्वीसंक्रमण नामक त्रिभुवनपूजित तीर्थमें जानेसे तीर्थयात्री अश्वमेधयज्ञका फल पाता और स्वर्गलोकमें जाता है

త్రిలోకపూజితమైన దర్వీసంక్రమణ అనే తీర్థానికి చేరితే తీర్థయాత్రికుడు అశ్వమేధయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు.

Verse 46

सिन्धोश्व प्रभवं गत्वा सिद्धगन्धर्वसेवितम्‌ । तत्रोष्य रजनी: पज्च विन्देद्‌ बहुसुवर्णकम्‌

సిద్ధులు, గంధర్వులు సేవించే పవిత్రమైన సింధు నది ఉద్గమస్థానానికి వెళ్లి, అక్కడ ఐదు రాత్రులు నియమబద్ధంగా నివసించినవాడు అపారమైన స్వర్ణాన్ని పొందుతాడు.

Verse 47

अथ वेदीं समासाद्य नर: परमदुर्गमाम्‌ अश्वमेधमवाप्रोति स्वर्गलोक॑ च गच्छति,तदनन्तर मनुष्य परम दुर्गम वेदीतीर्थमें जाकर अश्वमेधयज्ञका फल पाता और स्वर्गलोकमें जाता है

ఆపై అత్యంత దుర్లభమైన ఆ వేదిక-తీర్థాన్ని చేరినవాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతూ స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు.

Verse 48

ऋषिकुल्‍यां समासाद्य वासिष्ठं चैव भारत | वासिष्ठीं समतिक्रम्य सर्वे वर्णा द्विजातय:

ఓ భారత! ఋషికుల్యా మరియు వాసిష్ఠ తీర్థాలను చేరి స్నానాది ఆచరించి, వాసిష్ఠీని దాటి ముందుకు వెళ్లేవారు—క్షత్రియాదిగా అన్ని వర్ణాలవారు—ద్విజులవుతారు.

Verse 49

ऋषिकुल्‍यां समासाद्य नर: स्नात्वा विकल्मष: । देवान्‌ पितृश्चार्चयित्वा ऋषिलोकं प्रपद्यते,ऋषिकुल्‍यामें जाकर स्नान करके पापरहित मानव देवताओं और पितरोंकी पूजा करके ऋषिलोकमें जाता है

ఋషికుల్యాను చేరి స్నానం చేసి మనిషి కల్మషరహితుడవుతాడు; తరువాత దేవతలను, పితృదేవతలను ఆరాధించి ఋషిలోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 50

यदि तत्र वसेन्मासं शाकाहारो नराधिप । भगुतुज़ं समासाद्य वाजिमेधफलं लभेत्‌,नरेश्वर! यदि मनुष्य भृगुतुंगमें जाकर शाकाहारी हो वहाँ एक मासतक निवास करे तो उसे अश्वमेध-यज्ञका फल प्राप्त होता है

ఓ నరాధిపా! ఎవడు భృగుతుంగానికి వెళ్లి శాకాహారిగా ఉండి అక్కడ ఒక నెల నివసిస్తాడో, అతడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 51

गत्वा वीरप्रमोक्ष॑ं च सर्वपापै: प्रमुच्यते । कृत्तिकामघयोश्रैव तीर्थमासाद्य भारत

వీరప్రమోక్ష అనే తీర్థానికి వెళ్లినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. ఓ భారతా! కృత్తికా మరియు మఘా సంబంధిత తీర్థాన్ని చేరి, ఒకకాల ఉపవాసం చేసి అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించినవాడు శుభ లోకాలను పొందుతాడు.

Verse 52

अग्निष्टोमातिरात्राभ्यां फलमाप्नोति मानव: | तत्र संध्यां समासाद्य विद्यातीर्थमनुत्तमम्‌

అగ్నిష్టోమం మరియు అతిరాత్రం యాగాల ద్వారా మనిషి వాటి ఫలాన్ని పొందుతాడు. అయితే అక్కడ సంధ్యాకాలాన్ని చేరినవాడు అనుత్తమమైన ‘విద్యాతీర్థం’ను కూడా పొందుతాడు.

Verse 53

उपस्पृश्य च वै विद्यां यत्र तत्रोपपद्यते । महाश्रमे वसेद्‌ रात्रिं सर्वपापप्रमोचने

అక్కడ జలస్పర్శం (ఆచమనం/స్నానం) చేసి, విద్యను ఆశ్రయించినవాడు ఎక్కడ ఉన్నా విద్యకు పాత్రుడవుతాడు. సమస్త పాపాలను తొలగించే మహాశ్రమంలో ఒక రాత్రి నివసించాలి.

Verse 54

षष्ठकालोपवासेन मासमुष्य महालये

ప్రతి ఆరవ కాలంలో ఉపవాసం చేస్తూ, నేను ఈ మహాలయంలో ఒక నెల నివసించాను.

Verse 55

सर्वपापविशुद्धात्मा विन्देद्‌ बहुसुवर्णकम्‌ । दशापरान्‌ दश पूर्वान्‌ नरानुद्धरते कुलम्‌

సమస్త పాపాల నుండి అంతఃకరణం శుద్ధి పొందినవాడు అపారమైన స్వర్ణాన్ని పొందుతాడు; మరియు తన కులాన్ని उद्धరిస్తాడు—ముందరి పది, వెనుకటి పది తరాలను తరింపజేస్తాడు.

Verse 56

जो छठे समय उपवासपूर्वक एक मासतक महालयतीर्थमें निवास करता है, वह सब पापोंसे शुद्धचित्त हो प्रचुर सुवर्णराशि प्राप्त करता है। साथ ही दस पहलेकी और दस बादकी पीढ़ियोंका उद्धार कर देता है ।।

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—నియతమైన ఆరవ కాలమున విధివిధానముగా ఉపవాసము చేసి ఒక మాసము మహాలయ తీర్థమున నివసించువాడు సమస్త పాపములనుండి శుద్ధచిత్తుడై విస్తారమైన స్వర్ణరాశులను పొందును; అంతేకాదు తనకు పూర్వమున్న పది తరములకును, తరువాతి పది తరములకును उद्धారము కలుగజేయును. ఆపై పితామహుడు సేవించిన వేతసికా తీర్థమునకు వెళ్లి అశ్వమేధ యజ్ఞఫలమును పొందును, ఔశనస (శుక్ర) గతిని చేరును. తదనంతరం బ్రహ్మదేవుడు పూజించిన వేతసికా తీర్థమునకు వెళ్లి మరల అశ్వమేధఫలమును పొంది శుక్రాచార్యుల లోకమునకు చేరును.

Verse 57

अथ सुन्दरिकातीर्थ प्राप्प सिद्धनिषेवितम्‌ । रूपस्यथ भागी भवति दृष्टमेतत्‌ पुरातनै:,तदनन्तर सिद्धसेवित सुन्दरिकातीर्थमें जाकर मनुष्य रूपका भागी होता है, यह बात प्राचीन ऋषियोंने देखी है

తదనంతరం సిద్ధులు సేవించిన సుందరికా తీర్థమునకు చేరినవాడు రూప-లావణ్యమునకు భాగ్యవంతుడగును—ఇది ప్రాచీన ఋషులు దర్శించి స్థిరపరచిన సత్యము.

Verse 58

ततो वै ब्राह्मणीं गत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रिय: । पद्मवर्णेन यानेन ब्रह्मुलोकं प्रपद्यते

ఆపై బ్రాహ్మణీ తీర్థమునకు వెళ్లి, ఇంద్రియజయుడైన బ్రహ్మచారి పద్మవర్ణ విమానమున బ్రహ్మలోకమును చేరును.

Verse 59

ततस्तु नैमिषं गच्छेत्‌ पुण्यं सिद्धनिषेवितम्‌ । तत्र नित्यं निवसति ब्रह्मा देवगणै: सह,तदनन्तर सिद्धसेवित पुण्यमय नैमिष (नैमिषारण्य)-तीर्थमें जाय। वहाँ देवताओंके साथ ब्रह्माजी नित्य निवास करते हैं

తదనంతరం సిద్ధులు సేవించిన పుణ్యమయమైన నైమిష (నైమిషారణ్య) తీర్థమునకు వెళ్లవలెను. అక్కడ దేవగణములతో కూడ బ్రహ్మదేవుడు నిత్య నివసించును.

Verse 60

नैमिषं मृगयानस्य पापस्यार्ध प्रणश्यति । प्रविष्टमात्रस्तु नर: सर्वपापै: प्रमुच्यते

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—నైమిషమునకు మృగయా నిమిత్తముగా వచ్చిన మనుష్యుని ఆ పాపములో సగము తక్షణమే నశించును; మరియు ఆ పవిత్ర స్థలములో కేవలం ప్రవేశించిన మాత్రముననే అతడు సమస్త పాపములనుండి విముక్తుడగును.

Verse 61

तत्र मासं वसेद्‌ धीरो नैमिषे तीर्थतत्पर: । पृथिव्यां यानि तीर्थानि तानि तीर्थानि नैमिषे

అందువల్ల తీర్థాచరణలో నిమగ్నుడైన ధీరుడు, వివేకవంతుడు నైమిషారణ్యంలో ఒక మాసము నివసించవలెను. ఎందుకంటే భూమిపై ఉన్న సమస్త తీర్థములు నైమిషంలోనే ఉన్నవని చెప్పబడింది.

Verse 62

कृताभिषेकस्तत्रैव नियतो नियताशन: । गवां मेधस्य यज्ञस्य फल प्राप्नोति भारत,भारत! जो वहाँ स्नान करके नियमपालनपूर्वक नियमित भोजन करता है, वह गोमेधयज्ञका फल पाता है

ఓ భారతా! అక్కడే అభిషేకస్నానం చేసి నియమబద్ధంగా ఉండి నియతాహారంతో జీవించువాడు గోమేధయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 63

पुनात्यासप्तमं चैव कुलं भरतसत्तम । यस्त्यजेन्नैमिषे प्राणानुपवासपरायण:

ఓ భరతశ్రేష్ఠా! నైమిషంలో ఉపవాసనిష్ఠతో ప్రాణత్యాగం చేయువాడు తన కులంలోని ఏడవ తరమువరకు కూడా పవిత్రపరచి उद्धరించును.

Verse 64

स मोदेत्‌ सर्वलोकेषु एवमाहुर्मनीषिण: । नित्यं मेध्यं च पुण्यं च नैमिषं नृपसत्तम

అతడు సమస్త లోకాలలో ఆనందాన్ని అనుభవిస్తాడు—ఇదే మునిజనుల వాక్యం. ఓ నృపశ్రేష్ఠా! నైమిషతీర్థం నిత్యము, పరమ పవిత్రము, పుణ్యప్రదము.

Verse 65

गड़ोद्धेद॑ समासाद्य त्रिरात्रोपोषितो नर: । वाजपेयमवाप्रोति ब्रह्मभूतो भवेत्‌ सदा,गंगोद्धेदतीर्थमें जाकर तीन रात उपवास करनेवाला मनुष्य वाजपेययज्ञका फल पाता और सदाके लिये ब्रह्मीभूत हो जाता है

గంగోద్ధేద తీర్థాన్ని చేరి మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేయువాడు వాజపేయయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; సదా బ్రహ్మభావంలో స్థితుడవుతాడు.

Verse 66

सरस्वतीं समासाद्य तर्पयेत्‌ पितृदेवता: । सारस्वतेषु लोकेषु मोदते नात्र संशय:

పవిత్ర సరస్వతీ తీర్థానికి చేరి దేవతలకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేయవలెను. ఈ కర్మవల్ల యాత్రికుడు సారస్వత లోకాలలో ఆనందాన్ని పొందును—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 67

ततश्च बाहुदां गच्छेद्‌ ब्रह्मचारी समाहित: । तत्रोष्य रजनीमेकां स्वर्गलोके महीयते

ఆపై బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరిస్తూ, మనస్సును ఏకాగ్రం చేసుకొని బాహుదా తీర్థానికి వెళ్లవలెను. అక్కడ ఒక రాత్రి (ఉపవాసవ్రతంతో) నివసిస్తే స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడును. ఓ కౌరవా! దేవసత్ర యజ్ఞఫలమును కూడా పొందును.

Verse 68

|| ततः क्षीरवतीं गच्छेत्‌ पुण्यां पुण्यतरैर्वृताम्‌

ఆపై మరింత పుణ్యవంతుల సాన్నిధ్యంతో అలంకృతమైన పవిత్ర క్షీరవతీ నదీ తీర్థానికి వెళ్లవలెను.

Verse 69

विमलाशोकमासाद्य ब्रह्म॒चारी समाहित:

విమలాశోకమును—నిర్మలమైన, శోకరహిత స్థితి/తీర్థమును—ప్రాప్తించి బ్రహ్మచారి సమాహితచిత్తుడై నిలుచును.

Verse 70

तत्रोष्य रजनीमेकां स्वर्गलोके महीयते । वहीं विमलाशोक नामक उत्तम तीर्थ है, वहाँ जाकर ब्रह्मचर्यपालनपूर्वक एकाग्रचित्त हो एक रात निवास करनेसे मनुष्य स्वर्गलोकमें प्रतिष्ठित होता है ।।

అక్కడ ఒక రాత్రి నివసిస్తే మనిషి స్వర్గలోకంలో ప్రతిష్ఠ పొందును. ఆపై సరస్వతీ యొక్క ఉత్తమ తీర్థమైన గోప్రతారానికి వెళ్లవలెను.

Verse 71

यत्र रामो गतः स्वर्ग सभृत्यबलवाहन: । स च वीरो महाराज तस्य तीर्थस्य तेजसा

ఎక్కడ రాముడు సేవకులు, సైన్యం, వాహనాలతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లాడో, మహారాజా, ఆ తీర్థపు తేజస్సు వల్ల ఆ వీరుడు శ్రీరాముడు తన నిత్యధామాన్ని పొందాడు.

Verse 72

रामस्य च प्रसादेन व्यवसायाच्च भारत | तम््मिंस्तीर्थे नर: स्नात्वा गोप्रतारे नराधिप

ఓ భారతా, రాముని అనుగ్రహంతోను, తన దృఢ ప్రయత్నంతోను, ఓ నరాధిపా, గోప్రతార తీర్థంలో స్నానం చేసిన మనిషి శుభఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 73

सर्वपापविशुद्धात्मा स्वर्गलोके महीयते । भरतनन्दन! नरेश्वर! उस सरयूके गोप्रतारतीर्थमें स्नान करके मनुष्य श्रीरामचन्द्रजीकी कृपा और उद्योगसे सब पापोंसे शुद्ध होकर स्वर्गलोकमें सम्मानित होता है ।।

సర్వ పాపాల నుండి శుద్ధమైన అంతఃకరణం కలవాడు స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. ఓ భరతనందనా, ఓ నరేశ్వరా! సరయూ నదిలోని గోప్రతార—రామతీర్థంలో—స్నానం చేసి, శ్రీరాముని అనుగ్రహంతోను తన ప్రయత్నంతోను అతడు సమస్త పాపాల నుండి శుద్ధుడై స్వర్గంలో ప్రతిష్ఠ పొందుతాడు. ఓ కురునందనా, గోమతీ నదిలోని రామతీర్థంలో మనిషి స్నానం చేస్తే…

Verse 74

शतसाहस्रकं तीर्थ तत्रैव भरतर्षभ

ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అక్కడే ‘శతసాహస్రక’ అనే తీర్థం ఉంది.

Verse 75

तत्रोपस्पर्शनं कृत्वा नियतो नियताशन: । गोसहस्रफलं पुण्य प्राप्नोति भरतर्षभ

ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అక్కడ విధిగా స్నానం చేసి, నియమంతో ఉండి, నియమిత ఆహారం తీసుకుంటూ, వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలంతో సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 76

भरतकुलभूषण! वहीं शतसाहस्रकतीर्थ है। उसमें स्नान करके नियमपालनपूर्वक नियमित भोजन करते हुए मनुष्य सहस्र गोदानका पुण्यफल प्राप्त करता है ।।

భరతకులభూషణా! అక్కడ శతసాహస్రకమనే తీర్థం ఉంది. అందులో స్నానం చేసి, నియమాలను పాటిస్తూ, సంయమంతో నియతాహారం తీసుకుంటే మనిషి సహస్ర గోదాన ఫలాన్ని పొందుతాడు. ఆపై, రాజేంద్రా, అనుత్తమమైన భర్తృస్థానానికి వెళ్లవలెను; అక్కడికి వెళ్లినవాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 77

कोटितीर्थे नर: स्नात्वा अर्चयित्वा गुहं नूप । गोसहस्रफलं विद्यात्‌ तेजस्वी च भवेन्नर:,राजन! मनुष्य कोटितीर्थमें स्नान करके कार्तिकेयजीका पूजन करनेसे सहस्र गोदानका फल पाता और तेजस्वी होता है

రాజా! మనిషి కోటితీర్థంలో స్నానం చేసి, గుహుడు (కార్తికేయుడు)ను ఆరాధిస్తే సహస్ర గోదాన ఫలాన్ని పొందుతాడు; అతడు తేజస్సుతో కూడినవాడవుతాడు.

Verse 78

ततो वाराणसी गत्वा अर्चयित्वा वृषध्वजम्‌ । कपिलाहवदे नर: स्नात्वा राजसूयमवाप्रुयात्‌

ఆపై వారాణసికి వెళ్లి వృషధ్వజుడైన శంకరుని ఆరాధించి, అక్కడ కపిలాహ్రదంలో స్నానం చేస్తే మనిషి రాజసూయ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 79

अविमुक्त समासाद्य तीर्थसेवी कुरूद्वह । दर्शनाद्‌ देवदेवस्य मुच्यते ब्रह्म॒ुह॒त्यया

హే కురువీరా! అవిముక్తానికి చేరి తీర్థసేవ చేసే యాత్రికుడు దేవదేవుని దర్శనమాత్రంతోనే బ్రహ్మహత్య పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 80

मार्कण्डेयस्य राजेन्द्र तीर्थमासाद्य दुर्लभम्‌

రాజేంద్రా! గోమతి మరియు గంగల లోకవిఖ్యాత సంగమానికి సమీపంలో మార్కండేయ ఋషికి సంబంధించిన దుర్లభ తీర్థం ఉంది. అక్కడికి వెళ్లిన మనిషి అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; తన కులోద్ధారానికి కారణమవుతాడు.

Verse 81

गोमतीगड़्योश्वैव संगमे लोकविश्रुते । अग्निष्टोममवाप्रोति कुलं चैव समुद्धरेत्‌

రాజేంద్రా! గోమతి–గంగల లోకవిఖ్యాత సంగమ సమీపంలో మార్కండేయ మునికి సంబంధించిన దుర్లభ తీర్థం ఉంది. అక్కడికి వెళ్లినవాడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; తన కులాన్నీ उद्धరిస్తాడు.

Verse 82

ततो गयां समासाद्य ब्रह्मचारी समाहित: । अश्वमेधमवाप्रोति कुलं चैव समुद्धरेत्‌,तदनन्तर गयातीर्थमें जाकर ब्रह्मचर्यपालनपूर्वक एकाग्रचित्त हो मनुष्य अश्वमेधयज्ञका फल पाता और अपने कुलका उद्धार कर देता है

ఆ తరువాత గయా తీర్థానికి చేరి, బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ సమాహితచిత్తుడై ఉన్నవాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; తన కులాన్నీ उद्धరిస్తాడు.

Verse 83

इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपववके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें पुलस्त्यतीर्थयात्राविषयक तिरासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

అక్కడ మూడు లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన ‘అక్షయవట’ ఉంది. దాని సమీపంలో పితృదేవతల కోసం ఇచ్చిన దానం అంతా అక్షయమని చెప్పబడుతుంది.

Verse 84

महानद्यामुपस्पृश्य तर्पयेत्‌ पितृदेवता: । अक्षयान प्राप्तुयाल्लोकान्‌ कुलं चैव समुद्धरेत्‌

మహానదిలో స్నానం చేసి దేవతలకు, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసే వాడు అక్షయ లోకాలను పొందుతాడు; తన కులాన్నీ उद्धరిస్తాడు.

Verse 85

ततो ब्रह्मसरो गत्वा धर्मारण्योपशोभितम्‌ | ब्रद्मलोकमवाप्रोति प्रभातामेव शर्वरीम्‌

ఆ తరువాత ధర్మారణ్యంతో శోభిల్లే బ్రహ్మసరోవరానికి వెళ్లి, అక్కడ ఒక రాత్రి ఉదయం వరకు నివసించినవాడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 86

ब्रह्मणा तत्र सरसि यूपश्रेष्ठ: समुच्छित: । यूपं प्रदक्षिणं कृत्वा वाजपेयफलं लभेत्‌,ब्रह्माजीने उस सरोवरमें एक श्रेष्ठ यूपकी स्थापना की थी। उसकी परिक्रमा करनेसे मानव वाजपेययज्ञका फल पा लेता है

అక్కడ ఆ సరస్సులో బ్రహ్మదేవుడు ఒక శ్రేష్ఠమైన యూపాన్ని స్థాపించాడు. ఆ యూపాన్ని భక్తితో ప్రదక్షిణ చేయువాడు వాజపేయ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 87

ततो गच्छेत राजेन्द्र धेनुकं लोकविश्रुतम्‌ । एकरात्रोषितो राजन्‌ प्रयच्छेत्‌ तिलधेनुकाम्‌

తదుపరి, రాజేంద్రా, లోకవిఖ్యాతమైన ధేనుక తీర్థానికి వెళ్లవలెను. రాజా, అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించి ‘తిలధేనుకా’ అనే దానాన్ని సమర్పించవలెను.

Verse 88

तत्र चिह्न महद्‌ राजन्नद्यापि सुमहद्‌ भूशम्‌,राजन! वहाँ एक पर्वतपर चरनेवाली बछड़ेसहित कपिला गौका विशाल चरणचिह्न आज भी अंकित है। भरतनन्दन! बछड़ेसहित उस गौके चरणचिह्न आज भी वहाँ देखे जाते हैं

రాజా, అక్కడ భూమిపై నేటికీ ఒక మహా చిహ్నం కనిపిస్తుంది. ఆ పర్వతంపై దూడతో కూడి సంచరించిన కపిలా గోవు యొక్క విశాలమైన ఖురచిహ్నాలు నేటికీ దర్శనమిస్తాయి.

Verse 89

कपिलाया: सवत्सायाश्चरन्त्या: पर्वते कृतम्‌ सवत्साया: पदानि सम दृश्यन्तेडद्यापि भारत

ఓ భారతా, దూడతో కూడి ఆ పర్వతంపై సంచరించిన కపిలా గోవు పాదచిహ్నాలు నేటికీ స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. రాజా, ఆ పర్వతంపై ఆ విశాల ఖురచిహ్నాలు ఇంకా చెరిగిపోకుండా ఉన్నాయి.

Verse 90

तेषूपस्पृश्य राजेन्द्र पदेषु नृपसत्तम । यत्‌ किंचिदशुभं कर्म तत्‌ प्रणश्यति भारत

రాజేంద్రా, నృపసత్తమా, ఆ పాదచిహ్నాలను స్పర్శించినచో మనిషికి మిగిలిన ఏదైనా అశుభకర్మ నశిస్తుంది, ఓ భారతా.

Verse 91

ततो गृध्रवर्ट गच्छेत्‌ स्थानं देवस्थ धीमत: । स्नायीत भस्मना तत्र अभिगम्य वृषध्वजम्‌

ఆ తరువాత బుద్ధిమంతుడు గృధ్రవ్రటమనే పవిత్ర దేవస్థానానికి వెళ్లాలి. అక్కడ వృషధ్వజుడైన మహాదేవ శంకరుని సమీపించి భస్మస్నానం చేయాలి—అంటే శరీరంపై పవిత్ర భస్మాన్ని లేపనంగా ధరించాలి.

Verse 92

ब्राह्मणेन भवेच्चीर्ण व्रतं द्वादशवार्षिकम्‌ । इतरेषां तु वर्णानां सर्वपापं प्रणश्यति

ఆ యాత్రను ఆచరించితే బ్రాహ్మణునికి పన్నెండు సంవత్సరాల వ్రతాచరణ ఫలం లభిస్తుంది; ఇతర వర్ణాల వారికి సమస్త పాపాలు నశిస్తాయి.

Verse 93

उद्यन्तं च ततो गच्छेत्‌ पर्वतं गीतनादितम्‌ | सावितन्र्यास्तु पद तत्र दृश्यते भरतर्षभ,भरतकुलभूषण! तदनन्तर संगीतकी ध्वनिसे गूँजते हुए उदयगिरिपर जाय। वहाँ सावित्रीका चरणचिह्न आज भी दिखायी देता है

ఓ భరతశ్రేష్ఠా! ఆ తరువాత గీత-నాదాలతో మార్మోగే ఉదయగిరి పర్వతానికి వెళ్లాలి. అక్కడ సావిత్రి పాదముద్ర నేటికీ దర్శనమిస్తుంది.

Verse 94

तत्र संध्यामुपासीत ब्राह्मण: संशितव्रतः । तेन ह्युपास्ता भवति संध्या द्वादशवार्षिकी

అక్కడ నియమవ్రతుడు అయిన బ్రాహ్మణుడు సంధ్యోపాసన చేయాలి. అలా చేయడం వలన అతడు పన్నెండు సంవత్సరాల సంధ్యావందనం చేసిన ఫలంగా భావించబడుతుంది.

Verse 95

योनिद्धारं च तत्रैव विश्रुतं भरतर्षभ । तत्राभिगम्य मुच्येत पुरुषो योनिसंकटात्‌,भरतश्रेष्ठ! वहीं विख्यात योनिद्वारतीर्थ है, जहाँ जाकर मनुष्य योनिसंकटसे मुक्त हो जाता है--उसका पुनर्जन्म नहीं होता

ఓ భరతశ్రేష్ఠా! అక్కడే ‘యోనిద్వార’మనే ప్రసిద్ధ తీర్థం ఉంది. అక్కడికి వెళ్లినవాడు యోనిసంకటము నుండి విముక్తుడవుతాడు—పునర్జన్మ బంధం తెగుతుంది.

Verse 96

तत्र स्नात्वा नरव्याप्र दृष्टमेतत्‌ पुरातनै: । जहाँ बाँबीका जल है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ నరవ్యాఘ్రా! అక్కడ స్నానం చేసి పెద్దలు ఈ ప్రాచీన ప్రమాణాన్ని స్థిరపరిచారు—బాంబీకా జలం కనిపించే చోటు నుండి దూరం ఆరు ‘శమ్యా-నిపాత’లు; ఇదే నిశ్చితమైన కొలత. ఓ నరశ్రేష్ఠా! ఆ తీర్థంలో స్నానం చేయుటవలన సహస్ర కపిలాదాన ఫలమును, అశ్వమేధ యాగ ఫలమును పొందుతాడు; ఇది ప్రాచీన ఋషులు ప్రత్యక్షంగా అనుభవించినది. ఇంకా, రాజా! గయాలో కృష్ణ-శుక్ల—ఉభయ పక్షములలో నివసించువాడు తన వంశాన్ని ఏడవ తరము వరకు పవిత్రం చేయును—ఇందులో సందేహము లేదు.

Verse 97

राजन्‌! जो मानव कृष्ण और शुक्ल दोनों पक्षोंमें गयातीर्थमें निवास करता है, वह अपने कुलकी सातवीं पीढ़ीतकको पवित्र कर देता है, इसमें संशय नहीं है ।।

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—రాజా! కృష్ణ-శుక్ల—ఉభయ పక్షములలో గయాతీర్థంలో నివసించువాడు తన వంశాన్ని ఏడవ తరము వరకు పవిత్రం చేయును; ఇందులో సందేహము లేదు. అందుచేత అనేక కుమారులను కోరవలెను—వారిలో కనీసం ఒకడైనా గయాకు వెళ్లవచ్చు, లేదా అశ్వమేధ యాగం చేయవచ్చు, లేక కనీసం నీల వృషభాన్ని ఉత్సర్గం చేయవచ్చు.

Verse 98

ततः फल्गुं व्रजेद्‌ राज॑स्तीर्थसेवी नराधिप । अश्वमेधमवाप्रोति सिद्धि च महतीं व्रजेत्‌

అనంతరం, రాజా—నరాధిపా! తీర్థసేవకుడు ఫల్గు తీర్థానికి వెళ్లవలెను. అక్కడికి వెళ్లుటవలన అతనికి అశ్వమేధ యాగ ఫలము లభించి, మహాసిద్ధి ప్రాప్తి కలుగును.

Verse 99

ततो गच्छेत राजेन्द्र धर्मप्रस्थं समाहित: । तत्र धर्मो महाराज नित्यमास्ते युधिष्ठिर,महाराज! तदनन्तर एकाग्रचित्त हो मनुष्य धर्मप्रस्थकी यात्रा करे। युधिष्ठिर! वहाँ धर्मराजका नित्य निवास है

అనంతరం, రాజేంద్రా! సమాహితచిత్తుడై ధర్మప్రస్థానికి వెళ్లవలెను. ఓ మహారాజ యుధిష్ఠిరా! అక్కడ ధర్ముడు నిత్యంగా నివసించును.

Verse 100

तत्र कूपोदकं कृत्वा तेन स्नात: शुचिस्तथा । पितृन्‌ देवांस्तु संतर्प्य मुक्तपापो दिवं व्रजेत्‌

అక్కడ బావి నీటిని తీసుకొని దానితో స్నానం చేస్తే శుచిగా అవుతాడు. అనంతరం పితృదేవతలకు, దేవతలకు తర్పణం చేయుటవలన పాపముక్తుడై స్వర్గలోకాన్ని పొందును.

Verse 101

मतड़स्याश्रमस्तत्र महर्षेर्भावितात्मन: । त॑ प्रविश्याश्रमं श्रीमच्छूमशोकविनाशनम्‌

అక్కడ భావితాత్ముడైన మహర్షి మతంగుని ఆశ్రమం ఉండెను. ఆ శ్రీమంతమైన ఆశ్రమంలో ప్రవేశించగానే శ్రమశోకములు నశించెను.

Verse 102

गवामयनयज्ञस्य फल प्राप्रोति मानव: । धर्म तत्राभिसंस्पृश्य वाजिमेधमवाप्रुयात्‌

మనుష్యుడు గవామయన యజ్ఞఫలాన్ని పొందును. అక్కడ ధర్మాన్ని సమీపించి స్పర్శించుటచేత అశ్వమేధసమాన పుణ్యాన్ని పొందును.

Verse 103

वहीं भावितात्मा महर्षि मतंगका आश्रम है। श्रम और शोकका विनाश करनेवाले उस सुन्दर आश्रममें प्रवेश करनेसे मनुष्य गवामयनयज्ञका फल पाता है। वहाँ धर्मके निकट जा उनके श्रीविग्रहका दर्शन और स्पर्श करनेसे अश्वमेधयज्ञका फल प्राप्त होता है ।।

అనంతరం, ఓ రాజేంద్రా, నీవు బ్రహ్ముని అనుత్తమమైన బ్రహ్మస్థానమునకు వెళ్ళుము. అక్కడికి చేరి, ఓ పురుషర్షభా, బ్రహ్ముని సమీపించుము.

Verse 104

ततो राजगहं गच्छेत्‌ तीर्थसेवी नराधिप

అనంతరం, ఓ నరాధిపా, తీర్థసేవకుడు రాజగృహమునకు వెళ్ళవలెను. యక్షిణీ ప్రసాదముచేత అతడు బ్రహ్మహత్యాపాపమునుండి విముక్తి పొందును.

Verse 105

उपस्पृश्य ततस्तत्र कक्षीवानिव मोदते । यक्षिण्या नैत्यकं तत्र प्राश्नीत पुरुष: शुचि:

అక్కడ ఉపస్పృశ్యము ఆచరించి అతడు కక్షీవానునివలె ఆనందించును. అదే స్థలమున శుచియైన పురుషుడు యక్షిణీ యొక్క నైత్యకము (నైవేద్యము) స్వీకరించును.

Verse 106

अभिगम्य नरश्रेष्ठ स्वर्गलोके महीयते । भारत! पुरुषरत्न! सुगन्धा

హే నరశ్రేష్ఠా! ఈ పవిత్ర తీర్థాలకు సమీపించి గమనించినవాడు స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు. హే భారతా, హే పురుషరత్నా! సుగంధా, శతకుంభా, పంచయజ్ఞా అనే తీర్థాలకు వెళ్లినవాడు స్వర్గంలో స్థిరంగా ప్రతిష్ఠితుడవుతాడు. అనంతరం మణినాగ తీర్థానికి వెళ్లిన తీర్థయాత్రికుడు వెయ్యి గోవుల దానఫలంతో సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 107

तैर्थिकं भुज्जते यस्तु मणिनागस्थ भारत । दष्टस्याशीविषेणापि न तस्य क्रमते विषम्‌

ఘూలస్త్యుడు పలికెను— హే భారతా! మణినాగుని సన్నిధిలో నివసిస్తూ తీర్థయాత్రికుని పవిత్ర భోజనాన్ని భుజించువాడిని ఘోర విషసర్పము కరిచినను, ఆ విషము అతనిపై ప్రభావం చూపదు.

Verse 108

ततो गच्छेत ब्रह्मुर्षेगौतमस्य वन प्रियम्‌

అనంతరం బ్రహ్మర్షి గౌతముని ప్రియ వనానికి వెళ్లవలెను. అక్కడ అహల్యాకుండంలో స్నానం చేసినవాడు పరమగతిని పొందుతాడు. హే రాజా! గౌతమాశ్రమానికి వెళ్లినవాడు తనకు శ్రీ-సంపదను పొందుతాడు.

Verse 109

अहल्याया हवदे स्नात्वा व्रजेत परमां गतिम्‌ । अभिगम्याश्रमं राजन्‌ विन्दते श्रियमात्मन:

ఘూలస్త్యుడు పలికెను— అహల్యా హ్రదంలో స్నానం చేసినవాడు పరమగతిని పొందుతాడు. హే రాజా! ఆశ్రమాన్ని అభిగమించినవాడు తనకు శ్రీ-సంపదను పొందుతాడు.

Verse 110

तत्रोदपानं धर्मज्ञ त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्‌ । तत्राभिषेकं कृत्वा तु वाजिमेधमवाप्लुयात्‌,धर्मज्ञ! वहाँ एक त्रिभुवनविख्यात कूप है, जिसमें स्नान करनेसे अश्वमेधयज्ञका फल प्राप्त होता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను— హే ధర్మజ్ఞా! అక్కడ త్రిలోకాల్లో ప్రసిద్ధమైన ఒక బావి ఉంది. అందులో అభిషేకస్నానం చేసినవాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 111

जनकस्य तु राजर्षे: कूपस्त्रिदशपूजित: । तत्राभिषेकं कृत्वा तु विष्णुलोकमवाप्रुयात्‌,राजर्षि जनकका एक कूप है, जिसका देवता भी सम्मान करते हैं। वहाँ स्नान करनेसे मनुष्य विष्णुलोकमें जाता है

ఓ రాజర్షీ! జనకునికి చెందిన ఒక బావి ఉంది; దానిని దేవతలుకూడా పూజిస్తారు. అక్కడ అభిషేకస్నానం చేసినవాడు విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 112

ततो विनशनं गच्छेत्‌ सर्वपापप्रमोचनम्‌ । वाजपेयमवाप्रोति सोमलोकं च गच्छति,तत्पश्चात्‌ सब पापोंसे छुड़ानेवाले विनशनतीर्थको जाय, जिससे मनुष्य वाजपेययज्ञका फल पाता और सोमलोकको जाता है

ఆ తరువాత సమస్త పాపాలను తొలగించే వినశన తీర్థానికి వెళ్లాలి. అక్కడికి వెళ్లినవాడు వాజపేయ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతూ సోమలోకానికి చేరుతాడు.

Verse 113

गण्डकीं तु समासाद्य सर्वतीर्थजलोद्धवाम्‌ । वाजपेयमवाप्रोति सूर्यलोक॑ च गच्छति,गण्डकी नदी सब तीर्थोंके जलसे उत्पन्न हुई है। वहाँ जाकर तीर्थयात्री अश्वमेधयज्ञका फल पाता और सूर्यलोकमें जाता है

సర్వ తీర్థజలాల నుండి ఉద్భవించిందని చెప్పబడే గండకీ నదిని చేరినవాడు వాజపేయ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతూ సూర్యలోకానికి వెళ్తాడు.

Verse 114

ततो विशल्यामासाद्य नदी त्रैलोक्यविश्रुताम्‌ । अग्निष्टोममवाप्रोति स्वर्गलोक॑ च गच्छति

ఆ తరువాత త్రిలోకమంతటా ప్రసిద్ధమైన విశల్యా నదిని చేరి దాని తీరంలో స్నానం చేయాలి. అలా చేస్తే అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలాన్ని పొంది స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు.

Verse 115

ततो<थिवड्ुं धर्मज्ञ समाविश्य तपोवनम्‌ । गुहकेषु महाराज मोदते नात्र संशय:

ఆ తరువాత, ఓ ధర్మజ్ఞ మహారాజా, ఆ తపోవనంలో ప్రవేశించిన తీర్థయాత్రికుడు ఈ దేహాంతంలో గుహ్యకుల లోకాన్ని చేరి—ఇందులో సందేహం లేదు—ఆనందాన్ని పొందుతాడు.

Verse 116

कम्पनां तु समासाद्य नदीं सिद्धनिषेविताम्‌ । पुण्डरीकमवाप्रोति स्वर्गलोकं॑ च गच्छति,तत्पश्चात्‌ सिद्धसेवित कम्पना नदीमें पहुँचकर मनुष्य पुण्डरीकयज्ञका फल पाता और स्वर्गलोकमें जाता है

సిద్ధులు సేవించే కంపనా నదిని చేరినవాడు పుండరీక యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; అనంతరం స్వర్గలోకానికి వెళ్తాడు.

Verse 117

अथ माहेश्वरी धारां समासाद्य धराधिप । अश्वमेधमवाप्रोति कुलं चैव समुद्धरेत्‌,राजन! तत्पश्चात्‌ माहेश्वरी धाराकी यात्रा करनेसे तीर्थयात्रीको अश्वमेधयज्ञका फल मिलता है और वह अपने कुलका उद्धार कर देता है

హే భూధిపా! ఆపై మాహేశ్వరీ ధారను చేరిన తీర్థయాత్రికుడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; తన కులాన్నీ उद्धరిస్తాడు.

Verse 118

दिवौकसां पुष्करिणीं समासाद्य नराधिप । न दुर्गतिमवाप्रोति वाजिमेधं च विन्दति,नरेश्वर! फिर देवपुष्करिणीमें जाकर मानव कभी दुर्गतिमें नहीं पड़ता और अश्वमेधयज्ञका फल पाता है

హే నరాధిపా! దేవపుష్కరిణిని చేరినవాడు దుర్గతికి పడడు; అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 119

अथ सोमपदं गच्छेद्‌ ब्रह्मचारी समाहित: । माहेश्वरपदे स्नात्वा वाजिमेधफलं लभेत्‌,तदनन्तर ब्रह्मचर्यपालनपूर्वक एकाग्रचित्त हो सोमपदतीर्थमें जाय। वहाँ माहेश्वरपदमें स्नान करनेसे अश्वमेधयज्ञका फल मिलता है

ఆపై బ్రహ్మచారి ఏకాగ్రచిత్తుడై సోమపద తీర్థానికి వెళ్లాలి. అక్కడ మాహేశ్వరపదంలో స్నానం చేస్తే అశ్వమేధ యజ్ఞఫలం లభిస్తుంది.

Verse 120

तत्र कोटिस्तु तीर्थानां विश्रुता भरतर्षभ । कूर्मरूपेण राजेन्द्र हासुरेण दुरात्मना

హే భరతశ్రేష్ఠా! అక్కడ తీర్థాల యొక్క ప్రసిద్ధ ‘తీర్థ-కోటి’ ఉంది. హే రాజేంద్రా! హాసుర అనే దురాత్మ అసురుడు కూర్మరూపం ధరించి దానిని అపహరించుకొని పోతుండేవాడు. అప్పుడు సర్వశక్తిమంతుడైన భగవాన్ విష్ణువు దానిని రక్షించి పునఃస్థాపించాడు. హే యుధిష్ఠిరా! ఆ తీర్థ-కోటిలో స్నానం చేయాలి; అలా చేసినవాడు పుండరీక యజ్ఞఫలాన్ని పొంది విష్ణులోకానికి వెళ్తాడు.

Verse 121

ह्वियमाणा हृता राजन्‌ विष्णुना प्रभविष्णुना | तत्राभिषेकं कुर्वीत तीर्थकोट्यां युधिष्ठिर

ఘూలస్త్యుడు అన్నాడు—“రాజా! ఆహ్వానింపబడుతూనే, సర్వశక్తిమంతుడైన విష్ణువు ఆమెను అపహరించాడు. కనుక, యుధిష్ఠిరా, తీర్థకోటీ అనే ఆ తీర్థంలో అభిషేకక్రియ చేయవలెను.”

Verse 122

ततो गच्छेत राजेन्द्र स्थानं नारायणस्य च

“ఆ తరువాత, ఓ రాజేంద్రా, నారాయణుని పవిత్ర స్థానానికీ వెళ్లవలెను.”

Verse 123

सदा संनिहितो यत्र विष्णुर्वसति भारत । यत्र ब्रह्मादयो देवा ऋषयश्च॒ तपोधना:

ఓ భారతా, విష్ణువు ఎక్కడ సదా సన్నిహితుడై నివసిస్తాడో, అక్కడే బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు మరియు తపోధనులైన ఋషులు కూడా నివసిస్తారు.

Verse 124

आदित्या वसवो रुद्रा जनार्दनमुपासते । शालग्राम इति ख्यातो विष्णुरद्भुतकर्मक:

ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు జనార్దనుని ఉపాసిస్తారు. అద్భుతకర్మకుడైన విష్ణువు ఇక్కడ ‘శాలగ్రామ’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు.

Verse 125

राजेन्द्र! तदनन्तर नारायण-स्थानको जाय। भरतनन्दन! वहाँ भगवान्‌ विष्णु सदा निवास करते हैं। ब्रह्मा आदि देवता, तपोधन ऋषि, आदित्य, वसु तथा रुद्र भी वहाँ रहकर जनार्दनकी उपासना करते हैं। उस तीर्थमें अद्भुतकर्मा भगवान्‌ विष्णु शालग्रामके नामसे प्रसिद्ध हैं ।।

ఘూలస్త్యుడు అన్నాడు—“రాజేంద్రా! ఆ తరువాత ‘నారాయణస్థానం’ అనే పవిత్ర స్థలం వస్తుంది. భరతనందనా! అక్కడ భగవాన్ విష్ణువు నిత్యంగా నివసిస్తాడు. బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, తపోధనులైన ఋషులు, ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు కూడా అక్కడే ఉండి జనార్దనుని ఉపాసిస్తారు. ఆ తీర్థంలో అద్భుతకర్మకుడైన భగవాన్ విష్ణువు ‘శాలగ్రామ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడు. త్రిలోకేశుడు, వరదుడు, అవినాశియైన విష్ణువుని సమీపించి దర్శించిన మనిషి అశ్వమేధయజ్ఞ ఫలాన్ని పొందుతాడు; విష్ణులోకానికి చేరుతాడు.”

Verse 126

तत्रोदपानं धर्मज्ञ सर्वपापप्रमोचनम्‌ । समुद्रास्तत्र चत्वार: कूपे संनिहिता: सदा

ధర్మజ్ఞా! అక్కడ ఒక బావి ఉంది; అది సమస్త పాపాలను తొలగించేది. ఆ బావిలోనే నాలుగు సముద్రాలు సదా సమవాయంగా నివసిస్తాయని చెబుతారు.

Verse 127

धर्मज्ञ! वहाँ एक कूप है, जो सब पापोंको दूर करनेवाला है। उसमें सदा चारों समुद्र निवास करते हैं ।।

ధర్మజ్ఞా! అక్కడ ఒక బావి ఉంది; అది సమస్త పాపాలను తొలగించేది; అందులో నాలుగు సముద్రాలు సదా నివసిస్తాయని చెబుతారు. రాజేంద్రా! దాని జలాన్ని స్పర్శించినవాడు దుర్గతికి లోనుకాడు. అలాగే వరదుడు, అవినాశి మహాదేవుడు రుద్రుని సమీపించినవాడు మేఘావరణం నుండి విముక్తమైన చంద్రునిలా ప్రకాశిస్తాడు. నరేశ్వరా! అదే ‘జాతిస్మర’ తీర్థం; అక్కడ స్నానం చేసినవాడు పవిత్రుడై, శుద్ధచిత్తుడవుతాడు—దేహమూ మనసూ రెండింటికీ శుద్ధి కలుగుతుంది.

Verse 128

विराजति यथा सोमो मेघैर्मुक्तो नराधिप । जातिस्मरमुपस्पृश्य शुचि: प्रयतमानस:

నరాధిపా! మేఘావరణం నుండి విముక్తమైన చంద్రుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో, అలాగే ఈ పుణ్యస్థలాన్ని సమీపించినవాడు ప్రకాశిస్తాడు. ‘జాతిస్మర’ తీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు పవిత్రుడై, నియమబద్ధమైన శుద్ధచిత్తంతో ఉంటాడు.

Verse 129

जातिस्मरत्वमाप्रोति स्नात्वा तत्र न संशय: । माहेश्वरपुरं गत्वा अर्चयित्वा वृषध्वजम्‌

ఘూలస్త్యుడు అన్నాడు—ఆ తీర్థంలో స్నానం చేస్తే మనిషికి పూర్వజన్మాలను స్మరించే శక్తి నిశ్చయంగా లభిస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు. అలాగే మాహేశ్వరపురానికి వెళ్లి వృషధ్వజుడైన శంకరుని ఆరాధించి (వ్రత-ఉపవాసం ఆచరించి) మనిషి కోరిన ఫలాలను పొందుతాడు; దీనిలో కూడా ఏమాత్రం అనిశ్చయం లేదు.

Verse 130

ईप्सिताल्लँभते कामानुपवासान्न संशय: । ततस्तु वामनं गत्वा सर्वपापप्रमोचनम्‌

ఘూలస్త్యుడు అన్నాడు—ఉపవాసం వలన మనిషి కోరిన కోరికలను నిశ్చయంగా పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు. ఆ తరువాత సమస్త పాపాలను తొలగించే వామన-తీర్థానికి వెళ్లి, తదుపరి తీర్థయాత్రను కొనసాగించాలి.

Verse 131

अभिगम्य हरिं देवं न दुर्गतिमवाप्नुयात्‌ । कुशिकस्याश्रमं गच्छेत्‌ सर्वपापप्रमोचनम्‌

దేవాధిదేవుడైన హరిని సమీపించి దర్శించినవాడు దుర్గతిని పొందడు. అనంతరం సమస్త పాపాలను తొలగించే కుశికాశ్రమానికి వెళ్లవలెను.

Verse 132

कौशिकी तत्र गच्छेत महापापप्रणाशिनीम्‌ । राजसूयस्य यज्ञस्य फल प्राप्रोति मानव:

అక్కడ మహాపాపనాశినియైన కౌశికీ నది ఉంది. ఆమె తీరానికి వెళ్లి స్నానం చేసినవాడు రాజసూయ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 133

ततो गच्छेत राजेन्द्र चम्पकारण्यमुत्तमम्‌ | तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत्‌

అనంతరం, రాజేంద్రా, ఉత్తమమైన చంపకారణ్యానికి వెళ్లవలెను. అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించినవాడు వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 134

अथ ज्येछिलमासाद्य तीर्थ परमदुर्लभम्‌ । तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत्‌,तत्पश्चात्‌ परम दुर्लभ ज्येष्लिलतीर्थमें जाकर एक रात निवास करनेसे मानव सहस्र गोदानका फल पाता है

తదుపరి అత్యంత దుర్లభమైన జ్యేష్ఠిల తీర్థాన్ని చేరి అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించినవాడు వెయ్యి గోవుల దానఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 135

तत्र विश्वेश्वरं दृष्टवा देव्या सह महाद्युतिम्‌ । मित्रावरुणयोलेंकानाप्रोति पुरुषर्षभ

అక్కడ దేవితో కూడిన మహాతేజస్సు గల విశ్వేశ్వరుని దర్శించి, ఓ పురుషర్షభా, అతడు మిత్ర-వరుణ లోకాలను పొందుతాడు.

Verse 136

कन्यासंवेद्यमासाद्य नियतो नियताशन:

కన్యాసంవేద్య తీర్థాన్ని చేరి, అతడు నియమబద్ధుడై నిలిచెను; సంయమంతో, నియతాహారాన్ని మాత్రమే స్వీకరిస్తూ శాసనాన్ని అనుసరించెను.

Verse 137

मनो: प्रजापतेलोंकानाप्रोति पुरुषर्षभ । कन्यायां ये प्रयच्छन्ति दानमण्वपि भारत

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—“ఓ పురుషర్షభా! కన్యకు అతి స్వల్పమైన దానమైనా ఇచ్చినవాడు ప్రజాపతి మనువు యొక్క లోకాలను పొందును, ఓ భారతా.”

Verse 138

तदक्षय्यमिति प्राहु#ऋषय: संशितव्रता: । पुरुषश्रेष्ठी इसके बाद नियमपूर्वक नियमित भोजन करते हुए तीर्थयात्रीको कन्यासंवेद्य नामक तीर्थमें जाना चाहिये। इससे वह प्रजापति मनुके लोक प्राप्त कर लेता है। भरतनन्दन! जो लोग कन्यासंवेद्यतीर्थमें थोड़ा-सा भी दान देते हैं

దృఢవ్రతులైన ఋషులు పలికిరి—“ఓ భారతా, అది అక్షయమని చెప్పబడింది; కన్యాసంవేద్య తీర్థంలో ఇచ్చిన స్వల్ప దానమూ నశించదు.”

Verse 139

अश्वमेधमवाप्रोति विष्णुलोकं॑ च गच्छति । ये तु दानं॑ प्रयच्छन्ति निश्चीरासंगमे नरा:

అతడు అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందును, విష్ణులోకానికి గమనించును. నిశ్చీరా సంగమంలో దానం చేసే మనుష్యులు కూడా మహత్తర ఫలాన్ని పొందుదురు.

Verse 140

ते यान्ति नरशार्दूल शक्रलोकमनामयम्‌ । तत्राश्रमो वसिष्ठस्य त्रिषु लोकेषु विश्रुत:

ఓ నరశార్దూలా! వారు రోగరహితమైన శక్రలోకాన్ని చేరుదురు. అక్కడే త్రిలోకప్రసిద్ధమైన వసిష్ఠాశ్రమం ఉంది.

Verse 141

तत्राभिषेकं कुर्वाणो वाजपेयमवाप्नुयात्‌ । देवकूटं समासाद्य ब्रह्मर्षिगणसेवितम्‌

అక్కడ అభిషేకక్రియను ఆచరించువాడు వాజపేయ యజ్ఞఫలాన్ని పొందును. బ్రహ్మర్షిగణసేవితమైన దేవకూటాన్ని చేరి విధివిధానాలతో ధర్మకర్మలు చేయుటవలన మహాపుణ్యం లభించును.

Verse 142

अश्वमेधमवाप्रोति कुलं चैव समुद्धरेत्‌ । वहाँ स्नान करनेवाला मनुष्य वाजपेययज्ञका फल पाता है। तदनन्तर ब्रह्मर्षियोंसे सेवित देवकूट-तीर्थमें जाकर स्नान करे। ऐसा करनेवाला पुरुष अश्वमेध-यज्ञका फल पाता और अपने कुलका उद्धार कर देता है || १४१ $ || ततो गच्छेत राजेन्द्र कौशिकस्य मुने्हदम्‌

ఆ తీర్థంలో స్నానం చేయువాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందును; తన కులాన్నికూడా ఉద్ధరించును. అనంతరం, ఓ రాజేంద్రా, కౌశిక ముని హ్రదం (కుండం) వైపు వెళ్లవలెను.

Verse 143

यत्र सिद्धि परां प्राप्तो विश्वामित्रो5$थ कौशिक: । तत्र मासं वसेद्‌ वीर कौशिक्यां भरतर्षभ

కుశికనందనుడైన విశ్వామిత్రుడు పరమసిద్ధిని పొందిన ఆ స్థలంలో, ఓ వీరా, ఓ భరతశ్రేష్ఠా, కౌశికీ నది తీరంలో ఒక మాసం నివసించవలెను.

Verse 144

अश्वमेधस्य यत्‌ पुण्यं तन्‍्मासेनाधिगच्छति । सर्वतीर्थवरे चैव यो वसेत महाह्दे

అశ్వమేధ యజ్ఞంలో లభించే పుణ్యం, అదే ఒక మాసంలో లభించును—సర్వతీర్థాలలో శ్రేష్ఠమైన ఆ మహాహ్రదంలో ఎవడు నివసించునో అతనికి.

Verse 145

कुमारमभिगम्याथ वीराश्रमनिवासिनम्‌

అనంతరం వీరఋషి ఆశ్రమంలో నివసించుచున్న కుమారుని సమీపించి (అతనిని) కలిసెను.

Verse 146

अग्निधारां समासाद्य त्रिषु लोकेषु विश्रुताम्‌

త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధమైన అగ్నిధారా తీర్థమును చేరి—వక్త ఆ పవిత్రమైన, విస్తృతంగా కీర్తింపబడిన స్థలాన్ని సూచిస్తున్నాడు; అటువంటి ఖ్యాతిగాంచిన తీర్థాన్ని సమీపించడం కూడా పుణ్యమే, ధర్మాచరణకు మరియు శుద్ధికి ద్వారమని భావం.

Verse 147

अधिगम्य महादेवं वरदं विष्णुमव्ययम्‌,वहाँ वर देनेवाले महान्‌ देवता अविनाशी भगवान्‌ विष्णुके निकट जाकर उनका दर्शन और पूजन करे

వరదాత, అవ్యయుడైన మహాదేవుడు విష్ణువుని సమీపించి ఆయన దర్శనం చేసి పూజించవలెను; ఎందుకంటే నిజమైన సహాయం, సముచిత వరాలు బలంతో గాని హక్కు భావంతో గాని కాదు—భక్తి, వినయంతోనే లభిస్తాయి.

Verse 148

पितामहसरो गत्वा शैलराजसमीपत: । तत्राभिषेकं कुर्वाणो हाग्निष्टोममवाप्रुयात्‌,गिरिराज हिमालयके निकट पितामहसरोवरमें जाकर स्नान करनेवाले पुरुषको अग्निष्टोमयज्ञका फल मिलता है

ఘూలస్త్యుడు చెప్పెను—గిరిరాజు హిమాలయ సమీపంలోని పితామహ-సరస్సుకు వెళ్లి అక్కడ స్నానాభిషేకం చేయువాడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలానికి సమానమైన పుణ్యాన్ని పొందును.

Verse 149

पितामहस्य सरस: प्रख्बुता लोकपावनी । कुमारधारा तत्रैव त्रिषु लोकेषु विश्रुता,पितामहसरोवरसे सम्पूर्ण जगत्‌को पवित्र करनेवाली एक धारा प्रवाहित होती है, जो तीनों लोकोंमें कुमारधाराके नामसे विख्यात है

ఘూలస్త్యుడు చెప్పెను—పితామహ-సరస్సు నుండి లోకాలను పవిత్రం చేయు మహా ప్రవాహధార ఒకటి ప్రవహిస్తుంది; అదే ధార ‘కుమారధారా’ అనే నామంతో త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 150

यत्र स्नात्वा कृतार्थो5स्मीत्यात्मानमवगच्छति । षष्ठकालोपवासेन मुच्यते ब्रह्म॒हत्यया

ఆ తీర్థంలో స్నానం చేసిన తరువాత మనిషి తనలో తానే—“నేను కృతార్థుడనయ్యాను” అని గ్రహించును. అక్కడ విధిగా షష్ఠకాల ఉపవాసం ఆచరించితే బ్రహ్మహత్య వంటి మహాపాపం నుండికూడా విముక్తి పొందును.

Verse 151

ततो गच्छेत धर्मज्ञ तीर्थसेवनतत्पर: । शिखर वै महादेव्या गौयस्त्रिलोक्यविश्रुतम्‌,धर्मज्ञ! तदनन्तर तीर्थसेवनमें तत्पर मानव महादेवी गौरीके शिखरपर जाय, जो तीनों लोकोंमें विख्यात है

అనంతరం, హే ధర్మజ్ఞా! తీర్థసేవలో నిమగ్నుడైనవాడు త్రిలోకప్రసిద్ధమైన మహాదేవి గౌరీ శిఖరానికి వెళ్లవలెను.

Verse 152

समारुहा[ नरश्रेष्ठ स्तनकुण्डेषु संविशेत्‌ । स्तनकुण्डमुपस्पृश्य वाजपेयफलं लभेत्‌,नरश्रेष्ठ उस शिखरपर चढ़कर मानव स्तनकुण्डमें स्नान करे। स्तनकुण्डमें अवगाहन करनेसे वाजपेययज्ञका फल प्राप्त होता है

హే నరశ్రేష్ఠా! ఆ శిఖరాన్ని అధిరోహించి ‘స్తనకుణ్డ’ములలో ప్రవేశించి స్నానం చేయవలెను; స్తనకుణ్డాన్ని స్పర్శించి అవగాహన చేయుటవలన వాజపేయ యజ్ఞఫలం లభించును.

Verse 153

तत्राभिषेकं कुर्वाण: पितृदेवार्चने रत: । हयमेधमवाप्रोति शक्रलोकं॑ च गच्छति,उस तीर्थमें स्नान करके देवताओं और पितरोंकी पूजा करनेवाला पुरुष अश्वमेधयज्ञका फल पाता और इन्द्रलोकमें पूजित होता है

ఆ తీర్థంలో అభిషేకస్నానం చేసి దేవతలూ పితృదేవతల పూజలో నిమగ్నుడైనవాడు అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతూ శక్రలోకానికి (ఇంద్రలోకానికి) వెళ్తాడు.

Verse 154

ताग्रारुणं समासाद्य ब्रह्मचारी समाहित: । अश्वमेधमवाप्रोति ब्रह्मलोक॑ च गच्छति

అనంతరం బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరించి, సమాహితచిత్తుడైన బ్రహ్మచారి తామ్రారుణ తీర్థాన్ని చేరితే అశ్వమేధ యజ్ఞఫలాన్ని పొందుతూ బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాడు.

Verse 155

नन्दिन्यां च समासाद्य कूपं देवनिषेवितम्‌ | नरमेधस्य यत्‌ पुण्यं तदाप्रोति नराधिप,नन्दिनीतीर्थमें देवताओंद्वारा सेवित एक कूप है। नरेश्वर! वहाँ जाकर स्नान करनेसे मानव नरमेधयज्ञका पुण्यफल प्राप्त करता है

హే నరాధిపా! నందినీ వద్ద దేవతలు సేవించే ఒక బావి ఉంది; అక్కడికి చేరి స్నానం చేసినవాడు నరమేధ యజ్ఞానికి సమానమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 156

कालिकासंगमे स्नात्वा कौशिक्यरुणयोर्गत: । त्रिरात्रोपोषितो राजन्‌ सर्वपापै: प्रमुच्यते,राजन्‌! कौशिकी-अरुणा-संगम और कालिका-संगममें स्नान करके तीन रात उपवास करनेवाला मनुष्य सब पापोंसे मुक्त हो जाता है

ఓ రాజా! కాలికా సంగమంలో స్నానం చేసి, కౌశికీ–అరుణా సంగమస్థానానికి వెళ్లి, మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసే వాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 157

उर्वशीतीर्थमासाद्य तत: सोमाश्रमं बुध: । कुम्भकर्णाश्रमं गत्वा पूज्यते भुवि मानव:,तदनन्तर उर्वशीतीर्थ, सोमाश्रम और कुम्भ-कर्णाश्रमकी यात्रा करके मनुष्य इस भूतलपर पूजित होता है

ఉర్వశీ తీర్థాన్ని చేరి, ఆపై సోమాశ్రమానికి, అక్కడి నుంచి కుంభకర్ణాశ్రమానికి వెళ్లిన బుద్ధిమంతుడు భూమిపై పూజింపబడతాడు.

Verse 158

कोकामुखमुपस्पृश्य ब्रह्मचारी यतव्रत: । जातिस्मरत्वमाप्रोति दृष्टमेतत्‌ पुरातनै:

కోకాముఖ తీర్థంలో స్నానం చేసి బ్రహ్మచర్యాన్ని, నియమ-సంయమ వ్రతాన్ని పాటించే వాడు జాతిస్మరత్వం (పూర్వజన్మస్మరణ) పొందుతాడు; ఇది ప్రాచీనులు ప్రత్యక్షంగా చూచిన సత్యం.

Verse 159

प्राइनदीं च समासाद्य कृतात्मा भवति द्विज: | सर्वपापविशुद्धात्मा शक्रलोक॑ च गच्छति

ప్రాయణదీ నదిని చేరిన ద్విజుడు ఆత్మసంయమాన్ని పొందుతాడు. సమస్త పాపాల నుండి శుద్ధచిత్తుడై శక్రలోకాన్ని (ఇంద్రలోకాన్ని) చేరుతాడు.

Verse 160

प्राइनदीतीर्थमें जानेसे द्विज कृतार्थ हो जाता है। वह सब पापोंसे शुद्धचित्त होकर इन्द्रलोकमें जाता है ।।

పవిత్రమైన ఋషభద్వీపాన్ని, క్రౌంచనిషూదన తీర్థాన్ని చేరి, అక్కడ సరస్వతీ నదిలో స్నానం చేసిన తీర్థసేవి విమానస్థుడై ప్రకాశిస్తాడు.

Verse 161

औद्दालकं महाराज तीर्थ मुनिनिषेवितम्‌ । तत्राभिषेकं कृत्वा वै सर्वपापै: प्रमुच्यते,महाराज! मुनियोंसे सेवित औद्यदालकतीर्थमें स्नान करके मनुष्य सब पापोंसे मुक्त हो जाता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—మహారాజా! ఔద్దాలకమనే పుణ్యతీర్థం మునులచే సేవింపబడినది. అక్కడ విధివిధానంగా అభిషేకస్నానం చేసినవాడు నిశ్చయంగా సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 162

धर्मतीर्थ समासाद्य पुण्य ब्रह्मर्षिसेवितम्‌ । वाजपेयमवाप्रोति विमानस्थश्व पूज्यते,परम पवित्र ब्रह्मर्षिसेवित धर्मतीर्थमें जाकर स्नान करनेवाला मनुष्य वाजपेययज्ञका फल पाता और विमानपर बैठकर पूजित होता है

బ్రహ్మర్షులచే సేవింపబడిన పుణ్యమైన ధర్మతీర్థాన్ని చేరి అక్కడ స్నానం చేసినవాడు వాజపేయయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు; మరియు దివ్యవిమానంలో ఆసీనుడై పూజింపబడుతాడు.

Verse 173

तत्‌ फलं तस्य भवति देव्याश्छन्देन भारत । भारत! तबसे उस देवीका “शाकम्भरी” ही नाम प्रसिद्ध हो गया। शाकम्भरीके समीप जाकर मनुष्य ब्रह्मचर्य पालनपूर्वक एकाग्रचित्त और पवित्र हो वहाँ तीन राततक शाक खाकर रहे तो बारह वर्षोतक शाकाहारी मनुष्यको जो पुण्य प्राप्त होता है

“భారతా! ఆ ఫలం దేవి సంకల్పముచేతనే అతనికి కలుగును.” అప్పటినుండి ఆ దేవి ‘శాకంభరీ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. శాకంభరీ సమీపానికి వెళ్లి బ్రహ్మచర్యాన్ని ఆచరిస్తూ, ఏకాగ్రశుద్ధచిత్తుడై, మూడు రాత్రులు కేవలం శాకములు (కూరగాయలు) మాత్రమే భుజించి నివసించినవాడు—దేవి అనుగ్రహంతో ఆ మూడు దినాలలోనే, పన్నెండు సంవత్సరాలు శాకాహారిగా ఉండేవాడికి లభించే పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 256

तत्र स्नात्वा नरव्यात्र न शोचति नराधिप । नरव्याप्र! नराधिप! वहाँ स्नान करके मनुष्य कभी शोकमें नहीं पड़ता

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—నరవ్యాఘ్రా! నరాధిపా! అక్కడ స్నానం చేసినవాడు ఇక శోకంలో పడడు.

Verse 533

एककालं निराहारो लोकानावसते शुभान्‌ | वीरप्रमोक्षतीर्थमें जाकर मनुष्य सब पापोंसे छुटकारा पा जाता है। भारत! कृत्तिका और मधघाके तीर्थमें जाकर मानव अग्निष्टोम और अतितरात्र यज्ञोंका फल पाता है। वहीं प्रात:-संध्याके समय परम उत्तम विद्यातीर्थमें जाकर स्नान करनेसे मनुष्य जहाँ-कहीं भी विद्या प्राप्त कर लेता है। जो सब पापोंसे छुड़ानेवाले महाश्रमतीर्थमें एक समय उपवास करके एक रात वहीं निवास करता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—వీరప్రమోక్షతీర్థానికి వెళ్లినవాడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడగును. భారతా! కృత్తికా మరియు మధగా తీర్థాలకు వెళ్లినవాడు అగ్నిష్టోమ, అతిరాత్ర యజ్ఞఫలాలను పొందును. అలాగే అక్కడే ప్రాతఃసంధ్యా సమయంలో పరమోత్తమమైన విద్యాతీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు ఎక్కడ ఉన్నా విద్యను పొందగలడు. సమస్త పాపాలను తొలగించే మహాశ్రమతీర్థంలో ఒకకాలం ఉపవాసముండి ఒక రాత్రి అక్కడే నివసించినవాడు శుభలోకాలను పొందును.

Verse 683

पितृदेवार्चनपरो वाजपेयमवाप्नुयात्‌ । वहाँसे क्षीरवती नामक पुण्यतीर्थमें जाय

ఘూలస్త్యుడు పలికెను— పితృదేవార్చనలో నిమగ్నుడైన వాడు వాజపేయ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు. అక్కడి నుండి క్షీరవతీ అనే పుణ్యతీర్థానికి వెళ్లవలెను; అది పరమ పవిత్రమైనది, మహాశుద్ధాత్ములైన పురుషులు సేవించే స్థలం. అక్కడ స్నానం చేసి దేవతలకును పితృదేవతలకును పూజలో మనసు నిలిపినవాడు వాజపేయ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 733

अश्वमेधमवाप्रोति पुनाति च कुलं नर: । कुरुनन्दन! गोमतीके रामतीर्थमें स्नान करके मनुष्य अश्वमेधयज्ञका फल पाता और अपने कुलको पवित्र कर देता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను— కురునందనా! గోమతీ నదిలోని రామతీర్థంలో స్నానం చేసినవాడు అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు; తన కులాన్నీ పవిత్రం చేస్తాడు.

Verse 793

प्राणानुत्सृज्य तत्रैव मोक्ष प्राप्नोति मानव: । कुरुश्रेष्ठ! अविमुक्त तीर्थमें जाकर तीर्थसेवी मनुष्य देवदेव महादेवजीका दर्शनमात्र करके ब्रह्महत्यासे मुक्त हो जाता है। वहीं प्राणोत्सर्ग करके मनुष्य मोक्ष प्राप्त कर लेता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను— కురుశ్రేష్ఠా! అవిముక్త తీర్థానికి వెళ్లి తీర్థసేవలో నిలిచిన మనిషి, దేవదేవ మహాదేవుని దర్శనమాత్రంతోనే బ్రహ్మహత్యాపాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు. అలాగే అక్కడే ప్రాణత్యాగం చేస్తే మోక్షాన్ని పొందుతాడు.

Verse 873

सर्वपापविशुद्धात्मा सोमलोकं व्रजेद्‌ ध्रुवम्‌ राजेन्द्र! वहाँसे लोकविख्यात धेनुतीर्थमें जाय। महाराज! वहाँ एक रात रहकर तिलकी गौका दान करे।- इससे तीर्थयात्री पुरुष सब पापोंसे शुद्धचित्त हो निश्चय ही सोमलोकमें जाता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను— రాజేంద్రా! అక్కడి నుండి లోకవిఖ్యాతమైన ధేనుతీర్థానికి వెళ్లవలెను. మహారాజా! అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించి నువ్వులతో గుర్తు చేసిన గోవును దానమివ్వాలి. ఈ విధానంతో తీర్థయాత్రికుడు సమస్త పాపాల నుండి శుద్ధాత్ముడై నిశ్చయంగా సోమలోకాన్ని చేరుతాడు.

Verse 1036

राजसूयाश्चदमेधाभ्यां फलं विन्दति मानव: । राजेन्द्र! तदनन्तर परम उत्तम ब्रह्मस्थानको जाय। महाराज! पुरुषोत्तम! वहाँ ब्रह्माजीके समीप जाकर मनुष्य राजसूय और अभश्वमेधयज्ञोंका फल पाता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను— మనిషి రాజసూయ మరియు అశ్వమేధ యాగాల ఫలాన్ని పొందుతాడు. రాజేంద్రా! అనంతరం పరమోత్తమమైన బ్రహ్మస్థానానికి వెళ్లవలెను. మహారాజా! పురుషోత్తమా! అక్కడ బ్రహ్మదేవుని సన్నిధికి చేరినవాడు రాజసూయ-అశ్వమేధ యాగాల సంపూర్ణ ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 1056

यक्षिण्यास्तु प्रसादेन मुच्यते ब्रह्म॒हत्यया । नरेश्वर! तदनन्तर तीर्थसेवी मनुष्य राजगृहको जाय। वहाँ स्नान करके वह कक्षीवान्‌के समान प्रसन्न होता है। उस तीर्थमें पवित्र होकर पुरुष यक्षिणीदेवीका नैवेद्य भक्षण करे। यक्षिणीके प्रसादसे वह ब्रह्महत्यासे मुक्त हो जाता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ నరేశ్వరా! యక్షిణీ ప్రసాదముచేత మనుడు బ్రహ్మహత్యా పాపమునుండి విముక్తుడగును. అనంతరం తీర్థసేవకుడు రాజగృహమనే స్థలమునకు వెళ్తాడు. అక్కడ స్నానము చేసి కక్షీవానునివలె హర్షించును. ఆ తీర్థమున పవిత్రుడై యక్షిణీదేవి నైవేద్యమును స్వీకరించవలెను. యక్షిణీ అనుగ్రహముచేత అతడు బ్రహ్మహత్యా భారమునుండి విడిపోవును.

Verse 1076

तत्रोष्य जननीमेकां गोसहस्रफलं लभेत्‌ । भरतनन्दन! जो मणिनागका तीर्थप्रसाद (नैवेद्य

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ భరతనందనా! అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించుటవలన సహస్ర గోదాన ఫలము లభించును. మణినాగ తీర్థప్రసాదము—నైవేద్యము, చరణామృతము మొదలైనవి—స్వీకరించువానిని పాము కరిచినను విషప్రభావము తాకదు.

Verse 1213

पुण्डरीकमवाप्रोति विष्णुलोकं॑ च गच्छति । भरतकुलतिलक! वहाँ तीर्थोकी विख्यात श्रेणीको एक दुरात्मा असुर कूर्मरूप धारण करके हरकर लिये जाता था। राजन! यह देख सर्वशक्तिमान्‌ भगवान्‌ विष्णुने उस तीर्थश्रेणीका उद्धार किया। युधिष्ठिर! वहाँ उस तीर्थकोटिमें स्नान करना चाहिये। ऐसा करनेवाले यात्रीको पुण्डरीकयज्ञका फल मिलता है और वह विष्णुलोकको जाता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ భరతకులతిలకా! అక్కడ ప్రసిద్ధమైన తీర్థశ్రేణి ఉండెను; ఒక దురాత్మ అసురుడు కూర్మరూపము ధరించి దానిని అపహరించి తీసికొనిపోవుచుండెను. రాజా! అది చూచి సర్వశక్తిమంతుడైన భగవాన్ విష్ణువు ఆ తీర్థశ్రేణిని उद्धరించెను. కావున యుధిష్ఠిరా! అక్కడ ఆ మహాతీర్థసమూహములో స్నానము చేయవలెను. అట్లు చేసిన యాత్రికుడు పుండరీకయజ్ఞఫలమును పొందీ విష్ణులోకమునకు చేరును.

Verse 1353

त्रिरात्रोपोषितस्तत्र अग्निष्टोमफलं लभेत्‌ | पुरुषरत्न! वहाँ पार्वतीदेवीके साथ महातेजस्वी भगवान्‌ विश्वेश्वरका दर्शन करनेसे तीर्थयात्रीकोी मित्र और वरुण-देवताके लोकोंकी प्राप्ति होती है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—ఓ పురుషరత్నా! ఆ తీర్థమున పార్వతీదేవితో కూడ మహాతేజస్సుగల భగవాన్ విశ్వేశ్వరుని దర్శించుటవలన తీర్థయాత్రికుడు మిత్రలోకమును, వరుణలోకమును పొందును; అలాగే అక్కడ మూడు రాత్రులు ఉపవాసము చేయుటవలన అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలము లభించును.

Verse 1446

न दुर्गतिमवाप्नोति विन्देद्‌ बहु सुवर्णकम्‌ । ऐसा करनेसे एक मासमें ही अश्वमेधयज्ञका पुण्यफल प्राप्त हो जाता है। जो सब तीर्थो्में उत्तम महाह्ृदमें स्नान करता है वह कभी दुर्गतिको नहीं प्राप्त होता और प्रचुर सुवर्णराशि प्राप्त कर लेता है

ఘూలస్త్యుడు పలికెను—సర్వతీర్థములలో ఉత్తమమైన మహాహృదమున స్నానము చేయువాడు ఎప్పుడును దుర్గతిని పొందడు; అపారమైన స్వర్ణమును పొందును. ఈ కర్మచేత ఒక నెలలోనే అశ్వమేధ యజ్ఞపుణ్యఫలము లభించును.

Verse 1456

अश्वमेधमवाप्रोति नरो नास्त्यत्र संशय: । तदनन्तर वीराश्रमनिवासी कुमार कार्तिकेयके निकट जाकर मनुष्य अश्वमेधयज्ञका फल प्राप्त कर लेता है, इसमें संशय नहीं है

ఘులస్థ్యుడు పలికెను—మనిషి అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు. ఆ తరువాత వీరాశ్రమంలో నివసించే కుమార కార్తికేయుని సమీపమునకు వెళ్లినవాడుకూడా అశ్వమేధ ఫలమును పొందును; ఇందులో అనిశ్చయము లేదు.

Verse 1463

तत्राभिषेकं कुर्वाणो हाग्निष्टोममवाप्नुयात्‌ । अग्निधारातीर्थ तीनों लोकोंमें विख्यात है। वहाँ जाकर स्नान करनेवाला पुरुष अग्निष्टोमयज्ञका फल पाता है

అక్కడ అభిషేకక్రియ చేయువాడు అగ్నిష్టోమ యాగఫలమును పొందును. అగ్నిధారా అనే తీర్థము మూడు లోకములలో ప్రసిద్ధము; అక్కడికి వెళ్లి స్నానము చేయువాడు అగ్నిష్టోమ యజ్ఞఫలమును పొందును.