Shloka 27
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
Devanagari script
स्वर्गद्वारेण यत् तुल्यं गड्ढाद्वारं न संशय: । तत्राभिषेकं कुर्वीत कोटितीर्थे समाहित:,धर्मज्ञ! वहाँसे महापर्वत हिमालयको नमस्कार करके गंगाद्वार (हरिद्वार)-की यात्रा करे, जो स्वर्गद्वारके समान है; इसमें संशय नहीं है। वहाँ एकाग्रचित्त हो कोटितीर्थमें स्नान करे
Translation
గంగాద్వారము స్వర్గద్వారముతో సమానము—ఇందులో సందేహము లేదు. అక్కడ సమాహితచిత్తుడై కోటితీర్థములో అభిషేక-స్నానము చేయాలి.
Word by Word
स्वर्गद्वारेणwith/by the gate to heaven
स्वर्गद्वारेण:
Karana
TypeNoun
Rootस्वर्गद्वार
FormNeuter, Instrumental, Singular
यत्which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
तुल्यम्equal, comparable
तुल्यम्:
Karta
TypeAdjective
Rootतुल्य
FormNeuter, Nominative, Singular
गङ्गाद्वारम्Gangadvara (Haridvara)
गङ्गाद्वारम्:
Karta
TypeNoun
Rootगङ्गाद्वार
FormNeuter, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अभिषेकम्bathing/ablution (ritual bath)
अभिषेकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभिषेक
FormMasculine, Accusative, Singular
कुर्वीतshould do/perform
कुर्वीत:
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
कोटितीर्थेat Koti-tirtha
कोटितीर्थे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकोटितीर्थ
FormNeuter, Locative, Singular
समाहितःcollected, concentrated (in mind)
समाहितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमाहित
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मज्ञO knower of dharma
धर्मज्ञ:
TypeNoun
Rootधर्मज्ञ
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
घुलस्त्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes