Shloka 155
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
Devanagari script
नन्दिन्यां च समासाद्य कूपं देवनिषेवितम् | नरमेधस्य यत् पुण्यं तदाप्रोति नराधिप,नन्दिनीतीर्थमें देवताओंद्वारा सेवित एक कूप है। नरेश्वर! वहाँ जाकर स्नान करनेसे मानव नरमेधयज्ञका पुण्यफल प्राप्त करता है
Transliteration
nandinīyāṃ ca samāsādya kūpaṃ devaniṣevitam | naramedhasya yat puṇyaṃ tad āpnoti narādhipa ||
Translation
హే నరాధిపా! నందినీ వద్ద దేవతలు సేవించే ఒక బావి ఉంది; అక్కడికి చేరి స్నానం చేసినవాడు నరమేధ యజ్ఞానికి సమానమైన పుణ్యఫలాన్ని పొందుతాడు.
Word by Word
नन्दिन्याम्at/in (the place called) Nandinī
नन्दिन्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनन्दिनी
FormFeminine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
समासाद्यhaving reached/approached
समासाद्य:
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), prior action
कूपम्a well
कूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootकूप
FormMasculine, Accusative, Singular
देव-निषेवितम्frequented/served by the gods
देव-निषेवितम्:
TypeAdjective
Rootदेव + निषेवित
FormMasculine, Accusative, Singular, क्त (past passive participle), agrees with कूपम्
नरमेधस्यof the Naramedha (sacrifice)
नरमेधस्य:
TypeNoun
Rootनरमेध
FormMasculine, Genitive, Singular
यत्which/whatever
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
पुण्यम्merit (religious merit)
पुण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुण्य
FormNeuter, Nominative, Singular
तत्that (same merit)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
आप्नोतिobtains/attains
आप्नोति:
TypeVerb
Root√आप्
FormLat, Present, 3rd, Singular, Parasmaipada
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
घुलस्त्य उवाच
Characters & Entities
N
Nandinī (tīrtha)K
kūpa (well)D
devas (gods)N
Naramedha (sacrifice/rite)N
narādhipa (king, addressee)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes