Shloka 63

युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya

Devanagari script

पुनात्यासप्तमं चैव कुलं भरतसत्तम । यस्त्यजेन्नैमिषे प्राणानुपवासपरायण:,भरतश्रेष्ठ] अपने कुलकी सात पीढ़ियोंका भी वह उद्धार कर देता है। जो नैमिषमें उपवासपूर्वक प्राणत्याग करता है, वह सब लोकोंमें आनन्दका अनुभव करता है; ऐसा मनीषी पुरुषोंका कथन है। नृपश्रेष्ठ! नैमिषतीर्थ नित्य, पवित्र और पुण्यजनक है

Transliteration

punātya saptamaṃ caiva kulaṃ bharatasattama | yas tyajen naimiṣe prāṇān upavāsaparāyaṇaḥ ||

Translation

ఓ భరతశ్రేష్ఠా! నైమిషంలో ఉపవాసనిష్ఠతో ప్రాణత్యాగం చేయువాడు తన కులంలోని ఏడవ తరమువరకు కూడా పవిత్రపరచి उद्धరించును.

Word by Word

• {'punāti': 'purifies

• redeems', 'saptamam': 'the seventh (generation/degree)', 'kula': 'family line

• lineage', 'bharata-sattama / bharata-śreṣṭha': 'best among the Bharatas (honorific address)', 'tyajet': 'would abandon

• would give up', 'naimiṣe': 'at Naimiṣa (a sacred place/forest

• Naimiṣāraṇya)', 'prāṇān': 'life-breaths

• life', 'upavāsa': 'fasting

• religious abstinence', 'parāyaṇaḥ': 'wholly devoted

• intent upon', "lokānām sarveṣu (implied by 'sarva-lokeṣu')": 'in all worlds', 'ānanda': 'joy

• bliss', 'manīṣi': 'wise, discerning person

• sage', 'kathanam': 'statement

• authoritative saying', 'tīrtha': 'sacred ford/pilgrimage place', 'nitya': 'eternal

• ever-present', 'pavitra': 'pure

• purifying', 'puṇya-janaka': 'merit-producing

Speaker

घुलस्त्य उवाच

Characters & Entities

• Ghūlastya
• Bharata (as a dynastic epithet)
• Naimiṣa (Naimiṣāraṇya)
• tīrtha (sacred pilgrimage place)