Shloka 133
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
Devanagari script
ततो गच्छेत राजेन्द्र चम्पकारण्यमुत्तमम् | तत्रोष्य रजनीमेकां गोसहस्रफलं लभेत्,राजेन्द्र! तदनन्तर उत्तम चम्पकारण्य (चम्पारन)-की यात्रा करे। वहाँ एक रात निवास करनेसे तीर्थयात्रीको सहस्र गोदानका फल मिलता है
Transliteration
tato gacchet rājendra campakāraṇyam uttamam | tatroṣya rajanīm ekāṁ gosahasraphalaṁ labhet, rājendra ||
Translation
అనంతరం, రాజేంద్రా, ఉత్తమమైన చంపకారణ్యానికి వెళ్లవలెను. అక్కడ ఒక రాత్రి నివసించినవాడు వెయ్యి గోవులను దానం చేసిన ఫలాన్ని పొందుతాడు.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'from there/thereafter')
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम्
FormVidhi-lin (optative), parasmaipada, 3rd person, singular, present-system
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, vocative, singular
चम्पक-अरण्यम्the Champaka forest
चम्पक-अरण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootचम्पक-अरण्य
FormNeuter, accusative, singular
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormNeuter, accusative, singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
FormAvyaya (locative adverb)
उष्यhaving stayed
उष्य:
TypeVerb
Rootवस्
FormAbsolutive (ktvā/lyap), from √वस् 'to dwell' (irregular absolutive form उष्य)
रजनीम्night
रजनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootरजनी
FormFeminine, accusative, singular
एकाम्one
एकाम्:
TypeAdjective
Rootएक
FormFeminine, accusative, singular
गो-सहस्र-फलम्the merit/reward of (donating) a thousand cows
गो-सहस्र-फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो-सहस्र-फल
FormNeuter, accusative, singular
लभेत्would obtain
लभेत्:
TypeVerb
Rootलभ्
FormVidhi-lin (optative), 3rd person, singular, present-system, ātmanepada
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
TypeNoun
Rootराजेन्द्र
FormMasculine, vocative, singular
Speaker
घुलस्त्य उवाच
Characters & Entities
C
Campakāraṇya (Campaka forest)R
rājendra (addressed king)G
go-sahasra (thousand cows, as a meritorious gift)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes