Shloka 42
युधिष्ठिरस्य अर्जुनप्रेषण-युक्तिवर्णनम् | Yudhiṣṭhira’s Rationale for Sending Arjuna and Request to Dhaumya
Devanagari script
अश्वमेधमवाप्रोति त्रिरात्रोपोषितो नर: । गोसहस्रफलं विद्यात् कुलं चैव समुद्धरेत्,नरपते! तत्पश्चात् तीर्थसेवी अरुन्धतीवटके समीप जाय और सामुद्रकतीर्थमें स्नान करके ब्रह्मचर्यपालनपूर्वक एकाग्रचित्त हो तीन रात उपवास करे। इससे मनुष्य अश्वमेधयज्ञ और सहस््र गोदानका फल पाता तथा अपने कुलका उद्धार कर देता है
Transliteration
aśvamedham avāpnoti trirātro-poṣito naraḥ | go-sahasra-phalaṁ vidyāt kulaṁ caiva samuddharet, nara-pate ||
Translation
ఘూలస్థ్యుడు పలికెను—ఓ నరాధిపా! మూడు రాత్రులు ఉపవాసం చేసిన మనిషి అశ్వమేధయజ్ఞఫలాన్ని పొందుతాడు. అతనికి సహస్ర గోదానఫలమూ కలుగుతుంది; అతడు తన కులాన్ని కూడా उद्धరిస్తాడు అని తెలుసుకో.
Word by Word
{'aśvamedham''the Aśvamedha (horse-sacrifice), a supreme royal Vedic rite
{'aśvamedham':
here a benchmark of great merit', 'avāpnoti''attains, obtains', 'trirātra': 'three nights', 'upoṣitaḥ': 'one who has fasted/kept a religious fast', 'naraḥ': 'a man, person', 'go-sahasra': 'a thousand cows', 'phalam': 'fruit, result, merit', 'vidyāt': 'should know
here a benchmark of great merit', 'avāpnoti':
understand as (injunctive/optative sense)', 'kulam''family, lineage, clan', 'ca eva': 'and indeed', 'samuddharet': 'would raise up, redeem, uplift (spiritually/meritoriously)', 'nara-pate': 'O lord of men
understand as (injunctive/optative sense)', 'kulam':
Speaker
घुलस्त्य उवाच
Characters & Entities
G
Ghūlastya (speaker)N
nara-pati (the king addressed)A
Aśvamedha (sacrifice)G
go-sahasra (a thousand cows; charitable gift)