Arbuda Khanda
Arbudha Khanda
This section is centered on Arbuda (commonly identified in Purāṇic sacred geography with the Arbuda mountain region, associated with the Aravalli range and the Mount Abu area). The landscape is treated as a tīrtha-field where mountains, cavities, rivers invoked through mantra, and hermitage zones become loci of purification narratives. The text frames Arbuda as notable for sin-removal (pāpa-praṇāśana) and as being described as relatively untouched by Kali-era defects through the theological agency attributed to Vasiṣṭha’s presence and austerity.
Adhyayas in Arbudha Khanda
63 chapters to explore.
Adhyaya 1
Arbuda-Māhātmya Prastāvanā: Vasiṣṭha, Nandinī, and the Sanctification of Arbuda
အခန်း (၁) သည် သီဝ၏ မင်္ဂလာဂုဏ်တော်ချီးမွမ်းခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ သီဝသည် သေးငယ်နူးညံ့၍ ဉာဏ်ဖြင့်သာ သိမြင်နိုင်သော သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ပြီး စကြဝဠာတစ်လုံးလုံးကို ဖုံးလွှမ်းသည့် ရုပ်သဘောရှိတော်မူသည်ဟု ချီးကျူးထားသည်။ ရှိသီတို့သည် စောမနှင့် စူရယ၏ မျိုးရိုးဇာတ်ကြောင်းများ၊ မန်ဝန္တရများနှင့် ဖန်ဆင်းခြင်းအမျိုးမျိုးကို ကြားနာပြီးနောက် “အထူးကောင်းမြတ်သော တီရ္ထ-မဟာတ္မယ” ကို တောင်းဆိုကာ ကမ္ဘာပေါ်တွင် အထင်ကရ သန့်ရှင်းရာနေရာများ မည်သည်တို့ဖြစ်သနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ စူတက တီရ္ထများသည် မရေမတွက်နိုင်အောင် များပြားပြီး ရိုးရာအရ အလွန်ကြီးမားသော အရေအတွက်ဖြင့် ရေတွက်ကြသကဲ့သို့ လယ်ကွင်း၊ မြစ်၊ တောင်တန်း၊ ချောင်းစီးများသည် ရှိသီတို့၏ တပဿာအာနုဘော်ကြောင့် အမြင့်ဆုံး မဟာတ္မယကို ရရှိကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ထိုအတွင်း အာဘုဒ (Arbuda) ကို အပြစ်ပယ်ဖျက်သော တောင်တန်းအဖြစ် ထူးခြားစွာ ဖော်ပြပြီး ဝသိဋ္ဌ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကလိ-ဒိုးရှ မထိခိုက်သဖြင့် ဒർശနသာဖြင့်ပင် သန့်စင်စေကာ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပေးခြင်းကဲ့သို့ သာမန်ကမ္မများထက် လွန်ကဲကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရှိသီတို့က အာဘုဒ၏ အတိုင်းအတာ၊ တည်နေရာ၊ ဝသိဋ္ဌ၏ မဟာတ္မယကြောင့် နာမည်ကျော်လာပုံနှင့် ထိုနေရာရှိ အဓိက တီရ္ထများကို မေးကြသည်။ စူတက ကြားနာခဲ့သည့် သန့်စင်ဇာတ်ကြောင်းကို စတင်ပြောသည်။ ဗြဟ္မာမျိုးရိုးမှ ဒေဝရှိသီ ဝသိဋ္ဌသည် အစာအဟာရကို ထိန်းချုပ်၍ ရာသီအလိုက် စည်းကမ်းများနှင့် တပဿာပြင်းထန်စွာ ပြုလုပ်သည်။ သူ၏ နာမည်ကြီး ဆန္ဒပြည့်စုံစေသော နန္ဒိနီ နွားမသည် စားကျက်နေစဉ် အနက်ရောင်နက်ရှိုင်းသော ချောက်ထဲသို့ ကျသွားသည်။ နေ့စဉ် ဟိုးမအတွက် လိုအပ်သဖြင့် ဝသိဋ္ဌက ရှာဖွေကာ ချောက်ကို တွေ့ပြီး အော်ဟစ်သံကို ကြားသည်။ နန္ဒိနီ၏ တောင်းပန်ချက်အရ သုံးလောကသန့်စင်သူ ဆရஸဝတီကို သမాధိဖြင့် ဖိတ်ခေါ်ရာ မြစ်တော် ပေါ်ထွက်လာပြီး ချောက်ကို ကြည်လင်သော ရေဖြင့် ဖြည့်ကာ နန္ဒိနီ ထွက်မြောက်စေသည်။ ချောက်၏ အလွန်နက်ရှိုင်းမှုကို မြင်ပြီး ဝသိဋ္ဌက တောင်တစ်လုံးကို ယူလာ၍ ဖြည့်မည်ဟု စီမံကာ ဟိမဝန်ထံ သင့်တော်သော တောင်ထုကို တောင်းခံသွားသည်။ ဟိမဝန်က ကြိုဆိုကူညီမည်ဟု ဆိုပြီး ချောက်အတိုင်းအတာကို မေးရာ ဝသိဋ္ဌက တိတိကျကျ ပြောကြားသည်။ ထို့နောက် ဟိမဝန်က ထိုမျှကြီးမားသော အပေါက်ကြီး မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်းဟု စိတ်ဝင်စားမေးမြန်းကာ နောက်ဆက်တွဲဇာတ်ကြောင်းသို့ ဦးတည်စေသည်။
Adhyaya 2
Uttanka’s Guru-sevā, the Recovery of the Kuṇḍalas, and the Takṣaka Episode (उत्तंक-गुरुसेवा-कुण्डल-प्राप्ति-तक्षक-प्रसङ्गः)
ဝသိဋ္ဌက အတိတ်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ ဂေါတမ ရှင်တော်သည် ကျောင်းသားများစွာကို သင်ကြားသော်လည်း ဥတ္တင်က (Uttanka) သည် အချိန်ကြာမြင့်သော်လည်း ဆရာကို သစ္စာရှိစွာ ဂုရု-သေဝာ (guru-sevā) ပြု၍ ဆက်လက်အမှုထမ်းနေသည်။ အလုပ်တစ်ခုအတွက် စေလွှတ်ခံရစဉ် အိမ်ထောင်ရေးတာဝန်တစ်ရပ် မပြည့်စုံသကဲ့သို့ သင်္ကေတတစ်ခုကို တွေ့မြင်ကာ မျိုးဆက်ဆက်လက်မှုအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်လာသည်။ ထိုအကြောင်းကို ဂေါတမထံ တင်ပြရာ ဆရာက မိမိဇနီးနှင့်အတူ ဂೃಹဓမ္မ/အိမ်ထောင်ရေးပူဇော်ပွဲများကို ပြုလုပ်ရန် ညွှန်ကြားပြီး ထပ်မံဒက္ခိဏာ မယူတော့ဟု ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် ဥတ္တင်ကသည် ထင်ရှားသော ဂုရု-ဒက္ခိဏာ တစ်ခု ပေးလိုသဖြင့် ဆရာ၏ဇနီး အဟလျာ (Ahalyā) ထံ သွားရောက်တောင်းခံသည်။ အဟလျာက သတ်မှတ်အချိန်ကန့်သတ်ချက်အောက်တွင် ဘုရင် စောဒါသ (Saudāsa) ၏ မဟာမိဖုရား မဒယန္တီ (Madayantī) ၏ ရတနာနားကပ် (kuṇḍalas) ကို ယူလာရန် အမိန့်ပေးသည်။ ဘုရင်က ဥတ္တင်ကကို စားမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်သော်လည်း တောင်းဆိုခွင့်ပေးပြီး မဒယန္တီက အတည်ပြုရန် ရာဇသင်္ကေတတစ်ခု တောင်းဆိုပြီးနောက် နားကပ်များကို ပေးကာ တက္ဆက (Takṣaka) နဂါးမင်းက ထိုအရာကို လိုချင်နေကြောင်း သတိပေးသည်။ ပြန်လာရာလမ်းတွင် တက္ဆကက နားကပ်များကို ခိုးယူသဖြင့် ဥတ္တင်ကသည် မြေအောက်နဂါးလောကသို့ လိုက်လံဝင်ရောက်သည်။ အိန္ဒြာ၏ ကူညီမှုနှင့် ဒေဝမြင်း/အဂ္နိ (မီး၏နိမိတ်) တို့ကြောင့် မီးခိုးနှင့် မီးတောက်ကို ဖြစ်စေကာ နဂါးများကို ဖိအားပေး၍ နားကပ်များ ပြန်လည်ရရှိသည်။ အဟလျာထံ သတ်မှတ်ချိန်မီ ပို့ဆောင်နိုင်သဖြင့် သူမ၏ အပြစ်ဒဏ်/ကျိန်စာကို ရှောင်လွှဲနိုင်သည်။ အဆုံးတွင် တက္ဆကနှင့် ဥတ္တင်ကကြောင့် “ဗိဝရ” (vivara—အပေါက်/ဖွင့်ရာ) တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုကာ နွားများအတွက် တွင်းကို ဖြည့်ပိတ်ရန် လက်တွေ့ညွှန်ကြားချက်နှင့် ချိတ်ဆက်၍ သီလနှင့် တာဝန်ကို မြေဒေသမှတ်ဉာဏ်အဖြစ် ထားရှိသည်။
Adhyaya 3
अर्बुदेन विवरप्रपूरणं तथा नागतीर्थमाहात्म्यम् (Arbuda Fills the Chasm and the Glory of Nāga Tīrtha)
သုတက ဟိမဝန္တတောင်သည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် “ဗိဝရ” ချောက်ကြီးကို မည်သို့ဖြည့်မည်နည်းဟု ဝသိဋ္ဌ မဟာရ္ဓိကို မေးမြန်းသည့် ဆက်တိုက်ဆွေးနွေးမှုကို ပြောပြသည်။ အင်ဒြာက ရှေးက တောင်များ၏ “တောင်ပံ” ကို ဖြတ်တောက်ခဲ့သဖြင့် တောင်များ ပျံနိုင်စွမ်း ပျောက်ကွယ်သွားရာ လက်တွေ့ကျသော နည်းလမ်းတစ်ခုလိုအပ်လာသည်။ ဝသိဋ္ဌက ဟိမဝန္တ၏ သား နန္ဒီဝර්ဓန နှင့် သူ၏ အနီးကပ်မိတ်ဆွေ အာဗုဒ (Arbuda) နာဂအင်အားကြီးကို အကြံပြုသည်။ နန္ဒီဝර්ဓနက ဒေသသည် ကြမ်းတမ်း၍ လူမှုရေးအန္တရာယ်ရှိသည်ဟု စိုးရိမ်ကာ မလိုလားသော်လည်း ဝသိဋ္ဌက မိမိ၏ သန့်စင်တော်မူသော တည်ရှိမှုကြောင့် မြစ်များ၊ တီရ္ထများ၊ ဒေဝတာများနှင့် ကောင်းမွန်သော သစ်ပင်တိရစ္ဆာန်တို့ ပေါ်ထွန်းလာမည်၊ ထို့ပြင် မဟေရှဝရ (ရှီဝ) ကိုလည်း ခေါ်ဆောင်လာမည်ဟု အာမခံသည်။ အာဗုဒက မိမိနာမဖြင့် ထိုနေရာ နာမည်ကြီးရမည်ဆိုသော အခြေအနေဖြင့် သဘောတူသည်။ အာဗုဒက အမိန့်အတိုင်း ချောက်ကို ဖြည့်/ဖွင့်ပေး၍ ဝသိဋ္ဌကို ကျေနပ်စေသည်။ အာဗုဒက အကျိုးတော်အဖြစ် တောင်ထိပ်ရှိ သန့်ရှင်းသော ရေတံခွန်/ရေစမ်းကို “နာဂတီရ္ထ” ဟု ကျော်ကြားစေပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးလျှင် မြင့်မားသော အခြေအနေသို့ တက်ရောက်နိုင်စေလိုကြောင်း၊ မိန်းမများအတွက် သားဖွားကောင်းကျိုးလည်း ရရှိစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ထို့အပြင် နဘတ်သ်-ရှုကလ-ပဉ္စမီ တွင် ပူဇော်ခြင်း၊ မာဃလတွင် ရေချိုးခြင်း၊ နှမ်းလှူဒါန်းခြင်း၊ ပဉ္စမီ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို သတ်မှတ်ထားသည်။ ဝသိဋ္ဌက အားလုံးကို ခွင့်ပြုကာ အာရှရမ်တည်ထောင်ပြီး တပသျာဖြင့် “ဂိုမတီ” မြစ်/စမ်းချောင်းကို ပေါ်ထွန်းစေသည်။ နိဂုံးတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် အပြစ်ကြီးသူတောင် မြင့်မြတ်သော လမ်းကြောင်းရနိုင်ကြောင်း၊ ဝသိဋ္ဌ၏ မျက်နှာကို မြင်ခြင်းသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး အရုန္ဓတီကို အထူးဂုဏ်ပြုသင့်သူဟု အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 4
Acaleśvara-liṅga Prādurbhāva and Vasiṣṭha’s Śiva-stotra (अचलेश्वरलिङ्गप्रादुर्भावः वसिष्ठशिवस्तोत्रम्)
သုတက ပြောကြားသည်မှာ ဘဂဝန် ဝသိဋ္ဌသည် အရ္ဗုဒာစလ (Arbudācala) တောင်ပေါ်တွင် အာရှရမ်တည်ထောင်ကာ သမ္ဘု (Śambhu) အမြဲတည်နေစေရန် အလွန်ပြင်းထန်သော တပစ်ကို ဆောင်ရွက်하였다။ အကျင့်သီလသည် အဆင့်လိုက်တိုးတက်ပြီး—အသီးဖြင့်သာ အသက်မွေးခြင်း၊ အရွက်စားခြင်း၊ ရေတည်းသာ သောက်သုံးခြင်း၊ နောက်ဆုံး လေဖြင့်သာ အသက်ရှင်ခြင်း—ထို့နောက် ရာသီအလိုက် တင်းကျပ်သော အကျင့်များကို ရှည်လျားစွာ ဆောင်ရွက်သည်။ နွေရာသီတွင် ပဉ္စာဂ္နိ (pañcāgni)၊ ဆောင်းရာသီတွင် ရေထဲတွင် နစ်မြုပ်ခြင်း၊ မိုးရာသီတွင် မိုးကာမရှိ အဖွင့်မိုးအောက် နေထိုင်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ မဟာဒေဝ (Mahādeva) သဘောကျနှစ်သက်၍ တောင်ကို ခွဲဖွင့်ကာ ပေါ်ထွန်းလာပြီး ရှင်တော်ရှေ့တွင် လင်္ဂတစ်ပါး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဝသိဋ္ဌသည် စနစ်တကျ စတုတ္တရ (stotra) ဖြင့် ရှီဝ (Śiva) ၏ သန့်ရှင်းမှု၊ အလုံးစုံတွင် ပျံ့နှံ့တည်ရှိမှု၊ တြိမူရတိ (trimūrti) သဘောတရားနှင့် အဋ္ဌမူရတိ (aṣṭamūrti)၊ ဉာဏ်သဘာဝကို ချီးမွမ်းသည်။ ကိုယ်မဲ့အသံက ဆုတောင်းခွင့်ပေးရာ ဝသိဋ္ဌသည် ယခင်ကတိအပေါ် အခြေခံ၍ လင်္ဂအတွင်း၌ အမြဲတည်နေစေသော နီးကပ်တည်ရှိမှုကို တောင်းဆိုသည်။ ရှီဝသည် အမြဲတမ်း သာန်နိဓျ (sānnidhya) ကို ပေးအပ်ပြီး ဤစတုတ္တရကို ချီးမွမ်းသူများ—အထူးသဖြင့် သတ်မှတ်ကာလအလိုက် ဝတ်ပြုအခမ်းအနားတွင်—ဘုရားဖူးသွားရသကဲ့သို့ အကျိုးရလဒ်များနှင့် ချိတ်ဆက်မည်ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထို့ပြင် မဏ္ဍာကိနီ (Mandākinī) မြစ်ကို သာသနာတော်အတွက် ပို့ဆောင်လာသော သန့်မြစ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကာ မြောက်ဘက် ကုဏ္ဍတစ်ခုတွင် ရေချိုး၍ လင်္ဂဒർശန ပြုလျှင် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းကို ကျော်လွန်သော အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ လင်္ဂကို အချလေရှဝရ (Acaleśvara) ဟု အမည်ပေး၍ ကမ္ဘာပျက်ကွယ်ချိန်တိုင်အောင် မလှုပ်မယှက်တည်မည်ဟု ကြေညာပြီး နောက်ပိုင်း ရှင်တော်များနှင့် ဒေဝတများက ထိုဒေသတွင် တီရ္ထများနှင့် နေရာတော်များကို ထပ်မံတည်ထောင်ကြသည်။
Adhyaya 5
Nāga-tīrtha Māhātmya (Glory of Nāga-tīrtha at Arbuda)
အခန်း (၅) သည် စနစ်တကျ ဆွေးနွေးပုံဖြင့် ဖွင့်လှစ်သည်။ ရှင်တော်များက အာဗုဒ (Arbuda) ၏ မဟာတန်ခိုးကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မေးမြန်းကြပြီး၊ စူတာက ယခင်က ဖြစ်ခဲ့သော တွေ့ဆုံမှုကို ပြောပြသည်။ အဲဒီမှာ ဘုရင် ယယာတိက ရှင်ပူလတ်စတျယ (Pulastya) ထံ အာဗုဒ၊ ဘုရားဖူးအစဉ်အလာနှင့် အကျိုးဖလများကို မေးသည်။ ပူလတ်စတျယက အာဗုဒသည် ဓမ္မပြည့်ဝသော အလွန်ကြီးမြတ်သည့် တောင်တန်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုပြီး အကျဉ်းချုပ်ရှင်းလင်းကာ နာဂ-တီရ္ထ (Nāga-tīrtha) မှ စတင်သည်။ ထိုတီရ္ထသည် လိုအင်ဆန္ဒများကို ပြည့်စုံစေပြီး အထူးသဖြင့် မိန်းမများအတွက် သားသမီးနှင့် မင်္ဂလာကံကောင်းမှုကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို ပြောသည်။ သန့်ရှင်းသည့် ဗြာဟ္မဏ မုဆိုးမ ဂေါတမီ (Gautamī) သည် ဘုရားဖူးခရီးကို အလွန်သဒ္ဓါရှိ၍ အာဗုဒသို့ ရောက်လာကာ နာဂ-တီရ္ထတွင် ရေချိုးဝင်သည်။ သားနှင့်အတူရှိသော မိန်းမတစ်ဦးကို မြင်ပြီး ဝမ်းနည်းကာ ရေထဲတွင်ပင် သားလိုချင်စိတ်ကို အတွင်းမှ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ရေထဲမှ ထွက်လာသော် လင်မယားဆက်ဆံမှုမရှိဘဲ ကိုယ်ဝန်ရှိလာသဖြင့် အရှက်ကြီးကာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်မိရန် စိတ်ကူးသည်။ ထိုအခါ ကိုယ်မမြင်ရသော အသံတစ်ခုက တားမြစ်ပြီး၊ ဤသည်မှာ တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ဖြစ်၍ ရေထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဆန္ဒများသည် ပြည့်စုံလာမည်ဟု ကြေညာသည်။ ဂေါတမီသည် ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ကာ မင်္ဂလာလက္ခဏာများပါသော သားကို မွေးဖွားသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဖလသဒ္ဓါများကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်လျှင် မျိုးဆက်မပြတ်တောက်စေပြီး၊ ဆန္ဒမထားဘဲ ရေချိုးခြင်းနှင့် ရှရဒ္ဓပြုခြင်းက ရေရှည်တည်မြဲသော လောကများသို့ ရောက်စေသည်။ မိန်းမများက ပန်းနှင့် သစ်သီးများ ပူဇော်လျှင် သားသမီးနှင့် ကံကောင်းမင်္ဂလာကို ရရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် စည်းကမ်းတကျ သဒ္ဓါဖြင့် ဘုရားဖူးခြင်းကို အကြံပြုထားသည်။
Adhyaya 6
Vasiṣṭhāśrama–Kuṇḍa Māhātmya (वसिष्ठाश्रम-कुण्ड-माहात्म्य) — Ritual Merits of Darśana, Snāna, Śrāddha, Dīpa-dāna, and Upavāsa
ပုလတ္စျာသည် မင်းကို ဝသိဋ္ဌ အာရှရမသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဝသိဋ္ဌကို တပဿ၏ خزာနာဟု ချီးမွမ်းပြီး၊ သူ့ကို ဒർശန တစ်ကြိမ်သာ ပြုလျှင်ပင် လိုရာပြည့်စုံစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေပြည့် ကုဏ္ဍတစ်ခုရှိ၍ အပြစ်အနာဂတ်ကို ဖယ်ရှားနိုင်သကဲ့သို့၊ ဝသိဋ္ဌနှင့် ဂိုမတီမြစ်နှင့် ဆက်နွယ်ကာ တပဿအာနုဘော်ဖြင့် ထိုသို့ ရောက်လာသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထိုရေတွင် ရေချိုးခြင်းသည် pāpaka မှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု သင်ကြားသည်။ ထို့နောက် ပိတೃကိစ္စများသို့ လှည့်ကာ ṛṣidhānya ဖြင့် śrāddha ပြုလျှင် လဆန်းလကွယ် နှစ်ပတ်လုံးရှိ ပိတೃအားလုံးကို ကယ်တင်နိုင်သည်ဟု ဆိုပြီး၊ နာရဒ-ဂီတာ ဂါထာဖြင့် အခြား နာမည်ကြီး śrāddha နေရာများနှင့် ယဇ్ఞများထက် ဝသိဋ္ဌ အာရှရမ၌ śrāddha ပြုခြင်းက ပိုမိုမြတ်ကြောင်း ထောက်ပြသည်။ အရုန္ဓတီကိုလည်း အထူးပူဇော်ထိုက်သူအဖြစ် ဖော်ပြကာ လိုရာအာရုံများကို ပေးစွမ်းနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အကျိုးဖလများပါသော ဝရတများကို အဆင့်လိုက် ဖော်ပြသည်—ဝသိဋ္ဌရှေ့တွင် မီးအလှူ (dīpa-dāna) ပြုလျှင် စည်းစိမ်နှင့် တောက်ပမှု ရရှိသည်; တစ်ည အစာရှောင်လျှင် သတ္တဋ္ဌရိရှီတို့၏ သန့်ရှင်းသော လောကသို့ ရောက်သည်; သုံးညရှောင်လျှင် မဟာရ္လောက; တစ်လလုံးရှောင်လျှင် မောက္ခနှင့် သံသရာမှ လွတ်မြောက်သည်။ ထို့ပြင် Śrāvaṇa śukla Paurṇamāsī တွင် ဋ္ဌရိရှီအား tarpaṇa ပြုလျှင် ဘြဟ္မလောက၊ ဂါယတရီ ၈၀၀ ကြိမ် ဂျပ်လျှင် အသက်မှ သေခြင်းသို့ ဆိုင်သော အပြစ်ကြီးများမှ ချက်ချင်း လွတ်မြောက်ခြင်း၊ ဝာမဒေဝကို ပူဇော်လျှင် အဂ္နိṣṭoma တူသော အကျိုး ရရှိခြင်းတို့ကို သင်ကြားပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ရှင်ရသီကို ဒർശန ပြုရန်နှင့် ဝာမဒေဝကို သန့်ရှင်းမှု၊ သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ရန် အပြည့်အဝ ကြိုးစားစေသည်။
Adhyaya 7
अचलेश्वरप्रदक्षिणामाहात्म्य (Acaleśvara Pradakṣiṇā-Māhātmya) — Chapter 7
ပုလတ်စျာသည် အချလေရှွရ (Acaleśvara) သို့ ဘုရားဖူးသွားရမည့် ညွှန်ကြားချက်ကို ဖော်ပြပြီး ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဒർശနပြုလျှင် ဓမ္မအောင်မြင်မှု ရရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် ရိုးရာကర్మများနှင့် အကျိုးဖလများကို ရှင်းပြသည်—ကృష్ణ စတုရဒသီနေ့ (အာရှွိန/ဖာလ္ဂုန လတွင်လည်း) သြရဒ္ဓပြုခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးရောက်ရာသို့ ခေါ်ဆောင်သည်; တောင်ဘက်မျက်နှာမူ၍ ပန်း၊ ရွက်၊ သစ်သီးတို့ဖြင့် ပူဇော်ခြင်းသည် အရှွမေဓယဂ္ဂ၏ အကျိုးနှင့်တူသည်; ပဉ္စအမృత တർပဏပြုခြင်းသည် ဒေဝတားနီးကပ်မှုနှင့် ရှိဝလောက ရရှိစေသည်; ပရဒက္ခိဏာ၏ ခြေလှမ်းတိုင်းသည် အပြစ်ကို ပျော်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် နာရဒမှ ကောင်းကင်ဘုံတွင် ပုလတ်စျာကြားခဲ့သော အံ့ဖွယ်ကာလပုံပြင်ကို ထည့်သွင်းသည်—ဘက်တိမရှိသော ကြက်တူရွေးတစ်ကောင်သည် အလေ့အထဖြင့် မိမိအုံကို ပတ်လည်လှည့်လည်နေရာမှ သေပြီးနောက် မွေးဖွားမှတ်ဉာဏ်ပါသော ဘုရင် ဝေဏုအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားသည်။ ပတ်လည်လှည့်ခြင်း၏ အကြောင်းတရားအင်အားကို သတိရသဖြင့် ဝေဏုသည် အချလေရှွရတွင် ပရဒက္ခိဏာကို အဓိကထား၍ အားလုံးနီးပါး အပ်နှံသည်။ နာရဒနှင့် အခြား ရှင်ရသီများ လာရောက်မေးမြန်းရာတွင် ဝေဏုက မိမိအတိတ်ဘဝအကြောင်းနှင့် သန့်ရှင်းရာဌာန၏ ကရုဏာကို ယုံကြည်အားကိုးကြောင်း ရှင်းပြသည်။ ရှင်ရသီများက သင်ခန်းစာကို အတည်ပြု၍ ကိုယ်တိုင်လည်း ပရဒက္ခိဏာပြုကြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဝေဏုသည် သမ္ဘူ၏ ကရုဏာဖြင့် ရှားပါး၍ တည်မြဲသော အဆင့်အတန်းကို ရရှိသည်။
Adhyaya 8
भद्रकर्णह्रद-त्रिनेत्रलिङ्गमाहात्म्यम् (The Māhātmya of Bhadrakarṇa Lake and the Trinetra Liṅga)
ပုလတ္စျာသည် မင်းတော်တစ်ပါးအား “ဘဒ္ဒရကဏ္ဏ မဟာဟ္ရဒ” ဟူသော အလွန်သန့်ရှင်းသော ရေကန်ကြီးကို ဖော်ပြသည်။ ထိုကန်တွင် “သုံးမျက်စိ” (တရီနေတရ) ပုံသဏ္ဍာန်ကဲ့သို့ မြင်ရသော ကျောက်တုံးများ များစွာရှိပြီး၊ အနောက်ဘက်တွင် သီဝ၏ လင်္ဂတော် တည်ရှိသည်။ ထိုလင်္ဂတော်ကို ဒർശနပြုသူသည် သီဝ၏ မြင်ကွင်းနှင့် သင်္ကေတအားဖြင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့ “သုံးမျက်စိတူ” ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ အကြောင်းရင်းပုံပြင်အရ သီဝချစ်မြတ်နိုးသော ဂဏ (gaṇa) တစ်ဦးဖြစ်သည့် ဘဒ္ဒရကဏ္ဏက လင်္ဂတော်ကို တည်ထောင်၍ ရေကန်ကို တည်ဆောက်하였다။ နောက်တစ်ခါ ဒာနဝများနှင့် စစ်ပွဲဖြစ်ရာ ဂဏတပ်ဖွဲ့ အရှုံးခံရပြီး၊ အင်အားကြီး ဒာနဝ “နမုချိ” သည် သီဝ၏ ရှေ့တန်းကို တိုက်ခိုက်လာသည်။ ဘဒ္ဒရကဏ္ဏက ရင်ဆိုင်ကာ နမုချိကို ပြတ်သားစွာ သတ်ဖြတ်သည်။ ကျဆုံးသော ဒာနဝသည် အမှောင်ထဲသို့ ဝင်သော်လည်း သီဝကို သိမြင်ကာ သစ္စာတရား၌ တည်ခြင်းကြောင့် သီဝ၏ စိတ်တော်ကျေနပ်မှုကို ဖြစ်စေသည်။ သီဝသည် ဘဒ္ဒရကဏ္ဏအား အမြဲတည်သော စာန္နိဓ္ဓိ (sānnidhya) ကို လင်္ဂနှင့် ရေကန်၌ ပေးအပ်ပြီး၊ မာဃလတွင် ကృష్ణပက္ခ၏ စတုတ္ထဒသီ (၁၄ ရက်) တွင် အထူးအာနိသင် တိုးမြှင့်မည်ဟု ကောင်းချီးပေးသည်။ အဆုံးတွင် ဘဒ္ဒရကဏ္ဏကန်၌ ရေချိုး (snāna) ပြု၍ တရီနေတရ လင်္ဂကို ပူဇော်သူသည် သီဝ၏ အနန္တနိဗ္ဗာန်တော်သို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုကာ၊ သဒ္ဓါရှိသူတို့အား အားထုတ်ကာ ရေချိုးပူဇော်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
Adhyaya 9
केदारतीर्थमाहात्म्यं तथा शिवरात्रिजागरकथनम् (Kedāra Tīrtha Māhātmya and the Śivarātri Night-Vigil Narrative)
ပုလတ္စျာက ကေဒါရကို သုံးလောကကျော်ကြားသည့် တီရ္ထဖြစ်၍ အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ကြောင်း မိတ်ဆက်သည်။ မန္ဒာကိနီမြစ်သည် စရஸဝတီနှင့် ဆက်နွယ်သည့် သန့်ရှင်းရာအရပ်ဖြစ်ပြီး ကေဒါရကுண္ဍမှ ရေကို မြင်ပွဲခံခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ သောက်သုံးခြင်းတို့သည် မြင့်မြတ်သော ကုသိုလ်ကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် “ရှေးအီတိဟာသ” တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြသည်။ အလွန်ကောင်းမွန်သော မင်း အဇပါလသည် အခွန်ကို မလွန်ကဲစွာ ကောက်ခံပြီး နိုင်ငံကို “ဆူးမရှိ” (အမှုအခင်းမရှိ) အဖြစ် ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်သည်။ ခရီးသွားဘုရားဖူးအခါ ဝသိဋ္ဌကို ကြိုဆိုကာ မိမိ၏ စည်းစိမ်၊ ပြည်သူ့ကောင်းကျိုးနှင့် သစ္စာရှိသော ဇနီးရရှိမှုတို့၏ ကမ္မအကြောင်းကို မေးသည်။ ဝသိဋ္ဌက ယခင်ဘဝတွင် သူနှင့် ဇနီးသည် သုဒ္ဒရ မျိုးရိုးဖြစ်၍ အစာခေါင်းပါးမှုကြောင့် လှည့်လည်သွားလာရင်း ကြာပန်းများပြည့်သော ရေကန်တစ်ခုတွင် ရေချိုးသောက်ပြီး ဘိုးဘွားနှင့် ဒေဝတာတို့အား စိတ်ဖြင့်/ပူဇော်ပွဲဖြင့် တရားဝင်ကျေနပ်စေခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အစာရှာရန် ကြာပန်းများကို ယူ၍ ရောင်းရန် ကြိုးစားသော်လည်း ခေါင်းပါးမှုကြောင့် မည်သူမျှ မဝယ်ကြ။ နေ့အဆုံးတွင် ကေဒါရရှိ သီဝဘုရားကျောင်းအနီး၌ ဝေဒ-ပုရာဏ ရွတ်ဖတ်သံကို ကြားရပြီး ကော်တီဇန် နာဂဝတီက သီဝရာထရီ ဂျာဂရဏ (ညလုံးနိုးကတိ) ကို ထိန်းသိမ်းနေသည်ကို တွေ့ကြသည်။ ကတိ၏ အကျိုးကို သိသဖြင့် ငွေမယူဘဲ ကြာပန်းများကို သီဝအား ပူဇော်ကာ ဝတ်ပြုခြင်း၊ ဆာလောင်မှုကြောင့် ဖြစ်လာသည့် အစာရှောင်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးခြင်းနှင့် ပုရာဏနားထောင်ခြင်းတို့ကို စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ပြုလုပ်ကြသည်။ သေဆုံးပြီးနောက် (ဇနီး၏ မီးသို့ဝင်ခြင်းပါ ပါဝင်) မင်းမျိုးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားကာ အဇပါလ၏ ယနေ့ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်မှုသည် ကေဒါရ၏ ကရုဏာကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် သီဝရာထရီနေ့ကို မာဃနှင့် ဖာလ္ဂုဏ ကြားရှိ ကృష్ణစတုရ္ဒသီဟု သတ်မှတ်ပြီး ကေဒါရသို့ ဘုရားဖူးခြင်း၊ ညလုံးနိုးကတိနှင့် ပူဇော်ပွဲများကို ညွှန်ကြားသည်။ ဤအကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်ပျောက်ကင်းပြီး ကေဒါရကுண္ဍတွင် ဒർശန၊ ရေချိုး၊ ရေသောက်ခြင်းတို့သည် မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အကျိုးနှင့် ဘိုးဘွားများထံသို့ပါ ကုသိုလ်ရောက်စေသည်ဟု ဖလရှရုတိ ပြောသည်။
Adhyaya 10
Yuga-māna and Kali-yuga Refuge of Tīrthas at Arbuda; Maṅkaṇaka–Maheśvara Discourse (युगमान-वर्णनम्, अर्बुदे तीर्थ-निवासः, मंकणक-महेश्वर-संवादः)
အခန်း ၁၀ တွင် ရာဇာ ယယာတိက ပုလတ်စတျာကို အာဗုဒတောင်အကြောင်းအရာထဲတွင် ကေဒါရနှင့် ဂင်္ဂါ၊ စရஸဝတီကဲ့သို့ မြစ်ကြီးများ ဘာကြောင့် ပေါ်ထွန်းနေသနည်းဟု မေးမြန်းကာ ထိုနေရာ၏ “ကောတုက” (အံ့ဩဖွယ် သန့်ရှင်းထူးခြားမှု) ကို ရှင်းပြရန် တောင်းဆိုသည်။ ပုလတ်စတျာက ဒေဝတားနှင့် ရှိများက ဗြဟ္မာထံ သွားရောက်စုဝေးသည့် အတွင်းဇာတ်လမ်းဖြင့် ဖြေကြားပြီး အိန္ဒြာက ယုဂအတိုင်းအတာများနှင့် သီလဓမ္မလက္ခဏာများကို စနစ်တကျ ဖော်ပြပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဗြဟ္မာက ကೃတ၊ တ్రేతာ၊ ဒ్వာပရ၊ ကလိ ယုဂတို့၏ ကာလအရှည်ကို ရေတွက်ဖော်ပြကာ ဓမ္မသည် “ခြေ ၄” မှ “ခြေ ၁” သို့ လျော့ကျသွားကြောင်း၊ ကလိယုဂတွင် လူမှုရေးနှင့် ယဇ္ဈာပူဇာ အလေ့အထများ ပျက်ယွင်းကြောင်း ဆိုသည်။ တီရ္ထများကို ပုဂ္ဂိုလ်ရုပ်သဘောဖြင့် ဖော်ပြ၍ ကလိယုဂတွင် မိမိတို့၏ အာနိသင်ကို မည်သို့ ထိန်းသိမ်းမည်နည်းဟု မေးရာ ဗြဟ္မာက ကလိမသက်ရောက်သော တောင်မဟုတ်သည့် အာဗုဒကို သတ်မှတ်ကာ တီရ္ထများကို ထိုနေရာတွင် နေထိုင်စေ၍ အာနိသင်မပျက်စေရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထို့နောက် မင်္ကဏက သာသနာရှင်က ကိုယ်ခန္ဓာအမှတ်အသားတစ်ခုကို စိဒ္ဓိဟု မှားယွင်းယူဆကာ ကခုန်၍ ကမ္ဘာလောက စည်းကမ်းကို လှုပ်ခတ်စေသည့် ပုံပြင်ကို ပြသသည်။ ရှိဝက ဝင်ရောက်တားဆီး၍ လက်မမှ ဖျာ့ထွက်သည့် ပြာကို ပြကာ အထက်မြတ်အာဏာကို ထင်ရှားစေပြီး ကောင်းချီးပေးသည်။ ရှိဝက စရஸဝတီတွင် ရေချိုးခြင်း၊ ဂင်္ဂါ–စရஸဝတီ ဆုံရာ၌ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်း၊ စွမ်းအားအလိုက် ရွှေဒါနပြုခြင်းတို့၏ အကျိုးကို အပြစ်သန့်စင်၍ မောက္ခသို့ ဦးတည်စေသည်ဟု ကြေညာသည်။ ဤအခန်းသည် ယုဂကာလဗေဒ၊ ဓမ္မကျဆင်းမှု၊ သန့်ရှင်းမြေဗေဒနှင့် ကုသိုလ်ကံအမိန့်တို့ကို ပေါင်းစည်းကာ အာဗုဒ၏ မပျက်မယွင်း သန့်ရှင်းမှုကို ထောက်ပြသည်။
Adhyaya 11
Koṭīśvara-liṅga-prādurbhāvaḥ (Origin and Merit of Koṭīśvara)
ပုလတ်စတျာသည် မင်းကြီးနားထောင်သူအား ကိုဋီရှဝရ၏ ပေါ်ထွန်းလာပုံနှင့် အရေးပါမှုကို ပြောပြသည်။ တောင်ပိုင်းမှ ရှင်ရသေများ အများအပြား အာဗုဒသို့ ပြိုင်ဆိုင်စိတ်ဖြင့် ရောက်လာကာ အချလေရှဝရကို အရင်ဆုံး ဖူးမြင်ခွင့်ကို တစ်ဦးချင်း တောင်းဆိုကြသည်။ နောက်ကျလာပြီး ဘက်တိနှင့် သဒ္ဓါမရှိသော ဗြာဟ္မဏသည် အနိမ့်ကျသော အခြေအနေသို့ ကျရောက်မည်ဟု သတိပေးထားသည်။ ထို့နောက် ရသေများသည် စည်းကမ်းတကျ၊ သစ္စာကတိပြုကာ ဝေဒပညာကျွမ်းကျင်သည့် ငြိမ်းချမ်းသော တပသီများအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ သီဝသည် ကရုဏာဖြင့် ātma-liṅga ဟုခေါ်သော ကိုယ်တိုင်ပုံရိပ် လင်္ဂများကို “ကိုဋီ” အရေအတွက်တစ်ပြိုင်နက် ပေါ်ထွန်းစေ၍ ရသေတစ်ဦးချင်းစီက တစ်ချိန်တည်းတွင် သီးသန့်ဖူးမြင်နိုင်စေသည်။ ရသေများသည် ဝေဒမန်တရားများဖြင့် ချီးမွမ်းကာ ဆုတောင်းခွင့်ရသော် “တစ်ပြိုင်နက် ဒർശန” ၏ အမြင့်ဆုံးအကျိုးနှင့် ကိုဋီလင်္ဂအကျိုးကို တစ်လင်္ဂတည်းတွင် စုစည်းထားစေလိုကြသည်။ တောင်ကို ခွဲကာ လင်္ဂတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာပြီး အကာယအသံက “ကိုဋီရှဝရ” ဟု အမည်ပေးကာ မာဃလတွင် ကృష్ణပက္ခ စတုဒ္ဒသီနေ့၌ ပူဇော်ရန် သတ်မှတ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ပူဇော်လျှင် “ကိုဋီဆတ” အကျိုးရပြီး အထူးသဖြင့် တောင်ပိုင်းသူက ထိုနေရာတွင် ပြုသော ရှရာဒ္ဓသည် ဂယာ-ရှရာဒ္ဓနှင့် တူညီသော အကျိုးရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ရသေများသည် အနံ့သာ၊ သင်္ကန်း၊ လိမ်းဆီတို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ လင်္ဂ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် စိဒ္ဓိကို ရရှိကြသည်။
Adhyaya 12
रूपतीर्थमाहात्म्य (Glory of Rūpatīrtha)
ပုလတ်စတျာက နားထောင်သူအား ရူပတီရ္ထ (Rūpatīrtha) သို့ သွားရောက်ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အပြစ်ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားပေးပြီး အလှအပနှင့် မင်္ဂလာရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ပေးစွမ်းသော အမြင့်မြတ်ရေချိုးရာနေရာဟု ဆိုသည်။ ဒေသန္တရပုံပြင်အရ ရုပ်ပျက်နေသော နွားထိန်းမ (ābhīrī) တစ်ဦးသည် Māgha-śukla-tṛtīyā နေ့တွင် တောင်ရေတံခွန်ထဲ ကျသွားပြီး တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် နတ်သမီးကဲ့သို့ အလှအပနှင့် မင်္ဂလာလက္ခဏာများဖြင့် ပြန်ထွက်လာသည်။ အင်ဒြာက ကစားပျော်ရန် လာရောက်ကာ သူမကို ချစ်မြတ်နိုးပြီး စကားပြောရာတွင် သူမက ထိုနေ့၏ အရေးကြီးမှုကို ပြောကာ “ယောက်ျားမိန်းမ မည်သူမဆို ထိုနေ့တွင် သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးလျှင် နတ်အားလုံးကို နှစ်သက်စေပြီး ရှားပါးအလှအပကို ရမည်” ဟူသော အမိန့်တော်ပေးရန် ဆုတောင်းသည်။ အင်ဒြာက ဆုတောင်းကို ချီးမြှင့်ပြီး သူမကို နတ်လောကသို့ ခေါ်ဆောင်သွားကာ နောက်တွင် သူမကို အပ္စရာ “ဝပု” (Vapu) ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့နောက် အနီးအနားရှိ သန့်ရှင်းရာ မိုက်ခရိုနေရာများကို စနစ်တကျ ဖော်ပြသည်—အရှေ့ဘက်ရှိ လှပသော ဂူတစ်ခုတွင် အောက်လောက မိန်းကလေးများ ရေချိုးကြသည်ဟု ဆိုပြီး၊ ဂဏေရှာ၏ အာစန (vaināyaka-pīṭha) သည် စိဒ္ဓိနှင့် ကာကွယ်မှု ပေးသော ရေရှိသည်။ Tilaka သစ်ပင်၏ ပန်းနှင့် အသီးတို့သည် ရည်မှန်းချက်များကို ပြည့်စုံစေသည်ဟု ဆိုကာ ကျောက်နှင့် ရေ၏ ပြောင်းလဲစေသော အာနုဘော်များကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ သားမရခြင်း၊ ရောဂါ၊ ဇာတာဒုက္ခနှင့် အန္တရာယ်သက်ရောက်မှုများ ဖယ်ရှားခြင်းတို့အတွက် အကျိုးကျေးဇူးစာရင်းကိုလည်း ထည့်သွင်းထားသည်။ ယယာတိက အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းရာ ပုလတ်စတျာက အဒိတိ၏ တပသ္စရိယာနှင့် အင်ဒြာ၏ အာဏာအန္တရာယ်ကာလတွင် ကလေးဗိဿနု (တရိဝိကရမ) ကို ရေတံခွန်အတွင်း ဖုံးကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့ခြင်း၊ ထို့ပြင် Tilaka သစ်ပင်ကို အဒိတိက ပြုစုမွေးမြူခဲ့ခြင်းကြောင့် တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမှု တိုးမြင့်လာသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ အဆုံးတွင် ထိုနေရာ၌ စိတ်အားထက်သန်စွာ ရေချိုးရန် တိုက်တွန်းကာ ဤလောကနှင့် နောက်လောကတွင်ပါ ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော တီရ္ထဟု ချီးမြှောက်သည်။
Adhyaya 13
हृषीकेश-तीर्थे अम्बरीषोपाख्यानम् | The Ambarīṣa Narrative at Hṛṣīkeśa Tīrtha
ပုလတ္စျာသည် နားထောင်နေသော မင်းကို ဣရှာနဦးတည်ရာ၌ တိလောကကျော်ကြားသော တီရ္ထတစ်ခုသို့ ညွှန်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အမ္ဗရီရှနှင့် ဆက်နွယ်၍ ပာပနာရှန (အပြစ်ပျက်စီးစေသော) ဟု ချီးမြှောက်ခံရသော ဟೃṣīkēśa-တီရ္ထ ဖြစ်သည်။ အဓ್ಯಾಯ၌ အမ္ဗရီရှ၏ ကృతယုဂကာလ တပဿယာများကို ဖော်ပြပြီး အစာကို စည်းကမ်းတကျ လျှော့ချခြင်းမှ စ၍ ရွက်နှင့် ရေဖြင့်သာ အသက်မွေးခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် အသက်ရှူထိန်းချုပ်မှုနှင့် စမాధိသို့ တက်လှမ်းကာ ဗိṣṇု၏ နှစ်သက်မှုကို ရရှိသည်။ ဣန္ဒြာသည် ပထမဦးစွာ ပေါ်လာ၍ အာနိသင်နှင့် အာဏာကို အတည်ပြုကာ ပုဏ္ဏားများ ပေးမည်ဟု ဆိုသော်လည်း အမ္ဗရီရှသည် လောကီဆုလာဘ်ကို ငြင်းပယ်ပြီး ဣန္ဒြာသည် မောက္ခကို မပေးနိုင်ကြောင်း ပြောသည်။ ဣန္ဒြာက အကြမ်းဖက်မည်ဟု ခြိမ်းခြောက်သည့်အခါ ကမ္ဘာလောက၌ အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အမ္ဗရီရှသည် စမాధိသို့ ဝင်သည်။ ထို့နောက် ဗိṣṇုသည် ပေါ်ထွန်းလာ၍ (အဲရာဝတ၏ ပုံရိပ်ကို ဂရုဍဖြင့် အစားထိုးသကဲ့သို့) ပုဏ္ဏားပေးကာ သင်ကြားချက်ကို ချဲ့ထွင်သည်—သံသရာပျက်စီးရေးအတွက် ဉာဏ-ယောဂ၊ မင်း၏ တောင်းဆိုချက်အရ ကလိယုဂအတွက် သင့်လျော်သော ကရိယာ-ယောဂကိုလည်း ပေးသည်။ အမ္ဗရီရှသည် မိမိ အာရှရမ်၌ ဘုရားရုပ်တင်သွင်းကာ ဗိṣṇု၏ အမြဲတမ်း တည်ရှိမှုကို တောင်းဆိုသဖြင့် ဘုရားကျောင်း တည်ထောင်ပြီး ကလိယုဂ၌ ဗိṣṇုသည် အစဉ်တည်ရှိကြောင်း ကြေညာသည်။ ဖလသြရုတိတွင် ဟೃṣīkēśa-ဒർശနနှင့် စာတုർമાસျယာ (လေးလ) ဝတ်ပြုစောင့်ထိန်းမှုကို အလှူအတန်း၊ ယဇ္ဉ၊ တပဿယာများထက် မြင့်မားစေသည်ဟု ဆိုပြီး ပန်းတစ်ပွင့် ပူဇော်ခြင်း၊ လိမ်းသုတ်ခြင်း၊ လှည်းသန့်ရှင်းခြင်း၊ ကာရ္တိက သုက္လ ဧကာဒသီနေ့ မီးထွန်းခြင်း၊ ပဉ္စာမృత ပူဇော်ခြင်းတို့ကပင် မောက္ခသို့ ဦးတည်စေသော ကုသိုလ်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။
Adhyaya 14
Siddheśvara-liṅga Māhātmya (Glory of the Siddheśvara Liṅga)
ပုလတ်စတျာသည် မင်းတော်နားထောင်သူအား ရှေးက စိဒ္ဓတစ်ဦးက တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသော အမြင့်မြတ်သခင် စိဒ္ဓေရှွရ လိင်္ဂ၏ အရေးပါမှုကို ရှင်းပြသည်။ စိဒ္ဓအမည် ဗိශ්ဝာဝစု သည် ဘက်တိဖြင့် တပသျာကို အလွန်ပြင်းထန်စွာ ကျင့်ပြီး ဒေါသ၊ မာနနှင့် အာရုံတို့ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သဖြင့် ဝೃಷဘဓွဇ ရှိဝသည် ပျော်ရွှင်ကာ ကိုယ်တိုင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ ရှိဝသည် ဆုတောင်းခွင့်ပေးရာ ဗိශ්ဝာဝစုက “ဤလိင်္ဂကို စိတ်ဖြင့် သတိပြုသူတိုင်း ရှိဝ၏ ကရုဏာဖြင့် လိုရာအောင်မြင်စေပါ” ဟု တောင်းဆိုသည်။ ရှိဝက သဘောတူပြီး ပျောက်ကွယ်သွားကာ လူအများ စိဒ္ဓေရှွရသို့ သွားရောက်၍ စိဒ္ဓိကို ရရှိကြသည်။ ထိုအာနုဘော်ကြောင့် ယဇ္ဉာနှင့် ဒါနကဲ့သို့ သာမန်ဓမ္မကိစ္စများ လျော့နည်းသဖြင့် ဒေဝတားတို့ စိုးရိမ်ကြ; အိန္ဒြာက ဝဇ္ရဖြင့် ဖုံးကွယ်ကာ စိဒ္ဓိထွက်ပေါ်မှုကို တားဆီးလိုသော်လည်း စိဒ္ဓေရှ၏ နီးကပ်မှုက အောင်မြင်မှုကို ဆက်လက်ပေးပြီး အပြစ်ကို လျော့စေသည်။ တနင်္လာနေ့နှင့် တိုက်ဆိုင်သော လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက် (စတုရ္ဒသီ) တွင် ထိတွေ့ (sparśana) သောသူသည် “စိဒ္ဓ” ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ အဆုံးတွင် အာနုဘော်မပျက်မယွင်းကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုပြီး ဘုရားဖူးသွားရောက်ကာ ရိုသေဘက်တိဖြင့် ဆဒ္ဂတိ (ကောင်းမွန်သော လမ်းဆုံး) ကို ရယူရန် ညွှန်ပြသည်။
Adhyaya 15
Śukreśvara-Pratiṣṭhā and the Life-Restoring Vidyā (शुक्रेश्वरप्रतिष्ठा तथा संजीवनीविद्या)
ပုလတ္စျာသည် မင်းတော်နားထောင်သူအား ဘာဂဝ သုကြ (Śukra) က တည်ထောင်သော «သုကြေရှဝရ» လင်္ဂ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် မူလအကြောင်းကို ပြောပြသည်။ ဒေဝများက ဒိုင်တျများကို အနိုင်ယူသည့်အခါ သုကြသည် သူတို့အား အင်အားပြန်ရစေရန် မည်သို့လုပ်ရမည်ကို စဉ်းစားကာ သင်္ကရ (Śaṅkara) ကို ပူဇော်၍ စိဒ္ဓိ ရယူရန် ဆုံးဖြတ်သည်။ သူသည် အာဗုဒတောင်သို့ သွားကာ ဂူပေါက်ကဲ့သို့သော အဝင်ပေါက်ကို တွေ့ပြီး တင်းကျပ်သော တပဿာ ပြုလုပ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရှီဝလင်္ဂကို တည်ထောင်ကာ မီးခိုး၊ အနံ့သာ၊ လိမ်းဆီတို့ဖြင့် မပြတ်မနား ပူဇော်သည်။ နှစ်တစ်ထောင်ကြာသော် ရှီဝဘုရား ပေါ်ထွန်းလာ၍ သုကြ၏ ဘက္တိကို ချီးမွမ်းကာ ဆုတောင်းတစ်ခု ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ သုကြသည် သေဆုံးပြီးသူတို့ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းနိုင်သော «သံဇီဝနီ» ဝိဒ္ယာကို တောင်းဆိုရာ ရှီဝဘုရားက ပေးအပ်ပြီး ထပ်မံဆုတောင်းခွင့်လည်း ပေးသည်။ ထို့နောက် သုကြသည် ကာရ္တိကလ၏ လဆန်း အဋ္ဌမီ (śukla-aṣṭamī) နေ့တွင် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ထိုလင်္ဂကို ထိတွေ့/နီးကပ်၍ ပူဇော်သူသည် သေမင်းကြောက်ရွံ့မှု အနည်းငယ်တောင် မရှိဘဲ ဤလောကနှင့် နောက်လောကတွင် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံမည်ဟု ကာလပတ်လည် ပူဇော်နည်းကို သတ်မှတ်သည်။ ရှီဝဘုရား သဘောတူကာ အလင်းပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထိုဝိဒ္ယာဖြင့် သုကြသည် စစ်ပွဲတွင် သေဆုံးသည့် ဒိုင်တျများ အများအပြားကို ပြန်လည်အသက်သွင်းသည်။ နိဂုံးတွင် ထိုနေရာရှေ့၌ အပြစ်ဖျက်စီးနိုင်သော သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် မဟာကුණ္ဍတစ်ခု ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုကန်တွင် ရေချိုးလျှင် အပြစ်များ ပျောက်ကင်းပြီး ထိုနေရာတွင် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်လျှင် ဘိုးဘွားများ စိတ်ကျေနပ်ကြသည်။ ရေတင်ပူဇော်ခြင်း (တရ္ပဏ) သာမန်တောင် အကျိုးရှိသဖြင့် ထိုကန်တွင် ရေချိုးရန် အလေးအနက် ကြိုးစားသင့်ကြောင်း ဆိုသည်။
Adhyaya 16
मणिकर्णिका-तीर्थ-माहात्म्य (Maṇikarṇikā Tīrtha Māhātmya)
ပုလတ္စျာသည် နန်းတော်မှ နားထောင်သူ မင်းကို အပြစ်ဖျက်စီးနိုင်သော နာမည်ကြီး မဏိကဏ္ဏိကာ တီရ္ထသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ တောင်အတွင်း ချိုင့်ဝှမ်းတစ်ခု၌ ဝါလခိလျာ ရှင်တော်များက လှပသော ကုဏ္ဍ (ရေကန်) တစ်ခုကို တည်ဆောက်ထားသည်။ နေ့လယ်ပိုင်း နေရောင်လွှမ်းမိုး (နေကြတ်) ဖြစ်ချိန်တွင် ရေငတ်လွန်းသော ကိရာတ မိန်းမ မဏိကဏ္ဏိကာသည် အမဲရောင်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ရေထဲဝင်ချိုးသည်။ ရှင်တော်များရှေ့တွင် သူမသည် တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် နတ်တော်များထဲတွင်တောင် ရှားပါးသည့် သာယာလှပသော ဒေဝီရုပ်သို့ ပြောင်းလဲထွက်ပေါ်လာသည်။ သူမ၏ ခင်ပွန်းသည် ငိုနေသော ကလေးကြောင့် စိတ်ပူကာ ရှာဖွေရောက်လာသည်။ ရေချိုးရန် တိုက်တွန်းခံရ၍ ကလေးနှင့်အတူ ရေထဲဝင်သော်လည်း နေကြတ်လွတ်သွားချိန်တွင် သူသည် ပြန်လည် အရုပ်ဆိုးပုံပျက်သွားကာ ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ ထိုနေရာတွင်ပင် သေဆုံးသည်။ ပတိဝြတာ-ဓမ္မကို တည်ကြည်သော မဏိကဏ္ဏိကာသည် မီးသင်္ဂြိုဟ်ထဲ ဝင်ရန် ဆုံးဖြတ်ရာ ရှင်တော်များက “ဒေဝီရုပ်ရပြီးနောက် အပြစ်ရှိ/ပုံပျက်သော ခင်ပွန်းကို ဘာကြောင့်လိုက်မလဲ” ဟု မေးကြသည်။ သူမက မိန်းမအတွက် ခင်ပွန်းသည် သုံးလောကလုံး၏ တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာဖြစ်ကြောင်း၊ လှပမှု၊ ဆင်းရဲမှု၊ အဆင့်အတန်း မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သစ္စာတည်ရမည်ဟု ဓမ္မသဘောတရားကို ရှင်းပြပြီး ကလေးကို ရှင်တော်များထံ အပ်နှံသည်။ ကရုဏာဖြင့် ရှင်တော်များက ခင်ပွန်းကို မင်္ဂလာလက္ခဏာများနှင့် သင့်တော်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပြန်လည် အသက်ရှင်စေသည်။ ကောင်းကင်ယာဉ် ရောက်လာပြီး မိသားစုသုံးယောက် စုစည်းကာ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကြသည်။ ပေးအပ်သော ဆုတောင်းအဖြစ် မဏိကဏ္ဏိကာက ဒေသမဟာလိင်္ဂကို မိမိနာမည်ဖြင့် ခေါ်စေလိုကြောင်း တောင်းဆိုရာ ရှင်တော်များက ဤတီရ္ထ၏ ကျော်ကြားမှုသည် “မဏိကဏ္ဏိကာ” ဟု အတည်ပြုကြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသဘောတရားအရ နေကြတ်ချိန် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းသည် ကုရုက္ခေတ္တရ၏ အကျိုးတူညီပြီး၊ စိတ်တည်ကြည်စွာ ရေချိုးလျှင် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေသည်။ ထို့ကြောင့် ကြိုးစား၍ ရေချိုး၊ စွမ်းအားအလိုက် ဒါနပြု၊ ဒေဝတ၊ ရှင်တော်နှင့် ဘိုးဘွားပိတೃများအား ပူဇော်သင့်သည်။
Adhyaya 17
पंगुतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Pangu-tīrtha Māhātmya: The Glory of Pangu Tirtha)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ပုလတ္စျ၏ ပြောကြားချက်အရ ပာင်ဂု-တီရ္ထဟုခေါ်သော သန့်စင်ပူဇော်ရာ တီရ္ထတစ်ခု၏ မဟာတ္မကို ဖော်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထသည် အပြစ်အကုန်ဖျက်နိုင်သော (sarva-pātaka-nāśana) အာနုဘော်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ စျဝန (Cyavana) မျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသော ဘရာဟ္မဏ ပာင်ဂုသည် ခြေမသန်၍ လမ်းမလျှောက်နိုင်သဖြင့် လူမှုအလယ်တွင် ပစ်ပယ်ခံရကာ ဆွေမျိုးများ အိမ်မှုကိစ္စများသို့ ထွက်သွားချိန်တွင် ဝမ်းနည်းဒုက္ခရောက်သည်။ သူသည် အရ္ဗုဒာစလ (Arbudācala) သို့ ရောက်ပြီး ရေကန်တစ်ကန်ကို တွေ့ကာ ပြင်းထန်သော တပသ (tapas) ကို ဆောင်ရွက်သည်။ လိင်္ဂကို တည်ထောင်၍ သဒ္ဓါနှင့် စည်းကမ်းတကျ ဂန္ဓ (gandha) ပုဿပ (puṣpa) နိုင်ဝေဒျ (naivedya) စသည့် ပူဇော်ပစ္စည်းများဖြင့် ရှိဝကို ပူဇော်သည်။ ထို့နောက် လေဖြင့်သာ အသက်မွေးခြင်း၊ ဂျပ (japa) နှင့် ဟောမ (homa) တို့ဖြင့် အဆက်မပြတ် သာသနာတပသကို တိုးမြှင့်သည်။ မဟာဒေဝသည် နှစ်သက်၍ ကိုယ်တိုင် မိန့်ကြားကာ အလိုဆန္ဒတစ်ခု ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။ ပာင်ဂုက တီရ္ထကို မိမိနာမဖြင့် ကျော်ကြားစေလိုခြင်း၊ ထိုနေရာတွင် ရှိဝ၏ ကရုဏာဖြင့် ခြေမသန်မှု ပျောက်ကင်းစေလိုခြင်း၊ ရှိဝနှင့် ပါရဝတီတို့ အမြဲတမ်း သာသနာတည်ရှိစေလိုခြင်းတို့ကို တောင်းဆိုသည်။ ဣရှ္ဝရသည် အမည်ပေးခြင်းကို ခွင့်ပြုပြီး စိတ်ရာသီအလိုက် အာမခံချက်အဖြစ် စိုင်တြ သုက္လ စတုရ္ဒသီ (Caitra śukla caturdaśī) နေ့တွင် အထူးသဖြင့် သာသနာတည်ရှိမည်ဟု ကြေညာသည်။ ရေချိုးခြင်းသာဖြင့် ပာင်ဂုသည် ဒေဝရုပ်သဏ္ဌာန် ရရှိပြီး ထိုနေ့တွင် ရေချိုးသော ဘုရားဖူးများသည် ခြေမသန်မှုမှ လွတ်ကင်းကာ မင်္ဂလာရှိသော အသွင်သစ်ကို ရရှိကြသည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 18
यमतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Yama-tīrtha
ပုလတ္စျာသည် မင်းတော်အား ယမတီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် သင်ကြားသည်။ ယမတီရ္ထသည် အပြစ်ကို ဖျက်ဆီး၍ နရကအခြေအနေများမှ သတ္တဝါတို့ကို လွတ်မြောက်စေသော အလွန်မြတ်သော သန့်စင်ရာနေရာဟု ချီးမြှောက်ဖော်ပြထားသည်။ ဥပမာဇာတ်လမ်းတွင် မင်း စိတ္ရာင်္ဂဒသည် လောဘကြီး၍ အကျင့်ပျက်ကွက်၊ အကြမ်းဖက်ကာ ဒေဝတားနှင့် ဗြာဟ္မဏတို့ကို နှိပ်စက်၊ ခိုးယူခြင်းနှင့် မတရားကာမကို အလေ့အထဖြစ်စေပြီး သစ္စာနှင့် သန့်ရှင်းမှုကင်းမဲ့သူဟု ဆိုသည်။ အာဗုဒတောင်တွင် အမဲလိုက်ရာမှ ရေငတ်၍ ငါးနှင့် ငှက်များစွာရှိသော ရေကန်ထဲ ဝင်သော် ဂြဟ (မိကျောင်း) က ဖမ်းဆီးပြီး သေဆုံးသည်။ ယမ၏ တမန်တို့က သူ့ကို ပြင်းထန်သော နရကများသို့ ပစ်ချသော်လည်း ယမတီရ္ထနှင့် ဆက်စပ်သော သေဆုံးမှုကြောင့် နရကရှိ သတ္တဝါတို့သည် မမျှော်လင့်သော သက်သာမှုကို ခံစားကြသည်။ အံ့ဩသည့် တမန်တို့က ဓမ္မရာဇာထံ တင်ပြရာ ယမက မြေပြင်ပေါ်တွင် အာဗုဒ-အချလနှင့် မိမိတပသ ပြုခဲ့သော ချစ်မြတ်နိုးရာ တီရ္ထရှိကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသော ထိုတီရ္ထတွင် သေဆုံးသူတို့ကို ချက်ချင်း လွှတ်ပေးရမည်ဟု အမိန့်ချသည်။ ထို့ကြောင့် မင်းသည် လွတ်မြောက်ကာ အပ္စရာများက လိုက်ပါ၍ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်သည်။ အခန်းအဆုံးတွင် စည်းကမ်းကို ယေဘုယျပြု၍ စိတ်ကြည်ညိုမှုဖြင့် ထိုနေရာတွင် ရေချိုးသူသည် အိုမင်းသေဆုံးမှုကင်းသော အမြင့်ဆုံးအခြေအနေသို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ချိုက်ထရ လဆန်း တရယောဒသီနေ့တွင် အထူးအားထုတ်၍ ရေချိုးရန်နှင့် ထိုနေရာတွင် စနစ်တကျ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ပါက ဘိုးဘွားများသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ကြာရှည် နေထိုင်ရမည်ဟု ညွှန်ကြားသည်။
Adhyaya 19
वाराहतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Glory of Varāha Tīrtha)
ပုလတ္စျာသည် မင်းတစ်ပါးအား ဟရီ(ဗိဿနု) ချစ်မြတ်နိုးသော အပြစ်ဖျက်သိမ်းနိုင်သည့် တီရ္ထတစ်ခုကို ဝရာဟာအကြောင်းအရာဖြင့် သင်ကြားသည်။ ဝရာဟာအဝတာရတွင် မြေကြီးကို မြှောက်တင်ကာ အားပေးနှစ်သိမ့်သည့် အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် ကောင်းချီးတောင်းဆိုမှုဆွေးနွေးခန်းသို့ ပြောင်းလဲသည်။ မြေကြီးသည် တီရ္ထ၌ ဝရာဟာရုပ်ဖြင့်ပင် နေထိုင်ပေးရန် ဗိဿနုအား တောင်းဆိုရာ၊ ဗိဿနုသည် သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးအတွက် အာဘုဒတောင်ပေါ်တွင် တည်နေမည်ဟု သဘောတူသည်။ ဤအধ্যာယသည် ဘုရားရှေ့ရှိ သန့်ရှင်းသော ရေကန်ကို အခြေခံ၍ ဝတ်ပြုနည်းကို သတ်မှတ်သည်။ မာဃလတွင် လင်းပက္ခ၊ ဧကာဒသီနေ့၌ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးခြင်းကို အထူးချီးမြှောက်ကာ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်များတောင် (ဗြဟ္မဟတ္တျာမှ လွတ်မြောက်ခြင်းဟု ဆို) သန့်စင်စေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ရှရဒ္ဓ(ဘိုးဘွားပူဇော်) ကို ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ပြုလုပ်လျှင် ဘိုးဘွားတို့ စိတ်ကျေနပ်မှု ရေရှည်တည်တံ့ကြောင်း ဆိုသည်။ နိဂုံးတွင် ပေးကမ်းခြင်း၏ သီလကို အမိန့်တော်အဖြစ် တင်ပြပြီး အထူးသဖြင့် ဂိုဒာန(နွားလှူ) ကို အလွန်ချီးမြှောက်ကာ ရေရှည်သော ကောင်းကင်ဘုံနေထိုင်ခွင့်ကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ စ္နာန၊ ဝရတ၊ တර්ပဏ၊ ပိဏ္ဍဒါနနှင့် ဒါနတို့ကို ပေါင်းစည်းကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် မိမိနှင့် ဘိုးဘွားတို့အတူ ဗိဿနု-သာလိုက്യ(ဗိဿနု၏ လောက၌ နေထိုင်ခြင်း) ကို ရရှိကြောင်း ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 20
चन्द्रक्षय-शाप-निवारणं तथा प्रभासतীर्थमाहात्म्यम् | Candra’s Curse, Remediation, and the Māhātmya of Prabhāsa Tīrtha
ပုလတ်စျ (Pulastya) သည် လ၏တိုးလျော့ပြောင်းလဲမှု၏ အကြောင်းရင်းနှင့် ပရဘာသ တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ဖော်ပြသည့် သာသနာရေး-ကျင့်ဝတ်ရေး ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ပြောကြားသည်။ ဒက္ခ (Dakṣa) ၏ သမီး ၂၇ ယောက် (အရှွိနီမှ စသော နက္ခတ်များ) ကို စန္ဒြ (Candra) နှင့် လက်ထပ်ပေးသော်လည်း စန္ဒြသည် ရိုဟိဏီ (Rohiṇī) ကိုသာ မျက်နှာသာပေး၍ အခြားသူများကို လျစ်လျူရှုသည်။ သမီးများက ဖခင်ထံ တိုင်ကြားရာ ဒက္ခက မျှတစွာ ဆက်ဆံရန် သတိပေးသည်။ စန္ဒြက ကတိပေးသော်လည်း ထပ်မံလျစ်လျူရှုသဖြင့် ဒက္ခက ဒေါသထွက်ကာ ယက္ခမာ (yakṣmā) ကြောင့် “ခ္ရှယ” (ကျဆင်းပျက်ယွင်းခြင်း) ကို ခံရမည်ဟု ကျိန်စာချသည်။ စန္ဒြသည် အားနည်းပျက်ယွင်းလာသဖြင့် ရှီဝ (Śiva) ထံ သဒ္ဓါဖြင့် ကုသမှုရှာကာ အာရ္ဗုဒ (Arbuda) တွင် တပသ (tapas) ပြု၍ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ကာ ဇပ (japa) နှင့် ဟိုးမ (homa) ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ ရှီဝက ဒർശန (darśana) ပေးပြီး ဒက္ခ၏ ကျိန်စာကို တိုက်ရိုက်ဖျက်မရသော်လည်း စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိနိုင်ကြောင်း မိန့်သည်။ စန္ဒြသည် ဇနီးများအားလုံးကို မျှတစွာ ဆက်ဆံရမည်ဖြစ်ပြီး ထို့ကြောင့် ကృష్ణပက္ခ (kṛṣṇa pakṣa) တွင် လျော့ကာ သုက္လပက္ခ (śukla pakṣa) တွင် တိုးလာမည်ဟု သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် စန္ဒြက တီရ္ထအကျိုးကို တောင်းခံရာ တနင်္လာနေ့ (Somavāra) တွင် အထူးသဖြင့် စိုးမ (Soma) သည် ဆက်စပ်/အထွတ်အထိပ် ဖြစ်သည့်အခါ ရေချိုးသူများသည် မြင့်မြတ်သော အခြေအနေများကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤနေရာတွင် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) နှင့် ပိဏ္ဍဒါန (piṇḍadāna) ပြုလုပ်ခြင်းသည် ဂယာ-ရှရဒ္ဓကဲ့သို့ ဘိုးဘွားများအတွက် မဟာပုဏ္ဏာရစေသည်။ ရှီဝက ဤနေရာကို “ပရဘာသ-တီရ္ထ” ဟု ခေါ်မည်ဟု အတည်ပြုပြီး စန္ဒြသည် ဒက္ခ၏ သမီးများအားလုံးနှင့် မျှတစွာ ပြန်လည်နေထိုင်သည်။
Adhyaya 21
पिण्डोदकतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Piṇḍodaka Tīrtha)
ပုလတ်စတျာသည် ပိဏ္ဍောဒက တီရ္ထ၏ မဟာတ္မယကို နေရာအခြေပြု သာသနာရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာဖြင့် ရှင်းလင်းဟောပြောသည်။ ပိဏ္ဍောဒက ဟုခေါ်သော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် သင်ယူမှုနှေးကွေး၍ ဆရာက သင်ပေးသော်လည်း ပညာမပြီးမြောက်နိုင်သဖြင့် အလွန်အမင်း ဝိရာဂဖြစ်ကာ တောင်ဂူထဲသို့ ဝင်ရောက်နေထိုင်သည်။ ဆရာထံမှ အရှက်ရ၍ စကားနှင့် ပညာမပေါ်လာသဖြင့် သေချင်သည်ဟု စိတ်ပူပန်နေသည်။ တိတ်ဆိတ်ရာ၌ သရஸဝတီ မယ်တော် ပေါ်ထွန်းလာကာ သူ၏ဒုက္ခကို မေးမြန်းသည်။ မယ်တော်သည် မင်္ဂလာတောင်ပေါ်၌ နေထိုင်သူဟု မိမိကိုယ်ကို ဖော်ပြပြီး အလှူတော်ပေးမည်ဟု ဆိုကာ အချိန်အမှတ်အသားအဖြစ် တရယောဒသီ (လဆန်း/လဆုတ် ၁၃ ရက်) ညဝင်ချိန် နိသာမုခ၌ ရေချိုးကာ ပူဇော်ရန် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ပိဏ္ဍောဒကသည် စရဝဇ္ဈတဝ (အရာအားလုံးကို သိမြင်နိုင်ခြင်း) နှင့် တီရ္ထကို မိမိအမည်ဖြင့် ကျော်ကြားစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းသည်။ သရஸဝတီသည် နှစ်ပါးလုံးကို ချီးမြှင့်ကာ သတ်မှတ်ချိန်၌ ထိုတီရ္ထတွင် ရေချိုးသူသည် ဉာဏ်မထက်မြက်သူဖြစ်စေကာမူ စရဝဇ္ဈတဝ ရမည်ဟု ကြေညာပြီး မယ်တော်၏ အမြဲတမ်းတည်ရှိမှုကိုလည်း အတည်ပြုသည်။ မယ်တော် ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် ပိဏ္ဍောဒကသည် အလုံးစုံသိမြင်သူဖြစ်ကာ အိမ်ပြန်သွား၍ လူတို့ကို အံ့အားသင့်စေကာ တီရ္ထ၏ အာနိသင်ကို ကျယ်ပြန့်စေသည်။
Adhyaya 22
Śrīmātā-Āvirbhāva, Deva-Stuti, and the Pādukā-Pratiṣṭhā at Arbudācala (श्रीमाता-आविर्भावः, देवस्तुतिः, पादुकाप्रतिष्ठा)
ပုလတ်စျာသည် ယယာတိအား Śrīmātā (သရီမတာ) ဟူသော အမြင့်ဆုံး Śakti ၏ မဟာဂုဏ်ကို ပြောကြားသည်။ သူမသည် အလုံးစုံပြန့်နှံ့၍ အာရ္ဗုဒာချလ (Arbudācala) တွင် တိုက်ရိုက်တည်ရှိကာ လောကီနှင့် လောကုတ္တရာ အကျိုးရလဒ်တို့ကို ပေးသနားတော်မူသည်။ ထိုအခါ ဒိုင်တျာဘုရင် ကလိင်္ဂ (နောက်ပိုင်းတွင် ဘာစ်ကလိ ဟုလည်း ခေါ်) သည် သုံးလောကကို အနိုင်ယူ၍ ဒေဝတို့ကို ထုတ်ပယ်ကာ ယဇ္ဈပူဇာ၏ အပိုင်းအခွဲများကို လုယူသွားသည်။ ဒေဝတို့သည် အာရ္ဗုဒာသို့ ဆုတ်ခွာကာ ဝရတမျိုးစုံဖြင့် တပသ္ယာပြင်းထန်စွာ ကျင့်ကြသည်—အစာရှောင်ခြင်းအမျိုးမျိုး၊ ပဉ္စာဂ္နိ (မီးငါးပါး) စည်းကမ်း၊ ဇပ-ဟိုးမ၊ သမာဓိ စသည်တို့ဖြင့် အမြင့်ဆုံး မဟာဒေဝီကို ပူဇော်ကာ ဓမ္မစည်းကမ်း ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ဆုတောင်းကြသည်။ အချိန်ကြာမြင့်ပြီးနောက် ဒေဝီသည် ပုံသဏ္ဍာန်အဆင့်ဆင့်ဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာကာ နောက်ဆုံးတွင် ကညာရုပ်ဖြင့် ထင်ရှားတော်မူပြီး၊ လက္ခမီ၊ ပါရဝတီ၊ သာဝိတြီ၊ ဂါယတြီတို့နှင့် တစ်ရုပ်တည်းဟု ချီးမွမ်းသည့် ဒေဝစတုတိကို လက်ခံတော်မူသည်။ ဒေဝီသည် အပေးအယူကောင်းချီးများ ပေးသနားသော်လည်း ဒေဝနှင့် အသူရတို့သည်လည်း မိမိ၏ ဖန်ဆင်းမှုတူညီကြောင်း ဆိုကာ အလွန်အကျွံ မဖျက်ဆီးဘဲ အလယ်အလတ်နည်းဖြင့် ဝင်ရောက်ကူညီသည်—တမန်တော်တစ်ဦးကို စေလွှတ်၍ ဒိုင်တျာအား ကောင်းကင်ကို လွှတ်ပေးရန် အမိန့်ပေးစေသည်။ ဒိုင်တျာ၏ မာနသည် ပိုမိုတက်ကြွလာပြီး ဒေဝီကို အတင်းအကျပ် တောင်းဆိုလာသဖြင့်၊ ဒေဝီသည် မိမိ၏ အာနုဘော်မှ ကြောက်မက်ဖွယ် စစ်တပ်ကို ဖန်တီးကာ သူ၏ တပ်ဖွဲ့များကို ဖျက်ဆီးသည်။ သို့ရာတွင် ယခင်က ရရှိထားသော ကောင်းချီးကြောင့် ဒိုင်တျာသည် မသေမပျက်/မလှုပ်မရှား ဖြစ်သဖြင့် ဒေဝီသည် မိမိ၏ pādukā (ခြေစွပ်) ကို တင်ထားကာ ကာကွယ်ရေး စနစ်တစ်ရပ်ကို တည်ထောင်၍ ထိန်းချုပ်သည်။ ထို့ပြင် ချိုင်တြ သုက္လ စတုရ္ဒသီနေ့တွင် အထူးသဖြင့် အာရ္ဗုဒာ၌ တည်ရှိမည်ဟု ကတိပြုကာ၊ ဒർശနနှင့် pādukā ပူဇော်ခြင်းသည် မဟာပုဏ္ဏား၊ မောက္ခအကျိုးနှင့် ပြန်လည်ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပေးကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဖလရှရုတိအဖြစ် ယုံကြည်စွာ ဖတ်ရှုခြင်း သို့မဟုတ် ချီးမွမ်းခြင်းသည် ကြီးမားသော အပြစ်များကို ဖယ်ရှားကာ ဉာဏ်အခြေပြု ဘက္တိကို တိုးပွားစေကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 23
शुक्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Śukla Tīrtha)
ပုလတ္စျာသည် မင်းတစ်ပါးအား “မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော” သီရ္ထတစ်ခုဖြစ်သည့် သုက္ကလ သီရ္ထ၏ ဂုဏ်သတင်းကို ပြောကြားသည်။ အင်ဒီဂိုအရောင် (နီလ) ဆေးရည်ထဲတွင် ထည့်ထားသော အဝတ်အထည်များ ပျက်စီးသွားသဖြင့် ရာဇက (အဝတ်လျှော်သမား) သမီလာက္ခ သည် ကြောက်ရွံ့ကာ မိသားစုနှင့်အတူ ထွက်ပြေးရန် စဉ်းစားလာသည်။ သူ၏ သောကရောက်သမီးက ငါးဖမ်းလူမျိုးစုမှ မိန်းကလေး (ဒါရှ-ကညာ) တစ်ဦးအား ရင်ဖွင့်သည်။ ထိုမိန်းကလေးက အာဗုဒဒေသတွင် နိရ္ဈရ (ရေစီး/ရေထွက်ပေါက်) တစ်ခုရှိပြီး ထိုရေထဲသို့ ပစ်ချသည့် အရာများသည် အဖြူ (သုက္ကလ) ဖြစ်သွားကြောင်း လက်တွေ့နည်းလမ်းတစ်ရပ်အဖြစ် ပြောသည်။ ငါးဖမ်းသူများနှင့် သူမ၏ အစ်ကိုများက ထိုရေ၏ အာနုဘော်ကို သိကြပြီး အဝတ်များကို ထိုနေရာတွင် လျှော်လျှင် ချက်ချင်း ဖြူဝင်းတောက်ပလာကာ ကြောက်ရွံ့ရသည့် အကြောင်းရင်း ပျောက်ကင်းမည်ဟု ဆိုသည်။ ရာဇကသည် လမ်းညွှန်ချက်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရာ အဝတ်များ ဖြူဝင်းတောက်ပလာသည်ကို မြင်ပြီး မင်းထံ သတင်းပို့သည်။ မင်းသည် အခြားအရောင်ဆိုးထားသော အဝတ်များကိုလည်း ရေထဲသို့ ပစ်ချကာ တူညီစွာ ဖြူသွားသည်ကို စမ်းသပ်မြင်တွေ့ပြီး “သတ်မှတ်ထားသကဲ့သို့” ရေချိုးကာ ကုသိုလ်ပြုသည်။ ထို့နောက် မင်းသည် နန်းစွန့်၍ ထိုသီရ္ထ၌ တပသ (အာသီတ) ကျင့်ကာ ထိုနေရာ၏ အာနုဘော်ကြောင့် အထူးမြင့်မားသော စိဒ္ဓိကို ရရှိသည်။ ဖလဝါဒအရ ဧကာဒသီနေ့တွင် ထိုနေရာ၌ ရှရဒ္ဓ ပြုလျှင် မိသားစုဝင်များ မြင့်တင်ကာ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်စေပြီး ရေချိုးခြင်းသည် ချက်ချင်း အပြစ်ကင်းစင်မှုကို ပေးသည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 24
कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनम् (Kātyāyanī Māhātmya—Account of the Goddess’s Glory at Arbuda)
ပုလတ်စျာသည် မင်းတစ်ပါးအား အာရ္ဗုဒတောင်ပေါ်ရှိ ဂူဟာသို့ သွားရောက်ပူဇော်ရမည့် သန့်ရှင်းသော ခရီးစဉ်ကို ရှင်းပြသည်။ ထိုနေရာတွင် သုမ္ဘကို ဖျက်ဆီးသူ အဖြစ် မာတရ်ဒေဝီ ကာတျာယနီ တည်ရှိနေသည်။ သုမ္ဘသည် သင်္ကရာ၏ အာနုဂြဟာကြောင့် မိန်းမတစ်ဦးမှသာ လက်လှမ်းမီနိုင်ပြီး အခြားသတ္တဝါများက မဖျက်ဆီးနိုင်သဖြင့် ဒေဝတားတို့ကို အနိုင်ယူကာ လောကကို အုပ်စိုးခဲ့သည်။ ဒေဝတားတို့သည် အာရ္ဗုဒသို့ ဆုတ်ခွာကာ တပသ္ယာပြု၍ ဒေဝီ၏ မြင်နိုင်သော ရူပကို ပူဇော်ကာ သုမ္ဘကို ဖျက်ဆီး၍ ဓမ္မစည်းကမ်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးရန် တောင်းဆိုကြသည်။ သုမ္ဘသည် ဒေဝီသည် မိန်းမဖြစ်ကြောင်း သိသော် မထီမဲ့မြင်ပြုကာ ဒေမုန်များကို ဖမ်းဆီးရန် စေလွှတ်သည်။ ဒေဝီသည် မျက်စိတစ်ချက်သာ ကြည့်လိုက်ရုံဖြင့် သူတို့ကို ပြာဖြစ်စေသည်။ သုမ္ဘသည် ဒေါသထွက်ကာ ဓားကို ကိုင်၍ ကိုယ်တိုင်လာသော်လည်း ထိုနည်းတူပင် မီးလောင်ပြာကျသွားပြီး ကျန်ဒေမုန်များသည် အောက်လောကသို့ ထွက်ပြေးကြသည်။ ဒေဝတားတို့သည် ဒေဝီကို ချီးမွမ်းကာ အာနုဂြဟာတစ်ပါး ရွေးချယ်ရန် ဖိတ်ခေါ်ကြသည်။ ဒေဝီက အာရ္ဗုဒတွင် အမြဲတမ်း တည်နေမည်ဟု ကြေညာ၍ ထိုနေရာကို ဘုရားသခင်တို့ထံ လွယ်ကူစွာ ရောက်နိုင်သော သန့်ရှင်းရာဌာနအဖြစ် ပြုလုပ်သည်။ ယဇ္ဉာမပြု၊ ဒါနမပေးဘဲ ကောင်းကင်သို့ လွယ်ကူစွာ ရောက်နိုင်မည်ကို စိုးရိမ်သဖြင့် ပြက္ခဒိန်ဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ကာ ဒေဝတားတို့သည် ရှုကလာဩဋ္ဌမီနေ့တွင် ထိုနေရာ၌ ဒေဝီကို မြင်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ အကျိုးဖော်ပြချက်အရ ရှုကလာဩဋ္ဌမီနေ့တွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ဒေဝီကို ဒർശနပြုသူသည် ခက်ခဲသော်လည်း လိုရာဆန္ဒများ ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုထားသည်။
Adhyaya 25
पिंडारकतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Piṇḍāraka Tīrtha)
ပုလတ်စတျယက ပိဏ္ဍာရက တီရ္ထ၏ မဟာတ္မကို ပြောကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် ပာပဟရ—အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးသော နေရာဟု ဆိုသည်။ မင်္ကီဟုခေါ်သော ဗြာဟ္မဏတစ်ဦးသည် ရိုးရိုးလေးဖြစ်ပြီး ဗြာဟ္မဏဓမ္မတာဝန်များတွင် မကျွမ်းကျင်သေးသော်လည်း လှပသော တောင်ပေါ်တွင် ကျွဲကို စောင့်ရှောက်ရင်း ငွေကြေးရရှိလာသည်။ အခက်အခဲများကြားမှ နွားနှစ်ကောင်ကို ဝယ်ယူပြီးနောက် မမျှော်လင့်သော အဖြစ်အပျက်တစ်ခု—ကုလားအုတ်ကြောင့် နွားနှစ်ကောင် လည်ပင်းချင်း ရစ်ပတ်ကာ ပျက်စီးသွားသည်။ ထိုပြောင်းလဲမှုကြောင့် မင်္ကီသည် ဝိုင်ရာဂျယ (လောကရေးမှ ကင်းလွတ်လိုစိတ်) ပေါ်ပေါက်ကာ ရွာဘဝကို စွန့်ပြီး တောထဲသို့ ဝင်ကာ အရဗုဒ တောင်ပေါ်ရှိ ရေစီး (နိရ္ဈရ) သို့ ရောက်သည်။ ထိုနေရာတွင် သူသည် စည်းကမ်းတကျ အကျင့်ကျင့်သည်—တစ်နေ့သုံးကြိမ် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဂါယတ္ရီ မန္တရကို မပြတ်မနား ဂျပ်ခြင်းတို့ဖြင့် သန့်စင်လာကာ ဒိဗ္ယဒർശန (သဘာဝလွန်မြင်ကွင်း) ကို ရရှိသည်။ ထိုကာလတွင် သင်္ကရ (ရှီဝ) သည် ဂေါရီနှင့်အတူ တောင်ပေါ်တွင် အပန်းဖြေခရီး လှည့်လည်လာပြီး တပသီက မြင်တွေ့ရသည်။ မင်္ကီက ဂုဏ်ပြုဝတ်ပြုရာ၌ ရှီဝက ပရဟိတပေးသည်။ သူသည် လောကီအကျိုးမတောင်းဘဲ ရှီဝ၏ ဂဏ (gaṇa) ဖြစ်ခွင့်နှင့် တီရ္ထကို မိမိအမည်ဖြင့် “ပိဏ္ဍာရက” ဟု ကျော်ကြားစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ရှီဝက သေပြီးနောက် ဂဏဖြစ်မည်၊ ထိုနေရာကို ပိဏ္ဍာရကဟု ခေါ်မည်၊ မဟာအဋ္ဌမီနေ့တွင် ရှီဝသည် အထူးတည်ရှိမည်ဟု အတည်ပြုသည်။ အဋ္ဌမီနေ့ ရေချိုးသူတို့သည် ရှီဝ အမြဲတည်ရှိသော အမြင့်ဆုံး အဘောဒ်သို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် မန္တရဖြင့် ရေချိုးခြင်းကို ညွှန်ကြားကာ ဒါန—အထူးသဖြင့် အဋ္ဌမီနေ့ ကျွဲလှူဒါန်းခြင်း—သည် ယခုဘဝနှင့် နောက်ဘဝ အလိုရှိရာ အကျိုးများကို ပေးနိုင်ကြောင်း ချီးမွမ်းထားသည်။
Adhyaya 26
कनखलतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Kanakhala Tīrtha)
ပုလတ်စျာသည် မင်းတော်တစ်ပါးအား အပြစ်ဖျက်နိုင်သော တောင်ပေါ်ရှိ ကနခလ တီရ္ထ၏ မဟာတ္မကို ရှင်းပြသည်။ ယခင်က မင်းဆုမတိသည် နေကြတ်ချိန် (sūryagraha) တွင် အရ္ဘုဒသို့ သွားရောက်ကာ ဗြာဟ္မဏများအတွက် လှူဒါန်းရန် သန့်စင်သော ရွှေကို ယူဆောင်လာသည်။ မသိမသာဖြစ်၍ ရွှေသည် ရေထဲကျသွားပြီး ရှာဖွေသော်လည်း မတွေ့နိုင်သဖြင့် စိတ်မကောင်းဖြင့် ပြန်သွားကာ နောက်တစ်ကြိမ် နေကြတ်ချိန်တွင် ရေချိုးပူဇော်ရန် ထပ်မံလာရောက်သည်။ အဲဒီအခါ အကိုယ်မဲ့အသံ (aśarīriṇī vāk) က ဤနေရာတွင် ဤလောကနှင့် နောက်လောကတွင်ပါ “ဆုံးရှုံးမှု” မရှိကြောင်း၊ ရွှေသည် ကိုဋိဂုဏ်အထိ တိုးပွားလာမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ယခင်အမှားအတွက် စိတ်နာကျင်မှုကလည်း နောင်တွင် śrāddha နှင့် လှူဒါန်းမှုများနှင့် ဆက်နွယ်သော saṅkhyā (ရေတွက်အတိုင်းအတာ) အဖြစ် အကျိုးသက်ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ အသံညွှန်ကြားသဖြင့် ရှာဖွေရာ ရွှေများစွာ တောက်ပ၍ တိုးပွားလာသည့်အတိုင်း ပြန်လည်ရရှိသည်။ တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကို သိမြင်ကာ ဗြာဟ္မဏများအား အလွန်ကြီးမားစွာ ဒါနပြု၍ ပိတೃဒေဝတာများအတွက် အပ်နှံပူဇော်သည်။ ထိုဒါန၏ အကျိုးကြောင့် မင်းသည် ဓနဒ (Dhanada) ဟူသော ယက္ခ ဖြစ်လာပြီး ဥစ္စာမျိုးစုံ ပေးကမ်းသူဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ဤတီရ္ထ၌ နေကြတ်ချိန် śrāddha ပြုလျှင် ဘိုးဘွားများကို အာကလ္ပတိုင်အောင် ကျေနပ်စေပြီး၊ ရေချိုးခြင်းသည် ရှိသီများ၊ ဒေဝများနှင့် နာဂကြီးများကို ပျော်ရွှင်စေကာ အပြစ်ကို ချက်ချင်းဖျက်စီးကြောင်း သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် စွမ်းအားအလိုက် ရေချိုး၊ ဒါနနှင့် śrāddha ပြုရန် ကြိုးစားသင့်သည်။
Adhyaya 27
चक्रतीर्थप्रभाववर्णनम् | Description of the Efficacy of Cakra Tīrtha
ပုလတ်စျာသည် နန်းတော်နားထောင်သူကို ဂုဏ်ထူးမြတ်သော «စက္ကတီရ္ထ» သို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဤနေရာ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး၊ ပရဘဝိෂ္ဏုဟု ခေါ်သော ဗိෂ္ဏုသည် ယခင်စစ်ပွဲတစ်ခါတွင် ဒာနဝများကို သတ်ပြီးနောက် ထိုနေရာတွင် စက္ကရကို လွှတ်ချခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဗိෂ္ဏုသည် ကြည်လင်သော ရေစီး/ရေထွက် (sunnirjhara) တွင် သန့်စင်ရေချိုးကာ ရေကို လျော်သန့်စင်သည်။ ဤဘုရားသခင်၏ ထိတွေ့မှုကြောင့် တီရ္ထ၏ «မေဓျတာ» (အလွန်သန့်ရှင်းမှု) တိုးမြင့်လာသည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖော်သည်။ ထို့ပြင် ဟရီ၏ «အိပ်ရာဝင်ချိန်» နှင့် «နိုးထချိန်» (śayane, bodhane) တွင် ဤနေရာ၌ śrāddha ပြုလုပ်သူသည် ဘိုးဘွားများကို ကလ္ပတစ်လျှောက်လုံး စိတ်ကျေနပ်စေမည်ဟု ဆိုပြီး၊ အဆုံးတွင် ပရဘ္ဟာသခဏ္ဍအတွင်း အရ္ဗုဒခဏ္ဍ၏ အဓျာယ ၂၇ ဟု ကော်လိုဖွန်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 28
मानुष्यतीर्थप्रभाववर्णनम् | The Glory and Efficacy of Mānuṣya-Tīrtha
ပုလတ္စျာသည် မင်းတော်နားထောင်သူအား ပရဘာသဒေသရှိ အလွန်ကောင်းကျိုးကြီးသော ရေတီရ္ထ «မာနုရှ-ဟရဒ/မာနုရှ-တီရ္ထ» ကို သင်ကြားတော်မူသည်။ ထိုနေရာ၌ ရေချိုးလျှင် လူဘဝအဖြစ် တည်ငြိမ်စေပြီး အပြစ်ကြီးမားသူတောင် တိရစ္ဆာန်ဘဝသို့ မကျရောက်ဟု ဆိုသည်။ အကြောင်းပြချက်အဖြစ်—မုဆိုးများက မောင်းနှင်လိုက်သော သမင်အုပ်တစ်အုပ်သည် ထိုရေထဲဝင်သွားရာ ချက်ချင်း လူဖြစ်သွားပြီး ယခင်ဘဝကို မှတ်မိနေသည်။ မုဆိုးများရောက်လာ၍ သမင်လမ်းကြောင်းကို မေးသော် လူဖြစ်သွားသူများက တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့်သာ ပြောင်းလဲခဲ့ကြောင်း ပြောကြသည်။ ထို့နောက် မုဆိုးများသည် လက်နက်များကို စွန့်ပစ်၍ ရေချိုးကာ ဓမ္မရေးရာ «စိဒ္ဓိ» ကို ရရှိကြသည်။ အပြစ်ဖယ်ရှားနိုင်သော အာနုဘော်ကို မြင်၍ သက္ကရာ (အိန္ဒြာ) သည် ဖုန်ဖြင့် ဖြည့်ကာ အာနုဘော်ကို ပျက်စီးစေလိုသော်လည်း မပျက်နိုင်ဟု ဆိုသည်။ ဗုဓာအဋ္ဌမီနေ့တွင် ရေချိုးသူသည် တိရစ္ဆာန်ဘဝ မရောက်ဘဲ၊ ရှရဒ္ဓ-ဒါနဖြင့် ပိတೃမေဓ၏ အကျိုးကို ပြည့်ဝစွာ ရရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 29
Kapilā-tīrtha Māhātmya (कपिलातीर्थमाहात्म्यम्) — The Ethics of Satya and Pilgrimage Merit
ပုလတ်စတျာက ကပိလာတီရ္ထ (Kapilā-tīrtha) သို့ သွားရောက်ရမည့် အစီအစဉ်ကို ပြောပြပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အနာအဆာများကို သန့်စင်ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အမဲလိုက်ခြင်းကို အလွန်စွဲလမ်းသော မင်းကြီး သုပရဘသည် နို့တိုက်နေသော သမင်မတစ်ကောင်ကို သတ်မိရာ၊ သေခါနီးသမင်မက ဤလုပ်ရပ်သည် က္ṣာတြဓမ္မ (kṣātra-dharma) နှင့် ဆန့်ကျင်ကြောင်း ပြစ်တင်ကာ မင်းကြီးကို တောင်စောင်းပေါ်ရှိ ကြမ်းတမ်းသော ကျားကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲစေမည့် ကျိန်စာချပြီး၊ ကပိလာဟုခေါ်သော နို့ပေးနွားမကို တွေ့လျှင်သာ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ မင်းကြီးသည် ကျားဖြစ်သွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်စုမှ ခွဲထွက်နေသော ကပိလာနွားမကို တွေ့သည်။ ကပိလာက မိမိကလေးနွားကို ပြန်နို့တိုက်ရန် ခွင့်တောင်းကာ ပြန်လာမည်ဟု ကတိပြုသည်။ မပြန်လာပါက အလွန်ကြီးမားသော အကုသိုလ်များကို ကိုယ်တိုင်ခံယူမည်ဟု မိမိကိုယ်ကို အပြစ်တင်သည့် သစ္စာကတိများစွာဖြင့် သစ္စာ (satya) ကို အတည်ပြုသည်။ ကျားသည် ထိုသစ္စာကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ ခွင့်ပြုသည်။ ကပိလာက ကလေးကို နို့တိုက်ပြီး သတိရှိခြင်း၊ လောဘမရှိခြင်းတို့ကို သင်ကြားကာ မိမိအုပ်စုကို နှုတ်ဆက်ပြီး ကတိအတိုင်း ပြန်လာသည်။ သစ္စာသည် အရှွမေဓ (aśvamedha) တစ်ထောင်ကဲ့သို့သော မဟာယဇ္ဍများထက်ပင် မြင့်မြတ်ကြောင်း လူအများရှေ့တွင် အတည်ပြုကြပြီး၊ ကျားက နွားမကို လွှတ်ပေးသည့်အခါ ကျိန်စာပျက်ကာ မင်းကြီးသည် လူ့ရုပ်ပြန်ရသည်။ ကပိလာက ရေတောင်းသဖြင့် မင်းကြီးသည် မြေကို မြားဖြင့် ထိုးရာ သန့်ရှင်းအေးမြသော ရေစမ်းပေါက်ထွက်လာသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မ (Dharma) ပေါ်ထွန်းလာ၍ ကောင်းချီးပေးကာ တီရ္ထ၏ အမည်နှင့် အကျိုးကို ကြေညာသည်—ရေချိုးခြင်း (အထူးသဖြင့် လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့), śrāddha နှင့် dāna တို့သည် အကျိုးကုသိုလ်ကို များပြားစေပြီး မကုန်ခန်းစေ၊ သေးငယ်သော သတ္တဝါများတောင် ရေနှင့် ထိတွေ့ရုံဖြင့် အကျိုးရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကောင်းကင်ယာဉ်များ ရောက်လာကာ ကပိလာနှင့် သူမ၏ အုပ်စု၊ မင်းကြီးတို့သည် ဒေဝသဘောသို့ ရောက်ကြပြီး၊ အဆုံးတွင် ထိုနေရာ၌ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း စ္နာန၊ śrāddha နှင့် ဒါန ပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
Adhyaya 30
अग्नितीर्थमाहात्म्य (Agni-tīrtha Māhātmya: The Glory of Agni Tirtha)
ပုလတ်စတျာသည် ယယာတိအား အဂ္နိ-တီရ္ထ သို့ သွားရောက်ဖူးမြော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာသည် အလွန်သန့်စင်စေသော တီရ္ထဖြစ်ပြီး ယခင်က အဂ္နိ မီးသခင်သည် “ပျောက်ကွယ်” သွားကာ နတ်များက ပြန်လည်ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ ၁၂ နှစ်ကြာ မိုးခေါင်ခြင်းကြောင့် အစာရှားပါး၍ လူမှုရေးပျက်စီးသွားခြင်းဖြစ်သည်။ ဗိශ්ဝာမိတ္တရသည် ဆာလောင်၍ အားနည်းကာ စဏ္ဍာလ အစုအဝေးသို့ ရောက်ပြီး သေဆုံးသော ခွေးကို တွေ့ကာ ချက်ပြုတ်၍ မီးထဲသို့ ပူဇော်သွင်းသည်—မစားသင့်သောအရာကို စားသုံးခြင်း (abhakṣya-bhakṣaṇa) ဟု သတ်မှတ်သည်။ အဂ္နိသည် မသန့်ရှင်းသော ပူဇော်သကာကို အတင်းအကျပ် လက်ခံရခြင်းကို မလိုလားသဖြင့်၊ မိုးခေါင်ခြင်းကို အိန္ဒြ၏ အုပ်ချုပ်မှုနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ပြောကာ လူ့လောကမှ ဆုတ်ခွာသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ယဇ్ఞာပွဲများ (အဂ္နိṣṭoma စသည်) ပျက်ကွက်ပြီး လူမှုတည်ငြိမ်မှုလည်း လျော့နည်းသည်။ နတ်များက အဂ္နိကို ရှာဖွေရာတွင် သုက (ကြက်တူရွေး) က လှုပ်ရှားရာလမ်းကြောင်းကို ပြောပြပြီး၊ အဂ္နိသည် သမီ/အရှွတ္ထ သစ်ပင်တွင် လျှို့ဝှက်ကာ နောက်တစ်ဖန် အာရ္ဗုဒ တောင်ရှိ ရေကန်တွင် မမြင်နိုင်အောင် နေထိုင်သည်။ ဒါဒုရ (ဖား) က တောင်ရေစီး (nirjhara) ထဲရှိနေရာကို ဖော်ထုတ်သဖြင့် အဂ္နိက ဖားအား “vijihvatva” (လျှာဒဏ်) ဖြင့် ကျိန်စာတင်သည်။ နတ်များက အဂ္နိကို နတ်တို့၏ အာဟာရခံ “ပါးစပ်” နှင့် ကမ္ဘာကို ထောက်ပံ့သော အင်အားဟု ချီးမွမ်းကြသည်။ အဂ္နိသည် မသန့်ရှင်းသော ပူဇော်သကာနှင့် မိုးခေါင်ခြင်းအပေါ် မကျေနပ်မှုကို ဖော်ပြသည်။ အိန္ဒြက မိုးကို တားဆီးရသည့် နိုင်ငံရေး-ဓမ္မ အကြောင်းရင်းကို (ဒေဝါပိ၊ ပရတီပ၊ ရှန္တနု ဆက်ခံဇာတ်ကြောင်းနှင့် ဆက်စပ်) ရှင်းပြပြီး မိုးတိမ်များကို မိုးရွာစေသည်။ အဂ္နိသည် ပျော်ရွှင်ကာ နေထိုင်ရန် သဘောတူပြီး ထိုရေကန်ကို “အဂ္နိ-တီရ္ထ” ဟု ကျော်ကြားစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ဖလသြရုတိအရ သန့်စင်စွာ ရေချိုးလျှင် အဂ္နိ-လောကသို့ ရောက်နိုင်ပြီး၊ တီလာဒါန (နှမ်းလှူ) သည် အဂ္နိṣṭoma ယဇ్ఞာ၏ အကျိုးနှင့် တူကာ၊ မာဟာတ္မယကို ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် နားထောင်ခြင်းဖြင့် နေ့ည စုဆောင်းသော အပြစ်များ ပျောက်ကင်းသည်။
Adhyaya 31
रक्तानुबन्धतीर्थ-माहात्म्य (Māhātmya of the Raktānubandha Tīrtha)
ပုလတ္စျာသည် ရက္တာနုဗန္ဓ တီရ္ထ၏ မဟာတ္မကို အခြေခံ၍ အပြစ်ဖြေရာဇဝင်တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြသည်။ စစ်မှပြန်လာသော မင်း အိန္ဒြစေနသည် မိဖုရား စုနန္ဒာ၏ ပတိဗြတ (pativratā) သစ္စာတည်ကြည်မှုကို စမ်းသပ်ရန် မိမိသေပြီဟု လိမ်လည်သတင်းပို့စေရာ စုနန္ဒာသည် သတင်းကြားချင်းပင် ပတိပရဏာအဖြစ် သေဆုံးသွားသည်။ ထို့ကြောင့် မင်းသည် strī-vadha (မိန်းမသတ်ခြင်း) ကမ္မအကျိုးဆက်ကြောင့် ဒုတိယအရိပ်ပေါ်လာခြင်း၊ ကိုယ်လေးလံခြင်း၊ တေဇောလျော့ခြင်းနှင့် အနံ့ဆိုးထွက်ခြင်းတို့ဖြင့် မလင်အညစ်အကြေးအဖြစ် ခံစားရသည်။ မင်းသည် သင်္ဂြိုဟ်ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်ပြီး ကာသီ (ဝါရာဏသီ)၊ ကပာလမိုစန စသည့် တီရ္ထများသို့ ရှည်လျားသော ဘုရားဖူးခရီးထွက်သော်လည်း အညစ်အကြေးမပျောက်။ နောက်ဆုံး အာဗုဒ တောင်သို့ ရောက်ကာ ရက္တာနုဗန္ဓတွင် ရေချိုးသည့်အခါ ဒုတိယအရိပ် ပျောက်ကွယ်၍ မင်္ဂလာဂုဏ်များ ပြန်လည်ရရှိသည်။ သို့သော် တီရ္ထနယ်နိမိတ်ကျော်လွန်သွားလျှင် အညစ်အကြေး ပြန်ပေါ်လာပြီး ချက်ချင်းပြန်ဝင်ရေချိုးလျှင် ထပ်မံသန့်စင်သဖြင့် နယ်နိမိတ်ရှိသော အာနိသင်ကို ပြသသည်။ ထို့နောက် မင်းသည် တီရ္ထ၏ အမြင့်မြတ်မှုကို သိမြင်ကာ ဒါနပြု၍ မီးပုံတည်ဆောက်ပြီး အဆုံးသတ် သံယောဇဉ်ဖြတ်ခြင်းအဖြစ် မီးထဲဝင်ကာ ရှိဝလောကသို့ တက်ရောက်သည်။ အဆုံးဖလကထာတွင် ထိုတီရ္ထ၌ ပူဇော်ခြင်းနှင့် ရှရဒ္ဓ ပြုခြင်း၏ အကျိုးကြီးမားမှုကို ချီးမွမ်းပြီး၊ နေစင်္ကြာန္တိနေ့ ရေချိုးလျှင် brahmahatyā အပြစ်ကိုပင် ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း၊ ဂြိုဟ်ကွယ်ချိန်တွင် အထူးသဖြင့် go-dāna ပြုလျှင် မျိုးဆက် ၇ ဆက်ကို လွတ်မြောက်စေကြောင်း ဆိုထားသည်။
Adhyaya 32
Mahāvināyaka-prādurbhāvaḥ and Mahāvināyakī-śānti (महाविनायकप्रादुर्भावः / महाविनायकीशान्तिः)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ပုလஸ္တျနှင့် ယယာတိမင်းကြား နည်းပညာဆန်သော ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ပုလஸ္တျက «မဟာဝိနာယက» ကို သွားရောက်ဒർശနာပြုရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုဒർശနာသည် ချက်ချင်း «နိရဝိဃ္နတ္ဝ» (အတားအဆီးကင်းခြင်း) ကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ ယယာတိမင်းက ဝိနာယက၏ မဟာတန်ခိုး မည်သို့ရလာသနည်းဟု မေးရာ၊ ပုလஸ္တျက မူလဇာတ်ကြောင်းကို ပြောသည်—ပါရဝတီသည် ကိုယ်လိမ်းလေပာမှ ကလေးတစ်ဦးကို ဖန်တီးသော်လည်း ပစ္စည်းမလုံလောက်သဖြင့် အစတွင် ခေါင်းမရှိ။ စကန္ဒကို ခေါင်းယူလာရန် အမိန့်ပေးပြီး အင်အားကြီး ဆင်ခေါင်းတစ်ခုကို ရရှိကာ အခြေအနေအရ တပ်ဆင်လိုက်သည်။ ကလေးသည် တောက်ပ၍ မင်္ဂလာလက္ခဏာများဖြင့် ပြည့်စုံလာပြီး၊ ပါရဝတီသည် မိမိ၏ သက္တိဖြင့် အသက်သွင်းကာ ရှိဝထံ ဆက်ကပ်သည်။ ရှိဝက ဆင်ခေါင်းကို သူ၏ «မဟတ္တဝ» အခြေခံဟု ကြေညာ၍ «မဟာဝိနာယက» ဟု အမည်ပေးကာ ဂဏများ၏ အုပ်စိုးသူအဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး၊ လုပ်ငန်းအစတိုင်းတွင် ပထမဦးစွာ သတိရစေရန် သတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် စကန္ဒက ကုဋ္ဌာရက (ပုဆိန်) ကို ကစားလက်နက်အဖြစ် ပေးပြီး၊ ဂေါရီက မိုဒကာအိုး/ခွက်ကို ပေးသည်။ ကြွက်တစ်ကောင် ပေါ်ထွန်းလာကာ သူ၏ ဝါဟနာ ဖြစ်လာသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဖလश्रုတိနှင့် အကျင့်ပုံစံများကို ဖော်ပြသည်—မာဃလ (အလင်းဘက်) စတုရ္ထီနေ့တွင် အစာရှောင်၍ ဒർശနာပြုလျှင် ဉာဏ်ပညာရသည်။ အနီးရှိ ရေကြည်ကန်တွင် ရေချိုးကာ ပူဇော်လျှင် မျိုးဆက်များအတွက် အကျိုးရှိသည်။ «Gaṇānāṃ tve» မန္တရဖြင့် သုံးကြိမ် ပတ်လည်လှည့်လျှင် အပျက်အဆီးကင်းစေသည်။ ယယာတိမင်းက «မဟာဝိနာယကီ-ရှာန္တိ» ကို မေးရာ၊ ပုလஸ္တျက အချိန်ကောင်းရွေးချယ်ခြင်း (ဒोषကင်းသောနေ့၊ လကောင်းခြင်း)၊ ဝေဒီနှင့် မဏ္ဍပ တည်ဆောက်ခြင်း၊ အရွက်ရှစ်ပွင့် ကြာပန်းမဏ္ဍလ ရေးခြင်း၊ လောကပါလနှင့် မာတೃများကို ဖိတ်ခေါ်ခြင်း၊ ရေဖြည့် ကလသကို ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် တည်ထောင်ခြင်း၊ ဟောမ (ဂြဟဟောမပါ) ပြုလုပ်ခြင်း၊ «Gaṇānāṃ tve» ကို အရေအတွက်ကြီးစွာ ဂျပပြုခြင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ယဇမာနကို ဝေဒသံတော်များ (Śrīsūkta စသည်) ဖြင့် ရေချိုးအဘိသေက ပြုခြင်းတို့ကို ရှင်းလင်းသည်။ အကျိုးရလဒ်မှာ အတားအဆီး၊ ရောဂါဒုက္ခနှင့် မင်္ဂလာမကောင်းသင်္ကေတများ ပျောက်ကင်းစေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ စတုရ္ထီနေ့တွင် ဖတ်ကြား/နားထောင်ခြင်းက အမြဲတမ်း အတားအဆီးကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 33
पार्थेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Pārtheśvara)
ပုလတ္စျာသည် ပါရ္ထေရှွရသို့ ဘုရားဖူးသွားလာခြင်းကို ဖော်ပြပြီး၊ ထိုနေရာသည် အပြစ်ဖျက်သန့်စင်ရာ တီရ္ထဖြစ်၍ ဒർശနပြုခြင်းသာဖြင့် အမျိုးမျိုးသော အပြစ်လွန်ကျူးမှုများမှ လွတ်မြောက်စေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဒေဝလ၏ ချစ်မြတ်နိုးခံရသော သီလရှင်မ ပာရ္ထာဟု အမည်ရသူက ထိုနေရာတွင် တပသ်ကျင့်ကြောင်းကို ထည့်သွင်းပြောသည်။ အတိတ်ဘဝတွင် သူမသည် ကလေးမရှိသော ရှိတစ်ဦး၏ ဇနီးဖြစ်ပြီး၊ အလွန်နက်ရှိုင်းသော ဝိရာဂျာရရှိသဖြင့် အရ္ဘုဒသို့ သွားကာ လေကိုသာ အာဟာရအဖြစ်ယူခြင်း၊ အစာရှောင်ခြင်း၊ စိတ်တည်ငြိမ်ညီမျှမှုကို ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ဖြင့် ကြာရှည်စွာ တပသ်ပြင်းထန်စွာ ကျင့်သည်။ နှစ်တစ်ထောင်ကြာပြီးနောက် မြေပြင်ကွဲထွက်ကာ လိင်္ဂတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာပြီး၊ ကိုယ်မဲ့အသံတစ်ခုက သူမ၏ ဘက္တိကြောင့် ပေါ်ထွန်းလာသော အလွန်သန့်စင်စေသည့် ရှိဝလိင်္ဂကို ပူဇော်ရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထိုအသံက ရည်ရွယ်ချက်တိတိကျကျဖြင့် ပူဇော်လျှင် လိုရာအကျိုးကို ရမည်ဟု ဆိုကာ၊ ဤလိင်္ဂသည် “ပါရ္ထေရှွရ” ဟု နာမည်ကျော်မည်ဟု ကြေညာသည်။ သူမသည် အံ့ဩလေးစားစွာ ပူဇော်ပြီး၊ ထိုပူဇော်မှုကြောင့် မျိုးဆက်ဆက်ခံမည့် သားတစ်ရာ ရရှိခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ကြောင်း ပြောသည်။ နေရာ၏ ဂုဏ်သတင်း ပျံ့နှံ့လာပြီး တောင်ဂူအတွင်း သန့်ရှင်းသော ရေမြစ်တစ်ခုကိုလည်း ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးကာ ဘက္တိဖြင့် လိင်္ဂကို ဒർശနပြုလျှင် သားသမီးနှင့် ဆိုင်သော လောကဒုက္ခများ ပျောက်ကင်းသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် လပြည့်ဖက် ၁၄ ရက်နေ့တွင် အစာရှောင်ကာ ဘုရားရှေ့တွင် ညလုံးပေါက် စောင့်တော်မူလျှင် သားရမည်ဟု ပြောပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ပိဏ္ဍပူဇော်ခြင်း (piṇḍa-nirvāpaṇa) ပြုလျှင် ဘိုးဘွားတို့သည် သားရှိသကဲ့သို့ အကျိုးကျေးဇူးကို ကရုဏာတော်ဖြင့် ရကြသည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 34
कृष्णतीर्थ-प्रादुर्भावः (Origin and Significance of Kṛṣṇa-tīrtha)
ပုလတ္စျာသည် ယယာတိအား ကృష్ణတီရ္ထသို့ သွားရောက်ကာ ရေချိုးသန့်စင်၍ လင်္ဂကို ဖူးမြော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုတီရ္ထသည် ကృష్ణ/ဗိဿဏုအတွက် အမြဲချစ်မြတ်နိုးရာဖြစ်ပြီး သာသနာတော်၏ သက်ရှိတည်ရှိမှု အမြဲရှိနေသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ယယာတိက မူလဇာတ်ကြောင်းကို မေးသဖြင့် ပုလတ္စျာက ပရလယကာလအတွင်း ဗြဟ္မာသည် အလွန်ရှည်လျားသော အချိန်ပြီးနောက် နိုးထလာကာ ဂోవိန္ဒကို တွေ့ရပြီး အထက်မြတ်မှုအပေါ် ပြိုင်ဆိုင်ကာ တိုက်ခိုက်ကြသည်ဟု ပြောသည်။ ထိုအခါ အလင်းရောင်တောက်ပ၍ အဆုံးမရှိသော လင်္ဂတော် ပေါ်ထွန်းလာပြီး ကိုယ်မဲ့အသံက “တစ်ဦးက အပေါ်ဆုံး၊ တစ်ဦးက အောက်ဆုံးကို ရှာ” ဟု အမိန့်ပေးသည်။ ဗိဿဏုသည် အောက်သို့ ဆင်းရာတွင် ကာလာဂ္နိရုဒြ၏ ရုပ်သဏ္ဍာန်ကို တွေ့ပြီး အပူဒဏ်ကြောင့် “ကృష్ణတ္ဝ” (အမဲရောင်/မှောင်မိုက်မှု) သို့ ရောက်ကာ ပြန်လာပြီး ဝေဒသံတော်များဖြင့် လင်္ဂကို ပူဇော်သည်။ ဗြဟ္မာသည် အပေါ်သို့ တက်၍ အဆုံးမတွေ့သဖြင့် ကေတကီပန်းကို သက်သေကလိမ်လည်ယူလာရာ မဟာဒေဝက ဗြဟ္မာ၏ ပူဇော်ခံရမှုကို ကန့်သတ်ကာ ကေတကီကို ပူဇော်ပွဲများတွင် မသုံးရန် တားမြစ်ပြီး ဗိဿဏု၏ သစ္စာတရားကို ချီးမွမ်းသည်။ ဗိဿဏုက ဖန်ဆင်းမှု ဆက်လက်နိုင်ရန် လင်္ဂကို သေးငယ်စေဖို့ တောင်းဆိုရာ မဟာဒေဝက သန့်ရှင်းရာနေရာတွင် တည်ထောင်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဗိဿဏုသည် အာဗုဒပർဝတပေါ်၊ သန့်စင်သော ရေစမ်းအနီးတွင် လင်္ဂကို တည်ထောင်ပြီး ထိုနေရာကို ကృష్ణတီရ္ထဟု ခေါ်လာသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ရေချိုးဖူးမြော်ခြင်းဖြင့် တီရ္ထအပေါင်း၏ ကုသိုလ်၊ ဒါနအကျိုး၊ ဧကာဒသီညအိပ်စောင့်ခြင်းနှင့် ရှရဒ္ဓာအကျိုးတို့ကို ရရှိကာ အပြစ်ကြီးများမှ လွတ်မြောက်ပြီး ကൃഷ്ണတီရ္ထကို မြင်ရုံဖြင့်ပင် သန့်စင်ကြောင်း ဖလश्रုတိက ဆိုသည်။
Adhyaya 35
Māmūhradā Tīrtha-Māhātmya and Mudgaleśvara: Dialogue on Svarga’s Limits and the Choice of Mokṣa
ပုလတ္စျာသည် ရာဇာ ယယာတိအား တောင်တန်းအလယ်ရှိ အပြစ်ဖျက်သိမ်းသော တီရ္ထ “မာမူဟ္ရဒ” သို့ သွားရန် ညွှန်ကြားပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ယုံကြည်စိတ်ဖြင့် ရေချိုးလျှင် အပြစ်ကြီးများပင် ပျောက်ကင်းကြောင်း၊ မုဒ္ဂလ မုနိ တည်ထောင်ထားသော လိင်္ဂ “မုဒ္ဂလေရှ္ဝရ” ကို ဖူးမြင်လျှင် ရှားပါးသော ဓမ္မဂုဏ်တိုးတက်မှု ရရှိကြောင်း—အထူးသဖြင့် ဖာလ္ဂုဏ လတွင် သတ်မှတ်ထားသော လစက်ကာလများ၌—ဖော်ပြသည်။ ထို့ပြင် ပိတೃများအတွက် ရှရဒ္ဓကို ဦးတည်ရာအရ ဂရုစိုက်၍ ပြုလုပ်လျှင် ကမ္ဘာပျက်ကာလအထိ ပိတೃတို့ စိတ်ကျေနပ်ကြောင်း၊ နီဝါရ စပါးနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်/အမြစ်အခြေပြု ပူဇော်မှုများကဲ့သို့ ရိုးရှင်းသော အလှူအတန်းများကိုလည်း ချီးမွမ်းထားသည်။ ယယာတိက အမည်ရင်းမြစ်နှင့် မုဒ္ဂလ၏ အာရှရမ အကြောင်းကို မေးမြန်းရာ ပုလတ္စျာက ဥပမာတရားတစ်ပုဒ်ကို ပြန်လည်ပြောပြသည်။ ဒေဝတမန်တစ်ဦးက မုဒ္ဂလအား စွဝဂ္ဂသို့ ဖိတ်ခေါ်သော်လည်း မုဒ္ဂလက စွဝဂ္ဂ၏ အားသာချက်နှင့် ချို့ယွင်းချက်ကို စုံစမ်းမေးမြန်းပြီး၊ စွဝဂ္ဂသည် ပျော်ရွှင်ခံစားရာလောကဖြစ်၍ ကုသိုလ်အသစ် မဖန်တီးနိုင်သကဲ့သို့ ကုသိုလ်ကုန်သွားလျှင် “ကျဆင်းမည်” ဟူသော ကြောက်ရွံ့မှုရှိကြောင်း သိလာသည်။ ထို့ကြောင့် စွဝဂ္ဂကို ငြင်းပယ်ကာ တပဿာကို ပိုမိုတင်းကျပ်စေပြီး ရှိဝဘုရားအား ဘက္တိဖြင့် ဆည်းကပ်သည်။ အင်ဒြာက မန်တစ်ဦးဖြင့် အတင်းအကျပ်လုပ်ရန် ကြိုးစားပြီး နောက်တစ်ခါ ကိုယ်တိုင်လာသော်လည်း မုဒ္ဂလ၏ တပဿာအာနုဘော်ကြောင့် မလှုပ်မရှား ဖြစ်သွားကာ နောက်ဆုံး ညှိနှိုင်း၍ ပရသဒ်ပေးရန် သဘောတူသည်။ မုဒ္ဂလက မောက္ခကို တောင်းဆိုပြီး ထိုတီရ္ထကို “မာမူဟ္ရဒ” ဟု ကမ္ဘာပေါ်တွင် ကျော်ကြားစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းသည်။ အင်ဒြာက ဖာလ္ဂုဏလ ပြည့်လကာလ ရေချိုးခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးရလဒ်ကို ပေးမည်၊ ပိဏ္ဍဒါနသည် ဂယာနှင့် တူညီသော အကျိုးရလဒ်ရှိမည်၊ ဒါနအလှူ၏ အကျိုးသည် မတွက်မရကြောင်း ချီးမြှင့်အတည်ပြုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မုဒ္ဂလသည် သန့်ရှင်းသော သမ္မာသတိ-သမ္မာဓိဖြင့် မပျက်မယွင်းသော လွတ်မြောက်မှုကို ရရှိပြီး၊ နာရဒ မဟာရ္ရှိ၏ ဂါထာတစ်ပုဒ်က မာမူဟ္ရဒတွင် ရေချိုး၍ မုဒ္ဂလေရှ္ဝရကို ဖူးမြင်လျှင် လောကီအောင်မြင်မှုနှင့် နောက်ဆုံးလွတ်မြောက်မှု နှစ်မျိုးလုံး ရကြောင်း အနှုတ်ချုပ်ထားသည်။
Adhyaya 36
Chandikā-Āśrama-Prādurbhāva and Mahīṣāsura-Vadha (चण्डिकाश्रमप्रादुर्भावः महिषासुरवधश्च)
ဤအধ্যာယသည် ယယာတိ၏ မေးခွန်းဖြင့် စတင်သည်—အရဗုဒတောင်ပေါ်၌ စန္ဒိကာ၏ အာရှရမ် မည်သို့ ပေါ်ထွန်းလာသနည်း၊ ဘယ်ခေတ်က ဖြစ်သနည်း၊ ထိုနေရာကို မြင်တွေ့သူ လူသားတို့အတွက် အကျိုးကျေးဇူး မည်သို့ ရှိသနည်း ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ပုလတ်စျာက “ပာပ-ပရဏာရှိနီ” အဖြစ် သန့်စင်ပေးသော ရှေးကာလဇာတ်ကို ပြောသည်—ဒေဝယုဂတစ်ခေတ်တွင် ဒိုင်တျ မဟီရှာသည် ဘြဟ္မာ၏ အာနုဂြဟ (တစ်မျိုးသော “မိန်းမ” အမျိုးအစားမှသာ သတ်နိုင်သည်) ကို ရရှိကာ ဒေဝတို့ကို အနိုင်ယူပြီး ယဇ္ဉာဝေစု ခွဲဝေမှုကို ဖျက်ဆီးကာ ကမ္ဘာ့တာဝန်ထမ်းဆောင်သူများကို ပူဇော်ပြန်လည်မှုမရှိဘဲ အလုပ်ခိုင်းစေသည်။ ဒေဝတို့သည် ဗြဟသ္ပတိထံ သွားရာ၌ အရဗုဒသို့ သွား၍ မန္တရ၊ နျာသ၊ ပူဇော်ပစ္စည်းများနှင့် တပသ်အကျင့်တည်ကြည်မှုဖြင့် အမြင့်ဆုံး သက္တိကို “စန္ဒိကာ” အဖြစ် ပူဇော်ရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ လများစွာ အကျင့်ပြုပြီးနောက် ဒေဝတို့၏ တေဇဿကို မဏ္ဍလအတွင်း သာသနာတရားအတိုင်း စုစည်းရာမှ တေဇဿမယ ကညာ—စန္ဒိကာ—ပေါ်ထွန်းလာသည်။ နတ်ဘုရားလက်နက်များကို လက်ခံကာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ၊ မဟာမာယာ၊ ကာကွယ်ရှင်၊ ကြမ်းတမ်းသတ္တိ စသည့် ဂုဏ်နာမများဖြင့် ချီးမွမ်းခံရသည်။ နတ်တို့၏ တောင်းဆိုချက်ကို လက်ခံပြီး အချိန်တော်တော်တွင် မဟီရှာကို သတ်မည်ဟု ကတိပြုသည်။ ထို့နောက် နာရဒသည် စန္ဒိကာကို မြင်ပြီး မဟီရှာထံ သူမ၏ မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော အလှကို ဖော်ပြသဖြင့် မဟီရှာ၌ ကာမစိတ် ပေါ်လာကာ သံတမန်များကို စေလွှတ်၍ ရယူရန် ကြိုးစားသည်။ စန္ဒိကာက ပယ်ချပြီး ဤတွေ့ဆုံမှုသည် သူ၏ ပျက်စီးခြင်းအတွက် ကြိုတင်စီမံထားသော အကြောင်းတရားဟု ဆိုသည်။ စစ်ပွဲတွင် စန္ဒိကာသည် အစတြာများစွာကို ဖျက်သိမ်းကာ ဘြဟ္မာစတြာကိုပါ မိမိ၏ အစတြာဖြင့် တန်ပြန်ပြီး မဟီရှာ၏ ပုံပြောင်းမှုများကို အနိုင်ယူကာ နွားရုပ်ကို ခေါင်းဖြတ်၍ ထွက်ပေါ်လာသော စစ်သူရဲရုပ်ကိုပါ အဆုံးသတ်ကာ သတ်ဖြတ်သည်။ ဒေဝတို့သည် အောင်ပွဲခံကာ အိန္ဒြာ၏ အာဏာကို ပြန်လည်တည်ထောင်သည်။ စန္ဒိကာသည် အရဗုဒပေါ်၌ ထင်ရှားသော အမြဲတမ်း အာရှရမ်တည်စေလိုကြောင်း တောင်းဆိုပြီး ထိုနေရာ၌ မိမိတည်နေမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုနေရာတွင် သူမကို မြင်သူတို့သည် မြင့်မားသော ဓမ္မအခြေအနေများနှင့် ဘြဟ္မဇ္ဉာနသို့ ဦးတည်မှုကို ရရှိကြသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဖလသြုတိအဖြစ်—ရေချိုး (snāna)၊ ပိဏ္ဍဒါန၊ ရှရာဒ္ဓ၊ ဘြာဟ္မဏများသို့ ဒါန၊ တစ်ည/သုံးည အစာရှောင်ခြင်း၊ စာတုర్మာသျာ နေထိုင်ခြင်း—အထူးသဖြင့် အာရှွိနလ၊ ကృష్ణ-စတုရ္ဒသီနေ့—တို့၏ အကျိုးကို တင်ပြပြီး ဂယာ-ရှရာဒ္ဓနှင့် တူညီသော ဖလ၊ ကြောက်ရွံ့မှုကင်းခြင်း၊ ကျန်းမာရေး၊ ဥစ္စာ၊ သားသမီး၊ နန်းတော်ပြန်ရခြင်းနှင့် မုက္ခကိုပါ ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လူများ ဒေဝီထံ စုပုံလာသဖြင့် အခြားကိစ္စရပ်များ လျော့နည်းနိုင်ကြောင်း သတိပေးကာ အိန္ဒြာသည် ကာမ၊ က்ரောဓ စသည့် အာရုံလှည့်ဖျားမှုများကို ပို့၍ လူ့အပြုအမူကို ထိန်းညှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ သို့ရာတွင် အရဗုဒ-ဒർശနသည် ကိုယ်တိုင် သန့်စင်စေပြီး စာအုပ်ကို အိမ်တွင် ထားသူ သို့မဟုတ် ယုံကြည်စွာ ဖတ်ရွတ်သူတို့ထံသို့ပါ ကုသိုလ်ရောက်ကြောင်း ပြန်လည်အတည်ပြုသည်။
Adhyaya 37
नागह्रदतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Nāgahṛda Tīrtha
ဤအধ্যာယတွင် ပုလတ်စျာ ရှင်က Nāgahṛda တီရ္ထ (အပြစ်ဖျက်သန့်စင်ရာ) သို့ သွားရန် ညွှန်ကြားကာ၊ ထိုနေရာ၏ မူလပေါ်ပေါက်လာပုံကို ရှင်းပြသည်။ ကဒရု၏ ကျိန်စာကြောင့် နာဂများ စိတ်ပူပန်ကာ ပရိက္ခစ်၏ ယဇ္ဉမီးတွင် ပျက်စီးမည်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် Śeṣa ထံ အကြံဉာဏ်တောင်းကြသည်။ Śeṣa က အာဗုဒတောင်၌ စည်းကမ်းတကျ တပသ (tapas) ပြု၍ ကာမရူပိဏီ ဟု ဖော်ပြသော ဒေဝီ Caṇḍikā ကို အစဉ်မပြတ် ပူဇော်ရန်၊ သူမကို သတိရခြင်းက ကပ်ဘေးများကို ဖယ်ရှားနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ နာဂများသည် ဂူလမ်းကြောင်းမှ တောင်အတွင်း ဝင်ကာ ဟောမ၊ ဇပ၊ အစာရှောင်ခြင်းနှင့် အခြား အတင်းကျပ်သော အာစကေသီများကို ဆောင်ရွက်၍ ဒေဝီကို ကျေနပ်စေသည်။ Caṇḍikā က ကာကွယ်ပေးမည့် ပရသဒ (boon) ပေး၍ ယဇ္ဉပြီးဆုံးသည့်အထိ သူမအနီးတွင် ကြောက်ရွံ့မှုမရှိဘဲ နေနိုင်ကြောင်း၊ ထို့နောက် မိမိတို့ နေရာသို့ ပြန်နိုင်ကြောင်း မိန့်သည်။ ထို့ပြင် နာဂများက ဂူကို ခွဲဖောက်ခဲ့သဖြင့် ထိုနေရာကို မြေပြင်ပေါ်တွင် Nāgahṛda တီရ္ထ ဟု ခေါ်ကြမည်ဟု ကြေညာသည်။ နောက်တစ်ဆင့်တွင် ကာလသတ်မှတ်ချက်ကို ဖော်ပြ၍ Śrāvaṇa လတွင် လဆန်း/လဆုတ် ပဉ္စမီနေ့၌ သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးလျှင် မြွေကြောက်ခြင်း ပျောက်ကင်းကြောင်း၊ ထိုနေရာ၌ śrāddha ပြုလျှင် ဘိုးဘွားများကို အထောက်အကူဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် Śrāvaṇa ၏ Kṛṣṇa-pañcamī တွင် ဒေဝီ၏ တည်ရှိမှု ဆက်လက်ရှိကြောင်း ထပ်မံအတည်ပြုကာ၊ အကျိုးစီးပွားအတွက် ရေချိုးခြင်းနှင့် śrāddha ပြုရန် အကြံပြုသည်။
Adhyaya 38
Śiva-kuṇḍa and Śiva-Gaṅgā: The Concealed Presence of Jāhnavī at Arbuda (शिवकुण्ड-शिवगङ्गामाहात्म्यम्)
ဤအဓျာယသည် ပုလတ္စျနှင့် ရာဇာ ယယာတိတို့အကြား မေးမြန်း–ဖြေကြားသဘောတရားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးချက်ဖြစ်သည်။ ပုလတ္စျက ရှိဝလင်္ဂနှင့် ဆက်နွယ်သော ကုဏ္ဍတစ်ခုကို ညွှန်ပြပြီး ထိုနေရာတွင် ဂင်္ဂါ (ဇာဟ္နဝီ) သည် “လျှို့ဝှက်နေ” (guptā) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထိုကုဏ္ဍတွင် ရေချိုးခြင်းသည် တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုးကို ရရှိစေပြီး ဘဝတစ်လျှောက် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အကုန်ကို ဖယ်ရှားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အကြောင်းရင်းမှာ အာဗုဒတောင်၌ ဒေဝတားတို့က ရှိဝကို ပူဇော်၍ တည်ထောင်ပြီးနောက်၊ ရှိဝသည် ပါရဝတီရှေ့တွင် သဘောထားကို မဖော်ပြဘဲ ဂင်္ဂါနှင့် အမြဲနီးကပ်လိုသည်။ နန္ဒိန်နှင့် ဘ္ရင်္ဂိန် ဦးဆောင်သော ဂဏာတို့က တောင်ပေါ်တွင် ရေကြည်သန့် ကုဏ္ဍကို တည်ဆောက်ကြပြီး၊ ရှိဝသည် ဝရတ (vrata-vyāja) ဟု အကြောင်းပြကာ ထိုကုဏ္ဍထဲ ဝင်၍ စိတ်ဖြင့် ဂင်္ဂါကို ခေါ်သဖြင့် နတ်မြစ်သည် ချက်ချင်း ရောက်လာသည်။ နာရဒက ရှိဝ၏ ထူးခြားသဘောကို မြင်၍ သမာဓိအမြင်ဖြင့် လျှို့ဝှက်ချစ်ခင်မှုကို သိကာ သတင်းပို့သဖြင့် ပါရဝတီသည် ဒေါသဖြင့် လာရောက်သည်။ ကြိုတင်သိထားသော ဂင်္ဂါက လေးစားသည့် စကားဖြင့် ပါရဝတီကို သက်သာစေပြီး ဘဂီရထ အဖြစ်အပျက်နှင့် ဆင်းသက်စဉ် “ထိန်းထားခံရခြင်း” စသည့် အရင်ဆက်နွယ်မှုကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် ချိုင်တြ-ရှုက္လ တြယောဒသီနေ့တွင် ရှိဝနှင့် ကစားပျော်ရွှင်ရန် တစ်နေ့ပြည့် ခွင့်တောင်းကာ ထိုနေရာကို “ရှိဝ-ကုဏ္ဍ / ရှိဝ-ဂင်္ဂါ” ဟု အမည်ပေးသည်။ နိဂုံးတွင် ချိုင်တြ-ရှုက္လ စတုရ္ဒသီနေ့၌ စိတ်တည်ကြည်စွာ ရေချိုးပါက အမင်္ဂလာပျက်ကွက်ပြီး၊ ဗြာဟ္မဏအား နွားထီးတစ်ကောင် လှူဒါန်းရန် ညွှန်ကြားကာ ကောင်းကင်သို့ ရောက်စေသော အကျိုးကို ဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 39
Acalēśvara-liṅga-patana, Deva-stuti, and Saktū-dāna Māhātmya (अचलेश्वरलिङ्गपतन-देवस्तुति-सक्तुदानमाहात्म्य)
ဤအধ্যာယသည် ရာဇာ ယယာတိနှင့် ပုလတ္စျာတို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ယယာတိက မဟာဒေဝတည်ထားခဲ့သော လိင်္ဂသည် အဘယ်ကြောင့် လှုပ်ရှားကျွတ်ထွက်သွားသနည်း၊ ထိုနေရာကို မြင်တွေ့ခြင်းဖြင့် မည်သို့သော ကုသိုလ်ရသနည်းဟု မေးသည်။ ပုလတ္စျာက အကြောင်းရင်းဒဏ္ဍာရီကို ပြောပြသည်—စတီကွယ်လွန်ပြီး ဒက္ခ၏ အရှက်ခွဲမှုနောက်တွင် စိတ်မတည်ငြိမ်သော ရှိဝသည် ဝါလခိလျာ ရှင်တော်များ၏ အာရှရမ်သို့ ရောက်လာသည်။ ရှင်တော်တို့၏ ဇနီးများသည် ရှိဝ၏ ရုပ်ရည်သဘောတရားကြောင့် ဆွဲဆောင်ခံကာ နီးကပ်လာကြသဖြင့်၊ မသိမမြင်သော ရှင်တော်များက ကျိန်စာချ၍ “လိင်္ဂကျ” ဟု ဖြစ်စေသည်။ ထိုအခါ ကမ္ဘာလောက မတည်ငြိမ်လာပြီး မြေငလျင်လှုပ်၊ ပင်လယ်ရေတုန်လှုပ်ကာ ဒေဝတော်များသည် ဘြဟ္မာထံ သွားရောက်တိုင်ကြားသည်။ ဘြဟ္မာက အကြောင်းရင်းကို ဖော်ထုတ်ပြီး အာဗုဒသို့ ဦးဆောင်သွားသည်။ ဒေဝတော်များသည် ဝေဒပုံစံ စတုတိဖြင့် ရှိဝကို ချီးမွမ်းကာ ပြန်လည်တည်ငြိမ်စေပါရန် တောင်းလျှောက်သည်။ ရှိဝက ကျသွားသော လိင်္ဂသည် “အချလ” မရွှေ့မပြောင်းနိုင်ကြောင်း၊ ကုထုံးတစ်ခုတည်းသာရှိကြောင်း မိန့်သည်—ဘြဟ္မာကို အရင်ပူဇော်ပြီးနောက် ဝိෂ္ဏု၊ အိန္ဒြာ၊ အခြားဒေဝများ၊ နောက်ဆုံး ဝါလခိလျာ ရှင်တော်များကို ရှတရုဒ္ရိယ မန္တရများဖြင့် အစဉ်လိုက် ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် အမင်္ဂလာလက္ခဏာများ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ထို့နောက် “လိင်္ဂကို ထိတွေ့ရုံဖြင့်ပင် အညစ်အကြေးပျောက်စေပါစေ” ဟု ဆုတောင်းရာ အိန္ဒြာက ဝဇ္ဇရဖြင့် ဖုံးကာ သာမန်လူများ မမြင်နိုင်အောင် ပြုသော်လည်း သန့်စင်စေသော အနီးကပ်အာနိသင်သည် ဆက်လက်တည်ရှိသည်။ အဆုံးတွင် ကာလပတ်လည် အကျင့်ပူဇော်နည်းကို သတ်မှတ်သည်—ဖာလ္ဂုဏလ၏ နောက်ဆုံး စတုရ္ဒသီနေ့တွင် အသစ်ရိတ် ယဝ (မုယော) ကို ပူဇော်၍ ဘြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးလျှင် အခြားအကျင့်များထက် ထူးကဲသော အကျိုးရသည်။ ဥပမာအဖြစ် ရောဂါရှိသူတစ်ဦးက ထိုနေရာတွင် စက္တူ (မီးကင်စပါးမှုန့်) နှင့် မတော်တဆ ဆက်စပ်မိရာမှ ကောင်းမွန်သော ပြန်လည်မွေးဖွားမှု ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအာနိသင်ကို သိပြီးနောက် သူသည် နှစ်စဉ် အစာရှောင်၊ ညလုံးနိုးကြား၍ စက္တူဒါနကို ရက်ရောစွာ ပြုလုပ်လာသည်။ နောက်ဆုံး ဖလရှရုတိတွင် ယုံကြည်စွာ နားထောင်သူသည် နေ့ညတစ်လျှောက် စုဆောင်းမိသော အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်မည်ဟု ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 40
कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Kāmeśvara Māhātmya—Narrative of the Glory of Kāmeśvara)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ပုလတ္စျနှင့် ရာဇာ ယယာတိ တို့၏ ဆွေးနွေးပုံစံဖြစ်သည်။ ယယာတိသည် ကာမ (မနောဘဝ) ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ရှိဝဘုရားသည် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထများစွာကို ဖြတ်သန်းရွှေ့လျားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းနှင့် ကာမေရှ್ವರ၏ နေရာတည်ရာကို ပြည့်စုံစွာ သိလိုကြောင်း မေးမြန်းသည်။ ပုလတ္စျက ကာမသည် လက်နက်အပြည့်အစုံဖြင့် ရှိဝဘုရားကို အမြဲလိုက်လံကပ်ပါးကာ ထပ်ခါထပ်ခါ ပေါ်ထွက်လာကြောင်း ပြောသည်။ တီရ္ထအမည်ကြီးများကို ကြာရှည်စွာ ဖြတ်သန်းပြီးနောက် ရှိဝဘုရားသည် အာဗုဒ (Arbuda) ဘက်သို့ ပြန်လှည့်ကာ ကာမကို တိုက်ရိုက်ရင်ဆိုင်သည်။ ထိုအခါ တတိယမျက်စိမှ ထွက်သော မီးလောင်အားကြီးက ကာမနှင့် သူ၏ မြားလေး၊ မြားများကို အမှုန့်အဖြစ် လောင်ကျွမ်းစေသည်။ ထို့နောက် ရတိ၏ ငိုကြွေးပူဆွေးမှုနှင့် ကိုယ်တိုင်မီးရှို့ရန် ကြိုးပမ်းမှုကို ကောင်းကင်အသံက တပသ်ကျင့်ရန် တားမြစ်ညွှန်ကြားသည်။ ရတိသည် နှစ်တစ်ထောင်ကြာ ဝတ်ပြုကတိ၊ လှူဒါန်းမှု၊ ဇပ၊ ဟောမ၊ အစာရှောင်ခြင်းတို့ဖြင့် သဒ္ဓါတရားဖြင့် ကျင့်ကြံပြီးနောက် ရှိဝဘုရားက ကာမကို ကိုယ်ထင်ရှားအဖြစ် ပြန်လည်ပေးအပ်ကာ တာဝန်ကို ခွင့်ပြုတော်မူသည်။ အဆုံးတွင် ယယာတိသည် ရှိဝဘုရား၏ မဟာတန်ခိုးကို သိမြင်၍ အာဗုဒပေါ်တွင် ရှိဝကို တည်ထောင်ကာ၊ ထိုဒေဝတားကို ဒർശနပြုလျှင် ခုနှစ်ဘဝတိုင် မကောင်းမှုကင်းစေသည်ဟု ဖလရှရုတိဖြင့် ချီးမြှောက်ထားသည်။
Adhyaya 41
Mārkaṇḍeya’s Longevity Boon and the Ritual Merits of Arbuda Āśrama (मार्कण्डेयदीर्घायुष्प्रसङ्गः)
ပုလတ္စတျာသည် မင်းတစ်ပါးအား မೃကဏ္ဍု၏သားအကြောင်းကို ပြောပြသည်။ ကလေးသည် ကိုယ်အင်္ဂါလက္ခဏာမင်္ဂလာများရှိသော်လည်း ပညာရှိဧည့်သည်တစ်ဦးက ခြောက်လအတွင်း သေဆုံးမည်ဟု ခန့်မှန်း하였다။ ထို့ကြောင့် ဖခင်သည် အူပနယန (upanayana) ကို အလျင်အမြန် ပြုလုပ်ကာ စည်းကမ်းတကျ ဂုဏ်ပြုခြင်း—အသက်အရွယ်မရွေး ဗြာဟ္မဏများအား နမസ്കာရပြုခြင်းကို သင်ကြား하였다။ သပ္တရ္ရှိတို့ ဘုရားဖူးလာသောအခါ ကလေးက လေးစားစွာ ကြိုဆို၍ သူတို့က အသက်ရှည်မင်္ဂလာပေးသည်။ သို့သော် အင်္ဂိရသသည် သေမင်းရောက်မည့်နေ့ကို ပဉ္စမနေ့ဟု သဘောပေါက်ကာ မင်္ဂလာပေးစကား၏ သစ္စာမပျက်စေရန် ကုထုံးတစ်ရပ်ကို အကြံပြုသည်။ ရှင်တော်တို့သည် ကလေးကို ဗြဟ္မာလောကသို့ ခေါ်ဆောင်ပြီး ဗြဟ္မာသည် မေးမြန်းပြီးနောက် ကလ္ပတစ်လျှောက် အသက်ရှည်မင်္ဂလာကို ပေးတော်မူသည်။ ပြန်လာသောအခါ ကလေးက မင်္ဂလာကို ကြေညာကာ အရ္ဗုဒတောင်ပေါ်တွင် လှပသော အာရှရမ တည်ထောင်၍ ဗြဟ္မာကို ပူဇော်မည်ဟု ဆုံးဖြတ်သည်။ အဆုံးတွင် ဒေသဆိုင်ရာ ဖလရှရုတိကို ဆိုသည်—ရှရဝဏပုဏ္ဏမီနေ့တွင် ထိုအာရှရမ၌ ပိတೃ-တရ္ပဏ ပြုလျှင် ပိတೃမေဓကဲ့သို့ ပြည့်စုံသော အကျိုးရ; ရှင်တော်-ယောဂဖြင့် ဗြာဟ္မဏအထူးများအား တရ္ပဏပြုလျှင် ဗြဟ္မာလောက၌ ရှည်လျားစွာ နေရ; ယုံကြည်စွာ ရေချိုးလျှင် မိမိမျိုးရိုးအတွင်း အချိန်မတိုင်မီ သေမင်းကြောက်ရွံ့မှု ပျောက်ကင်းသည်။
Adhyaya 42
उद्दालकेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Narration of the Māhātmya of Uddālakeśvara)
ဤအধ্যာယသည် ရှင်ပုလတ်စတျ (Pulastya) က မင်းမြတ်တစ်ပါး (nṛpaśreṣṭha) ထံသို့ တိုတောင်းသော်လည်း အဓိပ္ပါယ်ပြည့်ဝသော သင်ခန်းစာအဖြစ် ဟောကြားထားသည်။ လောကတွင် ကျော်ကြားပြီး ရှင်ဥဒ္ဒာလက (Uddālaka) တည်ထောင်ထားသော အပြစ်ပျောက်ကင်းစေသည့် အထွတ်အမြတ် လိင်္ဂ (liṅgaṃ pāpaharaṃ param) ထံသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ဤအခန်း၏ အဓိကသဘောတရားမှာ အကျင့်အကြံနှင့် နီးစပ်သော ဘုရားပူဇော်ရေးဖြစ်ပြီး လိင်္ဂကို ထိတွေ့ခြင်း (spṛṣṭa) မြင်တွေ့ခြင်း (dṛṣṭa) နှင့် အထူးသဖြင့် ပူဇော်ခြင်း (pūjita) တို့သည် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အကျိုးရလဒ်များကို အဆင့်သုံးဆင့်ဖြင့် ဆိုထားပြီး—ရောဂါအားလုံးမှ လွတ်ကင်းခြင်း (sarvaroga-vinirmukta) အိမ်ထောင်ရှင်ဘဝကို ရရှိ/တည်မြဲစေနိုင်ခြင်း (gārhasthyaṃ prāpnuyāt) နှင့် အပြစ်အားလုံးမှ လွတ်မြောက်ကာ သီဝလောက (Śiva-loka) တွင် ဂုဏ်တင်ခံရခြင်း (śivaloke mahīyate) ဖြစ်သည်။ နိဂုံးတွင် ဤအধ্যာယကို ပရဘာသခဏ္ဍ (Prabhāsa Khaṇḍa) အတွင်း အရဗုဒခဏ္ဍ (Arbuda Khaṇḍa) ၏ အধ্যာယ ၄၂ ဟု သတ်မှတ်ထားကြောင်း ကော်လိုဖွန်က ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 43
Siddheśvara-Māhātmya (सिद्धेश्वरमहिमवर्णनम्) — The Glory of Siddheśvara
ပုလတ်စတျာသည် မင်းတော်အား “စိဒ္ဓလိင်္ဂ” ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းလိင်္ဂသို့ သွားရောက်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုလိင်္ဂသည် စိဒ္ဓများက တည်ထောင်ထားပြီး “ကောင်းမွန်သော အောင်မြင်မှု (siddhi)” ကို ပေးစွမ်းသည်ဟု ဆိုကာ၊ အပြစ်ကြီးများ (pātaka) အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်သော သာသနာတော်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် အနီးရှိ ရေကန် (kuṇḍa) တစ်ခု၏ ရေသည် အလွန်သန့်စင်ကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် “ဗြဟ္မဟတ္ယာ (brahmahatyā)” ဟူသော အကြီးမားဆုံးအပြစ်တစ်ရပ်မှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ရေချိုးစဉ် စိတ်တွင် ထင်မြင်ဆန္ဒပြုသမျှ ဆန္ဒသည် ပြည့်စုံမည်ဟု ကတိပေးကာ၊ အသက်ဆုံးချိန်တွင် အမြင့်မြတ်ဆုံး အခြေအနေသို့ ရောက်မည်ဟု အဆုံးသတ်ထားသည်။ နိဂုံးကော်လိုဖွန်တွင် စ္ကန္ဒပုရာဏ၏ စံဟိတာဖွဲ့စည်းပုံအတွင်း ဤအပိုင်း၏ တည်နေရာကို သတ်မှတ်ကာ ပရဘာသခဏ္ဍ၊ အရ္ဗုဒခဏ္ဍခွဲနှင့် အဓျာယခေါင်းစဉ်ကို ဖော်ပြ၍ ထိန်းသိမ်းကူးဆက်ရေးနှင့် အညွှန်းတင်ရန် အမှတ်အသားအဖြစ် ထားရှိသည်။
Adhyaya 44
गजतीर्थप्रभाववर्णनम् | Description of the Power and Merit of Gajatīrtha
ဤအခန်း «ဂဇတီရ္ထ အာနုဘော်ဖော်ပြခြင်း» တွင် ပုလတ္စျာ ရှင်က မင်းတစ်ပါးအား အလွန်မြတ်သော ဘုရားဖူးရာနေရာ «ဂဇတီရ္ထ» သို့ သွားရောက်ရန် လမ်းညွှန်တော်မူသည်။ တီရ္ထ၏ အာဏာတန်ခိုးကို ရှေးကာလက ဥပမာများဖြင့် အတည်ပြုဖော်ပြထားသည်။ ရှေးအခါက အရပ်ရှစ်မျက်နှာရှိ ဒိဂ္ဂဇာ (diggaja) များသည် စည်းကမ်းတကျ သန့်စင်သော သတ္တဝါများအဖြစ် ဖော်ပြခံရပြီး ထိုနေရာတွင် တပသ (tapas) ကျင့်ကြံခဲ့ကြသည်။ အဲရာဝတ (Airāvata) ဦးဆောင်သော ကမ္ဘာကို ထမ်းဆောင်သည့် ဆင်ကြီးများလည်း အတူတကွ ပါဝင်ကြသည်။ အဓိက သင်ကြားချက်မှာ ထိုတီရ္ထ၌ မှန်ကန်စွာ ရေချိုးခြင်း (samyaṅ-snānā) ဖြစ်ပြီး၊ မှန်ကန်စွာ ရေချိုးသူသည် «ဂဇဒါန» (gaja-dāna) ဆင်လှူဒါန်းခြင်းနှင့် တူညီသော ကုသိုလ်ဖလကို ရရှိမည်ဟု သေချာစွာ ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 45
श्रीदेवखातोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (Devakhāta Tīrtha: Origin and Māhātmya)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ပုလတ္စျ (Pulastya) မဟာရိရှီ၏ သင်ကြားချက်အဖြစ် ဒေဝခာတာ (Devakhāta) တီရ္ထ၏ အကြောင်းကို ဖော်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထကို အလွန်မြင့်မားသော ကုသိုလ်အာနိသင်ရှိသည့် သန့်ရှင်းရာနေရာဟု ဆိုကာ၊ ၎င်း၏ ဂုဏ်သတင်းသည် ကိုယ်တိုင်ပေါ်ထွန်းပြီး ပညာရှိများ (vibudha) အကြားတွင်လည်း အတည်ပြုထားသည်ဟု ရှင်းလင်းသည်။ ထို့နောက် အခန်းသည် အကျင့်ပညာပိုင်းကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဒေဝခာတာတွင် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်ခြင်းကို အထူးအလေးထားပြီး၊ အမဝါသျာ (amāvāsyā) နေ့တွင် အထူးသင့်တော်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် နေမင်းသည် ကညာ (Kanyā/Virgo) ရာသီသို့ ကူးပြောင်းသည့် အချိန်နှင့် ကိုက်ညီလျှင် ပိုမိုအာနိသင်ကြီးကြောင်း ဆိုသည်။ ဤကဲ့သို့ ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်သူသည် သေပြီးနောက် မြင့်မြတ်သော အခြေအနေကို ရရှိကာ၊ ပိတೃ (pitṛs) များ—ခက်ခဲသော ကံကြမ္မာသို့ ကျရောက်သူများပါဝင်၍—အကျိုးကျေးဇူးနှင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ရရှိကြသည်ဟု ချိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ကော်လိုဖွန်အဖြစ် စကန္ဒ မဟာပုရာဏ (Skanda Mahāpurāṇa) ၏ ပရဘာသ ခဏ္ဍ (Prabhāsa Khaṇḍa) နှင့် အာရဗုဒ ခဏ္ဍ (Arbuda Khaṇḍa) အတွင်းရှိ အပိုဒ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒေဝခာတာ၏ မူလဖြစ်ပေါ်မှုနှင့် မဟာတ္မယ (māhātmya) ကို ဖော်ပြသည့် အကြောင်းအရာဖြစ်ကြောင်း သတ်မှတ်၍ ပိတ်သိမ်းသည်။
Adhyaya 46
व्यासतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Description of the Glory of Vyāsa-tīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯသည် ပုလတ်စျ၏ သင်ကြားပြောကြားမှုအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ဗျာသက တည်ထောင်ထားသော ဗျာသေရှွရ (Vyāseśvara) သို့ သွားရောက်ဖူးမြော်ရန် နားထောင်သူကို ညွှန်ပြသည်။ အစပိုင်းရှိ «ထို့နောက် ဗျာသေရှွရသို့ သွားရမည်» ဟူသော အမိန့်သည် အာဗုဒ (Arbuda) သန့်ရှင်းမြေပုံအတွင်း ဘုရားဖူးခရီးကို အစဉ်လိုက် လမ်းညွှန်ထားခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ ဒർശန (darśana) ကို ပြောင်းလဲစေသော အသိပညာအဖြစ် ထင်ရှားစေခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားနှင့် သန့်ရှင်းနေရာကို ဖူးမြော်မြင်တွေ့ခြင်းကြောင့် မေဓာ (medhā) ဉာဏ်ကြည်လင်မှု၊ မတိ (mati) ခွဲခြားသိမြင်နိုင်မှု၊ နှင့် ရှုချိ (śuci) သန့်စင်မှုတို့ ပေါ်ပေါက်လာသည်ဟု ဆိုသည်။ အဆုံးတွင် ကော်လိုဖွန်က ဤစာတမ်းသည် စကန္ဒမဟာပုရာဏ ၈၁,၀၀၀ ရှလိုကာအစုအဝေးအတွင်း၊ ပရဘ္ဟာသခဏ္ဍ (၇) နှင့် အာဗုဒခဏ္ဍ (၃) တို့တွင် ပါဝင်ပြီး၊ အဓ್ಯಾಯ (၄၆) ဟု သတ်မှတ်ကာ ဖတ်ရွတ်ခြင်း၊ ကိုးကားခြင်းနှင့် သိမ်းဆည်းမှတ်တမ်းတင်ခြင်းအတွက် စံညွှန်းပေးထားသည်။
Adhyaya 47
गौतमाश्रमतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् | Gautamāśrama Tīrtha Māhātmya (Glory of Gautama’s Hermitage-Site)
ပုလတ်စျာသည် မင်းကြီးအား နာမည်ကြီးသန့်ရှင်းသော ဂေါတမ အာရှရမ် တီရ္ထသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ ထိုနေရာမှာ ဂေါတမ မုနိသည် တပဿာပြုခဲ့ပြီး၊ သီလသမာဓိပြည့်ဝသော မုနိအဖြစ် မဟာဒေဝ (ရှီဝ) ကို ဘက်တိဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သည်။ ထိုဘက်တိကြောင့် မြေကြီးကို ထိုးဖောက်ကာ လင်္ဂကြီးတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလာ၍ ထိုဒေသတွင် ရှီဝတည်ရှိမှုကို ထင်ရှားစေသည်။ အာကာသဝါဏီက လင်္ဂကို ပူဇော်ရန် အမိန့်ပေးပြီး ဆုတောင်းခွင့်ပေးသည်။ ဂေါတမသည် အာရှရမ်၌ ဘုရားရှီဝ၏ အနီးကပ်တည်ရှိမှု အမြဲတမ်းရှိစေလိုကြောင်းနှင့် ဘက်တိစစ်မှန်သူများအတွက် ကယ်တင်ခြင်းအကျိုးကို တောင်းဆိုသည်—ထိုနေရာတွင် ရှီဝကို ရိုးသားသောဘက်တိဖြင့် မြင်သူသည် ဗြဟ္မာလောကသို့ ရောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် မာဃလတွင် ကృష్ణပက္ခ စတုရ္ဒသီ (လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက်) နေ့၌ ဘုရားကို ဖူးမြင်သူသည် အမြင့်ဆုံးသော “ပရာဂတိ” ကို ရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ နောက်တစ်ဖန် အနီးအနားရှိ ပူဇော်ရေးအရင်းအမြစ်များနှင့် အကျိုးများကို ဖော်ပြသည်—သန့်ရှင်းသော ကုဏ္ဍရေကန်တွင် ရေချိုးလျှင် မိသားစုမျိုးရိုးကို မြှင့်တင်နိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ခြင်း၊ အထူးသဖြင့် indusaṃkṣaya (လဆုတ်သက်သာ/လဆုံချိန်၊ အလားအလာ ဂြိုဟ်ဖုံးချိန်) တွင် ပြုလုပ်လျှင် ဂယာ-ရှရဒ္ဓနှင့် တူညီသော ပုဏ္ဏကျိုးကို ရသည်။ လင်္ဂပူဇော်နှင့်အတူ တီလာဒါန (နှမ်းလှူ) ပြုလျှင် နှမ်းစေ့အရေအတွက်နှင့် အညီ ကောင်းကင်ဘုံ၌ နေထိုင်ချိန်ရှည်ကြာမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အပြင် ဂోదာဝရီမြစ်တွင် ဂျူပီတာ၏ စിംဟသ္ထကာလ ရေချိုးခြင်းနှင့် အခြားနာမည်ကြီးမြစ်များ၏ ရေချိုးအကျိုးများကို ကိုးကားကာ ဤတီရ္ထကို ပုဏ္ဏစီးပွားရေးနှင့် ပွဲတော်ပြက္ခဒိန်အတွင်း ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
Adhyaya 48
कुलसंतारणतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् | Kulasantāraṇa Tīrtha: Māhātmya and the Ethics of Ancestral Uplift
ပုလස්တျာသည် «ကူလသန္တာရဏ» ဟုခေါ်သော တီရ္ထကို ဖော်ပြပြီး၊ ထိုနေရာသည် မနှိုင်းယှဉ်နိုင်သော သန့်ရှင်းရာအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးလျှင် မိသားစုမျိုးရိုးတစ်လျှောက်ကို မြှင့်တင်နိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းတွင် ယခင်ဘုရင် အပရස්တုတ၏ အကျင့်ပျက်သဘော—အကြမ်းဖက်အုပ်ချုပ်မှု၊ လောဘကြောင့် မကောင်းမှုများ၊ ဒါန၊ ဉာဏ၊ သီလစည်းကမ်းကို မလေးစားခြင်း—ကို ရှင်းပြထားသည်။ အသက်ကြီးလာသောအခါ ဘုရင်သည် အိပ်မက်တွင် ဒုက္ခခံနေရသော ပိတೃများကို တွေ့ရပြီး၊ သူတို့က မိမိတို့သည် ဓမ္မတရားဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သော်လည်း ဘုရင်၏ အပြစ်ကြောင့် နရကသို့ ကျရောက်ရသည်ဟု ပြောကာ ကောင်းမွန်သော ပူဇော်ပွဲနှင့် ပြုပြင်ရေး ရိတုဝိဓိများကို လုပ်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းသည်။ ဘုရင်သည် မဟာမိဖုရား အိန္ဒုမတီထံ ပြောပြရာ၊ မိဖုရားက ကောင်းသောသားသည် ဘိုးဘွားကို မြှင့်တင်ပြီး မကောင်းသောသားသည် ထိခိုက်စေသည်ဟု သဘောတရားကို အတည်ပြုကာ ဓမ္မကျွမ်းကျင်သော ဗြာဟ္မဏများထံ သွားရောက်မေးမြန်းရန် အကြံပေးသည်။ ဗြာဟ္မဏများက ဒိက္ခာယူခြင်း၊ ကိုယ်သန့်စင်ခြင်းတို့ဖြင့် စတင်ကာ တီရ္ထယာထရာတွင် စနာနနှင့် ဒါနကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ပြုလုပ်ပြီးမှသာ နောက်ထပ် ယဇ္ဉများ ပြုလုပ်နိုင်ကြောင်း စီမံညွှန်ကြားသည်။ ဘုရင်သည် ခရီးထွက်၍ အာဗုဒ၏ သန့်ရှင်းရေသို့ ရောက်ကာ ယုံကြည်မှုတည်ကြည်စွာ ရေချိုးသဖြင့် ပိတೃများသည် ကြမ်းတမ်းသော နရကမှ လွတ်မြောက်ကာ ဒေဝယာနများဖြင့် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ သူတို့က ထိုနေရာကို «ကူလသန္တာရဏ» ဟု ခေါ်မည်ဟု ကြေညာပြီး တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဘုရင်ကို ကိုယ်တိုင်ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။ နိဂုံးတွင် ပုလස්တျာက တီရ္ထ၏ အင်အားကို ထပ်မံအတည်ပြုပြီး ရာကာ-ဆိုမနှင့် ဗျတီပါတ သက်ဆိုင်ရာ ကာလဆိုင်ရာ ဆုံစည်းမှုများက ရေချိုးပုဏ္ဏာကို ပိုမိုတိုးပွားစေကြောင်း ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 49
रामतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Rāmatīrtha Māhātmya: The Glory of Rama’s Tīrtha)
ပုလတ်စျာသည် ရာမတီရ္ထသို့ ဘုရားဖူးသွားလာမှုကို ဖော်ပြပြီး၊ ဤနေရာသည် ရှိသီများ မကြာခဏ လာရောက်နေထိုင်သည့် သန့်ရှင်းသော တီရ္ထဖြစ်ကာ ရေချိုးခြင်းဖြင့် အပြစ်ပျက်စီးခြင်း (pāpa-saṅkṣaya) ရရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းပုံပြင်အဖြစ် ဘာရ္ဂဝ ရာမ (ပရရှုရာမ) သည် ရန်သူလျော့နည်းစေရန် တပသကို ရှည်လျားစွာ ဆောင်ရွက်သည်။ နှစ်သုံးရာကျော်ပြီးနောက် မဟာဒေဝသည် နှစ်သက်၍ ကောင်းချီးပေးကာ အမြင့်ဆုံး ပာရှုပတ အာယုဓကို ပေးအပ်သည်။ ထိုအာယုဓ၏ အာနုဘော်သည် သတိရခြင်းသာဖြင့်ပင် ရန်သူဖျက်ဆီးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ထိုရေကန်သည် ဘုရားကရုဏာကြောင့် သုံးလောကလုံးတွင် “ရာမတီရ္ထ” ဟု ကျော်ကြားမည်ဟု ကြေညာသည်။ ထို့နောက် ကာလနှင့် ပူဇော်ပွဲညွှန်ကြားချက်အဖြစ် ကာရ္တိကလ၏ ပုဏ္ဏမီနေ့တွင် ကృတ္တိကာ-ယောဂရှိသည့်အခါ ဤနေရာ၌ စိတ်တည်ကြည်စွာ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်လျှင် ပိတೃများအတွက် အပြည့်အဝ အကျိုးရလဒ် ရရှိပြီး ရန်သူလျော့နည်းခြင်းနှင့် ရေရှည်ကောင်းကင်နေထိုင်ခြင်းကိုလည်း ရစေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မဟာဒေဝ ပျောက်ကွယ်သွားပြီး ပရရှုရာမသည် ဇမဒဂ္နိ သေဆုံးမှုအပေါ် ဝမ်းနည်းကာ တာပဏ “သုံးကြိမ် ခုနစ်” ပြုလုပ်၍ က္ෂတ္တရိယများနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်လာမည့် သစ္စာကတိအကြောင်းကို ဖော်ထုတ်သည်။ စာတမ်းသည် အထူးသဖြင့် က္ෂတ္တရိယများအတွက် ဤနေရာ၌ ကြိုးစား၍ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ရန်ကို အထွေထွေညွှန်ကြားချက်အဖြစ် သတ်မှတ်သည်။
Adhyaya 50
कोटितीर्थप्रभाववर्णनम् | Kotitīrtha: Description of Power and Merit
ဤအဓျာယတွင် ပုလတ်စျ၏ သာသနာရေးဆိုင်ရာ ဟောပြောချက်ကို မင်းတစ်ပါးအား ကိုတိတီရ္ထ (Kotitīrtha) အကြောင်းတင်ပြထားသည်။ ကိုတိတီရ္ထကို အပြစ်အကုန်ဖျက်သန့်စင်ပေးသော (sarva-pātaka-nāśana) သန့်စင်ရာနေရာအဖြစ် ချီးမွမ်းပြီး၊ «ကိုတိ» (ကုဋေ/ကရိုး) အရွယ်အစားရှိ တီရ္ထအာနုဘော်များသည် အဘယ်ကြောင့် အချို့နေရာများတွင် စုဝေးတည်ရှိလာသနည်းဟု သဘောတရားအကြောင်းပြချက်ကို ဖော်ပြသည်။ တီရ္ထအရေအတွက်များစွာကို ရေတွက်ဖော်ပြကာ၊ «ကိုတိ» အပိုင်းတစ်ခုသည် အာရ္ဗုဒတောင် (Mount Arbuda) တွင် တည်နေပြီး၊ ပုရှ္ကရ၊ ကုရုက္ခေတ္တရ နှင့် ဗာရာဏသီတွင် «တစ်ဝက်ကိုတိ» တည်ရှိကြောင်း၊ ထိုနေရာများကို ဒေဝတားတို့ ချီးမွမ်းကာ ကာကွယ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ကလိယုဂတွင် ပူဇော်ပွဲများ၏ အားနည်းချက်ကိုလည်း အဓိကထားသည်။ လူတို့ မလေစ္ဆဖြစ်သွား၍ ထိတွေ့မှုကြောင့် တီရ္ထပျက်ယွင်းမှု (tīrtha-viplava) ဖြစ်လာသော် တီရ္ထများသည် ကာကွယ်ထားသော ထိုစခန်းများအတွင်းသို့ လျင်မြန်စွာ တည်နေကြမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် လက်တွေ့ကျသော လမ်းညွှန်ချက်အဖြစ် အားထုတ်၍ ရေချိုးသန့်စင်ရန်၊ အထူးသဖြင့် ဘာဒြပဒ (Nabhāsyā) လတွင် ကృష్ణပက္ခ တရယောဒသီနေ့၌ ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားသည်။ နိဂုံးတွင် ထိုနေရာ၌ ပြုလုပ်သော ရေချိုးခြင်း၊ ဇပ၊ ဟောမတို့၏ ကုသိုလ်သည် «ကိုတိဂုဏ» အဖြစ် ကုဋေတစ်ကြိမ်မြှောက် တိုးပွားလာမည်ဟု ဖလအာမခံချက်ပေးထားသည်။
Adhyaya 51
चन्द्रोद्भेदतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Māhātmya of the Chandrodbheda Tīrtha)
ဤအဓျာယတွင် ပုလတ်စျ၏ မင်းကြီးအား သင်ကြားချက်အတွင်း ထည့်သွင်းထားသော တီရ္ထမဟာတ္မယာဇာတ်လမ်းကို ဖော်ပြသည်။ လမင်း (စန္ဒြ) နှင့် ဆက်နွယ်၍ တည်ထောင်/အတည်ပြုထားသော အပြစ်ဖယ်ရှားနိုင်သည့် အလွန်မြတ်သော တီရ္ထတစ်ခုကို အစမှာ သတ်မှတ်ပြောကြားသည်။ နောက်တစ်ပိုင်းတွင် ဂြဟဏ (လကြတ်) ၏ မူလဇာတ်ကြောင်းကို ရှင်းလင်းသည်။ အမృతဖြစ်ရပ်ကြောင့် ရာဟုသည် မုန်းတီးမှုကို ကိုင်ဆောင်ကာ အမృతကို သောက်သဖြင့် မသေမပျောက်ဖြစ်လာသည်။ ဗိෂ္ဏုက ခေါင်းကို ဖြတ်တောက်သော်လည်း ရာဟု၏ ခေါင်းသည် ဒေဝတော်များနှင့် အထူးသဖြင့် လမင်းကို ကြောက်ရွံ့စေသော အကြောင်းရင်းအဖြစ် ဂြဟဏအခါတိုင်း ဆက်လက်ရှိနေသည်။ ကာကွယ်မှုရှာဖွေရန် လမင်းသည် အာဗုဒ (Arbuda) သို့ သွားကာ တောင်ထိပ်ကို ဖောက်ခွဲ၍ အနက်ရောင်ဂူကြီးတစ်ခု ဖန်တီးပြီး ထိုအတွင်း ပြင်းထန်သော တပသ်ကို ကျင့်သည်။ မဟေရှဝရ (ရှီဝ) သဘောကျ၍ အပေးအယူ (ဗရ) ပေးသည်။ လမင်းက ဂြဟဏအခါ ရာဟု၏ “ဖမ်းဆီးခြင်း” မှ လွတ်မြောက်စေလိုကြောင်း တောင်းဆိုသည်။ ရှီဝသည် ရာဟု၏ အာဏာကို အသိအမှတ်ပြုသော်လည်း အစားထိုးသော ပူဇော်ပွဲစနစ်ကို တည်ထောင်ပေးသည်—လကြတ်ချိန်တွင် ဤနေရာ၌ စနာန (ရေချိုး) နှင့် ဒါန (လှူဒါန်း) ပြုသူတို့သည် မင်္ဂလာကောင်းကျိုးရပြီး သူတို့၏ သုကృతသည် မပျက်မယွင်းဖြစ်ကာ လမင်း၏ ဒုက္ခကိုလည်း ပူဇော်မှုဖြင့် သက်သာစေမည်ဟု ဆိုသည်။ တောင်ထိပ်ကို ခွဲဖောက်၍ တပသ်ကျင့်ခဲ့သဖြင့် ဤတီရ္ထကို “စန္ဒြိုဒ္ဘေဒ” ဟု အမည်ပေးသည်။ ဂြဟဏအခါ ဤနေရာ၌ ရေချိုးသူသည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမှ လွတ်မြောက်နိုင်ပြီး၊ စောမဝါရ (တနင်္လာနေ့) တွင် ရေချိုးကာ ဒർശနပြုသူသည် လမင်း၏ လောက၌ နေထိုင်ရမည်ဟု ဖလရှုတိက ပြောသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ရှီဝသည် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး လမင်းသည် မိမိနေရာသို့ ဝမ်းမြောက်စွာ ပြန်လည်တက်ရောက်သည်။
Adhyaya 52
Īśānīśikhara Māhātmya (Glory of the Īśānī Peak)
ပုလတ္စတျာသည် ရာဇာ ယယာတိအား “ဣရှာနီသိခရ” ဟူသော မဟာတောင်ထိပ်၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် မဟာတန်ခိုးကို ပြောကြားသည်။ ထိုနေရာကို မျက်စိဖြင့် မြင်ရုံသာဖြင့်ပင် ပါပ (အပြစ်) မှ လွတ်ကင်းစေပြီး ကောင်းကျိုးမင်္ဂလာကို ခုနှစ်ဘဝတိုင်တိုင် ပေးတတ်ကြောင်း ဆိုသည်။ ယယာတိက ဒေဝီ၏ တပဿာပြုရာ အချိန်နှင့် အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းသည်။ ပုလတ္စတျာက ဒေဝတများ၏ အကြံအစည်ကို ရှင်းပြသည်။ ဒေဝီ၏ က్షేత్రတွင် ရှိဝ၏ တန်ခိုးကျရောက်လျှင် ကမ္ဘာစည်းကမ်း ပျက်ယွင်းမည်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ဒေဝတများက ဝါယုကို လျှို့ဝှက်စွာ စေလွှတ်ကာ ထိန်းသိမ်းရန် တောင်းဆိုစေသည်။ ရှိဝသည် အရှက်တရားကြောင့် နောက်ဆုတ်သွားရာ ဒေဝီက ဝမ်းနည်းကာ ကျိန်စာချသည်—ဒေဝတများသည် မျိုးဆက်မရှိဘဲ ဖြစ်ရမည်၊ ဝါယုသည် ကိုယ်ခန္ဓာမဲ့ ဖြစ်ရမည်။ ဒေဝီသည် ဒေါသဖြင့် အာရ္ဗုဒသို့ ထွက်ခွာသည်။ နောက်တစ်ဖန် အိန္ဒြာနှင့် ဒေဝတများက ပြန်လည်သင့်မြတ်ရေး တောင်းခံကြသည်။ ရှိဝက မိမိလုပ်ရပ်သည် ဒေဝလောက၏ ကောင်းကျိုးအတွက် တာဝန်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းပြီး လေးရက်မြောက်နေ့တွင် ဒေဝီသည် ကိုယ်ခန္ဓာမှပင် သားတော်ရမည်ဟု ကတိပေးသည်။ ဒေဝီက ကိုယ်လိမ်းအုန်းတင်မှ လက်လေးလက်ပါ ဝိနာယကကို ဖန်တီး၍ ရှိဝက အသက်သွင်းသဖြင့် သူသည် အလုံးစုံက ပထမဦးစွာ ပူဇော်ရမည့် ဦးဆောင်သူ ဖြစ်လာသည်။ ထို့နောက် ဒေဝတများက ထိုတောင်ထိပ်သည် မြင်ခြင်းနှင့် ဝန်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်ဖျက်နိုင်ကြောင်း၊ သန့်ရေတွင် ရေချိုးလျှင် မသေမမြဲသော အဆင့်သို့ ရောက်ကြောင်း၊ မာဃလ (လင်းတိတိ ၃) တွင် ဝတ်ပြုအကျင့်ပြုလျှင် ခုနှစ်ဘဝတိုင်တိုင် ချမ်းသာမင်္ဂလာ ရကြောင်း ကြေညာသည်။
Adhyaya 53
ब्रह्मपदोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of the Origin and Power of Brahmā’s Padam (Sacred Mark)
ပုလတ်စျာသည် သုံးလောကလုံးတွင် ချီးကျူးခံရသော တီရ္ထ “ဗြဟ္မပဒ” သို့ ကူးပြောင်းသည့်အကြောင်းကို ပြောပြသည်။ အရ္ဗုဒတောင်ပေါ်တွင် အချလေရှ္ဝရနှင့် ဆက်စပ်သော ဘုရားဖူးအကျင့်အထုံးအတွင်း ဒေဝတားများနှင့် သန့်စင်ပြီးသော ရှိသီများ စုဝေးကြသည်။ စည်းကမ်းတင်းကျပ်သော တပသ်—နိယမ၊ ဟောမ၊ ဝရတ၊ ရေချိုး၊ အစာရှောင်၊ ခက်ခဲသော ဇပနှင့် ပူဇော်ရေးစနစ်များကြောင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာသော ရှိသီများက သံသရာပင်လယ်ကို ကူးဖြတ်စေနိုင်ပြီး ကောင်းကင်လောကရောက်ရန် လမ်းစဉ်ကို ရှင်းလင်းပေးမည့် လက်တွေ့ကျသော ဥပဒေသကို ဗြဟ္မာထံ တောင်းဆိုကြသည်။ ဗြဟ္မာသည် ကရုဏာဖြင့် မိမိ၏ မင်္ဂလာ “ပဒ” ကို အပြစ်ဖျက်သည့် သန့်ရှင်းရာနေရာအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထိုနေရာကို ယုံကြည်သဒ္ဓာဖြင့် ထိတွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် မျက်နှာမူခြင်းသာဖြင့်ပင် ကောင်းသော ဂတိသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း၊ စနာန၊ ဒါန၊ ဝရတ၊ ဟောမ၊ ဇပတို့၏ အပြည့်အစုံ မလိုအပ်ကြောင်း ဆိုသည်။ မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့်အရာမှာ မလှုပ်မယှက် သဒ္ဓာတည်းဟူသည်။ ထို့ပြင် ကာတ္တိက ပုဏ္ဏမီနေ့တွင် ရေ၊ သစ်သီး၊ အနံ့သာ၊ ပန်းကုံး၊ လိမ်းဆေးတို့ဖြင့် ပူဇော်ကာ၊ နောက်တစ်ဆင့် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ချိုမြိန်သော အစားအစာများဖြင့် ဗြာဟ္မဏများကို ကျွေးမွေးလျှင် ရောက်ရန်ခက်သော ဗြဟ္မာလောကသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ပေးသည်။ နိဂုံးတွင် အံ့ဩဖွယ်အကြောင်းအရာအဖြစ် ယုဂအလိုက် “ပဒ” ၏ အရောင်နှင့် အရွယ်အစား ပြောင်းလဲကြောင်း ဖော်ပြသည်—ကൃတယုဂတွင် အဖြူရောင် မရေတွက်နိုင်အောင် များပြား၊ တ్రေတာတွင် အနီရောင်၊ ဒ္ဝါပရတွင် အညိုဝါရောင်၊ ကလိယုဂတွင် အလွန်သေးငယ်သော အနက်ရောင် ဖြစ်လာသည်ဟု ဆိုကာ ဤတီရ္ထ၏ ကာလ-သဒ္ဓာဆိုင်ရာ သင်္ကေတကို ထင်ဟပ်စေသည်။
Adhyaya 54
त्रिपुष्करमाहात्म्यवर्णनम् | Tripuṣkara Māhātmya (Glorification of Tripuṣkara)
ဤအধ্যာယတွင် ပုလတ္စျ၏ဝတ္ထုအရ Tripuṣkara သည် အာဘုဒ (Arbuda) တောင်ပေါ်၌ မည်သို့တည်ထောင်လာသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ပဒ္မယောနိ ဘြဟ္မာသည် Puṣkara သို့ သန္ဓျာပူဇာပြုရန် သွားလာနေပြီး လူ့လောက၌ ရှိနေသမျှကာလ Tripuṣkara တွင် သန္ဓျာကို ဂုဏ်ပြုမည်ဟူသော သစ္စာကတိနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း ဆိုသည်။ ဝသိဋ္ဌ၏ ယဇ္ဉပွဲကြီး ဆက်လက်ကျင်းပနေစဉ် ဝသိဋ္ဌက ဝင်ရောက်ကာ ကမ္မကာလ (karmakāla) သင့်တော်သောအချိန်ရောက်ပြီ၊ ဘြဟ္မာမပါလျှင် အခမ်းအနား မပြီးမြောက်နိုင်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် ဘြဟ္မာအား Tripuṣkara ကို ယဇ္ဉနေရာသို့ ယူဆောင်လာ၍ ထိုနေရာတွင် သန္ဓျာပူဇာပြုကာ ထို့နောက် ယဇ္ဉ၏ အထက်တန်းတော်ဝင်အာဏာရှင်အဖြစ် ဆက်လက်ဦးစီးပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ဘြဟ္မာသည် စဉ်းစားသုံးသပ်ပြီးနောက် Puṣkara သုံးမျိုး (jyēṣṭha–madhya–kaniṣṭha) ဟူသော Puṣkara tīrtha သုံးပါးကို အာဘုဒပေါ်ရှိ အလွန်ပုဏ္ဏားသော ရေကန်သို့ ယူဆောင်တည်စေသဖြင့် ထိုအချိန်မှစ၍ Tripuṣkara သည် အာဘုဒ၌ ရှိနေသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် ဖလश्रုတိအဖြစ် ကာရ္တိက လပြည့်နေ့တွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ရေချိုး၍ ဒါနပြုသူသည် တည်မြဲသော လောကများကို ရရှိမည်ဟု ဆိုပြီး မြောက်ဘက်တွင် Sāvitrī-kuṇḍa ဟူသော ကောင်းမြတ်သည့်နေရာရှိကာ ထိုတွင် snāna နှင့် dāna ပြုလျှင် မင်္ဂလာရလဒ် ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြသည်။
Adhyaya 55
रुद्रह्रद-माहात्म्यवर्णनम् | Rudrahrada Māhātmya (Glory of the Lake of Rudra)
ဤအধ্যာယတွင် ပုလஸ္တျာမုနိက မင်းတော်တစ်ပါးအား မင်္ဂလာရှိသော ရုဒ္ရဟ္ရဒ (Rudrahrada) သို့ သွားရောက်ရန် သင်ကြားပေးသည်။ ထိုသန့်ရှင်းသော ရေကန်၌ ဘက္တိဖြင့် ရေချိုးပါက အပြောင်းလဲစေသော အကျိုးတရား ရရှိပြီး၊ ရှိဝ၏ ဂဏများနှင့် ဆက်စပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဂဏများအပေါ် အုပ်စိုးခြင်းဟု ဆိုသော gaṇādhiśatva အဆင့်သို့ ရောက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် မူလဇာတ်ကြောင်းကို ပြောသည်။ အန္ဓက အာသုရကို သတ်ပြီးနောက် ဝೃಷဘဓ္ဝဇ (ရှင်ရှိဝ) သည် မိမိ၏ ဂဏများနှင့်အတူ ရေချိုးကာ ရေကန်တစ်ကန်ကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ထိုကန်ကို ရုဒ္ရဟ္ရဒ ဟု ခေါ်လာကြသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လပြည့်မတိုင်မီ ၁၄ ရက်မြောက်နေ့ဖြစ်သော စတုရဒသီ (caturdaśī) တွင် ရေချိုးပါက တီရ္ထအားလုံး ပေါင်းဆုံသကဲ့သို့သော ပုဏ္ဏာရရှိကြောင်း သတ်မှတ်ပြီး၊ ပရဘာသခဏ္ဍအတွင်း အရ္ဗုဒခဏ္ဍ၏ ၅၅ မြောက် အধ্যာယဟု ကော်လိုဖွန်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။
Adhyaya 56
गुहेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Guhēśvara Māhātmya (Account of the Glory of Guhēśvara)
ဤအခန်းတွင် ပုလတ်စတျယာသည် မင်းတစ်ပါးအား «ဂုဟေရှ္ဝရ» ဟူသော ထင်ရှားသည့် သာသနာတော်ဘုရားကျောင်းအကြောင်း သင်ကြားတော်မူသည်။ ထိုနေရာသည် ဂူအတွင်း၌ တည်ရှိသော လင်္ဂ (ဂူအလယ်၌ ရောက်နေသော လင်္ဂ) ဖြစ်ပြီး ယခင်က စိဒ္ဓများက ပူဇော်ခဲ့ကြသဖြင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးဖွယ် အထောက်အထားရှိသည်။ ပုလတ်စတျယာက အကျိုးဖလကို စိတ်ရည်ရွယ်ချက်အလိုက် ခွဲပြသည်။ ဆုတောင်းလိုသည့် အလိုဆန္ဒတစ်ခုကို စိတ်ထဲတွင် ထားပြီး ပူဇော်လျှင် ထိုအလိုဆန္ဒနှင့် ကိုက်ညီသော အကျိုးကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ အလိုဆန္ဒမပါဘဲ (နိစ္စကာမ) ပူဇော်လျှင် မောက္ခသို့ ဦးတည်စေသည်။ အဆုံးတွင် ဤအခန်းသည် စကန္ဒမဟာပုရာဏ၊ ပရဘားသခဏ္ဍ၊ အရ္ဗုဒခဏ္ဍ အတွင်း အဓျာယ ၅၆ ဟု ကော်လိုဖွန်က သတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 57
अवियुक्तक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of the Aviyukta (Non-Separation) Kṣetra
ပုလတ်စျာသည် မင်းတစ်ပါးအား “အဗိယုက္တဝန” ဟုခေါ်သော တောအကြောင်းကို သင်ကြားသည်။ ထိုနေရာ၏ ထူးခြားသော အကျိုး (ဖလ) သည်—အဲဒီတောကို မြင်သူ သို့မဟုတ် နေထိုင်သူသည် မိမိချစ်မြတ်နိုးရာတို့နှင့် ခွဲကွာနေခြင်း မရှိတော့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းကို အကြောင်းရင်းဇာတ်လမ်းဖြင့် အတည်ပြုထားသည်။ နဟုရှသည် အိန္ဒြာ၏ အာဏာကို သိမ်းယူသည့်အခါ အိန္ဒြာ၏ မဟာသမီး စာချီသည် ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ ထိုတောထဲသို့ ဝင်ရောက်သည်။ တော၏ သဘာဝအာနုဘော် (တတ်-ပရဘာဝ) ကြောင့် ခွဲကွာနေခဲ့သော အိန္ဒြာ (ရှတကရတု) သည် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး ထိုနေရာသည် ပြန်လည်တွေ့ဆုံရာ က్షೇತ್ರအဖြစ် ကျော်ကြားလာသည်။ ထို့နောက် စာချီသည် တောအား ကောင်းချီးပေး၍—ချစ်သူချစ်သား၊ မိသားစုနှင့် ခွဲကွာနေသော ယောက်ျားမိန်းမ မည်သူမဆို ထိုနေရာတွင် တစ်ညတည်း နေထိုင်ပါက ပြန်လည်ပေါင်းသင်း (သင်္ဂ) ရပြီး အတူနေထိုင်ခြင်းကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ပညာရှိ ဗြဟ္မဏများက ထိုနေရာတွင် ဖလဒါန (အသီးအနှံလှူဒါန်း/အသီးပူဇော်) ကို ချီးမွမ်းကြပြီး အထူးသဖြင့် သားသမီးလိုအပ်သော မိန်းမများ (ဝန္ဓျာ) သည် “သား၏ အကျိုး” (ပုတ္တရ-ဖလ) ကို ရရှိမည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အဆုံးတွင် ဤသည်မှာ စကန္ဒမဟာပုရာဏ၏ ပရဘာသခဏ္ဍအတွင်း အရဗုဒခဏ္ဍ၊ အဓျာယ ၅၇ ဟု ကော်လိုဖွန်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။
Adhyaya 58
उमामाहेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of the Umā–Maheśvara Tīrtha)
ဤအধ্যာယတွင် ပုလတ္စျာ ရှင်တော်က မင်းတော်တစ်ပါးအား သာသနာရေး သင်ကြားချက်အဖြစ် ဟောကြားထားသည်။ အုမာ–မဟေရှဝရ တီရ္ထဟု ခေါ်သော ဘုရားဖူးနေရာကို အထူးသဖြင့် ကုသိုလ်အမြတ်ဆုံး ပေးစွမ်းနိုင်သော နေရာအဖြစ် ချီးမွမ်းဖော်ပြသည်။ ထိုတီရ္ထ၏ တည်ထောင်ခြင်းကို ဓုန္ဓုမာရ အမည်ရှိသော ဘက္တိပြည့်ဝသည့် သဒ္ဓါရှင်တစ်ဦး၏ အားထုတ်မှုနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြပြီး၊ ဘက္တိ (သဒ္ဓါနှလုံးသား) သည် မြေဒေသကို သန့်ရှင်းစေသော အဓိကအင်အားဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ လက်တွေ့ညွှန်ကြားချက်မှာ ဘုရားဖူးသည် အုမာ–မဟေရှဝရ နေရာသို့ သွားရောက်ကာ သင်္ကြန်တော်မောင်နှံတော် (အုမာနှင့် မဟေရှဝရ) ကို သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ အကျိုးဖော်ပြချက်အရ ထိုပူဇော်သူသည် ဆက်တိုက် ၇ ဘဝအထိ ကံမကောင်းမှုကို ရှောင်လွှဲနိုင်မည်ဟု သာသနာတော်က ကတိပြုထားသည်။
Adhyaya 59
महौजसतीर्थप्रभाववर्णनम् | The Efficacy of Mahaujasa Tīrtha
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ပုလတ်စျာက တီရ္ထသမိုင်းပုံပြင်အဖြစ် မဟောဩဇသ တီရ္ထ၏ အာနိသင်ကို ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ မဟောဩဇသည် ပာတက-နာရှန (အပြစ်ကြီးများကို ဖျက်သိမ်းပေးသော) တီရ္ထဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် တေဇတ် (tejas—တောက်ပသန့်ရှင်းသော အာနုဘော်/အောင်မြင်မှုအင်အား) ကို ပြန်လည်ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ ဘြဟ္မဟတ်ယာ၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် အင်ဒြ (Śakra) သည် śrī နှင့် tejas ကို ဆုံးရှုံးကာ အနံ့ဆိုးထွက်ပြီး နတ်များအကြား လူမှု-ဓမ္မရေးရာအရ ပယ်ချခံရသည်။ ပြန်လည်ထူထောင်လိုသဖြင့် အင်ဒြသည် ဗြဟ္စပတိကို မေးမြန်းရာ၊ မြေပြင်ပေါ်ရှိ တီရ္ထယာထရာ (tīrtha-yātrā) သည် tejas ကို ပြန်ရရန် မဖြစ်မနေလိုအပ်ကြောင်း၊ တီရ္ထမရှိလျှင် ထိုတိုးတက်မှု မရနိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ပေးသည်။ အင်ဒြသည် သန့်ရှင်းရာနေရာများစွာကို လှည့်လည်ပြီးနောက် အာဗုဒ (Arbuda) သို့ ရောက်ကာ ရေကန်တစ်ခုကို တွေ့၍ ရေချိုးသဖြင့် မဟာ-ဩဇ (mahā-ojas) ကို ပြန်လည်ရရှိသည်။ အနံ့ဆိုးကင်းစင်ပြီး နတ်များက ပြန်လည်လက်ခံသည့်နောက် အင်ဒြက ကာလသတ်မှတ်ထားသော ဖလရှရုတိကို ကြေညာသည်။ Śakra ၏ “ထွန်းတက်ချိန်” ဟု ခေါ်သော အာရှွိန (Āśvina) လ၏ သုကလပက္ခ (အလင်းပိုင်း) အဆုံးတွင် ဤတီရ္ထ၌ ရေချိုးသူသည် အမြင့်ဆုံးသော အခြေအနေကို ရပြီး မွေးဖွားမှုအဆက်ဆက်တွင် śrī ဖြင့် ပြည့်စုံမည်ဟု ဆိုသည်။
Adhyaya 60
जंबूतीर्थप्रभाववर्णनम् (Description of the Power and Merit of Jambū Tīrtha)
ပုလတ်စျာသည် နားထောင်သူအား အလွန်မြတ်သော ဇမ္ဗူ တီရ္ထသို့ သွားရောက်ရန် သင်ကြားပြီး၊ ထိုနေရာတွင် စည်းကမ်းတကျ ရေချိုးပါက လိုလားသည့် အကျိုးဖလကို ရနိုင်ကြောင်း ဆိုသည်။ ထို့နောက် အတိတ်ဖြစ်ရပ်သို့ ပြောင်းလဲကာ၊ နေမျိုးဆက်၏ ဘုရင် နိမိသည် အရွယ်အိုလာသဖြင့် အာရ္ဗုဒ တောင်သို့ သွားပြီး စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ပရာယောပဝေရှန (သေမည့်အထိ စည်းကမ်းတကျ အစာရှောင်ခြင်း) ကို ကျင့်သည်။ ရဟန်းပညာရှိများ များစွာ ရောက်လာကာ ဓမ္မဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်၍ မင်းရဟန်းကြီးများ၊ ဒေဝရဟန်းများနှင့် ပုရာဏ သာသနာ့အစဉ်အလာတို့ကို ဂုဏ်ပြုဖော်ပြကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် လောမရှ ရဟန်းက တီရ္ထ-မာဟာတ္မယ ကို ပြည့်စုံစွာ ရွတ်ဆိုသည်။ ထိုကို ကြားသော် နိမိသည် ယခင်က တီရ္ထများတွင် များစွာ မရေချိုးခဲ့သဖြင့် နောင်တရကာ၊ တီရ္ထအားလုံး၏ အကျိုးဖလကို တစ်နေရာတည်းတွင် ရနိုင်မည့် နည်းလမ်းကို မေးမြန်းသည်။ ကရုဏာဖြင့် လောမရှသည် မန္တရအာနုဘော်ဖြင့် ဇမ္ဗူဒွီပမှ တီရ္ထများကို ထိုနေရာသို့ ခေါ်ဆောင်မည်ဟု ကတိပြုကာ၊ တီရ္ထရေများ ပေါင်းစည်းလာသည့် သန့်ရှင်းရေတွင် ရေချိုးရန် ညွှန်ကြားသည်။ လောမရှ သမాధိဝင်သော် တီရ္ထများ ချက်ချင်း ရောက်လာပြီး သက်သေအဖြစ် ဇမ္ဗူပင် ပေါ်ထွန်းလာသည်။ နိမိသည် ‘တီရ္ထအားလုံး’ ရေကန်တွင် ရေချိုးပြီး ချက်ချင်း ကိုယ်တိုင်နှင့်တကွ ကောင်းကင်သို့ ရောက်သဖြင့် ထိုနေရာကို ဇမ္ဗူ တီရ္ထဟု မှတ်တမ်းတင်ကြသည်။ နေသည် ကညာ (Virgo) ရာသီ၌ ရှိစဉ် ထိုနေရာတွင် ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်ပါက ဂယာရှီရ္ရှနှင့် တူညီသည့် ပုဏ္ဏာရရှိကြောင်းလည်း ဆိုထားသည်။
Adhyaya 61
गंगाधरतीर्थमाहात्म्य (Glory of Gaṅgādhara Tīrtha)
ဤအဓ್ಯಾಯတွင် ပုလတ်စျာ ရှင်သည် မင်းတော်နားထောင်သူအား “ဂင်္ဂါဓရ” ဟူသော အလွန်အကျိုးကြီးသော တီရ္ထ (ရေသန့်ရာ) ကို သင်ကြားတော်မူသည်။ ထိုနေရာကို စုပုဏ္ဏ (အလွန်ပုဏ္ဏာ) နှင့် သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ရေ (vimala-udaka) ရှိသည့်နေရာဟု ဖော်ပြပြီး၊ ၎င်း၏ သန့်မြတ်မှုကို ရှိုင်ဝ သာသနာဆိုင်ရာ သရုပ်ပေါ်ထွန်းမှုနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဟရီ/ရှီဝ ဟူသော အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုသည့် ဘုရားသည် အစလေရှ္ဝရ (Acalēśvara) အဖြစ် ပုံသဏ္ဍာန်ယူကာ ကောင်းကင်မှ ဆင်းသက်လာသော ဂင်္ဂါဒေဝီကို “ထိန်းထား” သောသူဟု ချီးမွမ်းကာ ထိုဒေသကို ကရုဏာဖြင့် သန့်မြတ်စေသည်။ ထို့နောက် လက်တွေ့ကျင့်စဉ်ကို သတ်မှတ်သည်—အဋ္ဌမီနေ့တွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ (samāhita) ထိုတီရ္ထ၌ ရေချိုး (snāna) ရမည်။ အကျိုးဖလမှာ အလွန်မြင့်မား၍ နတ်တို့တောင် ရောက်ရန်ခက်သော အမြင့်ဆုံး အနေအထားကို ရရှိမည်ဟု ဆိုကာ အချိန်၊ နေရာ၊ စိတ်ရည်ရွယ်ချက် တို့ တိကျမှန်ကန်စွာ ပေါင်းစည်းလျှင် ထူးကဲသော ပုဏ္ဏာ ဖြစ်ပေါ်ကြောင်း ပြသသည်။
Adhyaya 62
कटेश्वर-गंगेश्वर-माहात्म्यवर्णनम् (Glory of Kāṭeśvara and Gaṅgeśvara)
ပုလတ္စျာက သာသနာရေးခရီးစဉ်ကို ဖော်ပြပြီး လိင်္ဂနှစ်ပါးကို သွားရောက်ဖူးမြော်ရန် ညွှန်ကြားသည်။ တစ်ပါးမှာ ဂေါရီ (ဥမာ) ပြုလုပ်ထားသည်ဟု ဆိုသော ကာဋေရှ္ဝရ လိင်္ဂ၊ တစ်ပါးမှာ မြစ်ဒေဝီ ဂင်္ဂါ ပြုလုပ်ထားသည်ဟု ဆိုသော ဂင်္ဂေရှ္ဝရ လိင်္ဂ ဖြစ်သည်။ ဥမာနှင့် ဂင်္ဂါတို့အကြား အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းခြင်း (saubhāgya) အကြောင်း အရင်က ဖြစ်ခဲ့သော အငြင်းပွားမှုက ဇာတ်ကြောင်းကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။ ဂင်္ဂါသည် လိင်္ဂတည်ရာကို ရှာဖွေနေစဉ် ဂေါရီက လိင်္ဂပုံသဏ္ဍာန်တူသော တောင်တန်းအလှကို တွေ့မြင်ပြီး ကာဋက (လက်စွပ်ကဲ့သို့) သဏ္ဍာန်ရှိသဖြင့် စိတ်ရှည်သဒ္ဓါဖြင့် ပူဇော်ကန်တော့သည်။ မဟာဒေဝသည် နှစ်သက်၍ ဒർശနပေးကာ ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော အပေးအယူကို ချီးမြှင့်သည်။ ဂေါရီက ထိုသန့်ရှင်းရာကို ကာဋေရှ္ဝရဟု အမည်ပေးပြီး ဖလသရုတိကို ကြေညာသည်—မယားတစ်ယောက်အပေါ် မယားတစ်ယောက် ပြိုင်ဆိုင်မှု သို့မဟုတ် ခွဲခွာနေရခြင်းကြောင့် စိတ်ပင်ပန်းသော မိန်းမများသည် ထိုသန့်ရှင်းရာကို မြင်ရုံဖြင့် ဖျားနာမှု/ဒုက္ခကို ပျောက်ကင်းစေကာ ကျန်းမာချမ်းသာမှုနှင့် အိမ်ထောင်ရေးကံကောင်းခြင်းကို ပြန်လည်ရရှိစေသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်တစ်ဖက်တွင် ဂင်္ဂါလည်း ပူဇော်ကန်တော့၍ ဆုတောင်းကို ရရှိကာ ဂင်္ဂေရှ္ဝရကို တည်ထောင်သည်။ ထို့ကြောင့် လိင်္ဂနှစ်ပါးကို အတူတကွ ဖူးမြော်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး “sapatnī-doṣa” ကို ဖြေရှင်းလိုသော မိန်းမများအတွက် အထူးအရေးပါကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် အာဗုဒ သန့်ရှင်းမြေပြင်အတွင်း ဤအကျိုးကျေးဇူးများကို သဒ္ဓါတရားဖြင့် လှုံ့ဆော်သည့် အမြဲတမ်းကတိတော်အဖြစ် အတည်ပြုထားသည်။
Adhyaya 63
Arbuda-khaṇḍa-māhātmya-phalaśruti-varṇanam (Glory of Arbuda: Fruits of Hearing and Pilgrimage)
ပုလတ်စတျာသည် အာဗုဒ (Arbuda) တောင်၏ မဟာတန်ခိုးကို အကျဉ်းချုပ်ပြီး နိဂုံးချုပ်သည်။ တီရ္ထများနှင့် ရှင်သန်သန့်ရှင်းရာနေရာများကို ရှိသီများက မရေမတွက်နိုင်အောင် တည်ထောင်ထားသဖြင့် အပြည့်အစုံကို ရေတွက်ပြောဆိုလျှင် ရာစုနှစ်များတိုင်တိုင်တောင် မပြီးနိုင်ဟု ဆိုသည်။ အာဗုဒတွင် တီရ္ထ၊ စိဒ္ဓိ၊ သစ်ပင်၊ မြစ်ချောင်း၊ ဒေဝတားတော်များ၏ တည်ရှိမှုတို့ မလွတ်လပ်ဘဲ အရပ်ရပ်တွင် သက္ကရာဇ်သန့်ရှင်းမှု ပြည့်ဝနေသည်ဟု အခန်းက အတည်ပြုသည်။ “လှပသော အာဗုဒတောင်” တွင် နေထိုင်သူများကို ကုသိုလ်ကိုင်ဆောင်သူများဟု ဖော်ပြပြီး၊ အာဗုဒကို “အရပ်လုံး” မမြင်ဖူးသူသည် ဘဝ၊ ဥစ္စာ၊ တပသ (အာစကေတ) တို့၏ အကျိုးတန်ဖိုးကို လက်တွေ့မရရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆိုသည်။ ကယ်တင်ခြင်း၏ အာနိသင်ကို လူသားများသာမက ပိုးမွှား၊ တိရစ္ဆာန်၊ ငှက်နှင့် မွေးဖွားပုံစံ လေးမျိုးရှိ သတ္တဝါအားလုံးထံသို့ ချဲ့ထွင်ဖော်ပြသည်။ အာဗုဒပေါ်တွင် သေဆုံးခြင်းသည် ဆန္ဒမရှိဘဲဖြစ်စေ ဆန္ဒရှိဘဲဖြစ်စေ ရှိဝ-သာယုဇျ (Śiva-sāyujya) ဟူသော ရှိဝဘုရားနှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းသို့ ရောက်စေပြီး အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းမှ လွတ်ကင်းစေသည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဖလသြရုတိအဖြစ် ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ဤပုရာဏက အကြောင်းအရာကို နေ့စဉ် နားထောင်လျှင် တီရ္ထယာတရာ၏ အကျိုးကို ရရှိသဖြင့်၊ ယခုဘဝနှင့် နောက်ဘဝတွင် စိဒ္ဓိရရန် အာဗုဒသို့ သွားရောက်သင့်ကြောင်း တိုက်တွန်းထားသည်။
FAQs about Arbudha Khanda
Arbuda is portrayed as exceptionally purificatory—capable of removing sin even through mere sight (darśana)—and as sanctified through Vasiṣṭha’s ascetic power and presence.
Merits are framed in terms of pāpa-kṣaya (sin-diminution), tīrtha-snāna/dāna efficacy, and the heightened salvific value of approaching the mountain and its associated sacred sites with disciplined conduct.
A Vasiṣṭha-centered narrative provides the anchor: an episode involving the rescue of the wish-fulfilling cow Nandinī and the ritual-theological creation or transformation of a landscape feature through invoked sacred waters and mountain agency.