Adhyaya 9
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 9

Adhyaya 9

ပုလတ္စျာက ကေဒါရကို သုံးလောကကျော်ကြားသည့် တီရ္ထဖြစ်၍ အပြစ်ကို ဖယ်ရှားပေးနိုင်ကြောင်း မိတ်ဆက်သည်။ မန္ဒာကိနီမြစ်သည် စရஸဝတီနှင့် ဆက်နွယ်သည့် သန့်ရှင်းရာအရပ်ဖြစ်ပြီး ကေဒါရကுண္ဍမှ ရေကို မြင်ပွဲခံခြင်း၊ ရေချိုးခြင်း၊ သောက်သုံးခြင်းတို့သည် မြင့်မြတ်သော ကုသိုလ်ကို ပေးသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် “ရှေးအီတိဟာသ” တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြသည်။ အလွန်ကောင်းမွန်သော မင်း အဇပါလသည် အခွန်ကို မလွန်ကဲစွာ ကောက်ခံပြီး နိုင်ငံကို “ဆူးမရှိ” (အမှုအခင်းမရှိ) အဖြစ် ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်သည်။ ခရီးသွားဘုရားဖူးအခါ ဝသိဋ္ဌကို ကြိုဆိုကာ မိမိ၏ စည်းစိမ်၊ ပြည်သူ့ကောင်းကျိုးနှင့် သစ္စာရှိသော ဇနီးရရှိမှုတို့၏ ကမ္မအကြောင်းကို မေးသည်။ ဝသိဋ္ဌက ယခင်ဘဝတွင် သူနှင့် ဇနီးသည် သုဒ္ဒရ မျိုးရိုးဖြစ်၍ အစာခေါင်းပါးမှုကြောင့် လှည့်လည်သွားလာရင်း ကြာပန်းများပြည့်သော ရေကန်တစ်ခုတွင် ရေချိုးသောက်ပြီး ဘိုးဘွားနှင့် ဒေဝတာတို့အား စိတ်ဖြင့်/ပူဇော်ပွဲဖြင့် တရားဝင်ကျေနပ်စေခဲ့ကြောင်း ရှင်းပြသည်။ အစာရှာရန် ကြာပန်းများကို ယူ၍ ရောင်းရန် ကြိုးစားသော်လည်း ခေါင်းပါးမှုကြောင့် မည်သူမျှ မဝယ်ကြ။ နေ့အဆုံးတွင် ကေဒါရရှိ သီဝဘုရားကျောင်းအနီး၌ ဝေဒ-ပုရာဏ ရွတ်ဖတ်သံကို ကြားရပြီး ကော်တီဇန် နာဂဝတီက သီဝရာထရီ ဂျာဂရဏ (ညလုံးနိုးကတိ) ကို ထိန်းသိမ်းနေသည်ကို တွေ့ကြသည်။ ကတိ၏ အကျိုးကို သိသဖြင့် ငွေမယူဘဲ ကြာပန်းများကို သီဝအား ပူဇော်ကာ ဝတ်ပြုခြင်း၊ ဆာလောင်မှုကြောင့် ဖြစ်လာသည့် အစာရှောင်ခြင်း၊ ညလုံးနိုးခြင်းနှင့် ပုရာဏနားထောင်ခြင်းတို့ကို စိတ်တည်ငြိမ်စွာ ပြုလုပ်ကြသည်။ သေဆုံးပြီးနောက် (ဇနီး၏ မီးသို့ဝင်ခြင်းပါ ပါဝင်) မင်းမျိုးအဖြစ် ပြန်လည်မွေးဖွားကာ အဇပါလ၏ ယနေ့ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်မှုသည် ကေဒါရ၏ ကရုဏာကြောင့်ဟု ဆိုသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် သီဝရာထရီနေ့ကို မာဃနှင့် ဖာလ္ဂုဏ ကြားရှိ ကృష్ణစတုရ္ဒသီဟု သတ်မှတ်ပြီး ကေဒါရသို့ ဘုရားဖူးခြင်း၊ ညလုံးနိုးကတိနှင့် ပူဇော်ပွဲများကို ညွှန်ကြားသည်။ ဤအကြောင်းကို နားထောင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်ပျောက်ကင်းပြီး ကေဒါရကுண္ဍတွင် ဒർശန၊ ရေချိုး၊ ရေသောက်ခြင်းတို့သည် မုက္ခသို့ ဦးတည်သော အကျိုးနှင့် ဘိုးဘွားများထံသို့ပါ ကုသိုလ်ရောက်စေသည်ဟု ဖလရှရုတိ ပြောသည်။

Shlokas

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । केदारमिति विख्यातं सर्वपापहरं नृणाम्

ပုလတ္စျာက ဆို၏— ထို့နောက် မင်းမြတ်ကြီး၊ သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသော တီရ္ထကို သွားရမည်။ ‘ကေဒါရ’ ဟု ခေါ်ကြပြီး လူတို့၏ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 2

यत्र मन्दाकिनी पुण्या सरस्वत्या समागता । तत्र स्नातो नरो राजन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

သန့်ရှင်းသော မန္ဒာကိနီသည် သရஸဝတီနှင့် ဆုံရာ၌— မင်းကြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးသောသူသည် အညစ်အကြေးနှင့် အပြစ်အနာအဆာ အားလုံးမှ လွတ်မြောက်၏။

Verse 3

शृणु राजन्यथावृत्तमितिहास पुरातनम् । ऋषिभिर्बहुधा गीतमर्बुदे पर्वतोत्तमे

နားထောင်ပါ မင်းကြီး— ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အတိုင်း ရှေးဟောင်း အိတိဟာသကို။ အာဗုဒ ပర్వတအထွတ်အမြတ်၌ ရှင်ရသေ့တို့က နည်းမျိုးစုံဖြင့် သီဆိုခဲ့ကြ၏။

Verse 4

अजपालो नृपश्रेष्ठः सूर्यवंशसमुद्भवः । सप्तद्वीपवतीं पृथ्वीं स पाति नात्र संशयः

အဇပါလသည် မင်းတို့အထွတ်အမြတ်၊ နေမင်းမျိုးရိုးမှ မွေးဖွားသူဖြစ်၏။ သူသည် တိုက်ကြီးခုနစ်ခုပါသော ကမ္ဘာမြေကို အမှန်တကယ် အုပ်စိုး၏—ဤအပေါ် သံသယမရှိ။

Verse 5

न हस्तिनो न पादाता न चाश्वास्तस्य भूपतेः । न रथाश्च महाराज न कोशाश्च तथाविधाः

ထိုမင်းသည် ဆင်တပ်မရှိ၊ ခြေလျင်တပ်မရှိ၊ မြင်းတပ်ပင်မရှိ။ အို မဟာမင်းကြီး၊ စစ်ရထားများနှင့် သာမန်ကဲ့သို့သော خز خز خز (ဘဏ္ဍာတိုက်) များလည်း မပိုင်ဆိုင်ခဲ့။

Verse 6

न गृह्णाति करं राजन्प्रजाभ्योथाधिकं नृप । राज्यं स ईदृशं चक्रे सर्वलोकहिते रतः

အို မင်းကြီး၊ ထိုဘုရင်သည် ပြည်သူတို့ထံမှ အလွန်အကျွံ အခွန်မယူခဲ့။ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးချမ်းသာကို စိတ်ထား၍ ထိုအုပ်စိုးသူသည် ထိုသို့သော နိုင်ငံတော်ကို ဓမ္မဖြင့် တည်ဆောက်ခဲ့သည်။

Verse 7

जातापराधो भूपृष्ठे जायते चेत्कथंचन । तं गत्वा निग्रहं तस्य चक्रुः शस्त्राणि तत्क्षणात्

ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် အပြစ်ကျူးလွန်သူ တစ်ဦးမည်သို့မဆို ပေါ်ထွန်းလာလျှင်၊ မင်း၏ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့များသည် ချက်ချင်း သွားရောက်၍ ထိုသူကို ချက်ချင်း ထိန်းချုပ်ကာ အပြစ်ပေး하였다။

Verse 8

एवमस्य नरेन्द्रस्य वर्त्तमानस्य भूतले । सुखेन रमते लोको राज्ये निहतकंटके

ဤနရေန္ဒြ မင်းကြီးက မြေပြင်ပေါ်တွင် အုပ်စိုးနေစဉ်၊ ပြည်သူတို့သည် သက်သာပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုနိုင်ငံတော်တွင် “ဆူး” ဟူသော အပြစ်သားများနှင့် ဒုက္ခများကို ဖြတ်တောက်ထားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 9

कामं वर्षति पर्जन्यः सस्यानि रसवंति च । गावः प्रभूतदुग्धाश्च विद्यमाने नराधिपे

ဤသို့သော လူတို့၏ အရှင်ရှိနေသော်၊ မိုးသည် ကာလတော်တော်ဖြင့် ရွာသွန်းပြီး၊ စပါးနှံတို့သည် အရသာနှင့် အနှစ်ပြည့်ဝစွာ ကြီးထွားကာ၊ နွားတို့သည် နို့ကို များစွာ ထွက်ပေးကြသည်။

Verse 10

केनचित्त्वथ कालेन वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तस्य गेहमुपागतः

အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်၊ မြတ်စွာသော မုနိ ဝသိဋ္ဌသည် တီရ္ထဘုရားနေရာများသို့ ဘုရားဖူးခရီးသွားရာတွင် ထိုသူ၏ အိမ်သို့ ရောက်လာ하였다။

Verse 11

तं दृष्ट्वा पूजयामास शास्त्रदृष्टेन वर्त्मना । प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यामर्घ्यपाद्यादिभिस्तथा

သူကိုမြင်သည်နှင့် သာသနာကျမ်းညွှန်သည့်နည်းလမ်းအတိုင်း ဂုဏ်ပြုပူဇော်ကာ ကြိုဆိုထ၍ ဦးချကန်တော့ပြီး အရ္ဃျ၊ ခြေဆေးရေ စသည့် ကြိုဆိုပူဇော်မှုများကို ဆက်ကပ်하였다။

Verse 12

एवं संपूजितस्तेन भक्त्या परमया नृप । सुखोपविष्टो विश्रांतो वसिष्ठो मुनिसत्तमः । राजर्षीणां कथाश्चक्रे देवर्षीणां तथैव च

ဤသို့ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ပူဇော်ခံရပြီးနောက်၊ အို မင်းကြီး၊ မုနိတို့အထွဋ်အမြတ် ဝသိဋ္ဌသည် သက်သာစွာ ထိုင်၍ အနားယူပြီး ရာဇဣရှီတို့၏ ပုံပြင်များနှင့် ထို့အတူ ဒေဝဣရှီတို့၏ အကြောင်းအရာများကို ပြောကြား하였다။

Verse 13

ततः कथावसाने तु कस्मिंश्चिन्नृपसत्तम । पप्रच्छ विनयोपेतस्तं मुनिं शंसितव्रतम्

ထို့နောက် ပုံပြင်ပြောဆိုမှု အဆုံးသတ်သော်၊ မင်းမြတ်ကြီးသည် ယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့စွာဖြင့် ဝရတဖြင့် ကျော်ကြားသော ထိုမုနိကို မေးမြန်း하였다။

Verse 14

अजपाल उवाच । अतीतानागतं विप्र वर्त्तमानं तथैव च । त्वं वेत्सि सकलं ब्रह्मंस्तपश्चर्याप्रभावतः

အဇပါလ ပြောသည်—အို ဗြာဟ္မဏ၊ အတိတ်၊ အနာဂတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်တို့ကိုလည်း သင် အကုန်သိ၏။ အို ဘြဟ္မန်၊ သင်၏ တပသ (အကျင့်တရား) အာနုဘော်ကြောင့် အရာအားလုံးကို သိမြင်၏။

Verse 15

कौतुकं हृदि मे जातं वर्त्तते मुनिपुंगव । प्रसादः क्रियतां मह्यं कथयस्व प्रसादतः

အို မုနိအထွတ်အမြတ်၊ ငါ့နှလုံးထဲ၌ အလွန်နက်ရှိုင်းသော စူးစမ်းလိုစိတ် ပေါ်ထွန်း၍ မပျောက်မလျော့ တည်ရှိနေ၏။ ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ငါ့ကို ကရုဏာပြုပါ၊ သင်၏အာနုဂ्रहဖြင့် ပြောကြားပေးပါ။

Verse 16

वसिष्ठ उवाच । ब्रूहि पार्थिवशार्दूल यत्ते मनसि वर्त्तते । कथयिष्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

ဝသိဋ္ဌက ပြော၏— အို မင်းတို့အထဲက ကျားသဖွယ် အထွတ်အမြတ်၊ သင်၏စိတ်၌ ရှိနေသမျှကို ပြောပါ။ အလွန်ရခက်ခဲသော်လည်း ငါသည် အားလုံးကို ပြောကြားမည်။

Verse 17

राजोवाच । केन कर्मविपाकेन ममैतद्राज्यमुत्तमम् । निष्कण्टकं सदा क्षेमं सर्वकामसमन्वितम्

မင်းက ပြော၏— မည်သည့်ကံ၏ အကျိုးပွင့်ခြင်းကြောင့် ငါ့အတွက် ဤအထွတ်အမြတ်သော နိုင်ငံတော် ပေါ်ထွန်းလာသနည်း။ အမြဲ အနှောင့်အယှက်ကင်း၍ လုံခြုံမင်္ဂလာရှိကာ ကောင်းမွန်သော ဆန္ဒအားလုံး ပြည့်စုံစေသနည်း။

Verse 18

न दीनो न च दुःखार्त्तो व्याधिग्रस्तो न कोऽपि च । विद्यते मम राज्ये च न दरिद्रो महामुने

ငါ့နိုင်ငံတော်၌ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူ မရှိ၊ ဝမ်းနည်းဒုက္ခခံရသူ မရှိ၊ ရောဂါကပ်ရောက်သူလည်း မရှိ။ အို မဟာမုနိ၊ ငါ့အာဏာပိုင်နယ်မြေ၌ ဆင်းရဲသူ တစ်ဦးမျှ မတွေ့ရ။

Verse 19

नारीयं मम साध्वी च प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । मच्चित्ता मद्गतप्राणा नित्यं मम हिते रता । अनया चिंतितं ब्रह्मन्सर्वं विस्तरतो वद

ဤမိန်းမ—ငါ၏ သီလပြည့်ဝသော ဇနီး—သည် ငါ့အသက်ထက်ပင် ပိုမိုချစ်မြတ်နိုး၏။ သူမ၏စိတ်သည် ငါ့ပေါ်တွင် တည်ကာ၊ အသက်ရှူသက်တမ်းပင် ငါ့အတွက် အပ်နှံထားပြီး၊ အမြဲ ငါ့အကျိုးအတွက် အားထုတ်နေ၏။ အို ဘြာဟ္မဏ၊ သူမ စိတ်ကူးကြံစည်ထားသမျှကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။

Verse 20

किं दानस्य प्रभावेन व्रतयागस्य वा मुने । तपसो वा मुनिश्रेष्ठ व्रतस्य नियमस्य च

«အလှူဒါန၏ အာနုဘော်ကြောင့်လား၊ သို့မဟုတ် ဝရတနှင့် ယာဂ (ယဇ္ဈ) ကြောင့်လား၊ အို မုနိ? သို့မဟုတ် တပသ (အာစီတ) ကြောင့်လား၊ မုနိအမြတ်—သို့မဟုတ် အကျင့်နှင့် စည်းကမ်းကြောင့်လား?»

Verse 21

जन्मान्तरकृतं पुण्यं परं कौतूहलं हि मे । कथयस्व प्रसादेन विस्तरेण द्विजोत्तम

«အခြားဘဝတွင် ပြုခဲ့သော ကုသိုလ်သည် ကျွန်ုပ်အတွက် အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖြစ်၏။ ကရုဏာဖြင့်၊ ဒွိဇအမြတ်၊ အပြည့်အစုံ အသေးစိတ် ပြောကြားပါ»

Verse 22

वसिष्ठ उवाच । शृणु सर्वं महीपाल विस्तरेण च कथ्यते । न च मन्युस्त्वया कार्यो न च व्रीडा महामते

ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်– «နားထောင်ပါ၊ မြေကြီးကိုကာကွယ်သူ မဟီပါလ။ အရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောကြားမည်။ မဟာမတေ၊ သင်သည် ဒေါသမထွက်စေရာ၊ အရှက်မခံစေရာ»

Verse 23

अन्यदेहांतरे राजञ्छूद्रजातिसमुद्भवः । शूद्रजातिरियं साध्वी तव पत्नी ह्यभूत्पुरा

«အခြားကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုတွင်၊ အို မင်းကြီး၊ သင်သည် ရှူဒြ (Śūdra) အမျိုးအနွယ်၌ မွေးဖွားခဲ့၏။ ထို့အတူ ဤသီလရှင်မ—သင်၏ ဇနီး—လည်း ယခင်က ရှူဒြအမျိုးအနွယ် ဖြစ်ခဲ့၏»

Verse 24

केनचित्त्वथ कालेन दुर्भिक्षे समुपस्थिते । अन्नक्षयान्महाराज सर्व लोकः क्षुधार्दितः

«ထို့နောက် အချိန်တစ်ခါတွင် မိုးခေါင်၍ အစာရှားပါးသော ဒုರ್ಭိက္ခ ဖြစ်ပေါ်လာသော်၊ အို မဟာမင်း၊ အစာကုန်ခမ်းသဖြင့် လူအပေါင်းတို့သည် ဆာလောင်ခြင်းကြောင့် ပင်ပန်းနာကျင်ခဲ့ကြ၏»

Verse 25

ततस्त्वं भार्यया सार्द्धमन्यदेशांतरे गतः । समारुह्य च कृच्छ्रेण कस्मिंश्चिद्गिरिनिर्झरे

ထို့နောက် သင်သည် ဇနီးနှင့်အတူ အခြားပြည်သို့ သွားရောက်ခဲ့၏။ အလွန်ခက်ခဲစွာ တောင်ပေါ်ရှိ ချောင်းတစ်စင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့၏။

Verse 26

त्वया दृष्टं मनोहारि शुभं पंकजकाननम् । तत्र स्नात्वा पयः पीत्वा पितृदेवाः प्रतर्पिताः

ထိုနေရာ၌ သင်သည် စိတ်ကိုဖမ်းစားသော မင်္ဂလာရှိသည့် ကြာပန်းတောကို မြင်တွေ့ခဲ့၏။ ထိုတွင် ရေချိုးကာ ရေသောက်ပြီးနောက် ပိတೃဒေဝ (ဘိုးဘွားဝိညာဉ်များ) နှင့် ဒေဝတားတို့ကို တర్పဏဖြင့် ကျေနပ်စေခဲ့၏။

Verse 27

मनसा चिंतितं ह्येतत्पद्मान्यादाय करोम्यहम् । विक्रयं येन चाहारो भवेन्मम च सर्वथा

သူသည် စိတ်ထဲတွင် ထင်မြင်၏— “ဤကြာပန်းများကို စုဆောင်း၍ ရောင်းမည်။ ထိုကြောင့် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ငါ့အတွက် အစာအဟာရ ရရှိစေမည်” ဟု။

Verse 28

ततः पद्मानि भूरीणि गृहीत्वा भार्यया सह । गतो यत्र जनो भूरि गतः पार्थिवसत्तम

ထို့နောက် သူသည် ကြာပန်းများစွာကို ယူဆောင်၍ ဇနီးနှင့်အတူ လူအများစုဝေးရာ အရပ်သို့ သွားရောက်ခဲ့၏၊ အို မင်းမြတ်အထွဋ်အမြတ်။

Verse 29

न केऽपि प्रति गृह्णंति लोका दुर्भिक्षपीडिताः । भ्रमितस्त्वं च सर्वत्र श्रांतो वैराग्यमागतः

မည်သူမျှ မလက်ခံကြ၊ လူတို့သည် အစာရှားပါးမှုကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေကြ၏။ သင်သည် နေရာအနှံ့ လှည့်လည်ကာ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်၍ ဝိရာဂျ (လောကစိတ်လျော့ခြင်း) သို့ ရောက်ခဲ့၏။

Verse 30

ततो दिनावसाने तु गुहामेकां समाश्रितः । भूमौ पद्मानि निक्षिप्य क्षुधाविष्टः प्रसुप्तवान्

ထို့နောက် နေ့ကုန်ချိန်၌ သူသည် ဂူတစ်လုံးကို အားကိုး၍ ဝင်နား하였다။ ကြာပန်းများကို မြေပေါ်တွင် ချထားပြီး ဆာလောင်မှုကြောင့် မောပန်းကာ အိပ်ပျော်သွား၏။

Verse 31

एतस्मिन्नेव काले तु कर्णयोस्ते समागतः । पठतां द्विजमुख्यानां ध्वनिर्वेदपुराणयोः

ထိုအချိန်တည်းမှာပင် သင်၏နားသို့ ဗြဟ္မဏအထက်မြတ်တို့က ဝေဒနှင့် ပုရာဏတို့ကို ရွတ်ဖတ်သံ ရောက်လာ၏။

Verse 32

तं श्रुत्वा सहसोत्थाय ज्ञात्वा जागरणं ततः । पद्मान्यादाय तत्रैव सभार्यः शिवमंदिरे

ထိုသံကို ကြားသဖြင့် ချက်ချင်းထ၍ ၎င်းသည် ညအိပ်မပျော်ဘဲ စောင့်ကြည့်သော ဂျာဂရဏ ဖြစ်ကြောင်း သိလေ၏။ ထို့နောက် ကြာပန်းများကို ယူကာ မိမိဇနီးနှင့်အတူ ထိုနေရာရှိ သီဝမন্দိရသို့ သွားလေ၏။

Verse 33

तत्र नागवती वेश्या शिवरात्रिपरायणा । केदारे परया भक्त्या करोति निशि जागरम्

ထိုနေရာ၌ နာဂဝတီ ဟုခေါ်သော ဝေရှာမိန်းမတစ်ဦးသည် သီဝရာထရီကို အလွန်အမင်း အားထားသူဖြစ်၍ ကေဒါရ၌ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဘက္တိဖြင့် ညလုံးပေါက် ဂျာဂရဏ ပြုလေ၏။

Verse 34

तस्याः पार्श्वे स्थिता दासी त्वया पृष्टा नरेश्वर । देवस्य पुरतो बाले किमर्थं रात्रिजागरम्

အို မင်းကြီး၊ သူမ၏ဘေး၌ ရပ်နေသော အလုပ်သမားမိန်းကလေးကို သင်က မေးလေ၏— “ကလေးမ၊ ဘုရားရှေ့တော်၌ ဤညလုံးပေါက် စောင့်ကြည့်ခြင်းကို မည်သို့သော အကြောင်းကြောင့် ပြုသနည်း”

Verse 35

तयोक्तं शिवरात्र्यां वै वेश्येयं वरवर्णिनी । कुरुते नागवती नाम रात्रौ भक्त्या च जागरम्

သူမက ပြန်ဆိုသည်— «အမှန်ပင်၊ ရှိဝရాత్రီညတွင် အရောင်အဆင်းလှပသော ဤဝေရှျာမ နာဂဝတီဟူသောအမည်ရှိ၍ ညလုံးပတ်လုံး သဒ္ဓါနှင့် ဘက္တိဖြင့် ညအိပ်မပျော် စောင့်တော်မူသည်»။

Verse 36

यः श्रद्धाभक्तिसंयुक्तः कुरुते रात्रिजागरम् । पूजयित्वा महादेवं स याति परमं पदम्

သဒ္ဓါနှင့် ဘက္တိပြည့်စုံသူ မည်သူမဆို ညအိပ်မပျော် စောင့်တော်မူ၍ မဟာဒေဝကို ပူဇော်လျှင် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အခြေအနေသို့ ရောက်သည်။

Verse 37

कृत्वोपवासं पद्मैर्य्यः पूजयेत्त्र्यंबकं नरः । स याति रुद्रसालोक्यं सेव्यमानो ऽप्सरोगणैः

အစာရှောင် (ဥပဝါသ) ပြုလုပ်ပြီး ကြာပန်းများဖြင့် တြျမ်ဗက (ရှီဝ) ကို ပူဇော်သော လူသည် ရုဒ္ဒရ၏ လောက၌ ရုဒ္ဒရ-သာလိုက്യကို ရောက်ကာ အပ္စရာအစုအဖွဲ့တို့၏ ဂုဏ်ပြုအမှုတော်ကို ခံရသည်။

Verse 38

सकामो लभते कामान्देवैरपि सुदुर्ल्लभान् । स त्वं पद्मानि मे देहि कांचनं च पलत्रयम् । एतेषां मूल्यमादाय प्राणाधारं समाचर

လောကီဆန္ဒရှိ၍ပင် ပူဇော်သူသည် နတ်တို့အတွက်တောင် ရခဲသော ဆန္ဒများကို ရရှိတတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ကြာပန်းများကို ငါ့အားပေးပါ၊ ထို့ပြင် ရွှေကိုလည်း ပလ သုံးပလ အလေးချိန်ပေးပါ။ ထိုတန်ဖိုးကိုယူ၍ အသက်ရှင်ရေးကို ထောက်ပံ့သော အလုပ်ကို ဆောင်ရွက်လော့။

Verse 39

ततस्त्वं भार्यया चोक्तो गृह्यमाणे च कांचने । न ग्राह्यं मूल्यमेतेषां त्वया नाथ कथंचन

ထို့နောက် သင်သည် ရွှေကို လက်ခံယူမည့်အခါ သင့်ဇနီးက ပြောသည်— «အရှင်၊ ဤအရာတို့၏ တန်ဖိုးကို သင် မည်သို့မျှ မယူရ»။

Verse 40

उपवासो बलाज्जातो ह्यन्नाभावाद्वयोरपि । पद्मैरेभिर्हरः पूज्यो द्वाभ्यामेवाद्य निश्चयम्

ဤအစာရှောင်ခြင်းသည် မဖြစ်မနေလိုအပ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည်၊ အကြောင်းမှာ ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးစလုံးအတွက် အစာမရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ မသံသယဘဲ ဤကြာပန်းများဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးက ဟရ (ရှီဝ) ကို ပူဇော်ကြစို့။

Verse 41

इदं त्वयाऽद्य कर्त्तव्यं त्याज्यमस्यास्तु कांचनम् । भार्याया वचनं श्रुत्वा तैः पद्मैः पूजितः शिवः

“ယနေ့ သင်လုပ်ရမည့်အရာက ဤအရာပင် ဖြစ်သည်။ ဤရွှေကို စွန့်လွှတ်ရမည်။” ဟု ဇနီး၏စကားကို ကြားပြီးနောက်၊ သူသည် ထိုကြာပန်းများဖြင့် ရှီဝကို ပူဇော်하였다။

Verse 42

श्रद्धया च सभार्येण जागरं च शिवाग्रतः । कृतं त्वया महाराज भार्यया शिवमंदिरे

ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ဇနီးနှင့်အတူ ရှီဝ၏ရှေ့တွင် ညလုံးပတ်လုံး စောင့်နိုးနေခဲ့သည်။ အို မဟာဘုရင်၊ ဤအရာကို သင်နှင့် သင့်ဇနီးက ရှီဝဘုရားကျောင်း၌ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Verse 43

पुराणश्रवणं जातं तत्र पार्थिवसत्तम । शिवरात्र्यां महाराज पद्मैस्तु पूजितः शिवः

ထိုနေရာ၌ အို ဘုရင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ပုရာဏာတရားတော် ဖတ်ကြားခြင်းကို နားထောင်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ရှီဝရာထရီနေ့တွင် အို မဟာဘုရင်၊ ရှီဝကို ကြာပန်းများဖြင့် ပူဇော်ခဲ့သည်။

Verse 44

केदारस्याग्रतो भक्त्या रात्रौ जागरणं तथा । कृतं त्वया महाराज एकाग्रेण च चेतसा

ဘက္တိဖြင့် ကေဒါရ၏ရှေ့တွင်လည်း ညလုံးပတ်လုံး စောင့်နိုးနေခဲ့သည်။ အို မဟာဘုရင်၊ သင်သည် စိတ်ကို တစ်ချက်တည်း စူးစိုက်၍ ထိုအမှုကို ပြုခဲ့သည်။

Verse 46

ततः कालांतरेणैव कालधर्मं गतो भवान् । भार्येयं च त्वया सार्धं संप्रविष्टा हुताशनम्

ထို့နောက် အချိန်ကာလတစ်ခုကြာပြီးနောက် သင်သည် ကာလ၏ဓမ္မကို တွေ့ကြုံကာ (ကွယ်လွန်) သွား၏။ ဤဇနီးသည်လည်း သင်နှင့်အတူ ဟုတားရှန မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။

Verse 47

ततो जाता महाराज दशार्णाधिपतेः सुता । वैदेहे नगरे राजा जातस्त्वं पार्थिवोत्तम

ထို့နောက် မဟာရာဇာ၊ ဒဿာဏာ၏ အုပ်စိုးရှင်ထံ၌ သမီးတော်တစ်ပါး မွေးဖွားလာ၏။ သင်သည်လည်း အုပ်စိုးရှင်တို့အနက် အမြတ်ဆုံးဖြစ်ကာ ဝိဒေဟ နဂရ၌ ဘုရင်အဖြစ် မွေးဖွားလာ၏။

Verse 48

अजपाल इति ख्यातो नाम्ना च धरणीतले । सर्वेषां प्राणिनां त्वं च वल्लभो नृपसत्तम

မြေပြင်ပေါ်၌ သင်သည် “အဇပါလ” ဟူသော နာမဖြင့် ကျော်ကြား၏။ နရပသတ္တမ၊ သင်သည် သတ္တဝါအားလုံး၏ ချစ်ခင်အလွန်ခံရသူ ဖြစ်၏။

Verse 49

एतस्मात्कारणाज्जाता भार्येयं प्राणसंमता । भूयोऽपि तव संजाता यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ဤအကြောင်းကြောင့်ပင် အသက်တန်ဖိုးတူ ချစ်မြတ်နိုးရသော ဤဇနီးသည် မွေးဖွားလာ၏။ သင်က မေးမြန်းသကဲ့သို့၊ နောက်တစ်ဖန်လည်း သင်နှင့် ဆက်နွယ်လာပြန်၏။

Verse 50

तस्य देवस्य माहात्म्यात्केदारस्य महीपतेः । राज्यं ते सुखदं नृणां तथा निहतकण्टकम्

မြေရှင်မင်း၊ ကေဒါရ ဟူသော ထိုဒေဝ၏ မဟာတန်ခိုးကြောင့် သင်၏နိုင်ငံသည် လူတို့အတွက် ချမ်းသာသုခ၏ အရင်းအမြစ် ဖြစ်လာပြီး အနှောင့်အယှက်နှင့် ရန်သူတို့ (ဆူးများ) ကို ဖျက်ဆီးနိုင်ခဲ့၏။

Verse 51

प्राप्तं त्वया महाराज केदारस्य प्रसादतः । येन त्वं सैन्यहीनोऽपि पृथिवीं परिरक्षसि

အို မဟာရာဇာ၊ ဤအရာကို သင်ရရှိခြင်းမှာ ကေဒါရ၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုကျေးဇူးတော်ကြောင့် သင်သည် စစ်တပ်မရှိသော်လည်း မြေကြီးကို ကာကွယ်နိုင်၏။

Verse 52

पुलस्त्य उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स राजा विस्मयान्वितः । गमनाय मतिं चक्रे केदारं प्रति भूमिपः

ပုလஸ္တျက ပြောသည်။ ထိုစကားကို ကြားသော် ရာဇာသည် အံ့ဩခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်၍ ကေဒါရသို့ သွားရန် စိတ်ကူးဆုံးဖြတ်ကာ ထွက်ခွာရန် အကြံပြု၏။

Verse 53

स गत्वा पर्वते रम्ये पूजयित्वा च तं विभुम् । शिवरात्रिपरः सम्यग्वर्षेवर्षे बभूव ह

သူသည် လှပသော တောင်သို့ သွားရောက်ကာ ထိုအရှင်မြတ်ကို ပူဇော်ပြီးနောက်၊ ရှိဝရာထရီကို အလွန်သဒ္ဓါဖြင့် လိုက်နာကာ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း မှန်ကန်စွာ ကျင့်သုံးလေ၏။

Verse 54

पुत्रं राज्ये च संस्थाप्य ततोऽर्बुदमथागमत् । प्राप्तो मुक्तिं ततो भूयः सभार्यस्तत्प्रभावतः

သားကို နန်းတင်၍ အာဏာကို အပ်နှံပြီးနောက်၊ သူသည် အရ္ဗုဒသို့ ရောက်လာ၏။ ထို့နောက် ကေဒါရ၏ အာနုဘော်ကြောင့် မိဖုရားနှင့်အတူ မောက္ခကို ရရှိလေ၏။

Verse 55

एतत्ते सर्वमाख्यातं केदारस्य महीपते । माहात्म्यं शुभदं नृणां सर्व पापप्रणाशनम्

အို မြေကြီး၏ အရှင်မင်း၊ ကေဒါရ၏ မဟာတန်ခိုးကို သင်အား အကုန်လုံး ရှင်းပြပြီးပြီ။ ၎င်းသည် လူတို့အတွက် မင်္ဂလာပေးသော အကျိုးတရားဖြစ်၍ အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးတတ်၏။

Verse 56

माघफाल्गुनयोर्मध्ये कृष्णपक्षे चतुर्दशी । शिवरात्रिरिति ख्याता भूतलेऽस्मिन्महामते

မာဃနှင့် ဖာလ္ဂုဏ အကြား၊ ကృష్ణပက္ခ၏ ဆယ့်လေးရက်နေ့ကို ဤမြေပြင်ပေါ်တွင် «ရှီဝရာတြီ» ဟု ခေါ်ကြ၏၊ ဉာဏ်ကြီးသူရေ။

Verse 57

तस्यां तु सर्वथा राजन्यात्रां तस्य समाचरेत् । केदारस्य महाराज प्रकुर्यात्पूजनं नृप

ထိုရှီဝရာတြီနေ့၌၊ အို မင်းကြီး၊ မဖြစ်မနေ ယာထရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ကို ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထို့ပြင် အို မဟာမင်း၊ အုပ်စိုးရှင်ရေ၊ ကေဒါရ (Kedāra) ကို ပူဇော်ပွဲ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 58

माघकृष्णचतुर्दश्यां यः कुर्यात्तत्र जागरम् । कृतोपवासो नृपते शिवलोकं स गच्छति

အို မင်းကြီး၊ မာဃလ၏ ကృష్ణပက္ခ ဆယ့်လေးရက်နေ့၌ ထိုနေရာတွင် အုပါဝါသ (အစာရှောင်) ပြု၍ ညလုံးနိုးကြား (ဇာဂရ) နေသူသည် ရှီဝလောကသို့ ရောက်၏။

Verse 59

स्नात्वा गंगासरस्वत्योः संगमे सर्वकामदे । ये प्रपश्यन्ति केदारं ते यास्यंति परां गतिम्

ဆန္ဒအားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းပေးသော ဂင်္ဂါနှင့် သရஸဝတီ တို့၏ ဆုံရာ၌ ရေချိုးပြီးနောက်၊ ကေဒါရကို မြင်ဖူးသူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဂတိသို့ ရောက်ကြ၏။

Verse 60

कुण्डे केदारसंज्ञे यः प्रपिबेद्विमलं जलम् । सप्तपूर्वान्सप्त परान्पूर्वजांस्तारयेत्तु सः

ကေဒါရဟု ခေါ်သော ကုဏ္ဍမှ သန့်ရှင်းကြည်လင်သော ရေကို သောက်သူသည် မိမိ၏ ဘိုးဘွားများကို ကယ်တင်၏—အရင် ခုနှစ်ဆက်နှင့် နောက် ခုနှစ်ဆက်တိုင်အောင်။

Verse 61

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं भक्त्या परमया नृप । सोऽपि पापैर्विमुच्येत केदारस्य प्रभावतः

အို မင်းကြီး၊ ဤအကြောင်းကို နေ့စဉ် အမြင့်မြတ်သော ဘက္တိဖြင့် နားထောင်သူသည် ကေဒါရ၏ အာနုဘော်ကြောင့် အပြစ်များမှ လွတ်မြောက်ရ၏။