Adhyaya 1

Verse 1

व्यास उवाच । ओंनमोनंताय सूक्ष्माय ज्ञानगम्याय वेधसे । शुद्धाय विश्वरूपाय देवदेवाय शंभवे

ဗျာသ မိန့်တော်မူ၏— အောံ၊ အနန္တ အဆုံးမရှိသူ၊ သေးငယ်နူးညံ့၍ ဉာဏ်တရားဖြင့် သိမြင်နိုင်သူ၊ ဖန်ဆင်းရှင် ဝေဓသ၊ သန့်ရှင်းသူ၊ စကြဝဠာရုပ်သဏ္ဍာန်ရှိသူ၊ ဒေဝတို့၏ ဒေဝ သမ္ဘုအား နမස්ကာရပါ၏။

Verse 2

ऋषय ऊचुः । कथितो वंशविस्तारो भवता सोमसूर्ययोः । मन्वंतराणि सर्वाणि सृष्टिश्चैव पृथग्विधा

ရိရှီတို့ မေးလျှောက်ကြသည်— သင်သည် လနှင့် နေရောင်၏ မျိုးဆက်အဆက်ဆက်ကို အသေးစိတ် ဟောကြားပြီးပြီ၊ ထို့ပြင် မန္ဝန္တရ အားလုံးနှင့် ဖန်ဆင်းခြင်း၏ နည်းလမ်းမျိုးစုံကိုလည်း ခွဲခြားဖော်ပြခဲ့ပါသည်။

Verse 3

अधुना श्रोतुमिच्छामस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कानि तीर्थानि पुण्यानि भूतलेऽस्मिन्महामते

ယခုအခါ တီရ္ထများ၏ အမြင့်မြတ်သော မဟာတန်ခိုးကို ကြားနာလိုပါသည်။ အို ပညာရှိကြီး၊ ဤမြေပြင်ပေါ်၌ အထူးကောင်းကျိုးပေးသော ပုဏ္ဏတီရ္ထများသည် မည်သို့နည်း?

Verse 4

सूत उवाच । नाना तीर्थानि लोकेऽस्मिन्येषां संख्या न विद्यते । तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटिश्च तेषां संख्या कृता पुरा

စူတက ပြောသည်။ ဤလောက၌ တီရ္ထများ များစွာရှိ၍ အရေအတွက်ကို တိတိကျကျ မသိနိုင်။ သို့သော် ရှေးကာလတွင် သုံးကုဋိနှင့် ထပ်တိုး တစ်ဝက်ကုဋိဟု ရေတွက်ထားခဲ့သည်။

Verse 5

क्षेत्राणि सरितश्चैव पर्वताश्च नदा स्तथा । ऋषीणां तपसो वीर्यान्माहात्म्यं परमं गताः

သန့်ရှင်းသော က్షೇತ್ರများ၊ မြစ်များ၊ တောင်များနှင့် ချောင်းများသည်လည်း ရှိကြ၏။ ဥပုသ်တပသ (tapas) ပြုသော ရှင်ရသီတို့၏ အာနုဘော်ကြောင့် အမြင့်ဆုံး မဟာဂုဏ်သတင်းနှင့် သန့်ရှင်းမှုကို ရရှိကြသည်။

Verse 6

तेषां मध्येऽर्बुदोनाम सर्वपापहरोऽनघः । अस्पृष्टः कलिदोषेण वसिष्ठस्य प्रभावतः

ထိုတီရ္ထများအနက် အရ္ဗုဒ (Arbuda) ဟု အမည်ရသော သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သည့် တောင်တော်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသော အနာဃ (အမဲမရှိ) ဖြစ်၍ ဝသိဋ္ဌ (Vasiṣṭha) ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ကလိယုဂ၏ အညစ်အကြေးမထိခိုက်။

Verse 7

पुनंति सर्वतीर्थानि स्नानदानादिकैर्यथा । अर्बुदो दर्शनादेव सर्वपापहरो नृणाम्

တီရ္ထအားလုံးသည် ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း စသဖြင့် သန့်စင်ပေးသကဲ့သို့၊ အရ္ဗုဒ (Arbuda) သည် ဒർശန (မြင်ဖူးခြင်း) တစ်ခုတည်းဖြင့်ပင် လူတို့၏ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေးသည်။

Verse 8

ऋषय ऊचुः । किं प्रमाणोऽर्बुदो नाम कस्मिन्देशे व्यवस्थितः । कथं वासिष्ठमाहात्म्यात्प्रथितो धरणीतले

ရသေ့တို့က မေးလျက်ဆိုကြသည်။ «အာဗုဒ (Arbuda) ဟုခေါ်သောနေရာ၏ အတိုင်းအတာနှင့် အကျယ်အဝန်းသည် မည်မျှနည်း။ မည်သည့်ဒေသတွင် တည်ရှိသနည်း။ ဝသိဋ္ဌ (Vasiṣṭha) မဟာတပသ၏ ဂုဏ်မဟာတရားကြောင့် ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် မည်သို့ နာမကျော်ကြားလာသနည်း»

Verse 9

कानि तीर्थानि मुख्यानि ह्यर्बुदे संति पर्वते । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

«အာဗုဒတောင်ပေါ်တွင် အဓိက တီရ္ထ (tīrtha) များသည် မည်သည့်နေရာများနည်း။ အကြောင်းအရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်ဝင်စားမှုသည် အလွန်ကြီးမားပါသည်»

Verse 10

सूत उवाच । अहं च संप्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । अर्बुदस्य द्विजश्रेष्ठा माहात्म्यं च यथा श्रुतम्

စူတက ပြောသည်။ «ယခု ငါသည် အပြစ်ပျောက်ကင်းစေသော ပုံပြင်တရားကို—အာဗုဒ၏ မဟာတရားဂုဏ်ကို—အို ဒွိဇအထူးမြတ်တို့၊ ငါကြားသိထားသမျှအတိုင်း ပြောကြားမည်»

Verse 11

वसिष्ठो नाम देवर्षिः पितामहसमुद्भवः । स पूर्वं भूतलं प्राप्तस्तपस्तेपे सुदारुणम्

ဝသိဋ္ဌ (Vasiṣṭha) ဟုအမည်ရသော ဒေဝရသေ့တစ်ပါးရှိ၏။ သူသည် ပိတామဟ (ဗြဟ္မာ) မှ ပေါက်ဖွားသူဖြစ်၏။ ရှေးကာလတွင် သူသည် ကမ္ဘာမြေသို့ ရောက်လာကာ အလွန်ပြင်းထန်သော တပသ (austerities) ကို ကျင့်ဆောင်ခဲ့၏

Verse 12

नियतो नियताहारः सर्वभूतहिते रतः । वर्षास्वाकाशवासी च हेमंते सलिलाशयः

သူသည် စည်းကမ်းတကျရှိ၍ အစာအဟာရကို တိုင်းတာစားသောက်ကာ သတ္တဝါအားလုံး၏ အကျိုးအတွက် အမြဲတမ်း စိတ်ထားတော်မူ၏။ မိုးရာသီတွင် မိုးကာမရှိ အဖွင့်မိုးအောက်၌ နေထိုင်ပြီး ဆောင်းရာသီတွင် ရေထဲ၌ တည်နေ၏

Verse 13

पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे जपहोमपरायणः । केनचित्त्वथ कालेन तस्य धेनुः पयस्विनी । नंदिनीति सुविख्याता सा वै कामदुघा शुभा

နွေရာသီ၌ သူသည် ပဉ္စာဂ္နိတပသ (မီးငါးပါးတပသ) ကိုကျင့်၍ ဂျပ (မန္တရရွတ်) နှင့် ဟောမ (မီးပူဇော်) တို့၌ အလွန်အမင်းအာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ အချိန်အနည်းငယ်ကြာသော် နို့ပေးသော နွားတစ်ကောင်ကိုရ၍ “နန္ဒိနီ” ဟုကျော်ကြားကာ ကာမဓေနုကဲ့သို့ ဆုတောင်းပြည့်စုံစေသော မင်္ဂလာနွားဖြစ်၏။

Verse 14

सा कदाचिद्धरापृष्ठे भ्रममाणा तृणाशया । पतिता दारुणे श्वभ्रे अगाधे तिमिरावृते

တစ်ခါတစ်ရံ မြေပြင်ပေါ်တွင် မြက်ရှာကာ လှည့်လည်နေစဉ်၊ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ချိုင့်ဝှမ်းထဲသို့ ကျသွား၏—အလွန်နက်ရှိုင်းပြီး အမှောင်ဖုံးလွှမ်းနေသည်။

Verse 15

एतस्मिन्नेव काले तु भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः । अस्तं गतो न संप्राप्ता नंदिनी मुनिसत्तमाः

ထိုအချိန်တည်းမှာပင် တောက်ပသောရောင်ခြည်ပိုင်ရှင် ဘဂဝန်နေမင်းသည် ဝင်ရိုးသို့ ကျသွားပြီး၊ သို့သော် နန္ဒိနီသည် မပြန်လာသေးပါ၊ အို မုနိအမြတ်တို့။

Verse 16

तस्याः क्षीरेण नित्यं स सायं प्रातर्द्विजो मुनिः । करोति होममग्नौ हि सुसमिद्धे जितव्रतः

သူမ၏နို့ဖြင့် နေ့စဉ် ထိုဒွိဇမုနိသည် မီးကောင်းကောင်းတောက်လောင်နေသော အဂ္နိ၌ ညနေခင်းနှင့် မနက်ခင်း နှစ်ကြိမ်လုံး ဟောမကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ဝရတ (သစ္စာကတိ) ကို တည်ကြည်စွာ ထိန်းသိမ်းသူဖြစ်၏။

Verse 17

अथ चिंतापरो विप्रः प्रायश्चित्तभयाद्ध्रुवम् । वीक्षांचक्रे वने तस्मिन्समेषु विषमेषु च

ထို့နောက် ဗြာဟ္မဏသည် စိတ်ပူပန်လွန်ကဲ၍—ပရాయရှ္စိတ္တ (အပြစ်ဖြေ) ကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် မလွဲမသွေ—ထိုတောအတွင်း မြေပြန့်နေရာများနှင့် ခက်ခဲကြမ်းတမ်းသောနေရာများအားလုံးတွင် လိုက်လံရှာဖွေ하였다။

Verse 18

स तच्छ्वभ्रमथासाद्य भूंभारावमथाशृणोत् । तां प्रोवाच मुनिश्रेष्ठः कथं त्वं पतिता शुभे

သူသည် ထိုတွင်းသို့ ရောက်လျှင် အလွန်ကျယ်လောင်သော ဟိန်းသံကို ကြားရ၏။ မုနိအမြတ်က နတ်ကောင်းမိန်းမအား «အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်သည် မည်သို့ ဤနေရာသို့ ကျသွားသနည်း» ဟု မေး၏။

Verse 19

अहं होमस्य चोद्वेगान्निःसृतस्त्वामवेक्षितुम् । साऽब्रवीद्भक्षमाणाहं विप्रर्षे तृणवांछया

သူက «ဟောမပူဇာအတွက် စိုးရိမ်၍ သင့်ကို ကြည့်ရှုရန် ထွက်လာခဲ့သည်» ဟု ဆို၏။ နាងက «အို ဗြာဟ္မဏ-မုနိ၊ ငါသည် မြက်ကိုလိုလား၍ စားကျက်နေစဉ်…» ဟု ပြန်ဆို၏။

Verse 20

पतितात्र विभो त्राहि कृच्छ्रादस्मात्सुदुःसहात् । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिर्ध्यान मास्थितः

«ငါ ဤနေရာ၌ ကျသွားပြီ—အို အရှင်၊ မခံနိုင်လောက်သော ဒုက္ခကျပ်တည်းမှုမှ ငါ့ကို ကယ်တင်ပါ» ဟု နាងဆို၏။ ထိုစကားကို ကြားသော် မုနိသည် သမာဓိသို့ ဝင်၏။

Verse 21

सरस्वतीं समादध्यौ नदीं त्रैलोक्यपावनीम् । सा ध्याता मनसा तेन मुनिना तत्र तत्क्षणात्

သူသည် သုံးလောကကို သန့်စင်ပေးသော မြစ်သမီး စရஸဝတီကို သမာဓိဖြင့် အာရုံပြု၏။ မုနိက စိတ်ဖြင့် ထိုသို့ အာရုံပြုသည့် ခဏတစ်ခဏ၌ပင် နាងသည် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။

Verse 22

श्वभ्रं तत्पूरयामास समंताद्विमलैर्जलैः । परिपूर्णं ततः श्वभ्रे निष्क्रांता नंदिनी तदा

နាងသည် ထိုတွင်းကို အရပ်ရပ်မှ သန့်ရှင်းသော ရေများဖြင့် ဖြည့်တင်း၏။ ထိုတွင်း ရေပြည့်သွားသောအခါ နန္ဒိနီသည် ထိုနေရာမှ ထွက်ပေါ်လာ၏။

Verse 23

संहृष्टा मुनिना सार्द्धं ययावाश्रमसम्मुखम्

ဝမ်းမြောက်စိတ်ဖြင့် သူမသည် မုနိနှင့်အတူ အာရှရမ်ဘက်သို့ သွားလေ၏။

Verse 24

स दृष्ट्वा श्वभ्रमध्यं तं गंभीरं च महामुनिः । चिंतयामास मेधावी श्वभ्रस्यैव प्रपूरणे

နက်ရှိုင်းသော ချိုင့်ဝှမ်းကို မြင်သော် မဟာမုနိသည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် ထိုချိုင့်ကို မည်သို့ဖြည့်ခဲ့သနည်းဟု စဉ်းစားလေ၏။

Verse 25

तस्य चिंतयतो विप्रा बुद्धिरेषोदपद्यत । आनीय पर्वतं मुक्त्वा श्वभ्रमेतत्प्रपूर्यते । तस्माद्गच्छाम्यहं शीघ्रं हिमवन्तं नगोत्तमम्

သူ စဉ်းစားနေစဉ်၊ အို ဘြာဟ္မဏတို့၊ ဤဆုံးဖြတ်ချက် ပေါ်လာ၏—“တောင်တစ်လုံးကို ယူလာ၍ ချထားလျှင် ဤကြောက်မက်ဖွယ် ချိုင့်ကို ဖြည့်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် အမြန် ဟိမဝန်တောင်—တောင်တို့၏ အထွဋ်—သို့ သွားမည်” ဟု။

Verse 26

स एव पर्वतं चात्र प्रेषयिष्यति भूधरः । येन स्यात्परिपूर्णं च श्वभ्रमेतन्महात्मना

တောင်ကို ထမ်းဆောင်သော ဟိမဝန်မဟာဘူဓရသည် ဤနေရာသို့ တောင်တစ်လုံးကို ပို့လိမ့်မည်။ ထိုမဟာတမ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဤချိုင့်သည် ပြည့်စုံလိမ့်မည်။

Verse 27

ततो जगाम स मुनिर्हिमवन्तं नगोत्तमम् । दृष्ट्वा वसिष्ठमायांतं हिम वान्हृष्टमानसः । अर्घ्यपाद्यादिसंस्कारैः संपूज्य इदमब्रवीत्

ထို့နောက် မုနိသည် တောင်တို့၏ အထွဋ် ဟိမဝန်သို့ သွားလေ၏။ ဝသိဋ္ဌ ရောက်လာသည်ကို မြင်သော် ဟိမဝန်သည် စိတ်ရွှင်လန်း၍ အရ္ဃျ၊ ပါဒျ စသည့် ပူဇော်ပဏာများဖြင့် ကောင်းစွာ ပူဇော်ကာ ဤသို့ ပြောလေ၏။

Verse 28

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सफलं मेऽद्य जीवितम् । यद्भवान्मे गृहे प्राप्तः पूज्यः सर्वदिवौकसाम्

အို မုနိမြတ်ကြီး၊ ကြိုဆိုပါ၏။ ယနေ့ ကျွန်ုပ်၏အသက်တာသည် အကျိုးသီးပွင့် ဖြစ်လာပါပြီ၊ ကောင်းကင်ဘုံရှိ ဒေဝတားတို့ကပင် ဂုဏ်ပြုကြသော သင်သည် ကျွန်ုပ်အိမ်သို့ ရောက်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 29

ब्रूहि कार्यं मुनिश्रेष्ठ अपि जीवितमात्मनः । नूनं तुभ्यं प्रदास्यामि नियोगो दीयतां मम

အို မုနိမြတ်ကြီး၊ သင်၏ကိစ္စကို ပြောပါ—ကျွန်ုပ်၏အသက်ကိုပင် ဆိုင်လျှင်လည်း။ အမှန်တကယ် ကျွန်ုပ်သည် သင့်အား ပေးအပ်မည်၊ ကျွန်ုပ်အပေါ် သင်၏အမိန့်ကို ချမှတ်ပါ။

Verse 30

वसिष्ठ उवाच । ममाश्रमस्य सांनिध्ये श्वभ्रमस्ति सुदारुणम् । अगाधं नन्दिनी तत्र पतिता धेनुरुत्तमा

ဝသိဋ္ဌက ပြောသည်—“ကျွန်ုပ်၏အာရှရမ်အနီးတွင် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ် ချောက်ကမ်းပါးတစ်ခု ရှိသည်။ ထိုအနက်မတိုင်းနိုင်သော အပေါက်ထဲသို့ နန္ဒိနီ ဟူသော အထူးမြတ်သော နွားမ တစ်ကောင် ကျသွားခဲ့သည်။”

Verse 31

यत्नादाकर्षिता तस्माद्भूयः पतनजाद्भयात् । तवांतिकमनुप्राप्तो नान्यो योग्यो महीपतिः

ကြိုးစားအားထုတ်၍ ထိုနေရာမှ ဆွဲတင်ခဲ့သော်လည်း ထပ်မံကျသွားမည်ကို ကြောက်ရွံ့သဖြင့် သင့်ထံသို့ ကျွန်ုပ်လာရောက်ခဲ့သည်။ ဤကိစ္စအတွက် သင့်တော်သော တောင်တန်းအရှင် အခြားမရှိပါ။

Verse 32

तस्मात्कञ्चिन्नगश्रेष्ठं तत्र प्रेषय भूधरम् । येन तत्पूर्यते श्वभ्रं भृशं प्रेषय तादृशम्

ထို့ကြောင့် အို တောင်တန်းတို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ထိုနေရာသို့ တောင်ထုတစ်ခုကို စေလွှတ်ပါ၊ ထိုချောက်ကို ပြည့်စုံစေရန်။ ထိုသို့ အင်အားကြီးသော တစ်ခုကို မနှောင့်နှေးဘဲ စေလွှတ်ပါ။

Verse 33

हिमवानुवाच । किंप्रमाणं मुने श्वभ्रं विस्तारायामतो वद । तत्प्रमाणं नगं कंचित्प्रेषयामि विचिंत्य च

ဟိမဝန်က မိန့်တော်မူသည်— «အို မုနိ၊ ချောက်ကမ်းပါး၏ အတိုင်းအတာကို ပြောပါ။ အကျယ်နှင့် အလျားကို ဆိုပါ။ စဉ်းစားပြီးနောက် ထိုအတိုင်းအတာနှင့် ကိုက်ညီသော တောင်တစ်လုံးကို ငါ ပို့မည်»။

Verse 34

वसिष्ठ उवाच । द्विसहस्रं तु दैर्घ्येण विस्तरेण त्रिसहस्रकम् । न संख्या विद्यतेऽधस्तात्तस्य पर्वतसत्तम

ဝသိဋ္ဌက မိန့်တော်မူသည်— «အလျားမှာ နှစ်ထောင်၊ အကျယ်မှာ သုံးထောင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် အောက်ဘက်၌တော့ အနက်ကို ရေတွက်မရနိုင်ပါ၊ အို တောင်တို့၏ အမြတ်ဆုံးရေ»။

Verse 35

हिमवानुवाच । कथं तेन प्रमाणेन सञ्जातो विवरो महान् । अभूत्कौतूहलं तेन सर्वं विस्तरतो वद

ဟိမဝန်က မိန့်တော်မူသည်— «ထိုအတိုင်းအတာအရ ချောက်ကြီးသည် မည်သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသနည်း။ ထိုကြောင့် ငါ စိတ်ဝင်စားကာ သိလိုသည်—အရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောပါ»။