Adhyaya 31

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । रक्तानुबन्धं वै गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मुच्यते ब्रह्महत्यया

ပုလတ္စျာက မိန့်တော်မူ၏— «သုံးလောကလုံးတွင် ကျော်ကြားသော ရက္တာနုဗန္ဓ တီရ္ထသို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာ၌ လူတစ်ယောက်က သင့်လျော်စွာ ရေချိုးလျှင် ဘြဟ္မဟတ္ယာ (ဗြာဟ္မဏသတ်မှု) အပြစ်မှ အပြည့်အဝ လွတ်မြောက်၏»။

Verse 2

पुराऽसीत्पार्थिवोनाम इंद्रसेनो महीपतिः । तस्याऽसीत्सुप्रिया भार्या सुनन्दानाम भामिनी । पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युः प्रिये स्थिता

ရှေးကာလ၌ အိန္ဒြစေန ဟူသော မင်းတစ်ပါးရှိ၍ မြေပြင်၏ အရှင်ဖြစ်၏။ သူ၏ အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော မိဖုရားမှာ စုနန္ဒာ အမည်ရှိသော မိန်းမမြတ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ပတိဗြတ (ခင်ပွန်းသစ္စာ) ကိုစောင့်ထိန်းကာ ခင်ပွန်းကို အသက်တမျှ ထား၍ အမြဲတမ်း ခင်ပွန်းနှစ်သက်ရာ၌ တည်နေ၏။

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य स राजा सपरिग्रहः । परदेशं गतो हंतुं शत्रुसंघं दुरासदम्

ထိုနောက် အချိန်တစ်ခါ၌ ထိုမင်းသည် အဖော်အပါနှင့် စစ်ရေးပစ္စည်းများကို ယူဆောင်ကာ နိုင်ငံခြားသို့ ထွက်ခွာ၍ အနိုင်ယူရန်ခက်ခဲသော ရန်သူတပ်စုကို ဖျက်ဆီးရန် သွားလေ၏။

Verse 4

तं निहत्य धनं भूरि गृहीत्वा प्रस्थितो गृहम् । ततोऽग्रे प्रेषयामास स दूतं कृत्रिमं नृप

သူတို့ကို သတ်ဖြတ်ပြီး ငွေကြေးဥစ္စာအများအပြားကို သိမ်းယူကာ မင်းသည် အိမ်သို့ ပြန်ရန် ထွက်ခွာလေ၏။ ထို့နောက် မင်းသည် အရှေ့တန်းသို့ အတုလုပ်ထားသော သံတမန်တစ်ဦးကို ကြိုတင်စေလွှတ်လေ၏။

Verse 5

सुनन्दां ब्रूहि गत्वा त्वमिन्द्रसेनो हतो रणे । तदाकारस्ततो लक्ष्यः पातिव्रत्ये ममाज्ञया

“သင် သွား၍ စုနန္ဒာအား ‘အင်ဒြစေနာသည် စစ်မြေပြင်၌ သေဆုံးသွားပြီ’ ဟု ပြောပါ။ ထို့နောက် ငါ၏ အမိန့်အရ သူမ၏ အခြေအနေ—ဇနီးသစ္စာတရား—ကို စောင့်ကြည့်လော့။”

Verse 6

यदि सा निश्चयं गच्छेन्मरणं प्रति भामिनी । तदा रक्ष्या प्रयत्नेन वाच्यं हास्यं ममोद्भवम्

အကယ်၍ ထိုမိန်းမသည် သေခြင်းသို့ သွားရန် ဆုံးဖြတ်လျှင်၊ အားထုတ်၍ ကာကွယ်ရမည်။ ထို့ပြင် ငါမှ ထွက်ပေါ်သော ရယ်မောစေသည့် စကားများကို ပြော၍ သူမ၏ စိတ်ကို လှည့်ပါ။

Verse 7

एवमुक्तो गतो दूतस्तत्क्षणान्नृपसत्तम । तस्यै निवेददामास यदुक्तं तेन भूभुजा

ဤသို့ အမိန့်ခံရသော သံတမန်သည် ချက်ချင်း ထွက်သွားလေ၏၊ အို မင်းတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသော မင်းကြီး။ ထိုနောက် ထိုဘုရင်က ပြောခဲ့သမျှကို သူမထံ တိတိကျကျ တင်ပြလေ၏။

Verse 8

अथ तस्य वचः श्रुत्वा सुनंदा चारुहासिनी । गतप्राणा नृपश्रेष्ठ पतिप्राणा महासती

သူ၏စကားကိုကြားသော် စုနန္ဒာသည် ချိုမြိန်စွာပြုံးလျက်—အို မင်းမြတ်—အသက်ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထိုမဟာသတီသည် မိမိအသက်ရှူသက်တမ်းကိုပင် ခင်ပွန်းတော်အဖြစ်ထားသူဖြစ်၏။

Verse 9

यस्मिन्काले मृता सा तु सुनन्दा शीलमंडना । तस्मिन्काले नृपः सोऽपि तत्पापेन समाश्रितः

စီလသီလဖြင့်အလှဆင်ထားသော စုနန္ဒာ သေဆုံးသည့်အချိန်တည်းကပင် ထိုအချိန်တူတူမှာ မင်းကြီးလည်း ထိုအပြစ်ကြောင့် ဖမ်းဆီးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်လာ၏။

Verse 10

अथापश्यद्द्वितीयां स च्छायां गात्रस्य चोपरि । तथा गुरुतरं कायं सालस्यं समपद्यत

ထို့နောက် မိမိကိုယ်ခန္ဓာပေါ်၌ ဒုတိယအရိပ်တစ်ခုကို မြင်ရ၏။ ထို့ပြင် ကိုယ်ခန္ဓာသည် ပို၍လေးလံလာကာ ပျင်းရိမောပန်းသော မူးဝေမှုအခြေအနေသို့ ကျရောက်၏။

Verse 11

तेजोहीनं सुदुर्गंधि विवर्णं नृपसत्तम । अथ प्राप्तो गृहं राजा श्रुत्वा भार्यासमुद्भवम्

တောက်ပမှုကင်း၍ အနံ့ဆိုးကာ အရောင်ဖျော့သွားသော—အို မင်းမြတ်—ထို့နောက် မင်းကြီးသည် မိဖုရားနှင့်ပတ်သက်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသည့်အကြောင်းကို ကြားသိပြီး အိမ်တော်သို့ ပြန်ရောက်လာ၏။

Verse 12

विनाशं दुःखशोकार्तः करुणं पर्यदेवयत् । स ज्ञात्वा पापमात्मानं स्त्रीहत्यासुविदूषितम्

ဒုက္ခနှင့်ဝမ်းနည်းခြင်းကြောင့် နာကျင်လျက် ပျက်စီးခြင်းအကြောင်းကို ကရုဏာဖြင့် ငိုကြွေးလေ၏။ မိမိကိုယ်ကို အပြစ်ရှိသူဟု သိမြင်ကာ မိန်းမသတ်မှုကြောင့် အလွန်အမင်း အညစ်အကြေးကပ်နေသည်ဟု ခံစားရ၏။

Verse 13

ब्राह्मणानां समादेशात्तथा यात्रापरोऽभवत् । कृत्वौर्द्ध्वदैहिकं तस्या लघुमात्र परिग्रहः । वाराणस्यां गतः पूर्वं तत्र दानं ददौ बहु

ဗြာဟ္မဏတို့၏ အမိန့်ညွှန်ကြားချက်အရ သူသည် တီရ္ထယာတရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ကို အလွန်အလေးထားသူ ဖြစ်လာ하였다။ သူမ၏ အုတ်ဓ္ဓဝဒೈဟိက (သင်္ဂြိုဟ်ပြီးနောက် အကျင့်ပူဇော်) ကို ပြုလုပ်ပြီးနောက် ပစ္စည်းအနည်းငယ်သာ ယူဆောင်ကာ အရင်ဆုံး ဝါရာဏသီသို့ သွား၍ ထိုနေရာတွင် ဒါနကို များစွာ ပေးလှူ하였다။

Verse 14

कपालमोचने तीर्थे सर्वपापप्रणाशने । त्रिनेत्रो यत्र निर्मुक्तः पुरा वै ब्रह्महत्यया

ကပာလမောစန တီရ္ထ (အပြစ်အားလုံးကို ဖျက်ဆီးသော သန့်ရှင်းရာနေရာ) တွင်—အတိတ်က သုံးမျက်စိရှင် (တရိနేత్ర) သည် ဗြဟ္မဏသတ်မှု အပြစ် (ဗြဟ္မဟတ္ယာ) မှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည့် နေရာဖြစ်သည်။

Verse 15

तस्य च्छाया द्वितीया सा न नष्टा तत्र भूपते । ततः कनखलं प्राप्तः सुपुण्यं शुद्धिदं नृणाम्

သို့ရာတွင် အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ သူ၏ ဒုတိယ အရိပ်သည် မပျောက်ကွယ်ခဲ့ပါ။ ထို့နောက် လူတို့ကို သန့်စင်ပေးသော အလွန်ပုဏ္ဏားမြတ်သည့် ကနခလ (Kanakhala) သို့ ရောက်하였다။

Verse 16

तथैव पुष्करारण्यं तस्मादमरकण्टकम् । कुरुक्षेत्रं ततो राजन्प्राप्तोऽसौ नृपसत्तमः

ထိုနည်းတူပင် သူသည် ပုෂ္ကရ အရဏ္ယ (ပုရှ္ကရ တော) သို့ သွားပြီး၊ ထိုမှ အမရကဏ္ဍက (Amarakantaka) သို့၊ ထို့နောက် အို မင်းကြီး၊ ထိုမင်းမြတ်သည် ကုရုက္ခေတ္တရ (Kurukṣetra) သို့ ရောက်하였다။

Verse 17

प्रभासं सोमतीर्थं च ततस्तु कृमिजांगले । एकहंसं ततो राजन्पुण्यपारिप्लवं ततः

သူသည် ပရဘာသ (Prabhāsa) နှင့် သောမတီရ္ထ (Somatīrtha) သို့ သွားပြီး၊ ထို့နောက် ကೃမိဇာင်္ဂလ (Kṛmijāṅgala) သို့၊ ထို့နောက် အို မင်းကြီး၊ ဧကဟံသ (Ekahaṃsa) သို့၊ ထို့နောက် ပုဏ္ယပါရိပ္လဝ (Puṇyapāriplava) သို့ သွား하였다။

Verse 18

रुद्रकोटिं विरूपाक्षं ततः पंचनदं नृप । एवमादीनि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । परिभ्रमन्महीपाल परिश्रांतो नराधिपः

ရုဒ္ဒရကိုဋိနှင့် ဝိရူပါက္ရှသို့၊ ထို့နောက် ပဉ္စနဒသို့ အို မင်းကြီး—ဤသို့နှင့် အခြားသော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထများ၊ ပုဏ္ဏသည့် ဘုရားကျောင်းအာရုံများကို လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်။ မြေကိုကာကွယ်သော လူတို့၏ အုပ်စိုးရှင်သည် လှည့်လည်ရင်း ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာ၏။

Verse 19

ततो वर्षसहस्रांते संप्राप्तोऽर्बुदपर्वते । तत्रापश्यन्नरपतिस्तीर्थान्यायतनानि च

ထို့နောက် နှစ်တစ်ထောင် ပြည့်ဆုံးသောအခါ အရ္ဗုဒတောင်သို့ ရောက်ရှိလာ၏။ ထိုနေရာတွင် မင်းကြီးသည် သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထများနှင့် ဘုရားကျောင်းအာရုံများကိုလည်း မြင်တွေ့၏။

Verse 20

तपस्विसंघान्विविधान्ब्राह्मणान्वेदपारगान् । ददौ दानानि बहुशो ब्राह्मणेभ्यो यदृच्छया

သူသည် အခါအားလျော်စွာ အကြိမ်ကြိမ် လှူဒါန်းကာ၊ တပသီအစုအဝေး မျိုးစုံနှင့် ဝေဒကို ကျွမ်းကျင်သိမြင်သော ဗြာဟ္မဏများထံသို့ ဒါနများစွာ ပေးအပ်၏။

Verse 21

प्राप्तो रक्तानुबंधं च तीर्थं तत्रैव पर्वते । तत्र स्नातो विनिष्क्रांतो यावत्पश्यति भूमिपः

ထို့နောက် ထိုတောင်ပေါ်တွင်ပင် ရက္တာနုဗန္ဓ ဟုခေါ်သော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထသို့ ရောက်၏။ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးပြီး ထွက်လာကာ မင်းကြီးသည် မိမိအခြေအနေကို စူးစမ်းသကဲ့သို့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်ရှု၏။

Verse 22

तावन्न दृश्यते च्छाया द्वितीया स्त्रीवधोद्भवा । लघुत्वं सर्वगात्राणि संप्राप्तानि महीपते

ထိုအချိန်အထိ မိန်းမသတ်ခြင်း၏ အပြစ်မှ ပေါက်ဖွားလာသော ဒုတိယအရိပ်သည် မမြင်ရတော့ပေ။ ထို့ပြင် အို မြေရှင်မင်းကြီး၊ ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အားလုံးတွင် ပေါ့ပါးသက်သာမှု ရောက်လာ၏။

Verse 23

विगन्धता प्रणष्टा च तेजोवृद्धिः पराभवत् । ततो हृष्टमना भूत्वा दत्त्वा दानानि भूरिशः । स्तूयमानश्चतुर्दिक्षु बंदिभिः प्रस्थितो गृहम्

သူ၏နံ့ဆိုးသည် ပျောက်ကွယ်သွား၍ တေဇောရောင်ခြည်သည် အလွန်တိုးပွားလာ၏။ ထို့နောက် စိတ်နှလုံးပျော်ရွှင်ကာ အလှူဒါနများကို များစွာပေးလှူပြီး၊ လေးမျက်နှာအရပ်တို့၌ ကြေညာသူတို့၏ ချီးမွမ်းသံကြားလျက် အိမ်သို့ ပြန်ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 24

ततो रक्तानुबंधस्य सोमातिक्रमणं नृप । यावत्करोति राजेन्द्र तावदस्य पुनस्तथा

ထို့နောက် မင်းကြီးရေ၊ သူသည် ဆိုမ (Soma) သောက်သုံးခြင်း၏ စည်းကမ်းကို လွန်ကျူးသည့်အခါတိုင်း၊ မင်းတို့၏အရှင်ရေ၊ လွန်ကျူးနေသမျှကာလတိုင်အောင် ‘ရက္တာနုဗန္ဓ’ အနာဘေးသည် ထိုနည်းတူ ပြန်လည်ကပ်ရောက်လာ၏။

Verse 25

सा च्छाया दृश्यते देहे द्वितीया नृपसत्तम । स एव गन्धो गात्रेषु तेजोहानिश्च सा नृप

မင်းတို့အထဲ အမြတ်ဆုံးရေ၊ ထိုဒုတိယအရိပ်သည် သူ၏ကိုယ်ပေါ်၌ ထပ်မံမြင်ရပြန်၏။ အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတို့၌ ထိုနံ့တူညီစွာ ပြန်လည်ကပ်ရောက်လာပြီး၊ မင်းကြီးရေ၊ သူ၏တေဇောရောင်ခြည်လည်း လျော့နည်းသွား၏။

Verse 26

ततो दुःखाभिसंतप्तो गतस्तत्रैव तत्क्षणात् । रक्तबंधमनुप्राप्तो विपाप्मा सोऽभवत्पुनः

ထို့နောက် ဒုက္ခကြောင့် စိတ်နှလုံးပူလောင်သဖြင့် သူသည် ချက်ချင်း ထိုနေရာသို့ ပြန်သွား၏။ ‘ရက္တာဗန္ဓ’ သို့ ထပ်မံရောက်ရှိသောအခါ သူသည် အပြစ်ကင်းစင်သူအဖြစ် ပြန်လည်ဖြစ်လာ၏။

Verse 27

स ज्ञात्वा तीर्थमाहात्म्यं परं पार्थिवसत्तमः । तत्र दारूणि चाहृत्य चितां कृत्वा ततो नृप । दानं दत्त्वा द्विजाग्रेभ्यः प्रविष्टो हव्यवाहनम्

ထိုပရိသတ်အထဲ အမြတ်ဆုံးသော မင်းသည် ထိုတီရ္ထ (tīrtha) ၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး မဟာတန်ခိုးကို သိမြင်လေ၏။ ထိုနေရာ၌ ထင်းများကို ယူဆောင်လာကာ မီးပုံ (चितာ) ကို တည်ဆောက်ပြီးနောက်၊ မင်းကြီးရေ၊ အမြတ်ဆုံး ဗြာဟ္မဏတို့အား ဒါနပေးလှူကာ ဟဗျဝါဟန (အဂ္နိ) မီးထဲသို့ ဝင်ရောက်လေ၏။

Verse 28

ततो विमानमारुह्य परित्यज्य कलेवरम् । दिव्यमाल्यांबरधरः शिवलोकमुपागमत्

ထို့နောက် သူသည် ဒေဝဗိမာန်ယာဉ်ကို စီးတက်၍ လူ့ကိုယ်ခန္ဓာကို စွန့်ပစ်ကာ၊ ဒိဗ္ဗပန်းမော်လီနှင့် ဒိဗ္ဗဝတ်ရုံများကို ဝတ်ဆင်လျက်၊ ရှိဝလောကသို့ ရောက်သွား하였다။

Verse 29

शिवलोकमनुप्राप्ते तस्मिन्पार्थिवसत्तमे । देवर्षयस्तदा वाक्यमिदमाहुः सुविस्मयात्

ထိုမင်းမြတ်သည် ရှိဝလောကသို့ ရောက်ရှိသွားသောအခါ၊ အံ့ဩခြင်းပြည့်ဝသည့် ဒေဝဋ္ဌရိသီတို့က ထိုစကားကို ထိုအချိန်တွင် ပြောကြား하였다။

Verse 30

तीर्थेभ्यस्तु परं तीर्थमिदं वै पावनं परम् । इन्द्रसेनो ह्यतः पापात्तीर्थसंगाद्व्यमुच्यत

ဤတီရ္ထသည် တီရ္ထအပေါင်းတို့ထက် မြင့်မြတ်သော တီရ္ထအမြတ်တည်း၊ သန့်စင်စေသော အထွတ်အထိပ်ဖြစ်၏။ အင်ဒြစေနသည်လည်း ဤတီရ္ထနှင့် ထိတွေ့ခြင်းကြောင့်ပင် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်하였다။

Verse 31

ततः प्रभृति तत्तीर्थं ख्यातं च धरणीतले । रक्तानां प्राणिनां यस्मादनुबन्धं करोति यत्

ထိုအချိန်မှစ၍ ထိုတီရ္ထသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် ကျော်ကြားလာ၏။ အကြောင်းမူကား သွေးရှိသော သတ္တဝါများ၊ ကိုယ်ခန္ဓာရှိသူတို့နှင့် “ချည်နှောင်မှု” ကို ဖြစ်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 32

रक्तानुबन्धमित्येव तस्मात्तत्कीर्त्त्यते क्षितौ । तत्र सन्तर्प्य वै देवान्यः श्राद्धं कुरुते नृप

ထို့ကြောင့် မြေပြင်ပေါ်တွင် “ရက္တာနုဗန္ဓ” ဟူသော နာမဖြင့်ပင် ချီးကျူးခေါ်ဝေါ်ကြ၏။ အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ ပထမဦးစွာ ဒေဝတাদেরကို ပူဇော်သကာဖြင့် စိတ်ကျေနပ်စေပြီးနောက် သြရာဒ္ဓကို ပြုလုပ်သူမည်သူမဆို—

Verse 33

तत्र संक्रमणे भानोर्यः स्नानं कुरुते नरः । श्रद्धया परया युक्तो मुच्यते ब्रह्महत्यया

ထိုနေရာ၌ နေရောင်၏ သင်္ကြမဏ (နေကူးပြောင်းချိန်) တွင် အမြင့်ဆုံးသော သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးသူသည် «ဗြဟ္မဟတ္တျာ» အပြစ်မှတောင် လွတ်မြောက်၏။

Verse 34

पितृक्षेत्रे गयायां च श्राद्धं यः कुरुते नरः । गयाश्राद्धसमं प्राहुः फलं तस्य महर्षयः

ပိတೃက்ஷೇತ್ರ ဟုကျော်ကြားသော ဂယာ၌ သြရဒ္ဓ (śrāddha) ကို ပြုလုပ်သူ၏ အကျိုးသည် ဂယာ၌ ပြုသော သြရဒ္ဓနှင့် တူညီကြောင်း မဟာရ္ရှီတို့ ကြေညာကြ၏။

Verse 35

चन्द्रसूर्योपरागे वा गोदानं नृपसत्तम । यः करोति नरस्तत्र स कुलान्सप्त तारयेत्

အို မင်းမြတ်တို့အထက်မြတ်ဆုံး၊ ထိုနေရာ၌ လကွယ်/လကြတ် သို့မဟုတ် နေကြတ်အချိန်တွင် နွားကို ဒါနပြုသူသည် မိမိမျိုးရိုး ခုနစ်ဆက်ကို ကယ်တင်နိုင်၏။