Adhyaya 20
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 20

Adhyaya 20

ပုလတ်စျ (Pulastya) သည် လ၏တိုးလျော့ပြောင်းလဲမှု၏ အကြောင်းရင်းနှင့် ပရဘာသ တီရ္ထ၏ သန့်ရှင်းမြတ်နိုးမှုကို ဖော်ပြသည့် သာသနာရေး-ကျင့်ဝတ်ရေး ဇာတ်လမ်းတစ်ပုဒ်ကို ပြောကြားသည်။ ဒက္ခ (Dakṣa) ၏ သမီး ၂၇ ယောက် (အရှွိနီမှ စသော နက္ခတ်များ) ကို စန္ဒြ (Candra) နှင့် လက်ထပ်ပေးသော်လည်း စန္ဒြသည် ရိုဟိဏီ (Rohiṇī) ကိုသာ မျက်နှာသာပေး၍ အခြားသူများကို လျစ်လျူရှုသည်။ သမီးများက ဖခင်ထံ တိုင်ကြားရာ ဒက္ခက မျှတစွာ ဆက်ဆံရန် သတိပေးသည်။ စန္ဒြက ကတိပေးသော်လည်း ထပ်မံလျစ်လျူရှုသဖြင့် ဒက္ခက ဒေါသထွက်ကာ ယက္ခမာ (yakṣmā) ကြောင့် “ခ္ရှယ” (ကျဆင်းပျက်ယွင်းခြင်း) ကို ခံရမည်ဟု ကျိန်စာချသည်။ စန္ဒြသည် အားနည်းပျက်ယွင်းလာသဖြင့် ရှီဝ (Śiva) ထံ သဒ္ဓါဖြင့် ကုသမှုရှာကာ အာရ္ဗုဒ (Arbuda) တွင် တပသ (tapas) ပြု၍ ဒေါသကို ထိန်းချုပ်ကာ ဇပ (japa) နှင့် ဟိုးမ (homa) ကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သည်။ ရှီဝက ဒർശန (darśana) ပေးပြီး ဒက္ခ၏ ကျိန်စာကို တိုက်ရိုက်ဖျက်မရသော်လည်း စည်းကမ်းတကျ ထိန်းညှိနိုင်ကြောင်း မိန့်သည်။ စန္ဒြသည် ဇနီးများအားလုံးကို မျှတစွာ ဆက်ဆံရမည်ဖြစ်ပြီး ထို့ကြောင့် ကృష్ణပက္ခ (kṛṣṇa pakṣa) တွင် လျော့ကာ သုက္လပက္ခ (śukla pakṣa) တွင် တိုးလာမည်ဟု သတ်မှတ်ပေးသည်။ ထို့နောက် စန္ဒြက တီရ္ထအကျိုးကို တောင်းခံရာ တနင်္လာနေ့ (Somavāra) တွင် အထူးသဖြင့် စိုးမ (Soma) သည် ဆက်စပ်/အထွတ်အထိပ် ဖြစ်သည့်အခါ ရေချိုးသူများသည် မြင့်မြတ်သော အခြေအနေများကို ရရှိမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤနေရာတွင် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) နှင့် ပိဏ္ဍဒါန (piṇḍadāna) ပြုလုပ်ခြင်းသည် ဂယာ-ရှရဒ္ဓကဲ့သို့ ဘိုးဘွားများအတွက် မဟာပုဏ္ဏာရစေသည်။ ရှီဝက ဤနေရာကို “ပရဘာသ-တီရ္ထ” ဟု ခေါ်မည်ဟု အတည်ပြုပြီး စန္ဒြသည် ဒက္ခ၏ သမီးများအားလုံးနှင့် မျှတစွာ ပြန်လည်နေထိုင်သည်။

Shlokas

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेत चंद्रेशं प्रभासं नृपसत्तम । प्रभा तत्र पुरा प्राप्ता चंद्रेण सुमहात्मना

ပုလஸ္တျ မိန့်တော်မူ၏— ထို့နောက်၊ အို မင်းမြတ်တို့အနက် အမြတ်ဆုံး၊ ပရဘာသရှိ ခန္ဒြေရှ (Candreśa) သို့ သွားရမည်။ အကြောင်းမူကား ရှေးကာလ၌ မဟာအာတ္မာရှိသော စန္ဒြ (လ) သည် ထိုနေရာတွင် ပရဘာ—ရောင်ခြည်တောက်ပမှုကို ရရှိခဲ့၏။

Verse 2

दक्षस्य कन्यका राजन्सप्तविंशतिसंख्यया । ऊढाश्चंद्रेण ताः सर्वा अश्विनीप्रमुखाः पुरा

ပုလஸ္တျ မိန့်တော်မူ၏— အို မင်းကြီး၊ ဒက္ရှ၏ သမီးများသည် အရေအတွက် နှစ်ဆယ့်ခုနစ် ယောက်ရှိ၏။ ရှေးကာလ၌ အရှွိနီကို အစပြု၍ ထိုသမီးအားလုံးကို စန္ဒြ (လ) နှင့် လက်ထပ်ပေးခဲ့၏။

Verse 3

तासां मध्ये च रोहिण्या सह रेमे स नित्यदा । त्यक्ताः सर्वाश्च चंद्रेण दक्षकन्याः सुदुःखिताः । गत्वा स्वपितरं नत्वा प्राहुरस्राविलेक्षणाः

သူတို့အနက် ရိုဟိဏီနှင့်သာ သူသည် အမြဲတမ်း ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်၏။ ထို့ကြောင့် စန္ဒြက စွန့်ပစ်ထားသဖြင့် ဒက္ရှ၏ သမီးအခြားအားလုံးသည် အလွန်ဝမ်းနည်းကြေကွဲကာ မိမိတို့အဖထံ သွား၍ ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီး မျက်ရည်ဝဲဝဲဖြင့် ပြောကြ၏။

Verse 4

वयं त्यक्ताः प्रजानाथ निर्दोषाः पतिना ततः । शरणं त्वामनुप्राप्ता दुःखेन महतान्विताः

“အို သတ္တဝါတို့၏ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အပြစ်မရှိသော်လည်း ခင်ပွန်းက စွန့်ပစ်ခဲ့ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ကြီးမားသော ဒုက္ခကို ထမ်းဆောင်လျက် သင့်ထံသို့ ခိုလှုံရန် ရောက်လာကြပါသည်။”

Verse 5

गतिर्भव सुरश्रेष्ठ सर्वेषां त्वं हितं कुरु । अस्माकमुपदिश्यैनं चंद्रं च रोहिणीरतम्

အို နတ်တို့တွင် အမြတ်ဆုံးသောအရှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အားကိုးရာဖြစ်ပါစေ။ အားလုံးအတွက် အကျိုးရှိရာကို ပြုပါ။ ရိုဟိဏီကို ချစ်မြတ်နိုးသော စန္ဒြာကို ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ဆုံးမညွှန်ကြားပါ။

Verse 6

पुलस्त्य उवाच । स तासां वचनं श्रुत्वा गतो यत्र निशाकरः । अब्रवीच्च समं पश्य सर्वासु तनयासु मे

ပုလတ်စျာက ဆိုသည်။ သူတို့၏စကားကို ကြားပြီးနောက် ဒက္ခသည် နိသာကရ (လ) ရှိရာသို့ သွားကာ “ငါ့သမီးတို့အားလုံးကို တန်းတူညီမျှ ကြည့်ရှုပါ” ဟု ပြော하였다။

Verse 7

अथ व्रीडासमायुक्तश्चंद्रस्तं प्रत्यभाषत । तव वाक्यं करिष्यामि दक्ष गच्छ नमोस्तु ते

ထို့နောက် အရှက်ရ၍ စန္ဒြာသည် သူ့အား ပြန်လည်ပြောသည်။ “အို ဒက္ခ၊ သင်၏စကားကို ကျွန်ုပ် လိုက်နာမည်။ ယခု သွားပါ၊ သင့်အား နမස්ကာရပါ၏။”

Verse 8

गते दक्षे ततो भूयश्चंद्रमा रोहिणीरतः । त्यक्त्वा च कन्यकाः सर्वाः प्रजापतिसमुद्भवाः

သို့သော် ဒက္ခ ထွက်သွားပြီးနောက် စန္ဒြာသည် ထပ်မံ၍ ရိုဟိဏီကိုသာ ချစ်မြတ်နိုးလာကာ ပရာဇာပတိ (ဒက္ခ) မှ မွေးဖွားသော အခြားသမီးများအားလုံးကို စွန့်ပစ်လိုက်သည်။

Verse 9

अथ गत्वा पुनः सर्वा दक्षमूचुः सुदुःखिताः । न कृतं तव वाक्यं वै चंद्रेणैव दुरात्मना

ထို့နောက် အလွန်ဝမ်းနည်းကြသော သူတို့အားလုံးသည် ဒက္ခထံသို့ ထပ်မံသွားကာ “အမှန်တကယ်ပင် စိတ်ဆိုးသော စန္ဒြာသည် သင်၏အမိန့်ကို မလိုက်နာခဲ့ပါ” ဟု ပြောကြသည်။

Verse 10

दौर्भाग्यदुःखसंतप्ता मरिष्याम न संशयः । अनेन जीवितेनापि मरणं निश्चयं भवेत्

ကံဆိုးမှုနှင့် ဝမ်းနည်းဒုက္ခတို့ကြောင့် မီးလောင်သကဲ့သို့ ပူပန်နေရ၍ ငါတို့ သေမည်—သံသယမရှိ။ ဤအသက်ရှိနေသော်လည်း သေခြင်းသာ အမှန်တကယ် သေချာသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။

Verse 11

पुलस्त्य उवाच । अथ रोषसमायुक्तो दक्षो गत्वाऽब्रवीद्विधुम् । मम वाक्यं त्वया चंद्र यस्मात्पाप कृतं न हि

ပုလஸ္တျက ပြောသည်။ ထို့နောက် ဒက္ခသည် ဒေါသပြင်းထန်စွာဖြင့် ဗိဓု (လ) ထံသို့ သွားကာ ပြောလေသည်—“အို ခန္ဒြာ၊ ငါ၏ အမိန့်ကို မလိုက်နာခဲ့သဖြင့်—အို အပြစ်ရှိသူ…”

Verse 12

क्षयमेष्यसि तस्मात्त्वं यक्ष्मणा नास्ति संशयः । एवं दत्त्वा ततः शापं गतो दक्षः स्वमालयम्

“ထို့ကြောင့် သင်သည် ယက္ခမာ (စားလောင်ရောဂါ) ကြောင့် ချွတ်ယွင်းပျက်စီးမည်—သံသယမရှိ” ဟု ဆို၍ ထိုကျိန်စာကို ပေးပြီးနောက် ဒက္ခသည် မိမိအိမ်တော်သို့ ပြန်သွားလေသည်။

Verse 13

यक्ष्मणा व्यापितश्चंद्रः क्षयं याति दिनेदिने । क्षीणो द्युतिविहीनस्तु चिंतयामास चंद्रमाः

ယက္ခမာက လကို ဖုံးလွှမ်းသဖြင့် လသည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ချွတ်ယွင်းလျော့နည်းသွား၏။ အလင်းရောင်လည်း မဲ့၍ အားနည်းသွားသော ခန္ဒြမာသည် စိုးရိမ်ပူပန်စွာ စဉ်းစားလေသည်။

Verse 14

कि कर्त्तव्यं मया तत्र ह्यस्मिञ्छापे सुदारुणे । अथ किं पूजयिष्यामि सर्वकामप्रदं शिवम्

“ဤအလွန်ကြမ်းတမ်းသော ကျိန်စာအတွင်း၌ ငါ ဘာလုပ်သင့်နည်း။ ထို့ပြင် ဆန္ဒအားလုံးကို ပေးသနားတော်မူသော သီဝကို ငါ မည်သို့ ပူဇော်ရမည်နည်း”

Verse 15

स एवं निश्चयं कृत्वा गतोर्बुदमथाचलम् । तपस्तेपे जितक्रोधो जपहोमपरायणः

ဤသို့ အဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာစွာ ချမှတ်ပြီးနောက် အာဘုဒတောင်သို့ သွားလေ၏။ ထိုနေရာ၌ အမျက်ကို အနိုင်ယူကာ ဂျပ (မန္တရရွတ်) နှင့် ဟောမ (မီးပူဇော်) တို့ကို အားထား၍ တပသျာကို ပြုလေ၏။

Verse 16

तस्मै तुष्टो महादेवो वर्षाणामयुते गते । अब्रवीद्वरदोऽस्मीति ततोऽस्मै दर्शनं ददौ

နှစ်တစ်သောင်း ကုန်လွန်ပြီးနောက် သူ့အပေါ် မဟာဒေဝသည် ပျော်ရွှင်တော်မူ၍ “ငါသည် ကောင်းချီးပေးသူ ဖြစ်၏” ဟု မိန့်တော်မူကာ ထို့နောက် သူ့အား သန့်ရှင်းသော ဒർശနကို ပေးတော်မူ၏။

Verse 17

ईश्वर उवाच । वरं वरय भद्रं ते यत्ते मनसि वर्तते । तव दास्याम्यहं चंद्र यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

ဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်—“ကောင်းမြတ်ပါစေ၊ သင်၏စိတ်၌ တည်ရှိသမျှအတိုင်း ကောင်းချီးတစ်ပါးကို ရွေးချယ်လော့။ အို ခန္ဒြာ၊ အလွန်ရခက်သောအရာဖြစ်စေကာမူ ငါသည် သင့်အား ပေးမည်။”

Verse 18

चंद्र उवाच । व्याधिक्षयं सुरश्रेष्ठ कुरु मे त्रिपुरांतक । यक्ष्मणा व्यापितो देहो ममायं च जगत्पते

ခန္ဒြာ မိန့်သည်—“ဒေဝတို့အနက် အမြတ်ဆုံးအရှင်၊ တ్రိပုရာန္တက အရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏ ရောဂါကို ပျောက်ကင်းစေပါ။ လောကပတေ အရှင်၊ ကျွန်ုပ်၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် ယက္ခမာရောဂါဖြင့် ပြည့်နှက်နေပါသည်။”

Verse 19

ईश्वर उवाच । दक्षशापेन ते चंद्र यक्ष्मा काये व्यवस्थितः । न शक्तो ह्यन्यथा कर्तुं शापस्तस्य महात्मनः

ဣශ්ဝရ မိန့်တော်မူသည်—“အို ခန္ဒြာ၊ ဒက္ခ၏ ကျိန်စာကြောင့် ယက္ခမာသည် သင်၏ကိုယ်ခန္ဓာ၌ တည်နေသည်။ ထို မဟာတ္မ၏ ကျိန်စာကို အခြားသို့ ပြောင်းလဲ၍ မရနိုင်။”

Verse 20

तस्मात्त्वं तस्य ताः सर्वाः कन्यका मम वाक्यतः । निशाकर समं पश्य तव व्याधिर्गमिष्यति

ထို့ကြောင့် ငါ၏အမိန့်အတိုင်း၊ အို နိသာကရ (လ)၊ သူ၏သမီးတို့အားလုံးကို တန်းတူညီမျှ ကြည့်ရှုလော့။ ထိုသို့ပြုလျှင် သင်၏ဝေဒနာသည် ပျောက်ကင်းသွားမည်။

Verse 21

कृष्णे क्षयश्च ते चंद्र शुक्ले वृद्धिर्भविष्यति । वरं वरय भद्रं ते अन्यमिष्टं सुदुर्ल्लभम्

အို စန္ဒြ (လ)၊ မှောင်ဖက်နှစ်ပတ်တွင် သင်သည် လျော့နည်းမည်၊ အလင်းဖက်နှစ်ပတ်တွင် သင်သည် တိုးပွားမည်။ သင်အတွက် မင်္ဂလာရှိစေသော အခြားကောင်းချီးတစ်ပါးကို ရွေးချယ်လော့—ရခက်ခဲဆုံးသောအရာတောင် ဖြစ်စေ။

Verse 22

चंद्र उवाच । चंद्रग्रहे नरो योऽत्र सोमवारे च शंकर । भक्त्या स्नानं करोत्येव स यातु परमां गतिम्

စန္ဒြက ပြော၏— အို ရှင်ကရ၊ ဤနေရာ၌ တနင်္လာနေ့တွင်၊ အထူးသဖြင့် လကြတ်ချိန်၌၊ ယုံကြည်သဒ္ဓါဖြင့် ရေချိုးသူ မည်သူမဆို အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အခြေအနေ (မောက္ခ) သို့ ရောက်ပါစေ။

Verse 23

पिण्डदानेन देवेश स्वर्गं गच्छंतु पूर्वजाः । प्रसादात्तव देवेश तीर्थं भवतु मुक्तिदम्

အို ဒေဝေရှ (နတ်တို့၏အရှင်)၊ ပိဏ္ဍပူဇာဖြင့် ဘိုးဘွားတို့သည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ကြပါစေ။ ထို့ပြင် သင်၏ကရုဏာတော်ကြောင့်၊ အို ဒေဝေရှ၊ ဤတီရ္ထသည် မောက္ခပေးသော အရာ ဖြစ်ပါစေ။

Verse 24

ईश्वर उवाच । भविष्यंति नरोऽत्रैव विपाप्मानो निशाकर । यस्मात्प्रभा त्वया प्राप्ता तीर्थेऽस्मिन्विमलोदके

ဣရှ္ဝရက မိန့်တော်မူ၏— အို နိသာကရ၊ ဤနေရာ၌ လူတို့သည် အမှန်တကယ် အပြစ်ကင်းစင်လာကြမည်။ အကြောင်းမူကား သင်သည် ဤသန့်ရှင်းသောရေရှိ တီရ္ထ၌ တောက်ပသောအလင်းကို ရရှိခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 25

प्रभासतीर्थं विख्यातं तस्मादेतद्भविष्यति । यत्र सोमग्रहे प्राप्ते सोमवारे विशेषतः

ထို့ကြောင့် ဤနေရာသည် «ပရဘာသာတီရ္ထ» ဟူ၍ ကျော်ကြားလာမည်။ အထူးသဖြင့် တနင်္လာနေ့တွင် လကြတ် ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဖြစ်သည်။

Verse 26

करिष्यंति नराः स्नानं ते यास्यंति परां गतिम् । येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति पिंडदानं तथा नराः

ဤနေရာ၌ ရေချိုးသူတို့သည် အမြင့်မြတ်ဆုံးသော ဂတိသို့ ရောက်ကြမည်။ ထို့ပြင် ဤနေရာ၌ ရှရဒ္ဓ ပြုလုပ်၍ ပိဏ္ဍဒါန ပူဇော်သူတို့လည်း…

Verse 27

गयाश्राद्धसमं पुण्यं तेषां चंद्र भविष्यति । तथा दानं प्रकर्तव्यं सोम लोकैर्ग्रहे तव

အို ခန္ဒြ (Candra)၊ သူတို့ရရှိသော ကုသိုလ်သည် နာမည်ကြီး ဂယာ-ရှရဒ္ဓ နှင့် တူညီလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် သင်၏ လကြတ်ချိန်၌—အထူးသဖြင့် ဆိုမလောက၏ လူတို့က—ဒါနကို သင့်လျော်စွာ ပြုလုပ်ရမည်။

Verse 28

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा विरूपाक्षस्तत्रैवांतरधीयत । चन्द्रोऽपि बुभुजे सर्वाः पत्नीश्च दक्षसंभवाः

ပုလஸ္တျက ပြောသည်—«ဤသို့ဆိုပြီးနောက် ဗိရူပါက္ရှ (ရှီဝ) သည် ထိုနေရာ၌ပင် ပျောက်ကွယ်သွား၏။ ထို့နောက် ခန္ဒြသည်လည်း ဒက္ခမှ မွေးဖွားသော ဇနီးများအားလုံးကို ခံစားလေ၏»။