
အခန်း (၅) သည် စနစ်တကျ ဆွေးနွေးပုံဖြင့် ဖွင့်လှစ်သည်။ ရှင်တော်များက အာဗုဒ (Arbuda) ၏ မဟာတန်ခိုးကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မေးမြန်းကြပြီး၊ စူတာက ယခင်က ဖြစ်ခဲ့သော တွေ့ဆုံမှုကို ပြောပြသည်။ အဲဒီမှာ ဘုရင် ယယာတိက ရှင်ပူလတ်စတျယ (Pulastya) ထံ အာဗုဒ၊ ဘုရားဖူးအစဉ်အလာနှင့် အကျိုးဖလများကို မေးသည်။ ပူလတ်စတျယက အာဗုဒသည် ဓမ္မပြည့်ဝသော အလွန်ကြီးမြတ်သည့် တောင်တန်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုပြီး အကျဉ်းချုပ်ရှင်းလင်းကာ နာဂ-တီရ္ထ (Nāga-tīrtha) မှ စတင်သည်။ ထိုတီရ္ထသည် လိုအင်ဆန္ဒများကို ပြည့်စုံစေပြီး အထူးသဖြင့် မိန်းမများအတွက် သားသမီးနှင့် မင်္ဂလာကံကောင်းမှုကို ပေးတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းပုံပြင်တစ်ပုဒ်ကို ပြောသည်။ သန့်ရှင်းသည့် ဗြာဟ္မဏ မုဆိုးမ ဂေါတမီ (Gautamī) သည် ဘုရားဖူးခရီးကို အလွန်သဒ္ဓါရှိ၍ အာဗုဒသို့ ရောက်လာကာ နာဂ-တီရ္ထတွင် ရေချိုးဝင်သည်။ သားနှင့်အတူရှိသော မိန်းမတစ်ဦးကို မြင်ပြီး ဝမ်းနည်းကာ ရေထဲတွင်ပင် သားလိုချင်စိတ်ကို အတွင်းမှ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ရေထဲမှ ထွက်လာသော် လင်မယားဆက်ဆံမှုမရှိဘဲ ကိုယ်ဝန်ရှိလာသဖြင့် အရှက်ကြီးကာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို သတ်မိရန် စိတ်ကူးသည်။ ထိုအခါ ကိုယ်မမြင်ရသော အသံတစ်ခုက တားမြစ်ပြီး၊ ဤသည်မှာ တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ဖြစ်၍ ရေထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်သော ဆန္ဒများသည် ပြည့်စုံလာမည်ဟု ကြေညာသည်။ ဂေါတမီသည် ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ကာ မင်္ဂလာလက္ခဏာများပါသော သားကို မွေးဖွားသည်။ အခန်းအဆုံးတွင် ဖလသဒ္ဓါများကို ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပြုလုပ်လျှင် မျိုးဆက်မပြတ်တောက်စေပြီး၊ ဆန္ဒမထားဘဲ ရေချိုးခြင်းနှင့် ရှရဒ္ဓပြုခြင်းက ရေရှည်တည်မြဲသော လောကများသို့ ရောက်စေသည်။ မိန်းမများက ပန်းနှင့် သစ်သီးများ ပူဇော်လျှင် သားသမီးနှင့် ကံကောင်းမင်္ဂလာကို ရရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် စည်းကမ်းတကျ သဒ္ဓါဖြင့် ဘုရားဖူးခြင်းကို အကြံပြုထားသည်။
Verse 1
ऋषय ऊचुः । अर्बुदस्य च माहात्म्यं विस्तरेण वदस्व नः । कौतुकं सूत नो जातं कथयस्व यथा शुभम्
ရသီတို့က ဆိုကြသည်။ “အာဗုဒ၏ မဟာတန်ခိုးကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။ အို စူတာ၊ ကျွန်ုပ်တို့တွင် စိတ်ဝင်စားမှု ပေါ်လာပြီ၊ မင်္ဂလာဖြစ်စေသည့် ပုံစံဖြင့် ရှင်းလင်းပြောကြားပါ။”
Verse 2
सूत उवाच । पुरासीच्च ऋषिश्रेष्ठः पुलस्त्यो भगवान्मुनिः । ययातेश्च गृहे यातस्तं नत्वा चाब्रवीन्नृपः
စူတာက ဆိုသည်။ “ရှေးကာလ၌ ရသီတို့အထက်မြတ်ဆုံးဖြစ်သော ဘုရားသဘောရှိ မုနိ ပုလස්တျာ ရှိခဲ့သည်။ သူသည် ယယာတိ၏ အိမ်သို့ သွားရောက်ခဲ့ပြီး၊ မင်းသည် ဦးညွှတ်ကန်တော့ပြီးနောက် ဤသို့ ပြော하였다။”
Verse 3
।ययातिरुवाच । स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सफलं मेऽद्यजीवितम् । कथयस्व प्रसादेन कथामर्बुदसंभवाम्
ယယာတိက ဆိုသည်။ “ကြိုဆိုပါ၏၊ ရသီအထက်မြတ်ဆုံးရေ။ ယနေ့ ကျွန်ုပ်၏ဘဝသည် အကျိုးရှိပြီ။ ကရုဏာတော်ဖြင့် အာဗုဒ၏ ပေါ်ပေါက်လာပုံ သန့်ရှင်းသော ကထာကို ကျွန်ုပ်အား ပြောပြပါ။”
Verse 4
अर्बुदाख्यो नगो नाम विख्यातो यो धरातले । तस्य यात्राक्रमं ब्रूहि तत्फलं द्विजसत्तम
“အာဗုဒဟု အမည်ရသော တောင်တစ်လုံးသည် ကမ္ဘာမြေပေါ်တွင် ထင်ရှားလှသည်။ အို ဒွိဇတို့အထက်မြတ်ဆုံး၊ ထိုနေရာသို့ သွားရောက်ပူဇော်ယာဉ်၏ အစီအစဉ်နှင့် ထိုမှ ရရှိသော ကုသိုလ်အကျိုးကို ပြောပြပါ။”
Verse 5
सर्वं विस्तरतो ब्रूहि तीर्थयात्रापरायण । तस्माद्वद मुनिश्रेष्ठ येन यात्रां करोम्यहम्
“တီर्थယာဉ်ကို အမြဲလိုက်နာသူရေ၊ အရာအားလုံးကို အသေးစိတ် ပြောပြပါ။ ထို့ကြောင့် ရသီအထက်မြတ်ဆုံးရေ၊ ကျွန်ုပ်သည် ယာဉ်ကို မှန်ကန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ပြောကြားပါ။”
Verse 6
पुलस्त्य उवाच । बहुधर्ममयो राजन्नर्बुदः पर्वतोत्तमः । अशक्तो विस्तराद्वक्तुमपि वर्षशतैरपि
ပုလஸ္တျက မိန့်တော်မူသည်။ «အို မင်းကြီး၊ အာဗုဒတောင်တော်သည် တောင်တို့အထွဋ်အမြတ်ဖြစ်၍ ဓမ္မအမျိုးမျိုးဖြင့် ပြည့်ဝလျက်ရှိသည်။ ရာနှစ်ပေါင်းများစွာကြာစေကာမူ အပြည့်အစုံအသေးစိတ်ကို ငါမဖော်ပြနိုင်ပါ»။
Verse 7
संक्षेपादेव वक्ष्यामि तीर्थमुख्यानि ते तथा । नागतीर्थं तु तत्राद्यं सर्वकामप्रदं नृणाम्
«အဲဒီနေရာရှိ အထင်ကရ တီရ္ထများကို ငါ အကျဉ်းချုပ်၍ ပြောမည်။ ထိုတို့အနက် ပထမဆုံးမှာ နာဂတီရ္ထ ဖြစ်ပြီး လူတို့၏ ဆန္ဒအလုံးစုံကို ပေးစွမ်းတတ်သည်»။
Verse 8
नारीणां च विशेषेण पुत्रसौभाग्यदायकम् । शृणु राजन्पुरावृत्तं यतोऽत्याश्चर्यमुत्तमम्
«ထို့ပြင် အထူးသဖြင့် မိန်းမတို့အတွက် သားသမီးရရှိခြင်း၏ ကံကောင်းခြင်းကို ပေးတတ်သည်။ အို မင်းကြီး၊ အလွန်အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ရှေးဟောင်းဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို နားထောင်ပါ; ထိုမှတဆင့် ဤအကြောင်းကို သိရသည်»။
Verse 9
गौतमी ब्राह्मणी नाम्ना सती साध्वी पतिव्रता । बालवैधव्यसंप्राप्ता तीर्थयात्रापरायणा
«ဂေါတမီ ဟု အမည်ရသော ဗြာဟ္မဏမိန်းမတစ်ဦးရှိ၏။ သူမသည် သီလဝါ၊ သာဓွီ၊ ပတိဗ္ရတာဖြစ်၍ ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်၏။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကပင် မုဆိုးမဖြစ်လာပြီး တီရ္ထယာထရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ကိုသာ အလုံးစုံအာရုံစိုက်လေ၏»။
Verse 10
अर्बुदं सा च संप्राप्ता नागतीर्थं विवेश ह । तस्मिञ्जले निमग्ना सा स्नातुमभ्याययौ पुरा
«သူမသည် အာဗုဒသို့ ရောက်လာပြီး နာဂတီရ္ထသို့ ဝင်လေ၏။ တစ်ခါက ထိုရေထဲ၌ နှစ်မြုပ်ပြီးနောက် သန့်စင်သည့် သာသနာရေးရေချိုး (သ္နာန) ပြုရန် ထိုနေရာသို့ ချဉ်းကပ်သွားလေ၏»။
Verse 11
नायका पुत्रसंयुक्ता तत्तीर्थं समुपागता । शुश्रूषां सा तस्तस्याश्चक्रे नानाविधां नृप
အရှင်မင်းကြီး၊ နာယကာဟူသော မိန်းမတစ်ဦးသည် သားနှင့်အတူ ထိုတီရ္ထသို့ ရောက်လာ၏။ ဂေါတမီသည် သူမအား အမျိုးမျိုးသော ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ကူညီထောက်ပံ့မှုတို့ကို ပြုလုပ်ပေး하였다။
Verse 12
सर्वोपकरणैर्दर्भैः सुमनोभिः पृथग्विधैः । अथ सा चिंतयामास गौतमी पुत्रदुःखिता
လိုအပ်သမျှ ပူဇော်ပစ္စည်းများ—ကူရှမြက်နှင့် ပန်းမျိုးစုံတို့ကို စီစဉ်ထားပြီးနောက်၊ သားမရှိသည့် ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် နာကျင်နေသော ဂေါတမီသည် အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ စဉ်းစားတော်မူ하였다။
Verse 13
धन्योऽयं तनयो ह्यस्याः शुश्रूषां कुरुते सदा । पुत्रयुक्ता त्वियं धन्या धिगहं पुत्रवर्जिता
သူမ၏ သားသည် အလွန်ကံကောင်းမြတ်သည်၊ အမြဲတမ်း မိခင်ကို သဒ္ဓါဖြင့် စောင့်ရှောက်ဝန်ဆောင်လျက်ရှိ၏။ သားရှိသော ဤမိန်းမလည်း ကံကောင်းမြတ်၏—အို၊ ငါမူ သားမရှိသူ ဖြစ်ရသည်ကို ရှက်ဖွယ်တကား။
Verse 14
अहं भर्त्रा वियुक्ता च पुत्रहीना सुदुःखिता । अथ सा निर्गता तस्मात्सलिलान्नृपसत्तम
ငါသည် ခင်ပွန်းနှင့် ကွာကွာလှမ်းလှမ်း ဖြစ်ပြီး သားမရှိသဖြင့် အလွန်ဒုက္ခရောက်၏။ ထို့နောက် အရှင်မင်းမြတ်၊ သူမသည် ထိုရေထဲမှ ထွက်လာ하였다။
Verse 15
विनाऽपि भर्तृसंयोगात्सद्यो गर्भवती ह्यभूत् । सा गर्भलक्षणैर्युक्ता सुजनव्रीडयाऽन्विता
ခင်ပွန်းနှင့် မပေါင်းသင်းဘဲပင် သူမသည် ချက်ချင်း ကိုယ်ဝန်ဆောင်လာ၏။ ကိုယ်ဝန်လက္ခဏာများ ပေါ်ထွက်လာပြီး လူကောင်းလူမြတ်တို့ရှေ့တွင် ရှက်သိမ်မှုလည်း ပြည့်နှက်နေ하였다။
Verse 16
चकार मरणे बुद्धिं ज्वालयामास पावकम् एतस्मिन्नेव काले तु वागुवाचाशरीरिणी
သူမသည် သေခြင်းကို ဆုံးဖြတ်ကာ မီးကို ထွန်းညှိ하였다။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ကိုယ်မဲ့အသံတစ်ခုက ပြောလေ၏။
Verse 17
वागुवाच । नो त्वं गौतमि चित्याग्नौ प्रवेशं कर्तुमर्हसि । दोषो नास्ति तवात्रार्थे तीर्थस्यास्य प्रभावतः
အသံက ပြောလေ၏— «အို ဂေါတမီ၊ သင်သည် စိတျာမီး (သင်္ဂြိုဟ်မီး) ထဲသို့ ဝင်ရန် မသင့်။ ဤအမှု၌ သင့်တွင် အပြစ်မရှိ၊ ဤတီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် ဖြစ်သည်»။
Verse 18
यो यद्वांछति चित्ते च जलमध्ये स्थितो नरः । चिन्तितं च तदाप्नोति नारी वा नात्र संशयः
ဤရေ၏အလယ်၌ ရပ်နေစဉ် စိတ်ထဲ၌ မည်သို့ ဆန္ဒရှိသနည်း၊ ထိုဆန္ဒကို ရရှိလိမ့်မည်။ ရှာဖွေသူသည် ယောက်ျားဖြစ်စေ မိန်းမဖြစ်စေ သံသယမရှိ။
Verse 19
त्वया तस्याः सुतं दृष्ट्वा पुत्रवांछा कृता हृदि । तव गर्भगतो नूनं पुत्रः पुत्रि भविष्यति
သူမ၏သားကို သင်မြင်သောအခါ သားသမီးလိုချင်စိတ်သည် သင့်နှလုံး၌ ပေါ်လာ၏။ ထို့ကြောင့် သင့်ဝမ်း၌ရှိသော ကလေးသည် အမှန်တကယ် သင့်သားဖြစ်လာမည်၊ အို သမီးရေ။
Verse 20
तस्माद्विरम भद्रं ते निर्दोषासि पतिव्रते । विरराम ततः साध्वी गौतमी मरणान्नृप
ထို့ကြောင့် ရပ်တန့်လော့—ကောင်းကျိုးရှိပါစေ; သင်သည် အပြစ်ကင်းသော ပတိဗြတေ (ခင်ပွန်းသစ္စာရှိသော မယား) ဖြစ်၏။ ထို့နောက် သာဓုမိန်းမ ဂေါတမီသည် သေခြင်းမှ နောက်ဆုတ်လေ၏၊ အို မင်းကြီး။
Verse 21
श्रुत्वाऽकाशगतां वाणीं देवदूतेन भाषिताम् । दृष्ट्वा पतिं विना गर्भं वाक्यमेत दुवाच ह
ကောင်းကင်မှ ထွက်ပေါ်လာသော အသံကို နတ်တမန်က ပြောကြားသည်ကို ကြားပြီး၊ ခင်ပွန်းနှင့် မပေါင်းဆုံဘဲ ကိုယ်ဝန်ရှိနေသည်ကို မြင်သဖြင့်၊ သူမက ဤစကားကို ဆို하였다။
Verse 22
अहो तीर्थप्रभावोऽयमपूर्वः प्रतिभाति मे । यत्र संजायते गर्भः स्त्रीणां शुक्ररजोविना
«အဟို! ဤတီर्थ၏ အာနုభာဝသည် မကြုံဖူးသည့် အံ့ဖွယ်တန်ခိုးဟု ငါ့အား ထင်ရှားပေါ်လွင်၏။ ဤနေရာ၌ မိန်းမတို့သည် သုက်နှင့် ရာဇို (ရာသီသွေး) မရှိဘဲပင် ကိုယ်ဝန်ဖြစ်ပေါ်လာသည်»။
Verse 23
नाहं कुत्रापि यास्यामि मुक्त्वेदं तीर्थमुत्तमम् । एवमुक्त्वा ततः साध्वी तत्रैव न्यवसत्सदा
«ဤအမြင့်မြတ်ဆုံး တီर्थကို စွန့်၍ ငါ မည်သည့်နေရာသို့မျှ မသွားတော့» ဟု ဆိုပြီးနောက်၊ သီလရှင်မကဲ့သို့ သန့်ရှင်းသော မိန်းမသည် ထိုနေရာ၌ပင် အမြဲတမ်း နေထိုင်လေ၏။
Verse 24
पुत्रं वै जनयामास सर्वलक्षणलक्षितम् । तत्र पार्थिवशार्दूल कृष्णपक्षे ऽश्विनस्य च
သူမသည် မင်္ဂလာလက္ခဏာ အစုံအလင်ဖြင့် အမှတ်အသားရှိသော သားတော်ကို မွေးဖွားလေ၏။ ထိုနေရာ၌ပင်၊ အို မင်းတို့အတွင်း ကျားသဖွယ်သော မဟာရာဇာ၊ အရှွင်လ၏ ကృష్ణပက္ခ (လဆုတ်) တွင် ဖြစ်လေ၏။
Verse 25
यः पुनः कुरुते श्राद्धं तस्य वंशो न नश्यति । न प्रेतो जायते राजन्वंशे तस्य कदाचन
ထို့ပြင်၊ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကို ပြုလုပ်သူ၏ မျိုးရိုးမပျက်စီး။ အို မင်းကြီး၊ ထိုမိသားစုမျိုးရိုး၌ ‘ပရေတ’ (မပူဇော်မခံရသော ဝိညာဉ်) သည် မည်သည့်အခါမျှ မပေါ်ပေါက်။
Verse 26
यः पुमान्कामरहितः स्नानं तत्र समाचरेत् । श्राद्धं च पार्थिवश्रेष्ठ तस्य लोकाः सनातनाः
အလိုဆန္ဒကင်းသော ယောက်ျားသည် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးကာ၊ အို မင်းမြတ်၊ ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ပူဇော်ပွဲကိုလည်း ပြုလျှင်၊ ထာဝရသော လောကများကို ရရှိ၏။
Verse 27
या स्त्री पुष्पफलान्येव तीर्थे चास्मिन्विसर्जयेत् । सा स्यात्पुत्रवती धन्या सौभाग्यं च प्रपद्यते
ဤတီရ္ထ၌ ပန်းနှင့် သစ်သီးတို့ကို ရိုသေစွာ ပူဇော်၍ လွှတ်ချသော မိန်းမသည် သားရရှိသူ ဖြစ်လာကာ ကံကောင်းမြတ်နိုး၍ အိမ်ထောင်ရေးနှင့် လောကီမင်္ဂလာကို ရရှိ၏။
Verse 28
निष्कामा स्वर्गमाप्नोति दुष्प्राप्यं त्रिदशैरपि । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन यात्रां तस्य समाचरेत्
အလိုဆန္ဒကင်းသူသည် ကောင်းကင်ဘုံကို ရရှိ၏—ထိုသည်မှာ နတ်တို့အတွက်တောင် ရခက်သောအရာ။ ထို့ကြောင့် အားလုံးသောကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ထိုသန့်ရှင်းရာသို့ ယာတရာ (ဘုရားဖူးခရီး) ကို ဆောင်ရွက်သင့်၏။