Adhyaya 29
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 29

Adhyaya 29

ပုလတ်စတျာက ကပိလာတီရ္ထ (Kapilā-tīrtha) သို့ သွားရောက်ရမည့် အစီအစဉ်ကို ပြောပြပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရေချိုးခြင်းသည် စုဆောင်းလာသော အပြစ်အနာအဆာများကို သန့်စင်ပေးနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ အမဲလိုက်ခြင်းကို အလွန်စွဲလမ်းသော မင်းကြီး သုပရဘသည် နို့တိုက်နေသော သမင်မတစ်ကောင်ကို သတ်မိရာ၊ သေခါနီးသမင်မက ဤလုပ်ရပ်သည် က္ṣာတြဓမ္မ (kṣātra-dharma) နှင့် ဆန့်ကျင်ကြောင်း ပြစ်တင်ကာ မင်းကြီးကို တောင်စောင်းပေါ်ရှိ ကြမ်းတမ်းသော ကျားကြီးအဖြစ် ပြောင်းလဲစေမည့် ကျိန်စာချပြီး၊ ကပိလာဟုခေါ်သော နို့ပေးနွားမကို တွေ့လျှင်သာ လွတ်မြောက်မည်ဟု ဆိုသည်။ မင်းကြီးသည် ကျားဖြစ်သွားပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အုပ်စုမှ ခွဲထွက်နေသော ကပိလာနွားမကို တွေ့သည်။ ကပိလာက မိမိကလေးနွားကို ပြန်နို့တိုက်ရန် ခွင့်တောင်းကာ ပြန်လာမည်ဟု ကတိပြုသည်။ မပြန်လာပါက အလွန်ကြီးမားသော အကုသိုလ်များကို ကိုယ်တိုင်ခံယူမည်ဟု မိမိကိုယ်ကို အပြစ်တင်သည့် သစ္စာကတိများစွာဖြင့် သစ္စာ (satya) ကို အတည်ပြုသည်။ ကျားသည် ထိုသစ္စာကြောင့် စိတ်လှုပ်ရှားကာ ခွင့်ပြုသည်။ ကပိလာက ကလေးကို နို့တိုက်ပြီး သတိရှိခြင်း၊ လောဘမရှိခြင်းတို့ကို သင်ကြားကာ မိမိအုပ်စုကို နှုတ်ဆက်ပြီး ကတိအတိုင်း ပြန်လာသည်။ သစ္စာသည် အရှွမေဓ (aśvamedha) တစ်ထောင်ကဲ့သို့သော မဟာယဇ္ဍများထက်ပင် မြင့်မြတ်ကြောင်း လူအများရှေ့တွင် အတည်ပြုကြပြီး၊ ကျားက နွားမကို လွှတ်ပေးသည့်အခါ ကျိန်စာပျက်ကာ မင်းကြီးသည် လူ့ရုပ်ပြန်ရသည်။ ကပိလာက ရေတောင်းသဖြင့် မင်းကြီးသည် မြေကို မြားဖြင့် ထိုးရာ သန့်ရှင်းအေးမြသော ရေစမ်းပေါက်ထွက်လာသည်။ ထို့နောက် ဓမ္မ (Dharma) ပေါ်ထွန်းလာ၍ ကောင်းချီးပေးကာ တီရ္ထ၏ အမည်နှင့် အကျိုးကို ကြေညာသည်—ရေချိုးခြင်း (အထူးသဖြင့် လဆန်း/လဆုတ် ၁၄ ရက်နေ့), śrāddha နှင့် dāna တို့သည် အကျိုးကုသိုလ်ကို များပြားစေပြီး မကုန်ခန်းစေ၊ သေးငယ်သော သတ္တဝါများတောင် ရေနှင့် ထိတွေ့ရုံဖြင့် အကျိုးရသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကောင်းကင်ယာဉ်များ ရောက်လာကာ ကပိလာနှင့် သူမ၏ အုပ်စု၊ မင်းကြီးတို့သည် ဒေဝသဘောသို့ ရောက်ကြပြီး၊ အဆုံးတွင် ထိုနေရာ၌ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း စ္နာန၊ śrāddha နှင့် ဒါန ပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းထားသည်။

Shlokas

Verse 1

पौलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ कपिलातीर्थमुत्तमम् । यत्र स्नातो नरः सम्यङ्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ပေါလස්တျာ မိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် အို မင်းမြတ်ကြီး၊ ကပိလာ တီရ္ထ အထူးမြတ်သို့ သွားရမည်။ ထိုနေရာ၌ လူသည် သေချာစွာ ရေချိုးလျှင် အပြစ်အကုန်မှ လွတ်မြောက်၏။

Verse 2

पुराऽभून्नृपतिर्नाम सुप्रभः परवीरहा । नित्यं च मृगयाशीलो मृगाणामहिते रतः

ရှေးကာလတွင် စုပြဘဟ အမည်ရှိသော ဘုရင်တစ်ပါး ရှိခဲ့သည်။ ရန်သူရဲကောင်းတို့ကို သတ်နိုင်သူဖြစ်ပြီး၊ အမြဲတမ်း အမဲလိုက်ခြင်းကို စွဲလမ်းကာ သမင်တို့ကို ထိခိုက်စေရာ၌ ပျော်မွေ့နေ၏။

Verse 3

न तथा स्त्रीषु नो भोगे नाश्वयाने न वारणे । तस्याभूदनुरागश्च यथा मृगविमर्द्दने

မိန်းမတို့၌လည်း မပင်မပန်း၊ အာရုံခံစားမှုတို့၌လည်း မကပ်လှုပ်၊ မြင်းနှင့် ယာဉ်များ၊ ဆင်တို့၌လည်း မတော်တဆ မချစ်ခင်။ သို့သော် အမဲလိုက်ရာတွင် သမင်တို့ကို ချေမှုန်းခြင်းကိုသာ အလွန်စွဲလမ်း၏။

Verse 4

स कदाचिन्नृपश्रेष्ठ मृगासक्तोऽर्बुदं गतः । अपश्यत्सानुदेशे च मृगीं शिशुसमावृताम्

တစ်ခါတစ်ရံ အို မင်းမြတ်ကြီး၊ အမဲလိုက်ခြင်းကို စွဲလမ်းနေသော သူသည် အရ္ဗုဒသို့ သွားရောက်하였다။ ထိုနေရာတွင် တောင်စောင်းရှိ သစ်တောအတွင်း၌ ကလေးသမင်များ ဝိုင်းရံထားသော မိခင်သမင်တစ်ကောင်ကို မြင်၏။

Verse 5

स्तनं धयन्तीं सुस्निग्धां शिशोः क्षीरानुरागिणः । सा तेन विद्धा बाणेन सहसा नतपर्वणा

အမိသမင်သည် နူးညံ့စွာ ကလေးကို နို့တိုက်နေပြီး၊ ကလေးသမင်သည် မိခင်နို့ကို ချစ်မြတ်နိုးလျက်ရှိ၏။ သို့သော် ချက်ချင်းပင် အချိုးကွေးသော အမြှားတံဖြင့် သူ၏မြှားက ထိုးထိသွား၏။

Verse 6

अथ सा पार्थिवं दृष्ट्वा प्रगृहीतशरासनम् । द्वितीयं योजयानं च मृगी बाणं सुनिर्मलम्

ထို့နောက် မိခင်သမင်သည် လက်ထဲတွင် လေးကိုင်ထားသော မင်းကို မြင်၍ အပြစ်ကင်းစင်သော ဒုတိယမြှားကို တပ်ဆင်နေသည်ကို တွေ့၏။

Verse 7

ततः सा कोपसन्तप्ता भूपालं प्रत्यभाषत । नायं धर्मः स्मृतः क्षात्त्रो यस्त्वयाद्य निषेवितः

ထို့နောက် ဒေါသမီးလောင်သကဲ့သို့ ပူလောင်နေသော မိခင်သမင်သည် ဘုရင်ကို ပြော၏—“ယနေ့ သင်ကျင့်သုံးသော အပြုအမူသည် က္ṣတ္ရိယ၏ မှတ်သားထားသော ဓမ္မ မဟုတ်” ဟု။

Verse 8

शयानो मैथुनासक्तः स्तनपो व्याधिपीडितः । न हंतव्यो मृगो राजन्मृगी च शिशुना वृता

“အို မင်းကြီး၊ သမင်သည် အိပ်လျက်ရှိစဉ်၊ မိတ်ဆက်ပေါင်းသင်းနေစဉ်၊ နို့တိုက်နေစဉ်၊ သို့မဟုတ် ရောဂါဒဏ်ခံနေရစဉ် မသတ်သင့်။ ထို့ပြင် သားငယ်နှင့်အတူရှိသော မိခင်သမင်ကိုလည်း မသတ်သင့်” ဟု။

Verse 9

तदद्य मरणं जातं मम सर्वं नृपाधम । तव बाणं समासाद्य पुत्रस्य च मया विना

“ထို့ကြောင့် ယနေ့ ငါ့အတွက် အရာအားလုံးသည် သေခြင်းဖြစ်သွားပြီ၊ အဆိုးဆုံးသော မင်းရေ—သင်၏မြှားကြောင့် ငါ့သားကို ထိခိုက်စေပြီး ငါမရှိဘဲ ကျန်ရစ်သွားသည်” ဟု။

Verse 10

यस्मादहमधर्मेण हता भूमिपते त्वया । तस्मादत्रैव सानौ त्वं रौद्रव्याघ्रो भविष्यसि

“အို မြေကြီး၏ အရှင်၊ သင်သည် ငါ့ကို အဓမ္မဖြင့် သတ်ခဲ့သဖြင့် ထို့ကြောင့် ဤတောင်စောင်းပေါ်တွင်ပင် သင်သည် ကြမ်းတမ်းသော ကျားဖြစ်လာလိမ့်မည်” ဟု။

Verse 11

पुलस्त्य उवाच । तच्छ्रुत्वा सुमहत्पापं स नृपो भयसंकुलम् । तां वै प्रसादयामास प्राणशेषां तदा मृगीम्

ပုလတ်စျ မိန့်တော်မူသည်။ အလွန်ကြီးမားသော အပြစ်နှင့်ပြည့်သော စကားကို ကြားသော် မင်းသည် ကြောက်ရွံ့စိတ်ဖြင့် လှုပ်ရှားကာ အသက်အနည်းငယ်သာ ကျန်သော မိခင်သမင်မကို ထိုခဏ၌ သက်သာစေလို၍ တောင်းပန်ပူဇော်လေ၏။

Verse 12

अविवेकान्मया भद्रे हता त्वं निर्घृणेन च । कुरु शापविमोक्षं त्वं तस्माद्दीनस्य सन्मृगि

«အို မေတ္တာရသောသူမ၊ ငါ၏ မသိမြင်မှုနှင့် ကြင်နာမှုမဲ့ခြင်းကြောင့် သင်ကို ငါသတ်မိပြီ။ အို မြတ်သော သမင်မ၊ ယခု ငိုကြွေးဝမ်းနည်းသော ငါ့အား ကျိန်စာမှ လွတ်မြောက်စေပါ»။

Verse 13

मृग्युवाच । यदा तु कपिलां नाम द्रक्ष्यसे त्वं पयस्विनीम् । धेनुं तया समालापात्प्रकृतिं यास्यसे पुनः

သမင်မက ပြောသည်။ «ကပိလာ ဟူသော အမည်ရှိ နို့ပေးသော နွားမကို သင်မြင်ရသောအခါ၊ ထိုနွားမနှင့် စကားပြောခြင်းအားဖြင့် သင်သည် မူလအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်လိမ့်မည်»။

Verse 14

एवमुक्त्वा मृगी राजाग्रतः प्राणैर्व्ययुज्यत । पीडिता शरघातेन पुत्रस्नेहाद्विशेषतः

ထိုသို့ ပြောပြီးနောက် သမင်မသည် မင်းရှေ့၌ အသက်စွန့်သွားလေ၏။ မြားထိုးဒဏ်ကြောင့် နာကျင်ပင်ပန်းရသကဲ့သို့၊ အထူးသဖြင့် သားကို ချစ်မြတ်နိုးသော စိတ်ကြောင့် ပိုမိုနာကျင်လေ၏။

Verse 15

अथाऽसौ पार्थिवः सद्यो रौद्रास्यः समजायत । व्याघ्रो दशकरालश्च तीक्ष्णदन्तनखस्तथा । भक्षयामास तां सेनामात्मीयां क्रोधमूर्च्छितः

ထို့နောက် ထိုမင်းသည် ချက်ချင်း မျက်နှာကြမ်းတမ်းလာ၍ ကျားတစ်ကောင်ကဲ့သို့ ကြောက်မက်ဖွယ် ဖြစ်သွားသည်။ သွားနှင့် လက်သည်းတို့ ထက်မြက်ကာ၊ ဒေါသမူးယစ်သဖြင့် ကိုယ်ပိုင်တပ်ကိုပင် စားသောက်လေ၏။

Verse 16

ततस्ते सैनिका राजन्हतशेषाः सुदुःखिताः । स्वगृहाणि ययुस्तत्र यथा वृत्तं जने पुरे

ထို့နောက် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သော စစ်သည်တို့သည်၊ အို မင်းကြီး၊ အလွန်ဝမ်းနည်းကြေကွဲလျက် မိမိတို့အိမ်သို့ ပြန်သွားကာ မြို့သူမြို့သားတို့အား ဖြစ်ပျက်သမျှကို ပြောကြားလေ၏။

Verse 17

निवेदयन्तो वृत्तांतं चत्वरेषु त्रिकेषु च । यथा वै व्याघ्रतां प्राप्तः स राजाऽर्बुदपर्वते

သူတို့သည် လမ်းမကြီးကွက်လပ်များနှင့် လမ်းဆုံလမ်းခွများတွင် ဖြစ်ရပ်အကုန်အစုံကို ကြေညာပြောကြားကာ၊ အာဗုဒတောင်ပေါ်၌ ထိုမင်းသည် အမှန်တကယ် ကျားဖြစ်သွားကြောင်းကို ဆိုလေ၏။

Verse 18

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य पुत्रं भूरिपराक्रमम् । राज्येऽभिषेचयामासु नाम्ना ख्यातं महौजसम्

သူတို့၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက်၊ အလွန်သတ္တိပြင်းထန်သော သားတော်ကို အဘိသေကပြု၍၊ နာမည်ကျော်ကြား၍ တန်ခိုးတောက်ပသော မင်းသားကို ရာဇပလ္လင်ပေါ် တင်လေ၏။

Verse 19

कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्मिन्सानौ नृपोत्तम । तृषार्तं गोकुलं प्राप्तं गोपगोपीसमाकुलम्

အချိန်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက်၊ အို မင်းတို့အထွတ်အမြတ်၊ နွားထိန်းယောက်ျားနှင့် နွားထိန်းမိန်းမများဖြင့် စည်ကားသော ဂိုကူလ (နွားထိန်းရွာ) တစ်ခုသည် ရေငတ်ပင်ပန်းလျက် ထိုတောင်စောင်းသို့ ရောက်လာလေ၏။

Verse 20

तत्रैका गौः परिभ्रष्टा स्वयूथात्तृणतृष्णया । कपिलेति च विख्याता स्वयूथस्याग्रगामिनी

ထိုနေရာ၌ နွားတစ်ကောင်သည် မြက်စားလိုခြင်းနှင့် ရေငတ်ခြင်းကြောင့် မိမိအုပ်စုမှ လွဲချော်သွားလေ၏။ ထိုနွားကို “ကပီလာ” ဟု ကျော်ကြားကြပြီး မိမိအုပ်စု၏ ရှေ့ဆောင်နွားဖြစ်လေ၏။

Verse 21

अच्छिन्नाग्रतृणं या तु सदा भक्षयते नृप । अथ सा गह्वरं प्राप्ता गिरेः शून्यं भयंकरम्

အမြစ်မဖြတ်ထားသော မြက်ဖျားများကို အမြဲစားကျက်နေသော မိနွားမသည်၊ အို မင်းကြီး၊ ထို့နောက် လူကင်းမဲ့၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော တောင်ဂူအတွင်းသို့ ရောက်လေ၏။

Verse 22

तत्राससाद तां व्याघ्रो दंष्ट्रोत्कटमुखावहः । सा तं दृष्टवती पापं त्रासमाप मृगीव हि

ထိုနေရာ၌ သွားစွယ်ထင်ရှား၍ မျက်နှာကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ကျားတစ်ကောင်က မိနွားမကို တိုက်မိလေ၏။ ထိုအပြစ်သားတိရစ္ဆာန်ကို မြင်သော် မိနွားမသည် မိခင်သမင်ကဲ့သို့ ကြောက်လန့်သွားလေ၏။

Verse 23

स्मरंती गोकुले बद्धं स्वसुतं क्षीरपायिनम् । दुःखेन रुदतीं तां स दृष्ट्वोवाच मृगाधिपः

နွားတော၌ ချည်ထားပြီး နို့သောက်နေဆဲဖြစ်သော မိမိနွားကလေးကို သတိရကာ၊ ဝမ်းနည်း၍ ငိုနေသော မိနွားမကို မြင်သော် တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရှင်က ပြောလေ၏။

Verse 24

व्याघ्र उवाच । किं वृथा रुद्यते धेनो मां प्राप्य न हि जीवितम् । विद्यते कस्यचिन्मूर्खे स्मरेष्टां देवतां ततः

ကျားက ပြောသည်—“အဘယ်ကြောင့် အလဟသ ငိုနေရသနည်း၊ အို နွားမ။ ငါ့ထံ ရောက်လာပြီးနောက် အသက်မကျန်တော့။ မိုက်မဲလျှင် သင်ချစ်ခင်ကိုးကွယ်သော နတ်ဘုရားကို သတိရလော့—အကူအညီရှိလျှင်ပင်။”

Verse 25

कपिलोवाच । स्वजीवितभयाद्व्याघ्र न रोदिमि कथंचन । पुत्रो मे बालको गोष्ठ्यां क्षीरपायी प्रतीक्षते

ကပိလာက ပြောသည်—“အို ကျား၊ ငါသည် ကိုယ့်အသက်အန္တရာယ်ကြောင့် မငိုပါ။ ငါ့နို့သောက်နေဆဲ နွားကလေးသည် နွားတော၌ ငါ့ကို စောင့်နေသည်။”

Verse 26

नाद्यापि स तृणा न्यत्ति तेनाहं शोकविक्लवा । रोद्मि व्याघ्र सुतस्नेहात्सत्येनात्मानमालभे

«ယခုတိုင် သူသည် မြက်ကိုတောင် မစားသေး။ ထို့ကြောင့် ငါသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေး၍ မတည်မငြိမ် ဖြစ်၏။ အို…ကျားရေ၊ ငါ့နွားကလေးကို ချစ်မြတ်နိုးသဖြင့် ငါငို၏။ သစ္စာတရားဖြင့် ငါသည် ပြန်လာမည်ဟု ကိုယ်တိုင် ကတိပြု၏»။

Verse 27

पाययित्वा सुतं बालं दृष्ट्वा पृष्ट्वा जनं स्वकम् । पुनः प्रत्यागमिष्यामि यदि त्वं मन्यसे विभो

«ငါ့နွားကလေးကို နို့တိုက်ကျွေးပြီး၊ ငါ့အိမ်သူအိမ်သားတို့ကို တွေ့မြင်၍ မေးမြန်းပြီးနောက်၊ အို မဟာအင်အားရှင်၊ သင်ခွင့်ပြုလျှင် ငါ ပြန်လာမည်»။

Verse 28

व्याघ्र उवाच । गत्वा स्वसुतसांनिध्यं दृष्ट्वात्मीयं च गोकुलम् । पुनरागमनं यत्ते न च तच्छ्रद्दधाम्यहम्

ကျားက ပြော၏— «သင့်ကလေးနွားအနားသို့ သွားပြီး သင့်နွားခြံကိုလည်း မြင်ပြီးနောက်၊ သင် ပြန်လာမည်ဟု ဆိုသော်လည်း ငါ မယုံကြည်»။

Verse 29

भयान्मां भाषसे चैवं नास्ति प्राणसमं भयम् । तस्मात्प्राणभयान्न त्वमागमिष्यसि धेनुके

«ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် သင် ငါ့ကို ဒီလို ပြောသည်။ အသက်အန္တရာယ်ကြောက်ခြင်းထက် ကြောက်စရာ မရှိ။ ထို့ကြောင့် အသက်ကြောက်၍ သင် မပြန်လာနိုင်၊ အို နွားမရေ»။

Verse 30

कपिलो वाच । शपथैरागमिष्यामि सत्यमेतच्छृणुष्व मे । प्रत्ययो यदि ते भूयान्मां मुञ्च त्वं मृगाधिप

ကပိလာက ပြော၏— «အလေးအနက် ကတိသစ္စာများဖြင့် ငါ ပြန်လာမည်။ ငါ့ထံမှ သစ္စာစကားကို နားထောင်ပါ။ သင် ယုံကြည်မှု ပိုလိုလျှင် ငါ့ကို လွှတ်ပါ၊ အို တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရှင်»။

Verse 31

व्याघ्र उवाच । ब्रूहि ताञ्छपथान्भद्रे समागच्छसि यैः पुनः । ततोऽहं प्रत्ययं गत्वा मोचयिष्यामि वा न वा

ကျားကဆိုသည်။ «အို နူးညံ့သောသူမ၊ နောက်တစ်ဖန် ပြန်လာမည်ဟု သင်ကတိပြုသော ကျိန်ဆိုချက်များကို ပြောပါ။ ထို့နောက် အတည်ပြုချက်ရပြီးမှ သင့်ကို လွှတ်မလွှတ် ဆုံးဖြတ်မည်»။

Verse 32

कपिलोवाच । वेदाध्ययनसंपन्नं ब्राह्मणं वंचयेत्तु यः । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ကပိလာကဆိုသည်။ «ငါ နောက်တစ်ဖန် မပြန်လာလျှင်၊ ဝေဒပညာကို လေ့လာပြီး ပြည့်စုံသော ဘြာဟ္မဏကို လှည့်ဖြားသူ၏ အပြစ်ဖြင့် ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ»။

Verse 33

गुरुद्रोहरतानां च यत्पापं जायते नृणाम् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

«ငါ နောက်တစ်ဖန် မပြန်လာလျှင်၊ ဂုရုကို သစ္စာဖောက်ခြင်း၌ ပျော်မွေ့သူတို့အပေါ် ပေါ်ပေါက်သော အပြစ်ဖြင့် ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ»။

Verse 34

यत्पापं ब्राह्मणं हत्वा गां च हत्वा प्रजायते । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

«ငါ နောက်တစ်ဖန် မပြန်လာလျှင်၊ ဘြာဟ္မဏကို သတ်ခြင်းနှင့် နွားကို သတ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်ဖြင့် ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ»။

Verse 35

मित्रद्रोहे च यत्पापं यत्पापं गुरुवंचके । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

«ငါ နောက်တစ်ဖန် မပြန်လာလျှင်၊ မိတ်ဆွေကို သစ္စာဖောက်ခြင်း၏ အပြစ်နှင့် ဂုရုကို လှည့်ဖြားသူ၏ အပြစ်တို့ဖြင့် ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ»။

Verse 36

यो गां स्पृशति पादेन ब्राह्मणं पावकं तथा । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ထပ်မံ မပြန်လာလျှင် နွားကို ခြေဖြင့် ထိသူ၏ အပြစ်၊ ထို့အတူ ဗြာဟ္မဏနှင့် သန့်ရှင်းသော မီးကို ထိသူ၏ အပြစ်ဖြင့် ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ။

Verse 37

कूपारामतडागानां यो भंगं कुरुत नरः । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ထပ်မံ မပြန်လာလျှင် ရေတွင်းများ၊ ဥယျာဉ်များနှင့် ကန်များကို ဖျက်ဆီးသူ၏ အပြစ်ဖြင့် ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ။

Verse 38

कृतघ्नस्य च यत्पापं सूचकस्य च यद्भवेत् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ဒီနေရာသို့ ထပ်မံ မလာလျှင် ကျေးဇူးမသိသူ၏ အပြစ်နှင့် တိုင်ကြားဖော်ထုတ်သူ၏ အပြစ်တို့ဖြင့်—အပြစ်တူတူဖြင့်ပင်—ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ။

Verse 39

मद्यमांसरतानां च यत्पापं जायते नृणाम् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ဒီနေရာသို့ ထပ်မံ မလာလျှင် အရက်နှင့် အသားကို စွဲလမ်းသူတို့တွင် ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်ဖြင့်—အပြစ်တူတူဖြင့်ပင်—ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ။

Verse 40

राजपैशुन्यकर्तॄणां यत्पापं जायते नृणाम् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ဒီနေရာသို့ ထပ်မံ မလာလျှင် မင်းရေးရာတွင် အပြစ်တင်ပြောဆိုခြင်းနှင့် သတင်းပို့အပြောအဆို (အပြစ်တင်တိုင်ကြားခြင်း) ကို လုပ်ဆောင်သူတို့တွင် ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်ဖြင့်—အပြစ်တူတူဖြင့်ပင်—ငါ အညစ်အကြေးကပ်ပါစေ။

Verse 41

वेदविक्रयकर्तॄणां यत्पापं संप्रजायते । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ဤနေရာသို့ ထပ်မံမလာနိုင်လျှင်၊ ဝေဒကို ရောင်းချသူတို့၌ ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်ဖြင့် ငါကို မစင်ကြယ်စေပါစေ။ ထိုအပြစ်တည်းဖြင့် ငါကို လိမ်းကပ်စေပါစေ။

Verse 42

दीयमानं द्विजातीनां निवारयति योऽल्पधीः । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ဤနေရာသို့ ထပ်မံမလာနိုင်လျှင်၊ နှစ်ကြိမ်မွေးသူတို့အား ပေးလှူနေသော ဒါနကို တားဆီးသော ဉာဏ်နည်းသူ၏ အပြစ်ဖြင့် ငါကို မစင်ကြယ်စေပါစေ။ ထိုအပြစ်တည်းဖြင့် ငါကို လိမ်းကပ်စေပါစေ။

Verse 43

विश्वस्तघातकानां च यत्पापं समुदाहृतम् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ဤနေရာသို့ ထပ်မံမလာနိုင်လျှင်၊ ယုံကြည်အားထားသူကို သတ်သူတို့အတွက် ကြေညာထားသော အပြစ်ဖြင့် ငါကို မစင်ကြယ်စေပါစေ။ ထိုအပြစ်တည်းဖြင့် ငါကို လိမ်းကပ်စေပါစေ။

Verse 44

द्विजद्वेषरतानां हि यत्पापं जायते नृणाम् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ဤနေရာသို့ ထပ်မံမလာနိုင်လျှင်၊ နှစ်ကြိမ်မွေးသူတို့ကို မုန်းတီးခြင်း၌ စွဲလမ်းနေသော လူတို့တွင် ဖြစ်ပေါ်သော အပြစ်ဖြင့် ငါကို မစင်ကြယ်စေပါစေ။ ထိုအပြစ်တည်းဖြင့် ငါကို လိမ်းကပ်စေပါစေ။

Verse 45

परवादरतानां च पापं यच्च दुरात्मनाम् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါ ဤနေရာသို့ ထပ်မံမလာနိုင်လျှင်၊ အခြားသူတို့ကို အပြစ်တင်စော်ကားခြင်း၌ ပျော်မွေ့သော မကောင်းသူတို့၏ အပြစ်—မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ—ဖြင့် ငါကို မစင်ကြယ်စေပါစေ။ ထိုအပြစ်တည်းဖြင့် ငါကို လိမ်းကပ်စေပါစေ။

Verse 46

रात्रौ ये पापकर्माणो भक्षंति दधिसक्तुकान् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါသည် ဤနေရာသို့ ထပ်မံမလာနိုင်လျှင်၊ ညအချိန်တွင် ဒိန်ချဉ်နှင့် မုန့်မှုန့်ကင်ရောကို စားသောက်သော အပြစ်လုပ်သူတို့၏ အပြစ်ကြောင့် ငါလည်း အပြစ်အညစ်ကပ်စေ—အပြစ်တည်းဟူသော အပြစ်ဖြင့် ငါကို မလွတ်စေ။

Verse 47

वृंताकं मूलकं श्वेतं रक्तं येऽश्नंति गृंजनम् । तेन पापेन लिप्यामि यद्यहं नागमे पुनः

ငါသည် ဤနေရာသို့ ထပ်မံမလာနိုင်လျှင်၊ ခရမ်းသီး၊ မုန်လာဥ (radish) နှင့် အဖြူ၊ အနီ ဂြဉ္ဇနကို စားသောက်သူတို့၏ အပြစ်ကြောင့် ငါလည်း အပြစ်အညစ်ကပ်စေ—အပြစ်တည်းဟူသော အပြစ်ဖြင့် ငါကို မလွတ်စေ။

Verse 48

पुलस्त्य उवाच । स तस्याः शपथाञ्छ्रुत्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः । प्रत्ययं च तदा गत्वा व्याघ्रो वाक्यमथाब्रवीत्

ပုလஸ္တျက ပြောသည်။ သူမ၏ သစ္စာကတိများကို ကြားသော် ကျား၏ မျက်လုံးများသည် အံ့ဩခြင်းဖြင့် ကျယ်ပြန့်လာ၏။ ထို့နောက် သူမ၏ စိတ်ရင်းမှန်ကန်မှုကို ယုံကြည်သွားပြီး ကျားက ဤစကားကို ပြောလေ၏။

Verse 49

व्याघ्र उवाच । गच्छ त्वं गोकुले भद्रे पुनरागमनं कुरु । न चैतदवगंतव्यं यदयं वञ्चितो मया

ကျားက ပြောသည်။ အို မင်္ဂလာရှိသော မိန်းမကောင်း၊ ဂိုကုလ (နွားထိန်းရွာ) သို့ သွားပြီး ထပ်မံပြန်လာပါ။ ထို့ပြင် ဤကိစ္စ၌ ငါကို သင်လှည့်ဖြားခဲ့သည်ဟု မည်သူမျှ မသိစေပါနှင့်။

Verse 50

कपिले गच्छ पश्य त्वं तनयं सुतवत्सले । पाययित्वा स्तनं पूर्णमवघ्राय च मूर्धनि

အို ကပိလာ၊ သားကို ချစ်မြတ်နိုးသော မိခင်ရေ၊ သင်၏ သားကို သွားကြည့်ပါ။ သူ့ကို သင်၏ ရင်သားမှ အပြည့်အဝ နို့တိုက်စေပြီး၊ ထို့နောက် သူ၏ ခေါင်းထိပ်ကို နမ်းရှိုက်ပါ။

Verse 51

मातरं भ्रातरं दृष्ट्वा सखीः स्वजनवबांधवान् । सत्यमेवाग्रतः कृत्वा नान्यथा कर्तुमर्हसि

မိခင်၊ အစ်ကို၊ မိတ်ဆွေများနှင့် ကိုယ့်ဆွေမျိုးသားချင်းတို့ကို မြင်ပြီးနောက်—သစ္စာကို ရှေ့တန်းတင်ထား၍—အခြားသို့ မပြုလုပ်သင့်။

Verse 52

पुलस्त्य उवाच । साऽनुज्ञाता मृगेन्द्रेण कपिला पुत्रवत्सला । अश्रुपूर्णमुखी दीना प्रस्थिता गोकुलं प्रति

ပုလတ်စျာက ဆိုသည်။ တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရှင်က ခွင့်ပြုပေးသဖြင့်၊ သားကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးသော ကပီလာသည် မျက်နှာအပြည့် မျက်ရည်နှင့် ဆင်းရဲဝမ်းနည်းကာ ဂိုကူလသို့ ထွက်ခွာသွား၏။

Verse 53

वेपमाना भयोद्विग्ना शोकसागरमध्यगा । करिणीव हि रौद्रेण हरिणा सा बलीयसा । ततः स्वगोकुलं प्राप्ता रभमाणा मुहुर्मुहुः

တုန်လှုပ်ကာ ကြောက်ရွံ့စိတ်ဖြင့် တုန်ယိမ်းနေ၍၊ ဝမ်းနည်းခြင်းပင်လယ်အလယ်တွင် ကျရောက်သကဲ့သို့—ပြင်းထန်၍ ပိုမိုအားကြီးသော ခြင်္သေ့က နှိပ်စက်လိုက်သော ဆင်မကဲ့သို့—သူမသည် ကိုယ့်ဂိုကူလသို့ ရောက်လာပြီး မကြာခဏ မူးမူးဟစ်လေ၏။

Verse 54

तस्याः शब्दं ततः श्रुत्वा ज्ञात्वा वत्सः स्वमातरम् । सम्मुखः प्रययौ तूर्णमूर्द्ध्वपुच्छः प्रहर्षितः

သူမ၏ အသံကို ကြားပြီး ကိုယ့်မိခင်ဟု သိသဖြင့်၊ နွားကလေးသည် ရင်ဆိုင်တွေ့ရန် အလျင်အမြန် ပြေးထွက်လာကာ၊ အမြီးကို မြှောက်ထား၍ ဝမ်းမြောက်ရွှင်လန်းနေ၏။

Verse 55

अकालागमनं तस्या रौद्रं भंभारवं तथा । दृष्ट्वा श्रुत्वा च वत्सोऽसौ शंकितः परिपृच्छति

သူမ၏ အချိန်မတော်ရောက်လာခြင်းနှင့် ကြမ်းတမ်း၍ စိတ်လှုပ်ရှားသော မူးမူးသံကို မြင်ကြားသဖြင့်၊ နွားကလေးသည် စိုးရိမ်သံသယဖြစ်ကာ မေးမြန်းလေ၏။

Verse 56

वत्स उवाच । न ते पश्यामि सौम्यत्वं दुर्मना इव लक्ष्यमे । किमर्थमन्यवेलायां समायाता वदस्व मे

နွားကလေးက ပြောသည်။ အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်၏ပုံမှန်နူးညံ့သဘောကို မမြင်ရ၊ စိတ်ပူပန်နေသကဲ့သို့ ထင်ရှားသည်။ အဘယ်ကြောင့် ဤအချိန်မဟုတ်သည့်အခါ၌ လာရသနည်း။ ကျွန်ုပ်အား ပြောပါ။

Verse 57

कपिलोवाच । पिब पुत्र स्तनं पश्चात्कारणं चापि मे शृणु । आगताऽहं तव स्नेहात्कुरु तृप्तिं यथेप्सिताम्

ကပီလာက ပြောသည်။ သားရေ၊ အရင်ဆုံး နို့ကို စို့ပါ; ထို့နောက် ငါ့အကြောင်းရင်းကိုလည်း နားထောင်ပါ။ သင့်ကို ချစ်မြတ်နိုးခြင်းကြောင့် ငါလာခဲ့သည်—သင်လိုသလို အားရကျေနပ်အောင် လုပ်ပါ။

Verse 58

अपश्चिममिदं पुत्र दुर्लभं मातृदर्शनम् । मयाऽद्य पुत्र गंतव्यं शपथैरागता यतः

သူမက ပြောသည်။ သားရေ၊ မိခင်ကို တွေ့ရခြင်းသည် အချိန်မတော်သော်လည်း ရှားပါးလှသည်။ သို့ရာတွင် ယနေ့ သားချစ်ရေ၊ ငါ သွားရမည်—အကြောင်းမှာ ငါသည် သစ္စာကတိအခိုင်အမာတို့ဖြင့် ချည်နှောင်လျက် လာခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Verse 59

व्याघ्रस्य कामरूपस्य दातव्यं जीवितं मया । तेनाहं शपथैर्मुक्ता कारणात्तव पुत्रक

သူမက ပြောသည်။ ပုံစံမရွေး ပြောင်းလဲနိုင်သော ကျားတစ်ကောင်ထံ ငါသည် ငါ့အသက်ကို ပေးအပ်ရမည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့်ပင် သားလေးရေ၊ ငါသည် သစ္စာကတိ၏ ချည်နှောင်မှုမှ လွတ်မြောက်မည်မှာ ၎င်းကို ပြည့်စုံစေခြင်းဖြင့်သာ ဖြစ်သည်။

Verse 60

मयाऽद्य तत्र गंतव्यं मृगराजसमीपतः । यदा च शपथैः पुत्र दास्यामि च कलेवरम्

သူမက ပြောသည်။ ယနေ့ ငါသည် ထိုနေရာသို့ သွားရမည်၊ တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရှင် မုဂ္ဂရာဇာ၏ အနီးသို့ပင်။ အကြောင်းမှာ သစ္စာကတိအတိုင်း သားရေ၊ ငါသည် ဤကိုယ်ခန္ဓာကိုပါ စွန့်လွှတ်ရမည် ဖြစ်သည်။

Verse 61

वत्स उवाच । अहं तत्र गमिष्यामि यत्र त्वं गंतुमिच्छसि । श्लाघ्यं हि मरणं मेऽद्य त्वया सह न संशयः

ဝတ္ဆက ပြောသည်။ သင် သွားလိုသည့်နေရာသို့ ငါလည်း သွားမည်။ ယနေ့ သင်နှင့်အတူ သေခြင်းသည် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော သေခြင်းပင် ဖြစ်၏၊ သံသယမရှိ။

Verse 62

एकाकिनाऽपि मर्त्तव्यं यस्मान्मया त्वया विना । यदि मां सहितं तत्र त्वया व्याघ्रो वधिष्यति

သင်မရှိဘဲ ငါတစ်ယောက်တည်းပင် သေရမည်ဖြစ်သဖြင့်—အဲဒီနေရာမှာ ငါ သင်နှင့်အတူရှိစဉ် ကျားက ငါ့ကို သတ်မည်ဆိုလျှင်လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်ပါစေ။

Verse 63

या गतिर्मातृभक्तानां ध्रुवं सा मे भविष्यति । तस्मादवश्यं यास्यामि त्वया सह न संशयः

မိခင်ကို ဘက်တော်မူသောသူတို့၏ ကံကြမ္မာအတိုင်း၊ ထိုကံကြမ္မာသည် ငါ့အတွက်လည်း မလွဲမသွေ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် ငါသည် သင်နှင့်အတူ မဖြစ်မနေ သွားမည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 64

अथवाऽत्रैव तिष्ठ त्वं शपथाः संतु मे तव । तव स्थाने प्रयास्यामि मातस्त्वं यदि मन्यसे

မဟုတ်လျှင် ဒီမှာပဲ သင်နေပါ—သင်၏ သစ္စာကတိများကို ငါ့အပေါ် တင်ပါစေ။ မိခင်ရေ၊ သင် သဘောတူလျှင် သင်၏နေရာ၌ ငါ သွားမည်။

Verse 65

जनन्या विप्रयुक्तस्य जीवितं न हि मे प्रियम् । नास्ति मातृसमः कश्चिद्बालानां क्षीरजीविनाम्

မိခင်နှင့် ကွာကွာလှမ်းလှမ်း ဖြစ်ရလျှင် ငါ့အတွက် အသက်ရှင်ခြင်းသည် မချစ်မြတ်နိုးစရာ မဟုတ်။ နို့ဖြင့် အသက်ရှင်သော ကလေးငယ်တို့အတွက် မိခင်နှင့် တူညီသူ မရှိ။

Verse 66

नास्ति मातृसमो नाथो नास्ति मातृसमा गतिः । ये मातृनिरताः पुत्रास्ते यांति परमां गतिम्

မိခင်ကဲ့သို့ ကာကွယ်ရှင် မရှိ၊ မိခင်ကဲ့သို့ သွားရာလမ်း မရှိ။ မိခင်ကို သဒ္ဓါဖြင့် အမြဲတမ်း အလေးထားသော သားတို့သည် အမြင့်ဆုံးသော ဂတိသို့ ရောက်ကြသည်။

Verse 67

कपिलोवाच । ममैव विहितो मृत्युर्न ते पुत्रक सांप्रतम् । न चायमन्यभूतानां मृत्युः स्यादन्यमृत्युतः

ကပိလက ပြောသည်။ ဤသေခြင်းသည် ငါ့အတွက်သာ ကံသတ်မှတ်ထားသည်၊ ချစ်သားရေ၊ ယခုအခါ သင်အတွက် မဟုတ်။ ထို့ပြင် ဤသေခြင်းသည် အခြားသတ္တဝါတို့အတွက် မဟုတ်သကဲ့သို့ အခြားအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်လာသော သေခြင်းလည်း မဟုတ်။

Verse 68

अपश्चिममिदं पुत्र मातुः सन्देशमुत्तमम् । शृणुष्वावहितो भूत्वा परिणामसुखावहम्

အို သားရေ၊ ဤသည်မှာ မိခင်၏ နောက်ဆုံးနှင့် အထူးမြတ်ဆုံးသော သတင်းစကား ဖြစ်သည်။ သတိထား၍ နားထောင်လော့; အဆုံးတွင် သုခကို ဆောင်ကြဉ်းပေးမည့် အကျင့်တရား ဖြစ်သည်။

Verse 69

वने चर सदा वत्स अप्रमादपरो भव । प्रमादात्सर्वभूतानि विनश्यंति न संशयः

ချစ်သားရေ၊ တောထဲတွင် သွားလာနေစဉ် အမြဲ သတိပြု၍ နေထိုင်လော့။ ပေါ့ပေါ့ဆဆကြောင့် သတ္တဝါအားလုံး ပျက်စီးကြသည်၊ သံသယမရှိ။

Verse 70

न च लोभेन चर्तव्यं विषमस्थं तृणं क्वचित् । लोभाद्विनाशो जंतूनामिह लोके परत्र च

လောဘကြောင့် မလုပ်ဆောင်ရ; အန္တရာယ်ရှိရာနေရာ၌ ရှိသော မြက်တစ်စည်းလောက်ပင် ဖြစ်စေ မလုပ်ရ။ လောဘကြောင့် သတ္တဝါတို့သည် ဤလောက၌လည်း ပျက်စီး၍ နောက်လောက၌လည်း ပျက်စီးကြသည်။

Verse 71

समुद्रमटवीं युद्धं विशंते लोभमोहिताः । लोभादि कार्यमत्युग्रं कुर्वंति त्याज्य एव सः

လောဘကြောင့် မောဟဖြစ်၍ လူတို့သည် ပင်လယ်၊ တောရိုင်းနှင့် စစ်ပွဲထဲသို့ ဝင်ကြသည်။ လောဘစသောအကြောင်းကြောင့် အလွန်ကြမ်းတမ်းသော အလုပ်များကို လုပ်သူကို အမှန်တကယ် ရှောင်ကြဉ်သင့်သည်။

Verse 72

लोभात्प्रमादादाश्वासात्पुरुषो बाध्यते त्रिभिः । तस्माल्लोभो न कर्त्तव्यो न प्रमादो न विश्वसेत्

လူတစ်ယောက်သည် သုံးပါးကြောင့် ချုပ်နှောင်ခံရသည်—လောဘ၊ ပေါ့လျော့မှု၊ နှင့် မသင့်လျော်သော ယုံကြည်အားထားမှု။ ထို့ကြောင့် လောဘမလုပ်ရ၊ ပေါ့လျော့မနေစေရ၊ မျက်ကန်းယုံကြည်မပြုရ။

Verse 73

आत्मा च सततं पुत्र रक्षितव्यः प्रयत्नतः । सर्वेभ्यः श्वापदेभ्यश्च म्लेच्छेभ्यस्तस्करादितः

သားရေ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အမြဲတမ်း ကြိုးစားကာ ကာကွယ်ရမည်။ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်အားလုံးနှင့် ရန်လိုသော ပြင်ပလူများ၊ သူခိုးတို့နှင့် အစရှိသဖြင့်မှလည်း သတိထားကာ ကာကွယ်ရမည်။

Verse 74

तिर्यग्भ्यः पापयोनिभ्यः सदा विचरता वने । न च शोकस्त्वया कार्यः सर्वेषां मरणं धुवम्

တောထဲတွင် အမြဲလှည့်လည်နေစဉ် တိရစ္ဆာန်ရိုင်းများနှင့် အန္တရာယ်ရှိသော စိတ်သဘောထားရှိသူများကို သတိထားပါ။ ထို့ပြင် ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုကို မလုပ်ပါနှင့်—သတ္တဝါအားလုံးအတွက် သေခြင်းသည် မလွဲမသွေ ဖြစ်သည်။

Verse 75

अस्माकं प्रतिवाचं च शृणु शोकविनाशिनीम् । यथा हि पथिकः कश्चिच्छायार्थी वृक्षमास्थितः । विश्रान्तश्च पुनर्याति तद्वद्भूतसमागमः

ဝမ်းနည်းမှုကို ဖျက်ဆီးပေးသော ကျွန်ုပ်တို့၏ အဖြေကိုလည်း နားထောင်ပါ။ အရိပ်ရှာသော ခရီးသွားတစ်ယောက်သည် သစ်ပင်အောက်တွင် နားပြီးနောက် ထပ်မံ ခရီးဆက်သကဲ့သို့၊ သတ္တဝါတို့၏ တွေ့ဆုံခြင်းလည်း ထိုနည်းတူ ယာယီသာ ဖြစ်သည်။

Verse 76

पुलस्त्य उवाच । एवं संभाष्य तं वत्समवघ्राय च मूर्द्धनि । स्वमातरं सखीवर्गं ततो द्रष्टुं समागता

ပုလஸ္တျ မိန့်တော်မူသည်။ ထိုသို့ပြောပြီးနောက် ချစ်လှစွာသောသား၏ခေါင်းကို မေတ္တာဖြင့်နမ်းရှိုက်ကာ၊ ထို့နောက် မိမိ၏မိခင်နှင့် မိတ်သဟာယအဖွဲ့ကို တွေ့ရန် သွားရောက်လာ하였다။

Verse 77

अब्रवीच्च ततो वाक्यं पुत्रशोकेन दुःखिता । अंबाः शृणुत मे वाक्यमपश्चिममिदं स्फुटम्

ထို့နောက် သားအပေါ် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော နាងက ဤစကားကို ပြော하였다။ “အမေတို့၊ ကျွန်မစကားကို နားထောင်ကြပါ—ဤသည်မှာ ကျွန်မ၏ နောက်ဆုံးစကားဖြစ်၍ ရှင်းလင်းသည်။”

Verse 78

अनाथमबलं दीनं फेनपं मम पुत्रकम् । मातृशोकाभिसंतप्तं सर्वास्तं पालयिष्यथ

“ကျွန်မ၏သား ဖေနပ သည် အားကိုးရာမဲ့၍ အားနည်းကာ သနားဖွယ် ဖြစ်သည်။ မိခင်၏ဝမ်းနည်းမှုကြောင့် ပူလောင်နေသူကို သင်တို့အားလုံးက ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ကြပါ။”

Verse 79

भाविनीनामयं पुत्रः सांप्रतं च विशेषतः । स्नपनीयः पायितव्यः पोष्यः पाल्यः स्वपुत्रवत्

“ဤကလေးသည် နောင်ကာလတွင် သင်တို့၏သားကဲ့သို့ ဖြစ်လိမ့်မည်—အထူးသဖြင့် ယခုအချိန်မှစ၍။ သူကို ရေချိုးပေးရမည်၊ နို့တိုက်ရမည်၊ အာဟာရပေး၍ ပြုစုရမည်၊ မိမိသားကဲ့သို့ စောင့်ရှောက်ရမည်။”

Verse 80

चरंतं विषमे स्थाने चरंतं परगोकुले । अकार्येषु प्रवर्तंतं हे सख्यो वारयिष्यथ

“သူက အန္တရာယ်ရှိသောနေရာများသို့ လှည့်လည်သွားလျှင်၊ သို့မဟုတ် အခြားသူ၏ နွားအုပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လျှင်၊ သို့မဟုတ် မသင့်လျော်သော အလုပ်များသို့ လှည့်မိလျှင်—အို မိတ်ဆွေမတို့၊ သင်တို့က တားဆီးကြပါ။”

Verse 81

क्षमध्वं च महाभागा यास्येऽहं सत्यसंश्रयात् । यत्राऽसौ तिष्ठते व्याघ्रो मुक्ताऽहं येन सांप्रतम्

အို မဟာကံကောင်းသူတို့၊ ကျွန်မကို ခွင့်လွှတ်ပါ။ သစ္စာကို အားကိုးထားသောကြောင့် ကျွန်မ သွားရမည်—ယခုခဏ လွတ်မြောက်စေခဲ့သော ကျားကြီး ရပ်နေရာသို့ သွားရမည်။

Verse 82

सर्वास्ता वचनं श्रुत्वा तस्याः शोकसमन्विताः । विषादं परमं गत्वा वाक्यमूचुः सुदुःखिताः

သူမ၏စကားကို ကြားသိပြီးနောက် အားလုံးသည် ဝမ်းနည်းခြင်းဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ အလွန်အမင်း စိတ်ပျက်အားငယ်သို့ ကျရောက်ပြီး အလွန်ဒုက္ခရောက်လျက် စကားပြောကြသည်။

Verse 83

कपिले नैव गंतव्यं न ते दोषो भविष्यति । प्राणात्यये न दोषोऽस्ति संपराये च दारुणे

သူတို့က ပြောကြသည်– «အို ကပိလာ၊ မသွားပါနှင့်။ သင်၌ အပြစ်မကပ်ပါလိမ့်မည်။ အသက်အန္တရာယ်ရှိသည့်အခါ၊ ကြောက်မက်ဖွယ် အရေးအခင်း၌ပင် အပြစ်မရှိပါ»။

Verse 84

अत्र गाथा पुरा गीता मुनिभिर्धर्मवादिभिः । प्राणात्यये समुत्पन्ने शपथे नास्ति पातकम्

«ဤအကြောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဓမ္မကို ဟောပြောသော မုနိတို့က ရှေးက သီဆိုခဲ့သည့် ဂါထာတစ်ပုဒ်ရှိသည်– အသက်ဆုံးရှုံးမည့် အခြေအနေ ပေါ်ပေါက်လာသော် အတင်းအကျပ်ကြောင့် ချိုးဖောက်သည့် သစ္စာကတိ၌ အပြစ်မရှိ»။

Verse 85

कपिलोवाच । प्राणिनां प्राण रक्षार्थं वदाम्येवानृतं वचः । नात्मार्थमुपयुञ्जामि स्वल्पमप्यनृतं क्वचित्

ကပိလာက ပြောသည်– «သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို ကာကွယ်ရန်အတွက်သာ ကျွန်မ မမှန်သောစကားကို ပြောမိနိုင်သည်။ ကိုယ့်အကျိုးအတွက်တော့ မည်သည့်အခါမျှ အနည်းငယ်မျှ မမှန်မှုကို မသုံးပါ»။

Verse 86

अश्वमेधसहस्रं तु सत्यं च तुलया धृतम् । अश्वमेधसहस्राद्धि सत्यमेव विशिष्यते

အရှ္ဝမေဓ ယဇ္ဈ ၁၀၀၀ နှင့် သစ္စာကို တူလားပေါ်တွင် ချိန်တွယ်ရာ၊ အမှန်တကယ် သစ္စာတရားတည်းက အရှ္ဝမေဓ ၁၀၀၀ ထက်ပင် မြင့်မြတ်လွန်ကဲသည်။

Verse 87

तस्मान्नानृतमात्मानं करिष्ये जीविताशया । आज्ञापयतु मामार्या यास्ये यत्र मृगाधिपः

ထို့ကြောင့် အသက်ရှင်မည်ဟု မျှော်လင့်နေသော်လည်း မိမိကိုယ်ကို မုသာပြောသူ မဖြစ်စေရ။ အာရျာမိခင်မက အမိန့်ပေးပါစေ—တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရှင် (ကျား) ရှိရာသို့ ကျွန်ုပ် သွားမည်။

Verse 88

वयस्या ऊचुः । कपिले त्वं नमस्कार्या सर्वैरपि सुरासुरैः । यत्त्वं परमसत्येन प्राणांस्त्यजसि दुस्त्यजान्

မိတ်သမီးတို့က ပြောကြသည်—“အို ကပီလာ၊ နတ်နှင့် အဆုရတို့အပါအဝင် အားလုံးက သင်ကို ဦးညွှတ်ကန်တော့ထိုက်သည်။ အကြောင်းမှာ သင်သည် အမြင့်မြတ်ဆုံး သစ္စာကို ခိုင်မြဲစွာ ကိုင်စွဲ၍ စွန့်လွှတ်ရန် ခက်ခဲလှသော အသက်ကိုပင် စွန့်ရန် အသင့်ဖြစ်နေသောကြောင့်ပင်။”

Verse 89

अवश्यं न च ते भावी मृत्युः सत्यात्कथंचन । प्रमाणं यदि सत्यं हि व्रज पंथाः शिवोऽस्तु ते

သင်၏ သစ္စာကြောင့် မည်သို့မျှ သေခြင်းသည် သင့်ထံ မရောက်နိုင်ပါ။ သစ္စာတရားသည် အမှန်တကယ် အထောက်အထားနှင့် အာဏာဖြစ်လျှင် သင်၏လမ်းကို သွားပါ—သင့်အပေါ် မင်္ဂလာရှိပါစေ။

Verse 90

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्ता च कपिला गता यत्र मृगाधिपः । अथासौ कपिलां दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनः । अब्रवीत्प्रश्रितं वाक्यं हर्षगद्गदया गिरा

ပုလတ္စျက ပြောသည်—ထိုသို့ ပြောဆိုခံရသော ကပီလာသည် တိရစ္ဆာန်တို့၏ အရှင်ရှိရာသို့ သွားလေ၏။ ထိုသူသည် ကပီလာကို မြင်သော် အံ့ဩ၍ မျက်လုံးများ ပြူးဖွင့်လာကာ၊ ဝမ်းမြောက်လှ၍ အသံတုန်တုန်ဖြင့် နိမ့်ချသော စကားကို ပြောလေ၏။

Verse 91

व्याघ्र उवाच । स्वागतं तव कल्याणि कपिले सत्यवादिनि । नहि सत्यवतां किंचिदशुभं विद्यते क्वचित्

ကျားက ပြောသည်။ “မင်္ဂလာရှိသော ကပိလာ၊ သစ္စာကို ပြောသောသူရေ၊ ကြိုဆိုပါ၏။ သစ္စာကို ထိန်းသိမ်းသူတို့အတွက် မကောင်းမှုဟူသမျှ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိနိုင်ပါ။”

Verse 92

त्वयोक्तं कपिले पूर्वं शपथैरागमाय च । तेन मे कौतुकं जातं याताऽगच्छेत्पुनः कथम्

“အရင်က ကပိလာရေ၊ သင်သည် သစ္စာကတိကို သပိတ်သစ္စာများဖြင့် ခိုင်မြဲစွာ ချည်နှောင်ကာ ပြန်လာမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည်။ ထိုကြောင့် ငါ့စိတ်၌ အံ့ဩမှု ဖြစ်လာသည်—ထွက်ခွာသွားသူက မည်သို့ ပြန်လာနိုင်မည်နည်း?”

Verse 93

तस्माद्गच्छ मया मुक्ता यत्राऽसौ तनयस्तव । तिष्ठते गोकुले बद्धः क्षीरपायी सुदुःखितः

“ထို့ကြောင့် သွားလော့—ငါက သင့်ကို လွှတ်ပေးပြီ—သင့်သားရှိရာသို့။ သူသည် နွားကျောင်းရွာ၌ ချည်နှောင်ထားလျက်၊ နို့သောက်နေဆဲဖြစ်ပြီး အလွန်ဒုက္ခခံနေရသည်။”

Verse 94

पुलस्त्य उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु स राजा प्रकृतिं गतः । मृगीशापेन निर्मुक्तो दिव्यरूपवपुर्धरः । ततोऽब्रवीत्प्रहृष्टात्मा कपिलां सत्यवादिनीम्

ပုလတ္စျယက ပြောသည်။ ထိုအချိန်တည်းမှာပင် ရာဇာသည် မိမိ၏ သဘာဝအခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိ၍ မိခင်သမင်၏ ကျိန်စာမှ လွတ်မြောက်ကာ ဒေဝရုပ်၊ ဒေဝကိုယ်ကို ဆောင်ယူလေ၏။ ထို့နောက် စိတ်ပျော်ရွှင်လျက် သစ္စာပြောသော ကပိလာအား မိန့်ကြားလေ၏။

Verse 95

राजोवाच । प्रसादात्तव मुक्तोऽहं शापादस्मात्सुदारुणात् । किं ते प्रियं करोम्यद्य धेनुके ब्रूहि सत्वरम्

ရာဇာက ပြောသည်။ “သင်၏ ကရုဏာကြောင့် ငါသည် ဤအလွန်ကြမ်းတမ်းသော ကျိန်စာမှ လွတ်မြောက်ခဲ့ပြီ။ ယနေ့ သင့်အတွက် ငါ ဘာကို ချစ်မြတ်နိုးဖွယ် ပြုလုပ်ပေးရမည်နည်း၊ နွားမိန်းကလေးရေ၊ အမြန် ပြောပါ။”

Verse 96

कपिलोवाच । कृतकृत्याऽस्मि राजेन्द यत्त्वं मुक्तोऽसि किल्बिषात् । पिपासा बाधतेत्यर्थं सांप्रतं जलमानयम्

ကပိလာ မိန့်တော်မူသည်။ «အို မင်းတို့၏မင်းကြီး၊ သင်သည် အပြစ်နှင့်အညစ်အကြေးမှ လွတ်မြောက်ပြီးဖြစ်သဖြင့် ငါ၏တာဝန် ပြီးစီးပြီဟု ငါယူဆ၏။ ယခု သောက်ရေငတ်ခြင်းသာ နှိပ်စက်နေသဖြင့် ချက်ချင်း ရေယူလာပါ»။

Verse 97

नैवानृतं विजानीहि सत्यमेतन्मयोदितम्

«ဤစကားသည် မုသာမဟုတ်ကြောင်း သိလော့။ ငါပြောသောအရာသည် အမှန်တရားပင် ဖြစ်သည်»။

Verse 98

पुलस्त्य उवाच । अथासौ पार्थिवो हस्ते चापमादाय सत्वरम् । सज्यं कृत्वा शरं गृह्य जघान धरणीतलम्

ပုလஸ္တျ မိန့်တော်မူသည်။ ထို့နောက် မင်းကြီးသည် လျင်မြန်စွာ လက်ထဲတွင် လေးကိုကိုင်ယူ၍ ကြိုးတင်ကာ မြားကိုကိုင်ပြီး မြေပြင်ကို ထိုးခတ်လေ၏။

Verse 99

ततः सलिलमुत्तस्थौ निर्मलं शीतलं शुभम् । तत्र सा कपिला स्नात्वा वितृषा समपद्यत

ထို့နောက် သန့်ရှင်းကြည်လင်၍ အေးမြကာ မင်္ဂလာရှိသော ရေသည် ပေါက်ထွက်လာ၏။ ထိုနေရာ၌ ကပိလာ ရေချိုးပြီး သူမ၏ ရေငတ်ခြင်းသည် အပြည့်အဝ ပြေလျော့သွား၏။

Verse 100

एतस्मिन्नन्तरे धर्मः स्वयं तत्र समागतः । अब्रवीत्कपिलां हृष्टो वरं वरय शोभने

ထိုအချိန်အတွင်း၌ ဓမ္မသည် ကိုယ်တိုင် ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ ဝမ်းမြောက်လျက် ကပိလာအား «အို လှပသူ၊ ဆုတောင်းတစ်ပါးကို ရွေးချယ်လော့» ဟု မိန့်တော်မူ၏။

Verse 101

तव सत्येन तुष्टोऽहं नास्ति ते सदृशी क्वचित् । त्रैलोक्ये सकले धेनुर्न भविष्यति वै शुभे

သင်၏ သစ္စာတရားကြောင့် ငါသည် ကျေနပ်နှစ်သက်၏။ သင်နှင့်တူသူ မည်သည့်နေရာတွင်မျှ မရှိ။ သုံးလောကလုံး၌ အို မင်္ဂလာရှိသူ၊ သင်နှင့်တူသော နွားမ ရှိမည်မဟုတ်။

Verse 102

कपिलोवाच । प्रसादात्तव गच्छेय सह राज्ञा सगोकुला । सुप्रभेण पदं दिव्यं जरामरणवर्जितम्

ကပီလာက ပြောသည်— သင်၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ငါသည် မင်းနှင့်အတူ၊ နွားအုပ်အလုံးစုံနှင့်တကွ ထွက်ခွာ၍ တောက်ပသော ဒိဗ္ဗဘုံသို့ ရောက်ပါစေ။ ထိုနေရာသည် အိုမင်းခြင်းနှင့် သေခြင်းကင်း၏။

Verse 103

मन्नाम्ना ख्यातिमायातु पुण्यमेतज्जलाशयम् । सर्वपापहरं नृणां सर्वकामप्रदं तथा

ဤပုဏ္ဏရေကန်သည် ငါ၏နာမဖြင့် ကျော်ကြားပါစေ။ လူတို့၏ အပြစ်အားလုံးကို ဖယ်ရှားပေး၍ လိုအင်ဆန္ဒအားလုံးကိုလည်း ပေးစွမ်းပါစေ။

Verse 104

धर्म उवाच । येऽत्र स्नानं करिष्यंति सुपुण्ये सलिले शुभे । चतुर्द्दश्यां विशेषेण ते यास्यंति परां गतिम्

ဓမ္မက ပြောသည်— ဤနေရာ၌ မင်္ဂလာရှိ၍ အလွန်ပုဏ္ဏရှိသော ရေ၌ ရေချိုးမည့်သူတို့သည်၊ အထူးသဖြင့် လဆန်း/လဆုတ် ဆယ့်လေးရက်နေ့တွင် ရေချိုးလျှင်၊ အမြင့်ဆုံးသော ဂတိသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည်။

Verse 105

तव नाम्ना सुपुण्यं हि तीर्थमेतद्भविष्यति । दर्शमुद्दिश्य मर्त्यस्तु प्राप्स्यते गोसहस्रकम् । स्नानाल्लक्षगुणं दानात्पुण्यं चैव तथाऽक्षयम्

အမှန်ပင် သင်၏နာမဖြင့် ဤတီရ္ထသည် အလွန်ပုဏ္ဏရှိသော တီရ္ထဖြစ်လာမည်။ ဒဿ (လကွယ်နေ့) ကို ရည်ညွှန်း၍ ကုသိုလ်ကိစ္စ ပြုသူ မရဏာသည် နွားတစ်ထောင် လှူဒါန်းသကဲ့သို့ အကျိုးကို ရမည်။ ရေချိုးခြင်းမှ ကုသိုလ်သည် သိန်းတစ်သောင်းမက တိုးပွား၍၊ ဒါနမှလည်း မကုန်ခန်းသော ကုသိုလ် ရရှိမည်။

Verse 106

येऽत्र श्राद्धं करिष्यंति मानवाः सुसमाहिताः । सर्वदानफलं तेषां भुक्तिमुक्ती महात्मनाम्

ဤနေရာ၌ စိတ်တည်ငြိမ်စွာဖြင့် ရှရဒ္ဓ (śrāddha) ကို ပြုလုပ်သူတို့သည် ဒါနအားလုံး၏ အကျိုးကို ရရှိကာ လောကီသုခနှင့် မောက္ခ (လွတ်မြောက်ခြင်း) ကိုပါ ရရှိကြသည်။

Verse 107

अपि कीटपतंगा ये तृषार्ताः सलिले शुभे । मज्जयिष्यति यास्यंति तेऽपि स्थानं दिवौकसाम्

ရေငတ်၍ ပင်ပန်းသော ပိုးမွှားနှင့် ငှက်တို့ပင် ဤကောင်းမြတ်သော ရေထဲ၌ မြုပ်နှံဝင်ရောက်လျှင်၊ သူတို့လည်း ဒေဝတားတို့၏ နေရာသို့ ရောက်ကြမည်။

Verse 108

किं पुनर्भक्तिसंयुक्ता मानवाः सत्यवादिनः । मनस्विनो महाभागाः श्रद्धावंतो विचक्षणाः

ဒါဆိုလျှင် ဘက္တိ (devotion) ဖြင့် ပြည့်စုံ၍ အမှန်တရားကို ပြောသော၊ စိတ်ဓာတ်ခိုင်မာသော၊ ကံကောင်းမြတ်သော၊ သဒ္ဓါပြည့်ဝ၍ ဉာဏ်ပညာရှိသော လူသားတို့အတွက် အကျိုးက ဘယ်လောက်ပိုမိုကြီးမားမည်နည်း။

Verse 109

पुलस्त्य उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु विमानानि सहस्रशः । समायातानि राजेंद्र कपिलायाः प्रभावतः

ပုလஸ္တျက ပြောသည်—အဲဒီအချိန်တည်းမှာပင်၊ လူတို့၏ဘုရင်ကြီးရေ၊ ကပိလာ၏ အံ့ဖွယ်အာနုဘော်ကြောင့် ကောင်းကင်ယာဉ်များ ထောင်ပေါင်းများစွာ ရောက်လာခဲ့သည်။

Verse 110

तान्यारुह्याथ कपिला गोपगोकुलसंकुला । सुप्रभेण समायुक्ता तत्पदं परमं गता

ထိုကောင်းကင်ယာဉ်များကို စီးနင်းပြီးနောက်၊ ကပိလာသည် နွားထိန်းများနှင့် နွားအစုအဝေးတို့ ဝိုင်းရံလျက်၊ စုပြဘာနှင့်အတူ အမြင့်မြတ်ဆုံးသော အဘိဓမ္မနေရာသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။

Verse 111

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । श्राद्धं चैवात्मनः शक्त्या दानं पार्थिवसत्तम

ထို့ကြောင့် အားလုံးသောကြိုးပမ်းမှုဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးသန့်စင်ခြင်းကို ပြုလုပ်သင့်၏။ ထို့ပြင် မိမိစွမ်းအားအတိုင်း သြာဒ္ဓ (śrāddha) ကို ဆောင်ရွက်၍ ဒါနကို ပေးလှူပါ၊ အို မင်းမြတ်အထွဋ်အမြတ်။