
ပုလတ္စျာသည် နန်းတော်မှ နားထောင်သူ မင်းကို အပြစ်ဖျက်စီးနိုင်သော နာမည်ကြီး မဏိကဏ္ဏိကာ တီရ္ထသို့ သွားရန် ညွှန်ကြားသည်။ တောင်အတွင်း ချိုင့်ဝှမ်းတစ်ခု၌ ဝါလခိလျာ ရှင်တော်များက လှပသော ကုဏ္ဍ (ရေကန်) တစ်ခုကို တည်ဆောက်ထားသည်။ နေ့လယ်ပိုင်း နေရောင်လွှမ်းမိုး (နေကြတ်) ဖြစ်ချိန်တွင် ရေငတ်လွန်းသော ကိရာတ မိန်းမ မဏိကဏ္ဏိကာသည် အမဲရောင်၍ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ရေထဲဝင်ချိုးသည်။ ရှင်တော်များရှေ့တွင် သူမသည် တီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် နတ်တော်များထဲတွင်တောင် ရှားပါးသည့် သာယာလှပသော ဒေဝီရုပ်သို့ ပြောင်းလဲထွက်ပေါ်လာသည်။ သူမ၏ ခင်ပွန်းသည် ငိုနေသော ကလေးကြောင့် စိတ်ပူကာ ရှာဖွေရောက်လာသည်။ ရေချိုးရန် တိုက်တွန်းခံရ၍ ကလေးနှင့်အတူ ရေထဲဝင်သော်လည်း နေကြတ်လွတ်သွားချိန်တွင် သူသည် ပြန်လည် အရုပ်ဆိုးပုံပျက်သွားကာ ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ ထိုနေရာတွင်ပင် သေဆုံးသည်။ ပတိဝြတာ-ဓမ္မကို တည်ကြည်သော မဏိကဏ္ဏိကာသည် မီးသင်္ဂြိုဟ်ထဲ ဝင်ရန် ဆုံးဖြတ်ရာ ရှင်တော်များက “ဒေဝီရုပ်ရပြီးနောက် အပြစ်ရှိ/ပုံပျက်သော ခင်ပွန်းကို ဘာကြောင့်လိုက်မလဲ” ဟု မေးကြသည်။ သူမက မိန်းမအတွက် ခင်ပွန်းသည် သုံးလောကလုံး၏ တစ်ခုတည်းသော အားကိုးရာဖြစ်ကြောင်း၊ လှပမှု၊ ဆင်းရဲမှု၊ အဆင့်အတန်း မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သစ္စာတည်ရမည်ဟု ဓမ္မသဘောတရားကို ရှင်းပြပြီး ကလေးကို ရှင်တော်များထံ အပ်နှံသည်။ ကရုဏာဖြင့် ရှင်တော်များက ခင်ပွန်းကို မင်္ဂလာလက္ခဏာများနှင့် သင့်တော်သော ရုပ်သဏ္ဍာန်ဖြင့် ပြန်လည် အသက်ရှင်စေသည်။ ကောင်းကင်ယာဉ် ရောက်လာပြီး မိသားစုသုံးယောက် စုစည်းကာ ကောင်းကင်သို့ တက်ရောက်ကြသည်။ ပေးအပ်သော ဆုတောင်းအဖြစ် မဏိကဏ္ဏိကာက ဒေသမဟာလိင်္ဂကို မိမိနာမည်ဖြင့် ခေါ်စေလိုကြောင်း တောင်းဆိုရာ ရှင်တော်များက ဤတီရ္ထ၏ ကျော်ကြားမှုသည် “မဏိကဏ္ဏိကာ” ဟု အတည်ပြုကြသည်။ အဆုံးတွင် ဖလသဘောတရားအရ နေကြတ်ချိန် ရေချိုးခြင်းနှင့် ဒါနပြုခြင်းသည် ကုရုက္ခေတ္တရ၏ အကျိုးတူညီပြီး၊ စိတ်တည်ကြည်စွာ ရေချိုးလျှင် လိုရာဆန္ဒ ပြည့်စုံစေသည်။ ထို့ကြောင့် ကြိုးစား၍ ရေချိုး၊ စွမ်းအားအလိုက် ဒါနပြု၊ ဒေဝတ၊ ရှင်တော်နှင့် ဘိုးဘွားပိတೃများအား ပူဇော်သင့်သည်။
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं पापप्रणाशनम् । मणिकर्णिकसंज्ञं तु सर्वलोकेषु विश्रुतम्
ပုလஸ္တျက ဆိုသည်— ထို့နောက် အို မင်းတို့အထဲ၌ အမြတ်ဆုံးသောမင်း၊ အပြစ်ပျက်စီးစေသော တီရ္ထကို သွားရမည်။ ၎င်းကို မဏိကဏ္ဏိကာ ဟု ခေါ်ကြပြီး လောကအားလုံးတွင် ထင်ရှားကျော်ကြားသည်။
Verse 2
यत्र सिद्धिं गता राजन्वालखिल्या महर्षयः । तैस्तत्र निर्मितं कुण्डं सुरम्यं गिरि गह्वरे
အို မင်းကြီး၊ ထိုနေရာ၌ ဝါလခိလျာ မဟာရ္ဓိရှင်များသည် စိဒ္ဓိကို ရောက်ရှိကြ하였다။ ထို့ပြင် တောင်တန်းအတွင်း အခေါင်းတစ်ခု၌ သူတို့က အလွန်လှပသော သန့်ရှင်းရေကန် (ကுண္ဍ) ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
Verse 3
तेषां तत्रोपविष्टानां मुनीनां भावितात्मनाम् । महाश्चर्यमभूत्तत्र तत्त्वं शृणु नराधिप
ထိုနေရာ၌ စိတ်ကိုသင့်တော်စွာသန့်စင်၍ အတွင်းစိတ်ကိုပျိုးထောင်ထားသော မုနိတို့ ထိုင်နေစဉ် အံ့ဩဖွယ်ကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ လူတို့၏အရှင်မင်းကြီး၊ ဖြစ်ရပ်၏ သစ္စာတရားကို နားထောင်ပါ။
Verse 4
किरातवनिता काचिन्नाम्ना च मणिकर्णिका । अतिकृष्णा विरूपाक्षी कराला भीषणाकृतिः
ကိရာတ မျိုးနွယ်ဝင် မိန်းမတစ်ယောက် ရှိ၍ အမည်မှာ မဏိကဏ္ဏိကာ ဟူ၏။ အလွန်မည်းနက်ပြီး မျက်စိပုံပျက်၊ ကိုယ်ခန္ဓာခြောက်ကပ်ကာ ကြောက်မက်ဖွယ် ရုပ်သဏ္ဌာန်ရှိ၏။
Verse 5
तृषार्त्ता तत्र संप्राप्ता मध्यंदिनगते रवौ । ग्रस्ते च राहुणा सूर्ये प्रविष्टा सलिले तु सा
ရေငတ်ဒဏ်ခံနေရသဖြင့် နေ့လယ် နေရောင်တောက်ပချိန်၌ ထိုနေရာသို့ ရောက်လာ၏။ နောက်တဖန် ရာဟုက နေကို ဖမ်းယူသကဲ့သို့ (နေကြတ်ချိန်) ဖြစ်လာသောအခါ၊ သူမသည် ရေထဲသို့ ဝင်သွား၏။
Verse 6
एतस्मिन्नेव काले तु दिव्यरूपवपुर्धरा । मुनीनां पश्यतां चैव विनिष्क्रांता सुमध्यमा
ထိုအချိန်တည်းမှာပင် နတ်သဘောရုပ်ရည်နှင့် ကိုယ်ခန္ဓာကို ဆောင်ထားသော ခါးသေးသွယ် မိန်းမတစ်ယောက်သည် မုနိတို့ မြင်နေစဉ် ထွက်ပေါ်လာ၏။
Verse 7
अथ तस्याः पतिः प्राप्तस्तदन्वेषणतत्परः । पप्रच्छ तां वरारोहां पत्न्या दुःखेन दुःखितः
ထို့နောက် သူမ၏ ခင်ပွန်းသည် သူမကို ရှာဖွေရန် အာရုံစိုက်ကာ ရောက်လာ၏။ ဇနီး၏ ဒုက္ခကြောင့် ကိုယ်တိုင်လည်း ဝမ်းနည်းပူဆွေး၍ ထိုမြင့်မြတ်သည့် မိန်းမကို မေးမြန်း၏။
Verse 8
मम भार्यात्र संप्राप्ता यदि दृष्टा सुमध्यमे । शीघ्रं वद वरारोहे बालकोऽयं तदुद्भवः
ဤနေရာသို့ ရောက်လာသော ကျွန်ုပ်၏ ဇနီးကို သင်မြင်ခဲ့လျှင်၊ ခါးသေးသွယ်သော မိန်းမမြတ်ရေ၊ အမြန်ပြောပါ။ ဤကလေးသည် သူမမှ မွေးဖွားလာသူ ဖြစ်သည်။
Verse 9
तृषार्त्तश्च क्षुधाविष्टो रुदते च मुहुर्मुहुः । दृष्टा चेत्कथ्यतां सुभ्रूर्विनाऽयं तां मरिष्यति
ဤကလေးသည် ရေငတ်၍ ပင်ပန်းနေပြီး ဆာလောင်ခြင်းကလည်း ဖိစီးကာ မကြာခဏ ငိုနေသည်။ သင်သူမကို မြင်ခဲ့လျှင်၊ လှပသော မျက်ခုံးရှင်မရေ၊ ကျေးဇူးပြု၍ ပြောပါ—သူမမရှိလျှင် သူ သေမည်။
Verse 10
स्त्र्युवाच । साऽहं ते दयिता कान्त तीर्थस्यास्य प्रभावतः । दिव्यरूपमिदं प्राप्ता देवैरपि सुदुर्लभम्
မိန်းမက ပြောသည်– “ချစ်ခင်ရသော ခင်ပွန်းရေ၊ ဤတီရ္ထ၏ အာနုဘော်ကြောင့် သင်၏ ချစ်သူဖြစ်သော ကျွန်မသည် နတ်တော်တို့တောင် ရခဲလှသော ဤသိဒ္ဓိမြတ်သော ဒိဗ္ဗရုပ်ကို ရရှိလာခဲ့သည်။”
Verse 11
त्वं चापि सलिले ह्यस्मिन्कुरु स्नानं त्वरान्वितः । प्राप्स्यसि त्वं परं रूपं यथा प्राप्तं मयाऽनघ
“သင်လည်း ဤရေထဲတွင် အလျင်အမြန် သန့်ရှင်းသော ရေချိုးကာရိယာကို ပြုလုပ်ပါ။ အပြစ်ကင်းသူရေ၊ ကျွန်မရရှိသကဲ့သို့ သင်လည်း အမြင့်မြတ်ဆုံး ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ရရှိမည်။”
Verse 12
अथासौ सह पुत्रेण प्रविष्टस्तत्र निर्झरे । विमुक्ते भास्करे राजन्विरूपश्चाभवत्पुनः
ထို့နောက် သူသည် သားနှင့်အတူ ထိုရေတံခွန်ပေါက်ရေတွင်းထဲသို့ ဝင်လေ၏။ သို့သော် နေရောင်၏ အာနုဘော် ပျောက်ကွယ်သွားသောအခါ၊ အရှင်မင်းကြီးရေ၊ သူသည် ထပ်မံ၍ ရုပ်ပျက်သွားပြန်သည်။
Verse 13
दुःखेन मृत्युमापन्नस्तस्मिन्नेव जलाशये । अथ सा भर्तृशोकाच्च मरणे कृतनिश्चया
ဒုက္ခဝေဒနာကြောင့် စိတ်ပင်ပန်းလျက် သူသည် ထိုရေကန်ထဲ၌ပင် သေဆုံးသွား၏။ ထို့နောက် မယားသည် ခင်ပွန်းအပေါ် ဝမ်းနည်းကြေကွဲ၍ မိမိလည်း သေမည်ဟု ဆုံးဖြတ်လေ၏။
Verse 14
चितिं कृत्वा समं तेन ज्वालयामास पावकम् । अथ ते मुनयो दृष्ट्वा तथाशीलां शुभांगनाम्
သူ၏အလောင်းမီးတင်ရာနှင့် တူညီသည့် စိတိကို တည်ဆောက်ပြီး မီးကို လောင်ကျွမ်းစေ하였다။ ထို့နောက် မုနိတို့သည် ထိုသို့ သီလတည်ကြည်၍ မင်္ဂလာအင်္ဂါပြည့်စုံသော မိန်းမကို မြင်၍ စိုးရိမ်စွာ ကြည့်နေကြ၏။
Verse 15
कृपया परयाविष्टास्तामूचुर्विस्मयान्विताः । सर्वे तस्याश्च संदृष्ट्वा साहसं च नृपोत्तम
ကရုဏာအလွန်တရာဖြင့် ပြည့်နှက်ကာ အံ့ဩလျက် သူတို့သည် မိန်းမအား ပြောကြားလေ၏။ အို မင်းမြတ်ကြီး၊ သူမ၏ ရဲရင့်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မြင်တွေ့ပြီးနောက် အားလုံး၏ စိတ်သည် လှုပ်ရှားသွားကြ၏။
Verse 16
ऋषय ऊचुः । दिव्यरूपं त्वया प्राप्तं देवैरपि सुदुर्लभम् । कस्मादेनं सुपाप्मानमनुगच्छसि भामिनि
ရိရှီတို့ မိန့်ကြားသည်— “သင်သည် ဒေဝတို့အတွက်တောင် ရှားပါးသော ဒိဗ္ဗရုပ်ကို ရရှိပြီးပြီ။ အို စိတ်ပြင်းထန်သော မိန်းမ၊ အဘယ်ကြောင့် အလွန်အပြစ်ကြီးသော ဤယောက်ျားကို လိုက်နေရသနည်း?”
Verse 17
स्त्र्युवाच । पतिव्रताहं विप्रेन्द्राः सदा भर्तृपरायणा । किं रूपेण करिष्यामि विना पत्या निजेन च
မိန်းမက ပြောသည်— “ဗိပရေန္ဒြာတို့၊ ကျွန်မသည် ပတိဝြတာ ဖြစ်၍ အမြဲတမ်း ခင်ပွန်းကိုသာ အားထားလျက်ရှိ၏။ မိမိခင်ပွန်းမရှိလျှင် မည်သည့်ရုပ်သဏ္ဌာန်ကို ရရှိထားလည်း ကျွန်မအတွက် ဘာအကျိုးရှိမည်နည်း?”
Verse 18
विरूपो वा सुरूपो वा दरिद्रो वा धनाधिपः । स्त्रीणामेकः पतिर्भर्त्ता गतिर्नान्या जगत्त्रये
ရုပ်ဆိုးဖြစ်စေ ရုပ်ချောဖြစ်စေ၊ ဆင်းရဲဖြစ်စေ ချမ်းသာဖြစ်စေ—မိန်းမတို့အတွက် ခင်ပွန်းတစ်ဦးတည်းသည် အရှင်နှင့် အားကိုးရာ ဖြစ်၏။ လောကသုံးပါး၌ အခြားလမ်းမရှိ။
Verse 19
बालकोऽयं मुनिश्रेष्ठा भवच्छरणमागतः । अहं कान्तेन संयुक्ता प्रविशामि हुताशनम्
အို မုနိမြတ်တို့၊ ဤကလေးသည် သင်တို့၏ ခြေတော်အောက်၌ ခိုလှုံရန် လာရောက်၏။ အကျွန်မသည် ချစ်သူခင်ပွန်းနှင့် တစ်စည်းတစ်လုံးဖြစ်ကာ မီးထဲသို့ ဝင်မည်။
Verse 20
पुलस्त्य उवाच । अथ ते मुनयः सर्वे ज्ञात्वा तस्याः सुनिश्चयम् । कृपया परयाविष्टाः संवीक्ष्य च परस्परम्
ပုလස්တျာ မိန့်တော်မူသည်—ထိုအခါ မုနိတို့အားလုံးသည် သူမ၏ ခိုင်မာသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သိမြင်ကြပြီး၊ အလွန်ကရုဏာဖြင့် ပြည့်ဝကာ တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ကြည့်ရှု၍ တိုင်ပင်ဆွေးနွေးကြ၏။
Verse 21
ततो जीवापयामासुस्तत्पतिं ते मुनीश्वराः । सद्रूपेण समायुक्तं दिव्य लक्षणलक्षितम्
ထို့နောက် မုနိအရှင်တို့သည် သူမ၏ ခင်ပွန်းကို အသက်ပြန်ရှင်စေ၍၊ မြတ်သော ရုပ်သဏ္ဌာန်နှင့် တန်ခိုးရှိသော သင်္ကေတများ၊ မင်္ဂလာလက္ခဏာများဖြင့် အလှဆင်ပေးကြ၏။
Verse 22
एतस्मिन्नेव कालं तु विमानं मनसेप्सितम् । देवकन्यासमाकीर्णं सद्यस्तत्र समागतम्
ထိုအချိန်တည်းမှာပင် စိတ်၌ ဆန္ဒရှိသကဲ့သို့ ကောင်းကင်ယာဉ်တစ်စီးသည် ချက်ချင်း ထိုနေရာသို့ ရောက်လာပြီး၊ ဒေဝကနျာများဖြင့် ပြည့်နှက်နေ၏။
Verse 23
अथ तौ दंपती तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । पुरतः प्रणिपत्याथ प्रस्थितौ त्रिदिवं प्रति
ထို့နောက် ထိုလင်မယားနှစ်ဦးသည် စိတ်ဓာတ်ပြည့်စုံသော မုနိတို့၏ရှေ့၌ ဦးချကန်တော့ပြီးနောက် တြိဒိဝ (ကောင်းကင်ဘုံ) သို့ ထွက်ခွာသွားကြ၏။
Verse 24
अथ तैर्मुनिभिः प्रोक्ता सा नारी मणिकर्णिका । वरं वरय कल्याणि सर्वे तुष्टा वयं तव
ထို့နောက် မုနိတို့က ထိုမိန်းမ မဏိကဏ္ဏိကာအား ပြောကြားကြသည်— “မင်္ဂလာရှိသူမ၊ ဆုတောင်းတစ်ပါးကို ရွေးချယ်လော့။ ငါတို့အားလုံး သင်ကို နှစ်သက်ကြ၏။”
Verse 25
पतिव्रतत्वेन तुष्टाः सत्येन च विशेषतः । नास्माकं दर्शनं व्यर्थं जायते च कथंचन
“သင်၏ ပတိဝြတ (ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာတည်ကြည်မှု) ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အထူးသဖြင့် သင်၏ သစ္စာစကားကြောင့်လည်းကောင်း ငါတို့နှစ်သက်ကြ၏။ ငါတို့ကို တွေ့မြင်ခြင်းနှင့် ကောင်းချီးပေးခြင်းသည် မည်သို့မျှ အလဟသ မဖြစ်နိုင်။”
Verse 26
मणिकर्णिकोवाच । यदि मां मुनयस्तुष्टाः प्रयच्छथ वरं मुदा । यदत्रास्ति महालिंगं मन्नाम्ना तद्भविष्यति
မဏိကဏ္ဏိကာက ပြောသည်— “အို မုနိတို့၊ သင်တို့ ငါ့ကို နှစ်သက်၍ ဝမ်းမြောက်စွာ ဆုတောင်းတစ်ပါး ပေးမည်ဆိုလျှင်၊ ဤနေရာရှိ မဟာလင်္ဂကို ငါ့နာမဖြင့် လူသိများစေပါစေ။”
Verse 27
एतदेव ममाभीष्टं नान्यदस्ति प्रयोजनम् । सर्वेषां च प्रसादेन स्वर्गं गच्छामि सांप्रतम्
“ဤအရာတစ်ခုတည်းသာ ငါ၏ အလိုအလျောက်ချစ်မြတ်နိုးသော ဆန္ဒဖြစ်၏။ အခြားလိုအပ်ချက် မရှိ။ သင်တို့အားလုံး၏ ကရုဏာတော်ကြောင့် ယခု ငါသည် ကောင်းကင်ဘုံသို့ သွားမည်။”
Verse 28
ऋषय ऊचुः । एवं भवतु ते ख्यातिस्तीर्थलिंगे वरानने । तव नामान्वितं जातं तीर्थं वै मणिकर्णिका
ရသေ့တို့က ဆိုကြသည်– «ဤသို့ဖြစ်ပါစေ။ မျက်နှာလှသောသူမ၊ ဤတီရ္ထနှင့် လင်္ဂအားဖြင့် သင်၏ဂုဏ်သတင်းသည် တည်မြဲပါစေ။ သင်၏နာမဖြင့် အမည်ခံသော သန့်ရှင်းသည့် တီရ္ထသည် မဏိကဏ္ဏိကာ ဟူ၍ ပေါ်ထွန်းလာပြီ»။
Verse 29
पुलस्त्य उवाच । भर्त्रा सह दिवं प्राप्ता पुत्रेणैव समन्विता । वालखिल्यास्तपोनिष्ठा विशेषात्तत्र संस्थिताः
ပုလස්တျက ဆိုသည်– သူမသည် ခင်ပွန်းနှင့်အတူ ကောင်းကင်ဘုံသို့ ရောက်ရှိပြီး သားနှင့်လည်း အတူပါလာသည်။ ထိုနေရာ၌ တပဿာ၌ တည်ကြည်သော ဝါလခိလျ ရသေ့တို့အကြား အထူးသဖြင့် နေထိုင်တည်ရှိ하였다။
Verse 30
तत्र सूर्यग्रहे प्राप्ते स्नानदानादिकाः क्रियाः । यः करोति फलं तस्य कुरुक्षेत्र समं भवेत्
ထိုနေရာ၌ နေကြတ်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ သန့်ရှင်းစွာ ရေချိုးခြင်း၊ ဒါနပြုခြင်း စသည့် ကုသိုလ်ကိစ္စများကို ပြုလုပ်သူ၏ အကျိုးသည် ကုရုက္ခေတ္တရရှိသကဲ့သို့ တူညီလာမည်။
Verse 31
यं यं काममभिध्याय स्नानं तत्र करोति यः । तं तं प्राप्नोति राजेन्द्र सम्यग्ध्यानसमन्वितः
အို မင်းမြတ်ကြီး၊ မည်သည့်ဆန္ဒကိုမဆို စိတ်ထဲတွင် အာရုံစိုက်၍ ထိုနေရာ၌ သေချာသော ဓ्यानနှင့်အတူ ရေချိုးသူသည် ထိုဆန္ဒကိုပင် ရရှိလိမ့်မည်။
Verse 32
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत् । तीर्थे दानं यथाशक्त्या देवर्षिपितृतर्पणम्
ထို့ကြောင့် အားလုံးသောကြိုးစားမှုဖြင့် ထိုနေရာ၌ ရေချိုးခြင်းကို ပြုလုပ်သင့်သည်။ ထိုတီရ္ထ၌ မိမိစွမ်းအားအတိုင်း ဒါနပြု၍ ဒေဝ၊ ရသေ့၊ ပိတೃတို့အား တර්ပဏ (ရေဖြင့် ပူဇော်ခြင်း) ကို ဆောင်ရွက်သင့်သည်။