Arbuda Khanda
Arbudha Khanda
This section is centered on Arbuda (commonly identified in Purāṇic sacred geography with the Arbuda mountain region, associated with the Aravalli range and the Mount Abu area). The landscape is treated as a tīrtha-field where mountains, cavities, rivers invoked through mantra, and hermitage zones become loci of purification narratives. The text frames Arbuda as notable for sin-removal (pāpa-praṇāśana) and as being described as relatively untouched by Kali-era defects through the theological agency attributed to Vasiṣṭha’s presence and austerity.
Adhyayas in Arbudha Khanda
63 chapters to explore.
Adhyaya 1
Arbuda-Māhātmya Prastāvanā: Vasiṣṭha, Nandinī, and the Sanctification of Arbuda
ບົດທີ 1 ເປີດດ້ວຍຄໍາມັງຄະລະສັນລະເສີນພຣະສິວະ ຜູ້ລະອຽດລຶກ ຮູ້ໄດ້ດ້ວຍປັນຍາ ບໍລິສຸດ ແລະມີຮູບສະພາບສາກົນ. ບັນດາຣິສີໄດ້ຟັງປະຫວັດວົງສາຂອງໂສມະ ແລະສູຣະຍະ ກັບເລື່ອງມັນວັນຕະຣະ ແລະການສ້າງໂລກຫຼາຍແນວ ແລ້ວຈຶ່ງຂໍ “ຕີຣຖະ-ມາຫາຕະມະ” ອັນຍອດ ແລະຖາມວ່າ ສະຖານທີ່ສັກສິດໃດເປັນຫົວໜ້າໃນແຜ່ນດິນ. ສູຕະຕອບວ່າ ຕີຣຖະມີຫຼາຍຫາທີ່ສິ້ນສຸດບໍ່ໄດ້ ແລະທົ່ງນາ ແມ່ນ້ໍາ ພູເຂົາ ແລະລໍາທານ ໄດ້ຮັບມາຫາຕະມະສູງສຸດໂດຍຕະປະສະຂອງຣິສີ. ໃນນັ້ນ ອາຣບຸດະ (Arbuda) ຖືກຍົກຂຶ້ນເປັນພູທີ່ລ້າງບາບ ບໍ່ຖືກກະທົບໂດຍກະລິ-ໂດສະ ເນື່ອງຈາກອໍານາດຂອງວະສິດຖະ; ແມ່ນແຕ່ການເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ກໍຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ເຫນືອກວ່າພິທີທົ່ວໄປເຊັ່ນ ອາບນ້ໍາ ແລະການໃຫ້ທານ. ຣິສີຈຶ່ງຖາມຕໍ່ເຖິງຂະໜາດ ທີ່ຕັ້ງ ເຫດທີ່ຊື່ສຽງຂອງອາຣບຸດະເກີດຈາກມາຫາຕະມະຂອງວະສິດຖະ ແລະຕີຣຖະສໍາຄັນໃນພູນັ້ນ. ສູຕະເລີ່ມເລື່ອງຊໍາລະບາບທີ່ຕົນໄດ້ຍິນມາ: ວະສິດຖະ ເທວະຣິສີໃນສາຍພຣະພຣະຫມາ ປະພຶດຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຄວບຄຸມອາຫານ ແລະວິໄນຕາມລະດູ. ງົວວິເສດນັນດິນີ ຜູ້ບັນດານຄວາມປາດຖະໜາ ຕົກລົງໃນຫວ່າງເລິກມືດຂະນະກິນຫຍ້າ. ເນື່ອງຈາກງົວນີ້ຈໍາເປັນຕໍ່ໂຮມະປະຈໍາວັນ ວະສິດຖະຈຶ່ງອອກຊອກຫາ ເຫັນຫວ່າງ ແລະໄດ້ຍິນສຽງຮ້ອງ. ຕາມຄໍາວອນຂອງນັນດິນີ ທ່ານເຂົ້າສະມາທິເຊີນພຣະສະຣັສວະຕີ ຜູ້ຊໍາລະສາມໂລກ; ແມ່ນ້ໍາປາກົດ ແລະເຕີມຫວ່າງດ້ວຍນ້ໍາໃສ ໃຫ້ນັນດິນີອອກມາໄດ້. ເຫັນຄວາມເລິກຫຼາຍ ວະສິດຖະຄິດຈະນໍາພູມາເຕີມ ແລະໄປຫາຫິມະວານເພື່ອຂໍມວນພູທີ່ເໝາະ. ຫິມະວານຕ້ອນຮັບ ຖາມຂະໜາດຂອງຫວ່າງ ແລະເກີດຄວາມສົນໃຈວ່າ ຮູໂຫວ່ງໃຫຍ່ເຊັ່ນນັ້ນເກີດຂຶ້ນແນວໃດ ນໍາໄປສູ່ການດໍາເນີນເລື່ອງຕໍ່ໄປ.
Adhyaya 2
Uttanka’s Guru-sevā, the Recovery of the Kuṇḍalas, and the Takṣaka Episode (उत्तंक-गुरुसेवा-कुण्डल-प्राप्ति-तक्षक-प्रसङ्गः)
ວະສິດຖະເລົ່າເຫດການໃນອະດີດ: ລະສີ ໂກຕະມະ ສອນສິດຫຼາຍຄົນ ແຕ່ມີສິດຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ອຸດຕັງກະ ຜູ້ອຸທິດຕົນຮັບໃຊ້ຄູ (guru-sevā) ຢູ່ດົນນານ. ເມື່ອຖືກສົ່ງໄປເຮັດວຽກ ອຸດຕັງກະໄດ້ພົບນິມິດທີ່ຊີ້ວ່າພາລະກິດໃນເຮືອນຖືກລະເລີຍ ແລະເກີດຄວາມຫ່ວງໃຍເລື່ອງການສືບສາຍວົງຕະກູນ. ລາຍງານແກ່ໂກຕະມະ ຜູ້ເປັນຄູ ແລະຄູໄດ້ຊີ້ນຳໃຫ້ປະກອບພິທີຄອບຄົວຮ່ວມກັບພັນລະຍາ ພ້ອມທັງປະກາດບໍ່ຮັບຄ່າຕອບແທນອື່ນໃດອີກ. ແຕ່ອຸດຕັງກະປາຖະໜາຈະຖວາຍກູຣຸ-ດັກຊິນາ ໃຫ້ເປັນຮູບທຳມະຈັກ ຈຶ່ງໄປພົບ ອະຫະລະຍາ ພັນລະຍາຂອງຄູ. ນາງສັ່ງໃຫ້ໄປນຳເອົາຕຸ້ມຫູອັນປະດັບອັນມີຄ່າ (kuṇḍalas) ຂອງ ມະດະຍັນຕີ ມະເຫສີຂອງພະຣາຊາ ສະອຸດາສະ ໃນເວລາຈຳກັດ. ພະຣາຊາຂູ່ວ່າຈະກິນອຸດຕັງກະ ແຕ່ຍອມໃຫ້ຂໍ; ມະດະຍັນຕີຮ້ອງຂໍເຄື່ອງໝາຍພະຣາຊະອຳນາດເພື່ອຢືນຢັນ ແລ້ວຈຶ່ງມອບຕຸ້ມຫູ ພ້ອມເຕືອນວ່າ ຕັກສະກະ (Takṣaka) ນາຄາຣາຊາ ປາຖະໜາຈະໄດ້ມັນ. ລະຫວ່າງທາງກັບ ຕັກສະກະລັກຕຸ້ມຫູໄປ; ອຸດຕັງກະໄລ່ຕາມເຂົ້າສູ່ໂລກໃຕ້ດິນຂອງນາຄາ. ດ້ວຍການຊ່ວຍເຫຼືອຂອງອິນທຣະ ແລະນິມິດມ້າເທວະ/ອັກນິ (ໄຟ) ລາວກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວັນແລະໄຟ ບີບຄັ້ນໃຫ້ນາຄາຄືນຕຸ້ມຫູ. ອຸດຕັງກະນຳໄປມອບໃຫ້ອະຫະລະຍາທັນເວລາ ຈຶ່ງຫຼີກພົ້ນຄຳສາບ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງການເກີດ “ວິວະຣະ” (vivara—ຮູ/ຊ່ອງເປີດ) ອັນເນື່ອງຈາກຕັກສະກະແລະອຸດຕັງກະ ແລະຜູກເຂົ້າກັບຄຳຊີ້ນຳໃຫ້ຖົມຫຼຸມເພື່ອປົກປ້ອງງົວ—ໃຫ້ນິທານທາງທຳມະເຊື່ອມກັບຄວາມຈື່ຈຳຂອງພູມສັນຖານແລະໜ້າທີ່.
Adhyaya 3
अर्बुदेन विवरप्रपूरणं तथा नागतीर्थमाहात्म्यम् (Arbuda Fills the Chasm and the Glory of Nāga Tīrtha)
ສູຕະເລົ່າລໍາດັບການສົນທະນາທີ່ພູຫິມາລະຍະໄດ້ປຶກສາພຣະລິສີ ວະສິດຖະ ກ່ຽວກັບການເຕີມຮອຍແຕກ/ຫວ່າງເລິກ (ວິວະຣະ) ອັນນ່າຢ້ານ. ເນື່ອງຈາກໃນອະດີດ ອິນທຣະໄດ້ຕັດປີກຂອງພູເຂົາ ເຮັດໃຫ້ພູເຂົາບໍ່ອາດບິນໄດ້ ຈຶ່ງຕ້ອງຫາວິທີທີ່ເຮັດໄດ້ຈິງ. ວະສິດຖະແນະນໍາ ນັນດິວັດທະນະ ລູກຊາຍຂອງຫິມາລະຍະ ແລະເພື່ອນສະນິທຂອງລາວ ອັຣບຸດ (Arbuda) ນາກຜູ້ມີິດສາມາດເຄື່ອນຂຶ້ນສູງໄດ້ວ່ອງໄວ. ນັນດິວັດທະນະເຄີຍລັງເລ ເພາະເຫັນວ່າດິນແດນນັ້ນຫຍາບກະດ້າງ ແລະບໍ່ປອດໄພທາງສັງຄົມ; ແຕ່ວະສິດຖະຮັບຮອງວ່າ ດ້ວຍການປະທັບຢູ່ອັນບໍລິສຸດຂອງທ່ານ ຈະເກີດແມ່ນ້ໍາ, ຕີຣຖະ, ເທວະຕາ, ແລະພືດສັດອັນມົງຄຸນ; ພ້ອມທັງນໍາມະເຫສະວະຣະ (ພຣະສິວະ) ມາດ້ວຍ. ອັຣບຸດຍອມຮັບໂດຍມີເງື່ອນໄຂໃຫ້ສະຖານທີ່ນັ້ນໂດງດັງດ້ວຍຊື່ຂອງຕົນ. ອັຣບຸດໄດ້ເຕີມ/ປ່ອຍຮອຍແຕກຕາມຄໍາສັ່ງ ເຮັດໃຫ້ວະສິດຖະພໍໃຈ. ເປັນພອນ ອັຣບຸດຂໍໃຫ້ນ້ໍາຕົກ/ນ້ໍາພຸບໍລິສຸດເທິງຍອດພູໂດງດັງວ່າ “ນາກະຕີຣຖະ” ແລະການອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນໃຫ້ໄດ້ຂຶ້ນສູ່ພູມສູງ; ຍັງກ່າວເຖິງພອນເລື່ອງຄວາມອຸດົມສົມບູນແລະການມີບຸດສໍາລັບແມ່ຍິງ. ມີຂໍ້ກໍານົດພິທີ: ບູຊາໃນ ນະພັດ-ສຸກລະ-ປັນຈະມີ, ອາບນ້ໍາເດືອນມາຄ, ຖວາຍງາ (ຕິລະ-ດານະ), ແລະເຮັດສຣາດທະໃນວັນປັນຈະມີ. ວະສິດຖະອະນຸມັດທັງໝົດ ສ້າງອາສຣະມ ແລະໂດຍຕະປະສະຍາ ປະກົດແມ່ນ້ໍາ/ລໍາທາງ “ໂຄມະຕີ”. ທ້າຍສຸດກ່າວເຖິງຜົນ: ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີບາບໜັກກໍບັນລຸຄວາມສູງໄດ້ດ້ວຍການອາບນ້ໍາ, ແລະການເຫັນໃບໜ້າຂອງວະສິດຖະເຊື່ອມກັບການພົ້ນຈາກການເກີດໃໝ່; ອະຣຸນທະຕີຖືກຢືນຢັນວ່າຄວນໄດ້ຮັບການນະມັດສະການເປັນພິເສດ.
Adhyaya 4
Acaleśvara-liṅga Prādurbhāva and Vasiṣṭha’s Śiva-stotra (अचलेश्वरलिङ्गप्रादुर्भावः वसिष्ठशिवस्तोत्रम्)
ສູຕະເລົ່າວ່າ ພຣະຣິສີ ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ສ້າງອາສຣົມເທິງພູ ອັຣບຸດາຈະລາ (Arbudācala) ແລະປະພຶດຕະປະສະຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ເພື່ອໃຫ້ ພຣະສຳພູ (Śambhu) ປະທັບຢູ່. ການບຳເນັດເຮັດເປັນຂັ້ນໆ: ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຜົນໄມ້, ກິນໃບໄມ້, ດື່ມນ້ຳຢ່າງດຽວ, ແລະສຸດທ້າຍດຳລົງດ້ວຍລົມ; ຕໍ່ມາຍັງມີວິໄນຕາມລະດູ—ປັນຈາກນິ (pañcāgni) ໃນລະດູຮ້ອນ, ຈົມນ້ຳໃນລະດູໜາວ, ແລະຢູ່ກາງແຈ້ງໃນລະດູຝົນ—ດຳເນີນຍາວນານ. ເມື່ອ ພຣະມະຫາເທວ (Mahādeva) ພໍພຣະໄທ ຈຶ່ງປາກົດໂດຍແຍກພູອອກ ແລະມີລິງຄະເກີດຂຶ້ນຕໍ່ໜ້າຣິສີ. ວະສິດຖະຖວາຍສະໂຕຕຣະ (stotra) ຢ່າງເປັນລຳດັບ ສັນລະເສີນ ພຣະສິວະ (Śiva) ວ່າບໍລິສຸດ, ສະຖິດທົ່ວທຸກແຫ່ງ, ມີຄວາມສຳພັນກັບຕຣິມູຣຕິ (trimūrti), ອັດຖະມູຣຕິ (aṣṭamūrti) ແລະເປັນທາດແຫ່ງປັນຍາ. ມີສຽງບໍ່ມີຮ່າງເຊີນໃຫ້ຂໍພອນ; ຣິສີຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະທັບຢູ່ໃນລິງຄະຢ່າງຖາວອນ ຕາມຄຳປະຕິຍານເກົ່າ. ພຣະສິວະປະທານສານນິດຍະ (sānnidhya) ຕະຫຼອດໄປ ແລະກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດສັນລະເສີນດ້ວຍສະໂຕຕຣະນີ້—ໂດຍສະເພາະໃນວັນພິທີຕາມປະຕິທິນ—ຈະໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບການຈາລິກທີ່ສັກສິດ. ເລື່ອງນີ້ຍັງຊູບຊື່ນແມ່ນ້ຳ ມັນດາກິນີ (Mandākinī) ທີ່ຖືກສົ່ງມາເພື່ອພຣະປະສົງ ແລະກຸນດະທາງເໜືອ ທີ່ການອາບນ້ຳກັບການເບິ່ງລິງຄະ ນຳໄປສູ່ສະພາບສູງສຸດເກີນຄວາມແກ່ແລະຄວາມຕາຍ. ລິງຄະນັ້ນໄດ້ນາມວ່າ ອະຈະເລສະວະຣະ (Acaleśvara) ແລະຖືກປະກາດວ່າຈະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວຈົນກວ່າການລະລາຍຂອງຈັກກະວານ; ຕໍ່ມາ ຣິສີແລະເທວະດາໄດ້ສ້າງຕີຣຖະ ແລະທີ່ພຳນັກອື່ນໆໃນພື້ນຖິ່ນນັ້ນ.
Adhyaya 5
Nāga-tīrtha Māhātmya (Glory of Nāga-tīrtha at Arbuda)
ບົດທີ 5 ເປີດດ້ວຍການສົນທະນາຢ່າງເປັນລຳດັບ: ບັນດາລະສີຂໍໃຫ້ເລົ່າຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງ ອາຣບຸດາ (Arbuda) ໃຫ້ລະອຽດ. ສູຕະໄດ້ນຳເລື່ອງການພົບກັນໃນອະດີດມາເລົ່າ: ພຣະຣາຊາ ຢະຍາຕິ ຖາມລະສີ ປຸລັສຕະຍະ (Pulastya) ກ່ຽວກັບອາຣບຸດາ, ລຳດັບການຈາລິກທີ່ສັກສິດ ແລະ ຜົນບຸນ. ປຸລັສຕະຍະກ່າວວ່າ ອາຣບຸດາເປັນພູທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍທຳມະ ແລະຈະເລົ່າແບບຫຍໍ້ ໂດຍເລີ່ມຈາກ ນາຄາ-ຕີຣຖະ (Nāga-tīrtha) ທີ່ໃຫ້ສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາ ແລະສຳລັບແມ່ຍິງໂດຍພິເສດ ໃຫ້ລູກ ແລະ ສິຣິມົງຄຸນ. ຕໍ່ມາເປັນເລື່ອງກຳເນີດສາເຫດ: ນາງ ໂກຕະມີ (Gautamī) ແມ່ຍິງພຣາຫມັນແມ່ໝ້າຍຜູ້ຮັກສາພຣະຈັນທະ ແລະມັກຈາລິກບຸນ ມາຮອດອາຣບຸດາ ແລ້ວລົງອາບນ້ຳໃນນາຄາ-ຕີຣຖະ. ເມື່ອເຫັນແມ່ຍິງອື່ນມີລູກຊາຍຄອຍຮັບໃຊ້ ນາງເກີດຄວາມໂສກ ແລະໃນໃຈປາດຖະໜາຢາກມີລູກ. ພໍຂຶ້ນຈາກນ້ຳ ນາງກໍຕັ້ງຄັນໂດຍບໍ່ມີການຮ່ວມຢູ່ ຈົນອາຍ ແລະຄິດຈະທຳຮ້າຍຕົນ. ມີສຽງຈາກອາກາດຫ້າມ ແລະບອກວ່າ ນີ້ແມ່ນອຳນາດຂອງຕີຣຖະ: ຄວາມປາດຖະໜາທີ່ເກີດໃນນ້ຳຈະສຳເລັດ. ນາງຢູ່ປະຈຳທີ່ນັ້ນ ແລະຄອຍຄອງກຳເນີດລູກຊາຍມີໝາຍມົງຄຸນ. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ການເຮັດ ສຣາດທະ (śrāddha) ທີ່ນັ້ນຊ່ວຍຮັກສາສາຍຕະກູນໃຫ້ຕໍ່ເນື່ອງ; ອາບນ້ຳໂດຍບໍ່ຫວັງສິ່ງໃດ ແລະເຮັດສຣາດທະ ໄດ້ໂລກອັນຍືນຍາວ; ແມ່ຍິງຖວາຍດອກໄມ້ແລະໝາກໄມ້ ຈະໄດ້ລູກ ແລະສິຣິມົງຄຸນ. ຈຶ່ງແນະນຳໃຫ້ຈາລິກບຸນດ້ວຍວິໄນ ແລະຄວາມເຄົາລົບສັກສິດ.
Adhyaya 6
Vasiṣṭhāśrama–Kuṇḍa Māhātmya (वसिष्ठाश्रम-कुण्ड-माहात्म्य) — Ritual Merits of Darśana, Snāna, Śrāddha, Dīpa-dāna, and Upavāsa
ປຸລັສຕະຍະ ສອນກະສັດໃຫ້ໄປຫາ ວະສິດຖະ ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າເປັນຄັງແຫ່ງຕະປະ; ພຽງແຕ່ໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ກໍເຮັດໃຫ້ຄວາມປາດຖະໜາສຳເລັດ. ທີ່ນັ້ນມີກຸນດານ້ຳເຕັມ ທີ່ລ້າງບາບແລະອະກຸສົນ; ກ່ຽວພັນກັບວະສິດຖະ ແລະ ແມ່ນ້ຳໂກມະຕີ ທີ່ກ່າວວ່າຖືກນຳມາດ້ວຍອຳນາດຕະປະ. ການອາບນ້ຳໃນກຸນດານີ້ເປັນທາງພົ້ນຈາກ pāpaka. ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ: ການເຮັດ śrāddha ດ້ວຍ ṛṣidhānya ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າຊ່ວຍພິຕຣທັງໝົດໃນທັງສອງປັກຂອງເດືອນ, ແລະມີຄາຖາ “ນາຣະດ-ຄີຕາ” ຊີ້ວ່າ śrāddha ທີ່ອາສຣະມຂອງວະສິດຖະ ສູງສົ່ງກວ່າສະຖານທີ່ມີຊື່ສຽງອື່ນໆ ແລະຍັດຍາການບູຊາຫຼາຍປະເພດ. ອະຣຸນດະຕີ ຖືກກ່າວວ່າຄວນບູຊາເປັນພິເສດ ແລະປະທານສິ່ງທີ່ປາດຖະໜາ. ບົດຍັງລຽງລຳດັບວຣະຕະແລະຜົນ: ຖວາຍປະທີບ (dīpa-dāna) ຕໍ່ໜ້າວະສິດຖະ ໄດ້ຄວາມຮັ່ງມີແລະຄວາມສະຫວ່າງ; ອົບວາສະ 1 ຄືນ ໄປສູ່ໂລກບໍລິສຸດຂອງສັບຕະຣິສີ; 3 ຄືນ ໄປມະຫາຣໂລກ; ອົບວາສະ 1 ເດືອນ ໄດ້ໂມກສະ ແລະພົ້ນຈາກສັງສານ. ຍັງມີຂໍ້ກຳນົດເຊັ່ນ tarpaṇa ແກ່ຣິສີໃນ Śrāvaṇa śukla Paurṇamāsī ເພື່ອບຣະຫມະໂລກ, ຈະປະ 800 ຄັ້ງຂອງ Gāyatrī ເພື່ອພົ້ນບາບໜັກທັນທີ, ແລະບູຊາ ວາມະເທວະ ເພື່ອຜົນເທົ່າອັກນິṣṭoma; ທ້າຍສຸດເຊີນຊວນໃຫ້ພາກພຽນໄປດາຣະຊະນະຣິສີ ແລະບູຊາວາມະເທວະດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດແລະສັດທາ.
Adhyaya 7
अचलेश्वरप्रदक्षिणामाहात्म्य (Acaleśvara Pradakṣiṇā-Māhātmya) — Chapter 7
ພູລັດສະຕະຍະ ອະທິບາຍຄໍາແນະນໍາການເດີນທາງຈາລະຈອນໄປຫາ ອະຈະເລສະວະຣະ (Acaleśvara) ໂດຍຢືນຢັນວ່າ ການເບິ່ງພຣະອົງດ້ວຍສັດທາ ນໍາໄປສູ່ຄວາມສໍາເລັດທາງວິນຍານ. ທ່ານລຽງລໍາດັບພິທີກຳແລະຜົນ: ທໍາສຣາດທະໃນວັນ ກຣິສນະ ຈະຕຸຣະດະສີ (ແລະໃນເດືອນ ອາສວິນ/ພາລກຸນ) ໄດ້ຮັບການບັນລຸສູງສຸດ; ບູຊາໂດຍຫັນໜ້າໄປທາງທິດໃຕ້ ດ້ວຍດອກໄມ້ ໃບ ແລະໝາກໄມ້ ເທົ່າກັບຜົນອັສວະເມດະ; ຕັຣປະນະດ້ວຍ ປັນຈາມຣິຕະ ໃຫ້ໄດ້ໃກ້ຊິດເທວະ ແລະ ສິວະໂລກ; ແຕ່ລະກ້າວຂອງປຣະດັກຊິນາ ລ້າງບາບໄດ້. ຕໍ່ມາມີເລື່ອງອັດສະຈັນທີ່ພູລັດສະຕະຍະໄດ້ຍິນຈາກນາຣະດະໃນສະຖານສະຫວັນ: ນົກແກ້ວທີ່ບໍ່ມີຄວາມພັກດີ ແຕ່ດ້ວຍຄວາມເຄີຍຊິນມັນບິນວົງຮອບຮັງຂອງຕົນຊໍ້າໆ; ເມື່ອຕາຍແລ້ວ ກໍເກີດໃໝ່ເປັນພຣະຣາຊາ ເວນຸ ພ້ອມຄວາມຈໍາຊາດກ່ອນ. ພຣະຣາຊາເວນຸຈຶ່ງອຸທິດຕົນເກືອບທັງໝົດໃຫ້ກັບການປຣະດັກຊິນາທີ່ອະຈະເລສະວະຣະ. ນັກບວດິສີທີ່ມາເຢັ້ຍ (ມີນາຣະດະແລະອື່ນໆ) ຖາມເຖິງການລະເລີຍການບູຊາທົ່ວໄປ; ເວນຸອະທິບາຍເຫດຈາກຊາດກ່ອນ ແລະການພຶ່ງພາພຣະກຣຸນາຂອງສະຖານສັກສິດ. ບັນດາິສີຢືນຢັນຄໍາສອນ ແລະເຮັດປຣະດັກຊິນາຕາມ; ສຸດທ້າຍ ເວນຸໄດ້ຮັບສະຖານະອັນຫາຍາກ ແລະຍືນຍາວ ໂດຍພຣະກຣຸນາຂອງຊັມບູ.
Adhyaya 8
भद्रकर्णह्रद-त्रिनेत्रलिङ्गमाहात्म्यम् (The Māhātmya of Bhadrakarṇa Lake and the Trinetra Liṅga)
ພູລັດສະຕະຍະ ໄດ້ເລົ່າໃຫ້ກະສັດຜູ້ຟັງຮູ້ຈັກ “ພັດຣະກັນນະ ມະຫາຫຣະດະ” ອ່າງນ້ຳສັກສິດໃຫຍ່ ທີ່ມີຫີນຫຼາຍກ້ອນປາກົດຮູບຄ້າຍ “ສາມຕາ” (ຕຣິເນຕຣະ). ທາງຕາເວັນຕົກມີລິງຄະຂອງພຣະສິວະ; ຜູ້ໄດ້ດາຣະຊະນະລິງຄະນັ້ນ ຖືກກ່າວວ່າຈະເປັນດັ່ງ “ຜູ້ຄ້າຍສາມຕາ” ຄືການສອດຄ່ອງກັບທັດສະນະຂອງພຣະສິວະ. ນິທານຕົ້ນເຫດເລົ່າວ່າ ພັດຣະກັນນະ ຜູ້ເປັນຄະນະ (gaṇa) ທີ່ພຣະສິວະຮັກ ໄດ້ສ້າງຕັ້ງລິງຄະ ແລະຂຸດສ້າງອ່າງນ້ຳນີ້. ຕໍ່ມາເກີດສົງຄາມກັບພວກດານະວະ ກອງຄະນະພ່າຍແພ້ ແລະດານະວະຜູ້ມີລິດ “ນະມຸຈິ” ໄດ້ບຸກໂຈມດ້ານໜ້າຂອງພຣະສິວະ. ພັດຣະກັນນະອອກປະຈັນໜ້າ ແລະສັງຫານນະມຸຈິຢ່າງຂາດຂັ້ນ. ດານະວະທີ່ລົ້ມລົງເຂົ້າສູ່ຄວາມມືດ ແຕ່ເມື່ອຮູ້ຈັກພຣະສິວະ ແລະຢືນຢູ່ໃນຄວາມຈິງ ກໍເປັນເຫດໃຫ້ພຣະສິວະພໍພຣະໄທ. ພຣະສິວະປະທານພອນໃຫ້ພັດຣະກັນນະມີສານນິດຍະ (sānnidhya) ຢູ່ຄູ່ລິງຄະ ແລະອ່າງນ້ຳນີ້ຕະຫຼອດການ; ແລະອານຸພາບຈະແຮງຂຶ້ນເປັນພິເສດໃນວັນຈັນທຣະທີ 14 (ຈະຕຸຣະດະຊີ) ຂອງຄຣິດສະນະປັກ ໃນເດືອນມາຆ. ທ້າຍບົດກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳ (snāna) ໃນອ່າງພັດຣະກັນນະ ແລະບູຊາລິງຄະຕຣິເນຕຣະ ຈະໄດ້ເຖິງພຣະສິວະໂລກອັນຖາວອນ; ຈຶ່ງເຊີນຊວນສາທຸຊົນໃຫ້ພາກພຽນເຮັດສະນານ ແລະປູຊາທີ່ນັ້ນ.
Adhyaya 9
केदारतीर्थमाहात्म्यं तथा शिवरात्रिजागरकथनम् (Kedāra Tīrtha Māhātmya and the Śivarātri Night-Vigil Narrative)
ພຸລັດສະຕະຍະແນະນຳວ່າ ເກດາຣະເປັນຕີຣຖະທີ່ໂດງດັງໃນສາມໂລກ ຊ່ວຍລ້າງບາບໄດ້. ບ່ອນນັ້ນບໍລິສຸດຍິ່ງ ໂດຍແມ່ນ້ຳມັນດາກິນີຖືກເຊື່ອມໂຍງກັບສະຣັສວະຕີ; ການໄປດາຣະສະນະ ອາບນ້ຳ ແລະດື່ມນ້ຳຈາກເກດາຣະກຸນດະ ໃຫ້ຜົນບຸນສູງ. ຕໍ່ມາເລົ່າ “ອິຕິຫາສະເກົ່າ” ວ່າ ພະຣາຊາອະຊະປາລະ ເປັນກະສັດດີ ບໍ່ເກັບພາສີເກີນຄວນ ແລະເຮັດໃຫ້ອານາຈັກ “ບໍ່ມີໜາມ” (ບໍ່ມີອາຊະຍາກຳ). ໃນໂອກາດເດີນທາງຈາລິກ ທ່ານຕ້ອນຮັບຣິຊິ ວະສິດຖະ ແລະຖາມເຫດກຳມະທີ່ເຮັດໃຫ້ຕົນມີຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ປະຊາຊົນຢູ່ດີ ແລະໄດ້ຄູ່ຊີວິດຜູ້ມີສັດທາ. ວະສິດຖະອະທິບາຍວ່າ ໃນຊາດກ່ອນ ທັງສອງເປັນຊູດຣະ ປະສົບທຸກຍາກເນື່ອງຈາກອົດຢາກ ແລະເດີນທາງໄປພົບບ່ອນນ້ຳທີ່ມີດອກບົວຫຼາຍ ອາບນ້ຳ ດື່ມນ້ຳ ແລະຖວາຍຄວາມພໍໃຈແກ່ບັນພະບຸລຸດ ແລະເທວະດາດ້ວຍໃຈ/ພິທີ. ເພື່ອຫາອາຫານ ພວກເຂົາເອົາດອກບົວໄປຂາຍ ແຕ່ບໍ່ມີໃຜຊື້. ຕອນແລງໄດ້ຍິນການສະດຸດສະດອນວິດ-ປຸຣານະໃກ້ວັດພຣະສິວະທີ່ເກດາຣະ ແລະເຫັນນາງນາກະວະຕີ ນາງຄະນິກາ ກຳລັງຮັກສາພິທີຕື່ນຄືນສິວະຣາຕຣີ. ເມື່ອຮູ້ຄຸນຄ່າຂອງວຣະຕະ ພວກເຂົາຈຶ່ງຖວາຍດອກບົວແກ່ພຣະສິວະ ບໍ່ຮັບເງິນ ແລະປະຕິບັດບູຊາ ອົດອາຫານ (ເພາະຫິວ) ຕື່ນຄືນ ແລະຟັງປຸຣານະດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈ້ອງ. ຫຼັງຕາຍ (ລວມທັງການເຂົ້າໄຟຂອງພັນລະຍາ) ຈຶ່ງເກີດໃໝ່ເປັນລາຊະວົງ; ຄວາມເປັນກະສັດອັນດີຂອງອະຊະປາລະເກີດຈາກພຣະກຸນເກດາຣະ. ທ້າຍບົດກຳນົດວັນສິວະຣາຕຣີແມ່ນ ຄຣິສນະ-ຈະຕຸຣະດະສີ ລະຫວ່າງເດືອນມາຄະ ແລະພາລກຸນ; ພ້ອມຊີ້ນຳການຈາລິກ ການຕື່ນຄືນ ແລະການບູຊາທີ່ເກດາຣະ. ຟັງເລື່ອງນີ້ຊ່ວຍລ້າງບາບ; ດາຣະສະນະ ອາບນ້ຳ ແລະດື່ມນ້ຳຈາກເກດາຣະກຸນດະ ໃຫ້ຜົນເຂົ້າໃກ້ມຸກຕິ ແລະສົ່ງບຸນເຖິງບັນພະບຸລຸດດ້ວຍ.
Adhyaya 10
Yuga-māna and Kali-yuga Refuge of Tīrthas at Arbuda; Maṅkaṇaka–Maheśvara Discourse (युगमान-वर्णनम्, अर्बुदे तीर्थ-निवासः, मंकणक-महेश्वर-संवादः)
ບົດທີ 10 ເລີ່ມດ້ວຍພະຣາຊາ ຢະຍາຕິ ຖາມ ປຸລັສຕະຍະ ວ່າເປັນເຫດໃດ ກະເດາຣະ ແລະແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ໆ ເຊັ່ນ ຄັງຄາ ແລະ ສະຣັສວະຕີ ຈຶ່ງປາກົດໃນບຣິບົດຂອງພູອັຣບຸດະ ແລະຂໍໃຫ້ອະທິບາຍ “ກໍຕຸກະ” ຄືຄວາມອັດສະຈັນອັນສັກສິດຂອງສະຖານທີ່. ປຸລັສຕະຍະ ຕອບຜ່ານເລື່ອງຊ້ອນ: ເທວະ ແລະ ຣິສີ ເຂົ້າໄປຊຸມນຸມພົບ ພຣະພຣົມມາ ແລະ ອິນທຣະ ຂໍໃຫ້ອະທິບາຍມາດຕາຍຸກ ແລະຈັນຍາທຳຂອງແຕ່ລະຍຸກຢ່າງເປັນລຳດັບ. ພຣະພຣົມມາ ກ່າວເຖິງໄລຍະເວລາຂອງ ກຣິຕະ, ເຕຣຕາ, ທວາປະຣະ, ແລະ ກະລິ ແລະອະທິບາຍວ່າ ທຳມະ ຖອຍລົງຈາກ “ສີ່ຂາ” ເຫຼືອ “ຂາດຽວ” ໃນກະລິຍຸກ ພ້ອມການເສື່ອມຂອງສັງຄົມ ແລະພິທີກຳ. ຕີຣຖະທັງຫຼາຍ (ຖືກພູດເປັນບຸກຄົນ) ຖາມວ່າຈະດຳລົງອຳນາດບຸນໃນກະລິໄດ້ແນວໃດ; ພຣະພຣົມມາ ຈຶ່ງກຳນົດພູອັຣບຸດະ ເປັນບ່ອນທີ່ກະລິບໍ່ມີອຳນາດ ແລະໃຫ້ຕີຣຖະໄປພັກອາໄສເພື່ອຮັກສາຄວາມສັກສິດ. ຕໍ່ມາເປັນຕຳນານຂອງດຸດສີ ມັງກະນະກະ ຜູ້ເຂົ້າໃຈຜິດວ່າອາການໃນກາຍເປັນສິດທິ ແລະເຕັ້ນລຳຈົນກະທົບລະບຽບໂລກ. ພຣະສິວະ ເຂົ້າມາຫ້າມ ສະແດງອຳນາດທີ່ສູງກວ່າ (ຂີ້ເທົ່າຜຸດອອກຈາກນິ້ວໂປ້ງ) ແລະປະທານພອນ. ພຣະສິວະ ປະກາດຜົນບຸນຂອງການອາບນ້ຳໃນສະຣັສວະຕີ, ການເຮັດສຣາດທະທີ່ຈຸດບັນຈົບ ຄັງຄາ–ສະຣັສວະຕີ, ແລະການບໍລິຈາກຄຳຕາມກຳລັງ—ລ້ວນນຳໄປສູ່ການຊຳລະບາບ ແລະມຸ່ງສູ່ໂມກສະ. ບົດນີ້ຈຶ່ງຮວບຮວມເວລາຈັກກະວານ, ການວິນິດໄສທຳມະ, ພູມສັກສິດ, ແລະຄຳແນະນຳພິທີກຳ ເພື່ອຍືນຢັນຄວາມສັກສິດອັນຍືນຍົງຂອງອັຣບຸດະ.
Adhyaya 11
Koṭīśvara-liṅga-prādurbhāvaḥ (Origin and Merit of Koṭīśvara)
ພຸລັດສະຕະຍະເລົ່າໃຫ້ພະຣາຊາຜູ້ຟັງຮູ້ເຖິງການປະກົດແລະຄຸນຄ່າຂອງ ໂກຕີສະວະຣະ. ນັກບຳເນັດຈາກພາກໃຕ້ຈຳນວນຫຼາຍມາຮອດອາຣບຸດະດ້ວຍໃຈແຂ່ງຂັນ ຕ່າງອ້າງສິດຈະເຫັນອະຈະເລສະວະຣະກ່ອນ. ມີຄຳເຕືອນວ່າ ພຣາຫມັນຜູ້ມາຊ້າ ຂາດພະກະຕິແລະສັດທາ ຈະຕົກສູ່ສະພາບຕ່ຳຕ້ອຍ. ຕໍ່ມາ ນັກບຳເນັດເຫຼົ່ານັ້ນກໍ່ມີວິໄນ ຕັ້ງປະຕິຍານ ແລະໄດ້ຮັບການຍອມຮັບເປັນຕະປະສີຜູ້ສະງົບ ຮູ້ແຈ້ງວິທີວິດ. ພຣະສິວະເກີດຄວາມເມດຕາ ຈຶ່ງປະກົດເປັນ ātma-liṅga ຈຳນວນ “ໂກຕີ” ພ້ອມກັນ ໃຫ້ແຕ່ລະອົງເຫັນພຣະເທວະແບບແຍກຕ່າງ ໃນເວລາດຽວກັນ. ພວກລະສີສັນລະເສີນດ້ວຍບົດສັນລະເສີນແຫ່ງວິທີວິດ ແລະຂໍພອນໃຫ້ການດາຣະຊັນພ້ອມກັນນັ້ນໄດ້ຜົນສູງສຸດ ພ້ອມຂໍລິງຄະອົງດຽວທີ່ຮວບຮວມບຸນຂອງລິງຄະ “ໂກຕີ”. ລິງຄະອົງໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນໂດຍແຍກພູອອກ ແລະສຽງຈາກອາກາດໄດ້ຕັ້ງນາມວ່າ “ໂກຕີສະວະຣະ” ກຳນົດໃຫ້ບູຊາໃນວັນຈັນທຣາທີ 14 (ຈະຕຸຣະດະຊີ) ຂອງຂ້າງແຮມ ໃນເດືອນມາຄະ. ສຽງນັ້ນກ່າວວ່າ ການບູຊາຈະໄດ້ຜົນ “ໂກຕີເທົ່າ” ແລະການເຮັດສຣາດທະທີ່ນັ້ນ—ໂດຍສະເພາະຄົນພາກໃຕ້—ມີຜົນເທົ່າກັບ ກະຍາ-ສຣາດທະ. ພວກລະສີບູຊາດ້ວຍກິ່ນຫອມ ທູບ ແລະນ້ຳມັນທາ ແລ້ວບັນລຸສິດທິໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງລິງຄະ.
Adhyaya 12
रूपतीर्थमाहात्म्य (Glory of Rūpatīrtha)
ພຸລັສຕະຍະແນະນຳໃຫ້ໄປຍັງ ຣູປະຕີຣຖະ (Rūpatīrtha) ອັນເປັນສະຖານທີ່ອາບນ້ຳອັນສູງສຸດ ຊຳລະບາບ ແລະປະທານຄວາມງາມກັບຮູບຮ່າງອັນເປັນມົງຄຸນ. ຕຳນານທ້ອງຖິ່ນເລົ່າວ່າ ຍິງລ້ຽງງົວ (ābhīrī) ຜູ້ມີຮູບຮ່າງພິການ ຕົກລົງໃນນ້ຳຕົກພູເຂົາໃນວັນ Māgha-śukla-tṛtīyā ແລະໂດຍອຳນາດຂອງຕີຣຖະ ນາງຂຶ້ນມາອີກຄັ້ງດ້ວຍຄວາມງາມດັ່ງເທວະ ແລະເຄື່ອງໝາຍມົງຄຸນ. ອິນທຣະມາເພື່ອພັກຜ່ອນ ເກີດຄວາມຫຼົງໃຫຍ່ ແລະນາງຂໍພອນວ່າ ຊາຍຫຼືຍິງໃດກໍຕາມທີ່ອາບນ້ຳດ້ວຍສັດທາໃນວັນນັ້ນ ຈະເຮັດໃຫ້ເທວະທັງປວງພໍໃຈ ແລະໄດ້ຮັບຄວາມງາມອັນຫາຍາກ. ອິນທຣະປະທານພອນ ແລະນຳນາງໄປສູ່ໂລກເທວະ; ຕໍ່ມານາງໄດ້ຊື່ວ່າ ອັບສະຣາ “ວະປຸ” (Vapu)។ ບົດນີ້ຍັງລະບຸສະຖານທີ່ສັກສິດນ້ອຍໆໃກ້ຄຽງ: ຖ້ຳງາມທາງຕາເວັນອອກທີ່ສາວແຫ່ງໂລກໃຕ້ດິນມາອາບ; ບ່ອນປະທັບຂອງພຣະຄະເນຊ (vaināyaka-pīṭha) ທີ່ນ້ຳໃຫ້ສິດທິ ແລະການຄຸ້ມຄອງ; ຕົ້ນ Tilaka ທີ່ດອກແລະໝາກຊ່ວຍໃຫ້ສຳເລັດຈຸດປະສົງ; ພ້ອມອຳນາດປ່ຽນແປງຂອງຫີນແລະນ້ຳ. ມີການກ່າວເຖິງຜົນດີສຳລັບຄວາມບໍ່ມີບຸດ, ໂລກໄພ, ເຄາະຮ້າຍດ້ານດາວ, ແລະການກຳຈັດອິດທິພົນອັນຕະລາຍ. ຢະຍາຕິຖາມເຫດຜົນ; ພຸລັສຕະຍະອະທິບາຍວ່າ ຄວາມສັກສິດພິເສດເກີດຈາກຕະປະສະຍາຂອງ ອະດິຕິ ແລະການປົກປິດ/ດູແລທາຣົກພຣະວິສນຸ (ຕຣິວິກຣະມ) ໃນນ້ຳຕົກໃນຍາມວິກິດອຳນາດຂອງອິນທຣະ, ແລະຈາກການບຳລຸງຕົ້ນ Tilaka ຂອງອະດິຕິ. ທ້າຍບົດເຊີນຊວນໃຫ້ອາບນ້ຳຢ່າງພາກພຽນ ເພາະເປັນຕີຣຖະທີ່ສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ.
Adhyaya 13
हृषीकेश-तीर्थे अम्बरीषोपाख्यानम् | The Ambarīṣa Narrative at Hṛṣīkeśa Tīrtha
ພຸລັສຕະຍະ ໄດ້ນໍາທາງພະຣາຊາຜູ້ຟັງໄປສູ່ຕີຣຖະອັນໂດ່ງດັງໃນສາມໂລກ ຢູ່ທິດອີສານ ຄື “ຫຣິສີເກສ-ຕີຣຖະ” ອັນຜູກພັນກັບພະຣາຊາ ອັມບາຣີສ ແລະເປັນສະຖານທີ່ທໍາລາຍບາບ. ບົດນີ້ເລົ່າການບໍາເພັນຕະປະສະຍາໃນຍຸກກຣິຕະ: ຄວບຄຸມອາຫານຢ່າງມີວິໄນ, ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍໃບໄມ້ແລະນໍ້າ, ແລະການສະຫງົບລົງທີ່ຈຸດກາງຄືການຄວບຄຸມລົມຫາຍໃຈ ຈົນພຣະວິສນຸພໍໃຈ. ອິນທຣະປາກົດກ່ອນ ສັນຍາຈະໃຫ້ພອນ ແລະອ້າງອໍານາດເຫນືອສະຫວັນ ແຕ່ອັມບາຣີສປະຕິເສດຜົນລາບໂລກີ ແລະກ່າວວ່າ ອິນທຣະບໍ່ອາດໃຫ້ໂມກສະໄດ້. ເມື່ອອິນທຣະຂູ່ຈະໃຊ້ຄວາມຮຸນແຮງ ກໍເກີດຄວາມປັ່ນປ່ວນໃນຈັກກະວານ ແລະອັມບາຣີສເຂົ້າສະມາທິ. ພຣະວິສນຸຈຶ່ງປາກົດ (ພ້ອມພາບກຣຸດາແທນອາຍຣາວະຕະ) ໃຫ້ພອນ ແລະສອນ ຍານະ-ໂຢກະ ເພື່ອທໍາລາຍສັງສາຣ; ຕາມຄໍາຂໍຂອງພະຣາຊາ ຍັງສອນ ກຣິຍາ-ໂຢກະ ທີ່ເໝາະກັບກາລີຍຸກ. ອັມບາຣີສຂໍໃຫ້ພຣະອົງປະທັບຢູ່ຕະຫຼອດໃນອາສຣົມ ຜ່ານການປະດິດຮູບບູຊາ; ຈຶ່ງມີການສ້າງວິຫານ ແລະປະກາດວ່າ ພຣະວິສນຸສະຖິດຢູ່ເປັນນິດໃນກາລີຍຸກ. ຟະລະສຣຸຕິຍົກຍ້ອງການໄດ້ເຫັນຫຣິສີເກສ ແລະການຖືພຣະວິໄນສີ່ເດືອນ (ຈາຕຸຣມາສະຍະ) ເໜືອກວ່າທານ, ຍັດຍະ, ແລະຕະປະສະຍາຫຼາຍຢ່າງ; ແມ່ນແຕ່ການຖວາຍດອກໄມ້, ທານໍ້າຫອມ, ກວາດຖູ, ຈຸດໂຄມໃນວັນ ກາຣຕິກ ສຸກລະ ເອກາດະສີ, ແລະບູຊາປັນຈາມຣິຕະ ກໍເປັນທາງໄປສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ ແລະເພີ່ມພູນບຸນ ດ້ວຍພັກຕິອັນມີວິໄນ.
Adhyaya 14
Siddheśvara-liṅga Māhātmya (Glory of the Siddheśvara Liṅga)
ພຸລັດສະຕະຍາ ເລົ່າໃຫ້ຜູ້ຟັງຜູ້ເປັນກະສັດຮູ້ເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງ ສິດເທສະວະຣະ—ລິງຄະອັນສູງສຸດ ທີ່ກ່າວວ່າຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍສິດທະຜູ້ສຳເລັດໃນອະດີດ. ສິດທະນາມ ວິສວາວະສຸ ບຳເນັດຕະປະສະຢາຢ່າງໜັກ ດ້ວຍພັກຕິ ແລະຄວບຄຸມໂກດ, ທະນົງ, ແລະອິນທຣີ; ພຣະສິວະ (ວຣິສະພະທະວະຊະ) ພໍໃຈ ແລະປາກົດພົບໜ້າ. ພຣະສິວະປະທານພອນ; ວິສວາວະສຸ ຂໍໃຫ້ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ລະລຶກລິງຄະນີ້ໃນໃຈ ໄດ້ບັນລຸຈຸດປະສົງຕາມພຣະກະຣຸນາຂອງພຣະສິວະ. ພຣະອົງຮັບຮອງແລ້ວອັນຕະທານ; ຜູ້ຄົນຫຼາຍໄປຫາສິດເທສະວະຣະ ແລະໄດ້ສິດທິ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກອຳນາດນີ້ ການປະກອບທຳຍັກຍະ ແລະການໃຫ້ທານຕາມທຳມະ ກັບຫຼຸດລົງ ຈົນເທວະດາທັງຫຼາຍກັງວົນ; ອິນທຣະພະຍາຍາມປິດບັງດ້ວຍວັດຊະຣະ ແຕ່ຄວາມໃກ້ຊິດຂອງສິດເທສະຍັງໃຫ້ຜົນສຳເລັດ ແລະຫຼຸດບາບ. ມີຂໍ້ກຳນົດວັນເວລາ: ໃນວັນຈັນທີ່ຕົງກັບວັນຂຶ້ນ/ແຮມ 14 (ຈະຕຸຣະດະສີ) ຜູ້ທີ່ໄດ້ສຳຜັດ (sparśana) ຈະເປັນ “ສິດທະ”. ທ້າຍບົດຍືນຢັນອານຸພາບທີ່ດຳລົງຢູ່ ແລະແນະນຳໃຫ້ໄປຈາລິກ, ບູຊາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ເພື່ອໄດ້ຮັບສັດຄະຕິ (ປາຍທາງອັນດີ).
Adhyaya 15
Śukreśvara-Pratiṣṭhā and the Life-Restoring Vidyā (शुक्रेश्वरप्रतिष्ठा तथा संजीवनीविद्या)
ພຸລັສຕະຍະເລົ່າໃຫ້ພະຣາຊາຜູ້ຟັງຮູ້ເຖິງກໍ່ກຳເນີດອັນສັກສິດຂອງ «ສຸກເຣສະວະຣະ» ລິງຄະທີ່ສຸກຣະ (ພາຣຄະວະ) ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ. ເມື່ອເຫັນພວກໄດຕະຍະຖືກເທວະຊະນະ ສຸກຣະຄິດຫາວິທີໃຫ້ພວກນັ້ນກັບມາມີກຳລັງ ແລະຕັດສິນໃຈສະແຫວງສິດທິໂດຍການບູຊາພຣະສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ). ທ່ານໄປພູອາຣບຸດະ ພົບປາກຖ້ຳຄ້າຍຮູຮ່ອງ ແລະປະຕິບັດຕະປະສະຢາຢ່າງເຂັ້ມງວດ ຕັ້ງລິງຄະພຣະສິວະ ແລະບູຊາບໍ່ຂາດດ້ວຍທູບ ກິ່ນຫອມ ແລະນ້ຳມັນທາ. ຄົບພັນປີ ພຣະສິວະປາກົດ ຊົມເຊີຍຄວາມພັກດີ ແລະປະທານພອນ. ສຸກຣະຂໍ «ສັນຊີວະນີ-ວິທະຍາ» ເພື່ອຊຸບຊີວິດຜູ້ຕາຍ; ພຣະສິວະປະທານໃຫ້ ແລະເຊີນໃຫ້ຂໍພອນອື່ນອີກ. ຕໍ່ມາ ສຸກຣະວາງຂໍ້ກຳນົດພິທີຕາມປະຕິທິນ: ຜູ້ໃດໃນວັນຂຶ້ນ 8 ຄ່ຳ (śukla-aṣṭamī) ເດືອນກາຣຕິກະ ເຂົ້າໄປແຕະ/ເຂົ້າໃກ້ ແລະບູຊາລິງຄະນັ້ນດ້ວຍສັດທາ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວຄວາມຕາຍແມ່ນແຕ່ເລັກນ້ອຍ ແລະສຳເລັດປາຖະໜາທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ. ພຣະສິວະຮັບຮອງແລ້ວຫາຍໄປ. ດ້ວຍວິທະຍານັ້ນ ສຸກຣະຊຸບຊີວິດໄດຕະຍະຫຼາຍຕົນທີ່ຕາຍໃນສົງຄາມ. ຕອນທ້າຍ ກ່າວເຖິງມະຫາກຸນດະອັນບໍລິສຸດຢູ່ຫນ້າສະຖານທີ່ນັ້ນ ຊຶ່ງທຳລາຍບາບ. ອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນບາບຫາຍ ແລະເຮັດສຣາດທະທີ່ນັ້ນເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸຣຸດພໍໃຈ; ແມ່ນແຕ່ການຖວາຍນ້ຳ (ຕັຣປະນະ) ງ່າຍໆກໍມີຜົນ ດັ່ງນັ້ນຄວນພາກພຽນໄປອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ.
Adhyaya 16
मणिकर्णिका-तीर्थ-माहात्म्य (Maṇikarṇikā Tīrtha Māhātmya)
ພຸລັດສະຕະຍະ ໄດ້ສອນກະສັດຜູ້ຟັງໃຫ້ໄປຍັງຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງ ແລະທຳລາຍບາບ ຄື ມະນິກັນນິກາ (Maṇikarṇikā tīrtha)។ ໃນຊ່ອງພູອັນສະງົບ ບັນດາລະສີວາລະຂິລຍະ ໄດ້ສ້າງກຸນດະ (ສະລອງນ້ຳ) ທີ່ງາມ. ເກີດເຫດອັດສະຈັນ: ຍິງກິຣາຕະຊື່ ມະນິກັນນິກາ ຜູ້ມີຮູບລັກດຳ ແລະນ່າຢ້ານ ມາຮອດຕອນທ່ຽງໃນເວລາສຸລິຍະຄາດ ດ້ວຍຄວາມຫິວນ້ຳ ແລະເຂົ້າລົງອາບນ້ຳ. ຕໍ່ໜ້າລະສີ ນາງຂຶ້ນມາເປັນຮູບງາມດັ່ງເທວະ ຫາຍາກແມ່ນແຕ່ໃນໝູ່ເທວະດາ ເນື່ອງຈາກອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ. ຜົວຂອງນາງມາຊອກຫາ ດ້ວຍຄວາມທຸກໃຈເພາະລູກນ້ອຍຮ້ອງໄຫ້. ຖືກຊັກຊວນໃຫ້ອາບນ້ຳ ລາວຈຶ່ງລົງນ້ຳພ້ອມລູກ; ແຕ່ເມື່ອສຸລິຍະຄາດຜ່ານໄປ ລາວກັບກາຍເປັນຮູບພິການອີກ ເສົ້າໂສກແລະຕາຍໃນບ່ອນນ້ຳນັ້ນ. ມະນິກັນນິກາ ຜູ້ຍຶດຖືປະຕິວຣະຕາ-ທັມ ຕັ້ງໃຈເຂົ້າໄຟປະກອບພິທີສົບ; ລະສີຖາມວ່າເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ນາງຈະຕາມຜົວຜູ້ມີບາບ/ຮູບພິການ ຫຼັງຈາກໄດ້ຮູບງາມດັ່ງເທວະ. ນາງອະທິບາຍຫຼັກທັມແຫ່ງຄວາມສັດຊື່ຕໍ່ຄູ່ຄອງ: ສຳລັບຍິງ ຜົວແມ່ນທີ່ພຶ່ງພາອັນດຽວໃນສາມໂລກ ບໍ່ວ່າງາມ ຈົນ ຫຼືມີສະຖານະໃດ; ແລະນາງຝາກລູກໄວ້ກັບລະສີ. ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ລະສີໄດ້ຊຸບຊີວິດຜົວໃຫ້ຟື້ນຄືນ ພ້ອມເຄື່ອງໝາຍມົງຄຸນ ແລະຮູບກາຍທີ່ຄວນຄ່າ. ພາຫະນະສະຫວັນມາຮອດ ແລະຄູ່ຜົວເມຍພ້ອມລູກຂຶ້ນສູ່ສະຫວັນ. ໄດ້ຮັບພອນ ມະນິກັນນິກາຂໍໃຫ້ມະຫາລິງຄະໃນຖິ່ນນັ້ນໃຊ້ຊື່ຂອງນາງ; ລະສີຢືນຢັນວ່າຕີຣຖະນີ້ຈະໂດງດັງໃນນາມ “ມະນິກັນນິກາ”. ທ້າຍບົດກ່າວເຖິງຜົນບຸນ: ອາບນ້ຳແລະໃຫ້ທານໃນເວລາສຸລິຍະຄາດ ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບກຸຣຸກເຊດຕຣະ; ອາບນ້ຳດ້ວຍຈິດຈົ່ງຈໍ່ ບັນລຸຄວາມປາດຖະໜາ. ດັ່ງນັ້ນຄວນພາກພຽນອາບນ້ຳ ໃຫ້ທານຕາມກຳລັງ ແລະຖວາຍບູຊາແກ່ເທວະດາ ລະສີ ແລະບັນພະບຸລຸດ (ປິຕຣະ).
Adhyaya 17
पंगुतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Pangu-tīrtha Māhātmya: The Glory of Pangu Tirtha)
ບົດນີ້ນໍາເສີນຄໍາເລົ່າຂອງພຸລັສຕະຍະ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະອັນບໍລິສຸດຊື່ ປັງກຸ-ຕີຣຖະ ທີ່ມີອານຸພາບທໍາລາຍບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana)។ ມີພຣາຫມັນຊື່ ປັງກຸ ເກີດໃນສາຍຕະກູນຂອງ ຈະຍະວະນະ (Cyavana) ເປັນຄົນພິການ ຍ່າງບໍ່ໄດ້ ແລະຖືກປະລະເລີຍເມື່ອຍາດພີ່ນ້ອງອອກໄປເຮັດວຽກເຮືອນ ປະທິ້ງໃຫ້ລາວເສົ້າໂສກ। ລາວໄປຮອດ ອັຣບຸດາຈະລະ (Arbudācala) ພົບທະເລສາບ ແລະປະຕິບັດຕະປັສ (tapas) ຢ່າງເຂັ້ມງວດ। ລາວຕັ້ງລິງຄະ ແລະບູຊາພຣະສິວະດ້ວຍວິໄນ ແລະສັດທາ ດ້ວຍຂອງບູຊາ ເຊັ່ນ ກິ່ນຫອມ (gandha) ດອກໄມ້ (puṣpa) ແລະ ໄນເວດຍະ (naivedya)។ ຄວາມພັກດີຂອງລາວເພີ່ມຂຶ້ນເປັນການຖືຕົນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ: ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍລົມ, ຈະປະ (japa) ແລະ ໂຮມ (homa)។ ເມື່ອພຣະມະຫາເທວະພໍໃຈ ພຣະອົງໄດ້ກ່າວກັບລາວໂດຍກົງ ແລະປະທານພອນ। ປັງກຸຂໍໃຫ້ຕີຣຖະນີ້ໂດງດັງດ້ວຍຊື່ຂອງຕົນ, ໃຫ້ຄວາມພິການຖືກລົບລ້າງທີ່ນັ້ນດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງສິວະ, ແລະໃຫ້ພຣະສິວະພ້ອມພຣະປາຣະວະຕີປະທັບຢູ່ເປັນນິດ। ອີສະວະຣະອະນຸມັດ ແລະປະກາດວ່າ ໃນວັນ ໄຈຕຣະ ສຸກລະ ຈະຕຸຣດະສີ (Caitra śukla caturdaśī) ພຣະອົງຈະປະທັບຢູ່ຢ່າງແນ່ນອນ। ຜົນບຸນຖືກກ່າວຢ່າງຊັດ: ພຽງແຕ່ອາບນ້ໍາ ປັງກຸໄດ້ຮັບຮູບກາຍເທວະ, ແລະຜູ້ແສວງບຸນທີ່ອາບນ້ໍາໃນວັນນັ້ນ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມພິການ ແລະໄດ້ຮັບຮ່າງກາຍໃໝ່ອັນເປັນມົງຄຸນ។
Adhyaya 18
यमतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of Yama-tīrtha
ພຸລັດສະຕະຍະ ສອນກະສັດໃຫ້ໄປຫາ ຍະມະຕີຣຖະ ອັນເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ຫາທຽບບໍ່ໄດ້ ຊ່ວຍປົດປ່ອຍສັດທັງຫຼາຍຈາກສະພາບນະລົກ ແລະ ທຳລາຍບາບກຳ. ມີນິທານເປັນແບບຢ່າງ: ກະສັດ ຈິຕຣາງກະດະ ໂລບຫນັກ ປະພຶດຜິດທຳ ຮຸນແຮງ ກົດຂີ່ເທວະ ແລະ ພຣາຫມະນ ຊອບລັກຂໂມຍ ແລະ ຜິດປະເວນີ ຂາດຄວາມຈິງ ແລະ ຄວາມບໍລິສຸດ. ເມື່ອໄປລ່າສັດທີ່ພູອາຣບຸດະ ເຂົາຫິວນ້ຳ ເຂົ້າໄປໃນຫນອງນ້ຳທີ່ມີປາ ແລະ ນົກຫຼາຍ ແລ້ວຖືກ ກຣະຫະ (ຈະລະເຂ້) ຈັບ ແລະ ຕາຍ. ທູດຂອງຍະມະນຳເຂົາໄປສູ່ນະລົກອັນຮ້າຍແຮງ ແຕ່ເນື່ອງຈາກການຕາຍທີ່ພົວພັນກັບຕີຣຖະຂອງຍະມະ ສັດໃນນະລົກກັບໄດ້ຮັບຄວາມບັນເທົາຢ່າງໜ້າປະຫລາດ. ທູດທີ່ປະຫລາດໃຈໄດ້ກາບທູນຕໍ່ ທັມມະຣາຊາ; ຍະມະອະທິບາຍວ່າ ໃນໂລກມະນຸດມີ ອາຣບຸດ-ອະຈະລະ ແລະ ຕີຣຖະອັນເປັນທີ່ຮັກ ທີ່ພຣະອົງເຄີຍບຳເນັດຕະປະ. ຜູ້ໃດຕາຍຢູ່ຕີຣຖະທີ່ທຳລາຍບາບທັງປວງນັ້ນ ຕ້ອງຖືກປົດປ່ອຍໂດຍໄວ; ກະສັດຈຶ່ງໄດ້ຮັບອິດສະລະ ແລະ ໄປສູ່ສະຫວັນມີອັບສະຣາຕິດຕາມ. ຕໍ່ມາກ່າວໂດຍທົ່ວໄປວ່າ ຜູ້ທີ່ອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນດ້ວຍສັດທາ ຈະເຖິງສະພາບສູງສຸດ ພົ້ນຈາກແກ່ ແລະ ຕາຍ. ຍັງກຳນົດພິທີພິເສດ: ອາບນ້ຳດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ໂດຍສະເພາະໃນວັນ ໄຈຕຣະ ສຸກລະ ຕຣະໂຢດະສີ ແລະ ແນະນຳໃຫ້ເຮັດ ສຣາດທະ ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ເພື່ອໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພັກອາໄສໃນສະຫວັນໄດ້ຍາວນານ.
Adhyaya 19
वाराहतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Glory of Varāha Tīrtha)
ພຸລັດສະຕະຍະ ສອນກະສັດເຖິງຕີຣຖະອັນລົບບາບ ທີ່ພຣະຫຣິ (ວິສນຸ) ຮັກພິເສດ ໃນບົດບາດຂອງວະຣາຫະ. ເລື່ອງລາວລະລຶກເຖິງອະວະຕາຣວະຣາຫະ ທີ່ຍົກແຜ່ນດິນຂຶ້ນ ແລະປອບໃຈນາງ, ແລ້ວຈຶ່ງເຂົ້າສູ່ການສົນທະນາເລື່ອງພອນ. ແຜ່ນດິນຂໍໃຫ້ວິສນຸປະທັບຢູ່ທີ່ຕີຣຖະນັ້ນໃນຮູບວະຣາຫະ ແລະພຣະອົງຍອມຮັບວ່າຈະປະທັບຢູ່ເຂົາອາຣບຸດະ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ. ບົດນີ້ກໍານົດພິທີກຳຮອບທະເລສາບບໍລິສຸດທີ່ຢູ່ໜ້າເທວະຮູບ: ການອາບນ້ໍາດ້ວຍສັດທາໃນເດືອນມາຆະ ຂ້າງຂຶ້ນ ວັນເອກາດະສີ ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າຊໍາລະບາບໄດ້ແມ່ນແຕ່ບາບໜັກ (ກ່າວວ່າພົ້ນຈາກບຣະຫມະຫັດຕະຍາ). ພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ (ສຣາດທະ) ກໍຖືກລວມເຂົ້າ ໂດຍຜູ້ຄົນເຮັດດ້ວຍຄວາມເຊື່ອມັ່ນ ໃຫ້ຄວາມອິ່ມໃຈແກ່ບັນພະບຸລຸດຢ່າງຍືນຍາວ. ທ້າຍສຸດ ຄໍາສອນຍ້ຳເຖິງຈັນຍາບັນແຫ່ງການໃຫ້ທານ ໂດຍສະເພາະການໃຫ້ງົວ (go-dāna) ວ່າເປັນທານທີ່ຖືກສັນລະເສີນ ແລະໃຫ້ຜົນເປັນການຢູ່ສະຫວັນຍາວນານ. ການປະຕິບັດຮ່ວມກັນ—ສນານ, ວຣະຕະ, ຕັຣປະນະ, ປິນດະດານ ແລະ ດານ—ຖືກເຊື່ອມກັບການໄດ້ຮັບວິສນຸ-ສາໂລກຍະ ພ້ອມກັບບັນພະບຸລຸດຂອງຕົນ.
Adhyaya 20
चन्द्रक्षय-शाप-निवारणं तथा प्रभासतীर्थमाहात्म्यम् | Candra’s Curse, Remediation, and the Māhātmya of Prabhāsa Tīrtha
ພຸລັດສະຕະ (Pulastya) ເລົ່າເຫດການທາງທຳ-ຈັນຍາ ອະທິບາຍກຳເນີດການເພີ່ມ-ຫຼຸດຂອງດວງຈັນ ແລະຄວາມສັກສິດຂອງ ປຣະພາສະ ຕີຣຖະ. ດັກສະ (Dakṣa) ຍົກລູກສາວ 27 ຄົນ (ນັກຊັດຕຣະ ເລີ່ມຈາກ ອັສວິນີ) ໃຫ້ແຕ່ງງານກັບ ຈັນດຣະ (Candra) ແຕ່ຈັນດຣະກັບລຳອຽງຮັກ ໂຣຫິນີ (Rohiṇī) ແລະລະເລີຍຄົນອື່ນ. ລູກສາວທັງຫຼາຍໄປຟ້ອງພໍ່; ດັກສະສັ່ງໃຫ້ປະພຶດຢ່າງເທົ່າທຽມ. ຈັນດຣະຮັບປາກ ແຕ່ຍັງທຳຊ້ຳ ຈົນດັກສະໂກດ ແລະສາບໃຫ້ຈັນດຣະເກີດ “ກະຊະຍະ” (ຄວາມເສື່ອມຖອຍ) ດ້ວຍໂລກ ຢັກສະມາ (yakṣmā). ເມື່ອຈັນດຣະອ່ອນແອ ຈຶ່ງຫາທາງແກ້ໄຂດ້ວຍພັກຕິຕໍ່ ພຣະສິວະ (Śiva) ໂດຍເຮັດຕະປັດ (tapas) ທີ່ ອາຣບຸດະ (Arbuda) ຄວບຄຸມຄວາມໂກດ ແລະສືບຕໍ່ ຈະປະ (japa) ກັບ ໂຫມະ (homa). ພຣະສິວະປະທານດາຣຊະນະ (darśana) ແລະກ່າວວ່າ ຄຳສາບຂອງດັກສະບໍ່ອາດລົບລ້າງໄດ້ທັນທີ ແຕ່ສາມາດກຳນົດໃຫ້ເປັນວົງຈອນ: ຈັນດຣະຕ້ອງເທົ່າທຽມຕໍ່ພັນລະຍາທັງໝົດ ເຮັດໃຫ້ດວງຈັນຫຼຸດໃນ ກຣິສນະປັກຊະ (kṛṣṇa pakṣa) ແລະເພີ່ມໃນ ສຸກລະປັກຊະ (śukla pakṣa). ຈັນດຣະຍັງທູນຂໍພຣະພອນເກືອບກັບຕີຣຖະ: ຜູ້ມາອາບນ້ຳໃນວັນຈັນ (Somavāra) ໂດຍສະເພາະເມື່ອ ໂສມະ (Soma) ຢູ່ໃນການປະສານ/ຂຶ້ນສູງ ຈະໄດ້ຮັບສະຖານະສູງ. ການເຮັດ ສຣາດທະ (śrāddha) ແລະ ປິນຑະດານ (piṇḍadāna) ທີ່ນີ້ ເປັນກຸສົນແກ່ບັນພະບຸລຸດ ດຸດດັ່ງ ກະຍາ-ສຣາດທະ. ພຣະສິວະຢືນຢັນວ່າ ສະຖານທີ່ນີ້ຈະເອີ້ນວ່າ “ປຣະພາສະ-ຕີຣຖະ” ແລະຈັນດຣະກໍກັບໄປດຳລົງຄວາມເທົ່າທຽມກັບລູກສາວຂອງດັກສະທັງໝົດ.
Adhyaya 21
पिण्डोदकतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Piṇḍodaka Tīrtha)
ພູລັດສະຕະຍະ ເລົ່າມະຫາດມະຍະຂອງ ປິນໂດດະກະ ຕີຣຖະ ໂດຍອະທິບາຍຄວາມສັກສິດແລະຄວາມໝາຍທາງທຳ. ພຣາຫມັນຊື່ ປິນໂດດະກະ ຮຽນຊ້າ ແລະຮຽນບໍ່ສຳເລັດ ແມ່ນມີຄູສອນກໍຕາມ; ຈຶ່ງເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍຢ່າງແຮງ ແລະເຂົ້າໄປຢູ່ໃນຖ້ຳພູ. ລາວອັບອາຍຕໍ່ອາຈານ ແລະຄິດຢາກຕາຍ ເພາະຄຳເວົ້າແລະວິຊາບໍ່ເກີດຂຶ້ນໃນຕົນ. ພຣະນາງ ສະຣັສວະຕີ ປາກົດໃນທີ່ສະງົບ ຖາມເຖິງຄວາມທຸກ ແລະຮູ້ເຫດຜົນຂອງລາວ. ນາງບອກວ່ານາງສະຖິດຢູ່ເທິງພູອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະຈະປະທານພອນ ໂດຍກຳນົດເວລາ: ຄືນວັນທີ 13 (ຕຣະໂຢດະສີ) ໃນຍາມຕົກຄ່ຳ (ນິຊາມຸຂ). ປິນໂດດະກະ ຂໍພອນໃຫ້ໄດ້ “ສະຣະວະຊະຍະຕະວະ” ຄືຄວາມຮູ້ທົ່ວທັງ ແລະໃຫ້ຕີຣຖະນີ້ໂດງດັງດ້ວຍຊື່ຂອງລາວ. ສະຣັສວະຕີ ປະທານທັງສອງ ແລະປະກາດວ່າ ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນຕາມເວລາກຳນົດ ຈະໄດ້ຄວາມຮູ້ທົ່ວທັງ ແມ່ນຈິດປັນຍາທຶບກໍຕາມ ແລະນາງຈະສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນເສມອ. ຫຼັງຈາກນາງຫາຍໄປ ປິນໂດດະກະ ກາຍເປັນຜູ້ຮູ້ທົ່ວ ກັບບ້ານ ແລະເຮັດໃຫ້ຜູ້ຄົນປະຫລາດໃຈ ຈົນມະຫາດມະຍະຂອງຕີຣຖະແຜ່ກວ້າງ.
Adhyaya 22
Śrīmātā-Āvirbhāva, Deva-Stuti, and the Pādukā-Pratiṣṭhā at Arbudācala (श्रीमाता-आविर्भावः, देवस्तुतिः, पादुकाप्रतिष्ठा)
ພຸລັດສະຕະຍະເລົ່າໃຫ້ຢະຍາຕິຟັງເຖິງຄວາມສູງສົ່ງຂອງ Śrīmātā ພຣະແມ່ສູງສຸດ (Śakti) ຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວສັບພະສິ່ງ ແລະປະທັບຢູ່ໂດຍກົງເທິງອາຣບຸດາຈະລະ (Arbudācala) ປະທານທັງຜົນລາບໂລກີ ແລະທາງຫຼຸດພົ້ນ. ໃນຍາມວິກິດ ກະສັດອະສຸຣະ/ໄດຕະຍະ ກາລິງກະ (ຕໍ່ມາເອີ້ນ ບາສະກະລິ) ຄອບງຳສາມໂລກ ຂັບໄລ່ເທວະ ແລະຍຶດສ່ວນຍັດຍະບູຊາ. ເທວະທັງຫຼາຍຖອນໄປອາຣບຸດາ ແລະປະພຶດຕະປະສະຍາຢ່າງເຂັ້ມງວດ: ວຣະຕະຫຼາຍແບບ (ອົດອາຫານຫຼາຍຊະນິດ), ປັນຈາອັກນິ, ຈະປະ-ໂຮມະ, ສະມາທິ ເພື່ອບູຊາພຣະເທວີສູງສຸດໃຫ້ຟື້ນຟູລະບຽບທຳ. ຫຼັງເວລາຍາວນານ ພຣະເທວີປາກົດເປັນຮູບຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນສຸດທ້າຍເປັນຮູບສາວນ້ອຍ ແລະຮັບຄຳສັນລະເສີນທີ່ຍົກຍ້ອງນາງເປັນພະລັງງານຈັກກະວານ ເປັນຄຸນະທັງສາມ ແລະເປັນລັກສະມີ, ປາຣະວະຕີ, ສາວິຕຣີ, ກາຍະຕຣີ. ນາງປະທານພອນ ແຕ່ກ່າວວ່າເທວະແລະອະສຸຣະລ້ວນເປັນສິ່ງສ້າງຂອງນາງ ຈຶ່ງເລືອກການແກ້ໄຂຢ່າງພອດຄວນ: ສົ່ງທູດໄປສັ່ງໃຫ້ໄດຕະຍະຄືນສະຫວັນ. ແຕ່ຄວາມຫຍິ່ງຍະໂສຂອງເຂົາກັບລຸກລາມ ແລະພະຍາຍາມບີບບັງຄັບຕໍ່ພຣະເທວີ; ນາງຈຶ່ງສ້າງກອງທັບນ່າຢ້ານຈາກພຣະອຳນາດ ທຳລາຍກອງຂອງເຂົາ. ເນື່ອງຈາກເຂົາໄດ້ພອນໃຫ້ບໍ່ຕາຍ/ບໍ່ຖືກເຄື່ອນໄຫວ ນາງຈຶ່ງກົດຂັງໂດຍວາງ pādukā (ເກີບພຣະບາດ) ແລະສ້າງກົນໄກປົກປ້ອງ. ນາງສັນຍາວ່າຈະປະທັບຢູ່ອາຣບຸດາ ໂດຍສະເພາະໃນວັນ Caitra śukla caturdaśī; ການໄດ້ດາຣະຊັນ ແລະບູຊາ pādukā ຈະໄດ້ບຸນຍິ່ງ ເກື້ອກູນຕໍ່ມົກຂະ ແລະພົ້ນຈາກການຜູກມັດຊ້ຳໆ. ຕອນທ້າຍກ່າວຟະລະສຣຸຕິວ່າ ການອ່ານຫຼືສັນລະເສີນດ້ວຍສັດທາ ຊຳລະບາບໃຫຍ່ ແລະສົ່ງເສີມພັກຕິທີ່ອີງປັນຍາ.
Adhyaya 23
शुक्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Śukla Tīrtha)
ພຸລັສຕະຍະ ເລົ່າໃຫ້ພະມະຫາກະສັດຟັງເຖິງກຽດສັກຂອງສະຖານທີ່ອັນປະເສີດບໍ່ມີທຽບ ຊື່ວ່າ ສຸກລະ ຕີຣຖະ. ມີຊ່າງຊັກຜ້າ (ຣາຊະກະ) ຊື່ ສາມິລາກສະ ຕົກໃຈຢ່າງໜັກ ເມື່ອຜ້າທີ່ແຊ່ສີນ້ຳເງິນ (ນີລ) ກັບເສຍຫາຍ ເຖິງຂັ້ນຄິດຈະຫນີໄປກັບຄອບຄົວ. ລູກສາວຂອງລາວທຸກໃຈ ໄດ້ໄປລະບາຍໃຈກັບສາວຊຸມຊົນຊາວປະມົງ (ດາສະ-ກັນຍາ) ຄົນໜຶ່ງ. ສາວນັ້ນແນະນຳວິທີແກ້ໄຂວ່າ ທີ່ອາຣບຸດະ ມີນ້ຳພຸ/ທາງນ້ຳໄຫຼ (ນິຣຊະຣະ) ທີ່ເມື່ອໂຍນສິ່ງໃດລົງໄປ ຈະກາຍເປັນສີຂາວ (ສຸກລະ). ນາງກ່າວວ່າ ຊາວປະມົງ ແລະພີ່ນ້ອງຂອງນາງຮູ້ອຳນາດນ້ຳນີ້ດີ; ຖ້ານຳຜ້າໄປຊັກທີ່ນັ້ນ ຈະກັບຂາວສະຫວ່າງຢ່າງໄວ ແລະຄວາມຢ້ານກໍຈະຫາຍໄປ. ຊ່າງຊັກຜ້າເຮັດຕາມ ເຫັນຜ້າຂາວງາມເປັນປະກາຍ ແລ້ວໄປທູນພະມະຫາກະສັດ. ພະມະຫາກະສັດທົດລອງໂຍນຜ້າຍ້ອມສີອື່ນໆລົງນ້ຳ ແລະເຫັນການກາຍເປັນສີຂາວເຊັ່ນກັນ ຈຶ່ງອາບນ້ຳປະກອບພິທີ “ຕາມທີ່ບັນຍັດ.” ຕໍ່ມາພະອົງສະຫຼະລາຊະສົມບັດ ໄປປະພຶດຕະປະສະຍາທີ່ຕີຣຖະນັ້ນ ແລະໄດ້ຮັບສິດທິອັນສູງສຸດດ້ວຍອານຸພາບຂອງສະຖານທີ່. ຄຳກ່າວເຖິງຜົນບຸນລະບຸວ່າ ການເຮັດສຣາດທະທີ່ນັ້ນໃນວັນເອກາດະຊີ ຊ່ວຍຍົກຍ້ອງວົງຕະກູນ ແລະນຳໄປສູ່ສະຫວັນ; ການອາບນ້ຳກໍໃຫ້ພົ້ນບາບໃນທັນທີ.
Adhyaya 24
कात्यायनीमाहात्म्यवर्णनम् (Kātyāyanī Māhātmya—Account of the Goddess’s Glory at Arbuda)
ພຸລັສຕະຍະເລົ່າໃຫ້ກະສັດຟັງເຖິງເສັ້ນທາງສັກສິດໄປຫາຖ້ຳ (ກຸຫາ) ຢູ່ເຂົາອາຣະບຸດະ ບ່ອນທີ່ເທວີ ກາຕະຍາຍນີ ປະທັບຢູ່ເປັນຜູ້ທຳລາຍສຸມພະ. ສຸມພະເປັນອະສຸຣະຜູ້ມີອຳນາດ ໄດ້ພອນຈາກພຣະສັງກະຣະໃຫ້ບໍ່ຖືກຂ້າໂດຍສັດມີຊີວິດໃດໆ ນອກຈາກແມ່ຍິງ ເລີຍຊະນະເທວະ ແລະຄອບງຳໂລກ. ເທວະທັງຫຼາຍຖອນໄປອາຣະບຸດະ ບຳເນັດຕະປະສະຍາ ແລະບູຊາເທວີໃນຮູບທີ່ເຫັນໄດ້ ຂໍໃຫ້ຟື້ນຟູລະບຽບຈັກກະວານໂດຍການທຳລາຍສຸມພະ. ເມື່ອສຸມພະຮູ້ວ່ານາງເປັນແມ່ຍິງ ກໍດູໝິ່ນ ແລະສົ່ງອະສຸຣະໄປຈັບ; ແຕ່ເທວີພຽງແຕ່ຊຳເລີຍສາຍຕາ ກໍເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າເປັນຂີ້ເທົ່າ. ສຸມພະມາດ້ວຍຄວາມໂກດ ຖືດາບ ແຕ່ກໍຖືກເຜົາຜານເຊັ່ນກັນ; ອະສຸຣະທີ່ເຫຼືອຫນີລົງໄປສູ່ໂລກບາດານ. ເທວະສັນລະເສີນເທວີ ແລະເຊີນໃຫ້ເລືອກພອນ; ນາງປະກາດວ່າຈະປະທັບຢູ່ອາຣະບຸດະຕະຫຼອດໄປ ໃຫ້ເປັນສະຖານທີ່ທີ່ເຂົ້າເຖິງພຣະໄດ້ງ່າຍ. ມີຄວາມກັງວົນວ່າຈະໄດ້ສະຫວັນງ່າຍໂດຍບໍ່ຕ້ອງຍັດຍາກຫຼືໃຫ້ທານ; ຈຶ່ງກຳນົດວ່າເທວະຈະໄດ້ເຫັນນາງທີ່ນັ້ນໃນວັນ ສຸກລາອັດຖະມີ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດດາຣະຊັນນາງໃນສຸກລາອັດຖະມີດ້ວຍໃຈສະຫງົບ ຈະບັນລຸຄວາມປາດຖະໜາ ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ຍາກກໍສຳເລັດໄດ້.
Adhyaya 25
पिंडारकतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Piṇḍāraka Tīrtha)
ພຸລັດສະຕະຍະເລົ່າມາຫາດມະຍະຂອງຕີຣຖະ «ປິນດາຣະກະ» ອັນເປັນສະຖານທີ່ລ້າງບາບ (pāpa-hara). ມີພຣາຫມັນຊື່ ມັງກີ ຜູ້ງ່າຍໆ ແລະຍັງບໍ່ຊໍານານໃນໜ້າທີ່ພຣາຫມັນ; ແຕ່ເມື່ອໄດ້ເຝົ້າຄວາຍຢູ່ເທິງພູອັນງາມ ກໍໄດ້ຊັບສິນ. ຫຼັງຈາກພະຍາຍາມຢ່າງຫນັກເພື່ອຊື້ງົວຄູ່ນ້ອຍໆ ກໍເກີດເຫດບໍ່ຄາດຄິດ: ອູດເຮັດໃຫ້ງົວທັງສອງພັນຄໍກັນ ແລະພິນາດໄປ. ມັງກີຕົກໃຈກັບຄວາມຜັນຜວນນີ້ ເກີດວິຣາຄະ (vairāgya) ລະທິ້ງຊີວິດບ້ານ ເຂົ້າປ່າ ແລະໄປຮອດນ້ໍາຕົກ (nirjhara) ທີ່ອາຣບຸດະ. ທີ່ນັ້ນລາວປະພຶດວິໄນ: ອາບນ້ໍາວັນລະສາມເທື່ອ ແລະຈັບຈິດສະຫມາທິຈົນສວດຈະປະ ຄາຍະຕຣີ (Gāyatrī-japa) ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຈົນບໍລິສຸດ ແລະໄດ້ດິວຍະດັດສະນະ (divya-darśana). ໃນເວລາດຽວກັນ ພຣະສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ພ້ອມພຣະເກົາຣີ ເດີນທາງພັກຜ່ອນເທິງພູ ແລະຖືກຕະປະສີເຫັນ. ມັງກີກໍກາບໄຫວ້; ພຣະສິວະປະທານພອນ. ລາວບໍ່ຂໍລາບລວງໂລກ ແຕ່ຂໍເປັນຄະນະ (gaṇa) ຂອງພຣະສິວະ ແລະໃຫ້ຕີຣຖະນີ້ໂດງດັງຕາມຊື່ຂອງລາວ «ປິນດາຣະກະ». ພຣະສິວະຮັບຮອງວ່າ ຫຼັງຕາຍລາວຈະເປັນຄະນະ; ສະຖານທີ່ນີ້ຈະເອີ້ນວ່າ ປິນດາຣະກະ; ແລະໃນວັນມະຫາອັດຖະມີ ພຣະອົງຈະປະທັບຢູ່ເປັນພິເສດ. ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາໃນວັນອັດຖະມີ ຈະໄດ້ເຖິງຖິ່ນພໍ່ພິມສູງສຸດ ທີ່ພຣະສິວະສະຖິດຢູ່ຕະຫຼອດ. ບົດທ້າຍຍ້ຳໃຫ້ອາບນ້ໍາພ້ອມມັນຕຣະ ແລະສັນລະເສີນທານ—ໂດຍສະເພາະການຖວາຍຄວາຍໃນວັນອັດຖະມີ—ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ.
Adhyaya 26
कनखलतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Kanakhala Tīrtha)
ພຸລັດສະຕະຍະເລົ່າໃຫ້ພະຣາຊາຜູ້ຟັງຮູ້ເຖິງກຽດສັກສີຂອງ ກະນະຄະລະ ຕີຣຖະ ຢູ່ເທິງພູທີ່ທຳລາຍບາບ. ໃນອະດີດ ພະຣາຊາຊື່ ສຸມະຕິ ໄປຢ້ຽມອັຣບຸດະ ໃນເວລາສຸຣຍະຄຣາຫະ (ສຸຣຍະຄຣາສ) ແລະນຳຄຳບໍລິສຸດໄປເພື່ອຖວາຍທານແກ່ພຣາຫມະນ. ແຕ່ໂດຍຄວາມເຜີຍ ຄຳຕົກລົງນ້ຳ ຊອກຫາບໍ່ພົບ; ພະອົງກັບໄປດ້ວຍຄວາມເສຍໃຈ ແລະຕໍ່ມາກັບມາອີກໃນຄຣາສຄັ້ງໃໝ່ເພື່ອອາບນ້ຳພິທີ. ເມື່ອລະລຶກເຖິງການເສຍຄຳ ມີສຽງບໍ່ມີຮ່າງ (aśarīriṇī vāk) ກ່າວວ່າ ທີ່ນີ້ບໍ່ມີ “ການສູນເສຍ” ທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ; ຄຳຈະເພີ່ມພູນເປັນໂກຕິຄຸນ ແລະຄວາມເສຍໃຈນັ້ນກ່ອດເກີດ saṅkhyā (ການນັບ/ມາດຕະວັດ) ຜູກພັນກັບການເຮັດ śrāddha ແລະການໃຫ້ທານໃນອະນາຄົດ. ຕາມຄຳຊີ້ນຳ ພະອົງຊອກຫາແລະໄດ້ຄຳຈຳນວນຫຼາຍ ສະຫວ່າງໄສ ແລະເພີ່ມພູນ. ຮູ້ອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ ພະອົງຈຶ່ງຖວາຍທານຢ່າງໃຫຍ່ແກ່ພຣາຫມະນ ແລະອຸທິດແດ່ພິຕຣິເທວະຕາ. ດ້ວຍຜົນທານນັ້ນ ພະອົງກາຍເປັນຢັກສະຊື່ ທະນະດະ (Dhanada) ຜູ້ໃຫ້ຄວາມຮັ່ງມີຫຼາຍປະການ. ທ້າຍບົດກ່າວວ່າ śrāddha ໃນເວລາສຸຣຍະຄຣາສທີ່ນີ້ ທຳໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈດົນດັ່ງອາກັລປະ; ການອາບນ້ຳເຮັດໃຫ້ຣິສິ, ເທວະ ແລະນາຄະໃຫຍ່ຍິນດີ ແລະທຳລາຍບາບທັນທີ. ດັ່ງນັ້ນຄວນພາກພຽນໄປອາບນ້ຳ ແລະເຮັດທານ-śrāddha ຕາມກຳລັງ.
Adhyaya 27
चक्रतीर्थप्रभाववर्णनम् | Description of the Efficacy of Cakra Tīrtha
ພຸລັສຕະຍະ ສອນກະສັດຜູ້ຟັງໃຫ້ໄປຍັງ «ຈັກກະຕີຣຖະ» ອັນສູງສົ່ງ. ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກອະທິບາຍດ້ວຍເລື່ອງກໍ່ກຳເນີດ: ພຣະວິສນຸ (ພຣະປຣະພະວິສນຸ) ເຄີຍປ່ອຍຈັກກະທີ່ນັ້ນໃນສົງຄາມເກົ່າ ຫຼັງຈາກປະຫານດານະວະໃນສະໜາມຮົບ. ຕໍ່ມາ ພຣະອົງຊຳລະກາຍດ້ວຍການອາບນ້ຳບໍລິສຸດຢູ່ນ້ຳຕົກ/ນ້ຳພຸໃສ (sunnirjhara) ແລະຊຳລະນ້ຳໃຫ້ບໍລິສຸດ; ການສຳຜັດອັນເທວະນີ້ເປັນເຫດໃຫ້ຕີຣຖະມີ «ເມດຫະຍະຕາ» ຄວາມບໍລິສຸດສູງ. ບົດບັນຍັດພິທີກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດເຮັດ śrāddha ທີ່ນີ້ໃນວັນທີ່ຮາຣິ «ບັນທົມ» ແລະ «ຕື່ນ» (śayane, bodhane) ຈະໃຫ້ບັນພະບຸລຸດພໍໃຈຍາວນານຕະຫຼອດໜຶ່ງກັລປະ; ທ້າຍບົດມີຄຳລົງທ້າຍລະບຸວ່າເປັນອັດຍາຍທີ 27 ຂອງອະຣບຸດະຂັນດະ ໃນປຣະພາສະຂັນດະ ຂອງ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ.
Adhyaya 28
मानुष्यतीर्थप्रभाववर्णनम् | The Glory and Efficacy of Mānuṣya-Tīrtha
ພຸລັດສະຕະຍະ ສອນແກ່ກະສັດຜູ້ຟັງ ກ່ຽວກັບທີ່ນ້ຳອັນມີບຸນຫຼາຍ ຊື່ «ມານຸສະ-ຮຣະດ/ມານຸສະ-ຕີຣຖະ» ໃນປຣະພາສ. ກ່າວວ່າ ຜູ້ອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ຈະຮັກສາສະຖານະຄວາມເປັນມະນຸດ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ມີບາບໜັກກໍບໍ່ຕົກໄປເກີດເປັນສັດ. ມີນິທານຢືນຢັນ: ຝູງກວາງຖືກນາຍພານໄລ່ ແລ້ວເຂົ້າໄປໃນນ້ຳນັ້ນ; ທັນໃດນັ້ນກໍກາຍເປັນມະນຸດ ແລະຍັງຈື່ຈຳຊາດກ່ອນໄດ້. ນາຍພານມາຮອດ ຖາມທາງກວາງ; ຜູ້ທີ່ກາຍເປັນມະນຸດກ່າວວ່າ ການປ່ຽນແປງເກີດຈາກອານຸພາບຂອງຕີຣຖະເທົ່ານັ້ນ. ຕໍ່ມາ ນາຍພານວາງອາວຸດ ອາບນ້ຳ ແລະໄດ້ຮັບ «ສິດທິ» ຕາມທາງທຳ. ເຫັນພະລັງລ້າງບາບນີ້ ສັກຣະ (ອິນທຣະ) ພະຍາຍາມໃຫ້ເສື່ອມໂດຍໃສ່ຝຸ່ນຖົມ ແຕ່ປະເພນີກ່າວວ່າອານຸພາບຍັງຄົງຢູ່: ຜູ້ອາບໃນວັນ ບຸດຫາອັດຖະມີ ຈະບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມເປັນສັດ ແລະໄດ້ຜົນເຕັມຂອງພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ (ປິຕຣະ-ເມດຫະ) ຜ່ານການ ສຣາດທະ-ທານ.
Adhyaya 29
Kapilā-tīrtha Māhātmya (कपिलातीर्थमाहात्म्यम्) — The Ethics of Satya and Pilgrimage Merit
ພຸລັດສະຕະຍະເລົ່າເຖິງລຳດັບການເດີນທາງໄປຫາ ກະປິລາຕີຣຖະ (Kapilā-tīrtha) ບ່ອນທີ່ການອາບນ້ຳຖືກກ່າວວ່າຊຳລະຄວາມຜິດບາບທີ່ສະສົມມາໄດ້. ກະສັດຊື່ ສຸປຣະພະ ຜູ້ຫມົດໃຈໃນການລ່າສັດ ໄດ້ຂ້າເກັ່ງແມ່ກຳລັງໃຫ້ນົມລູກ; ເກັ່ງທີ່ກຳລັງຈະຕາຍໄດ້ຕຳນິວ່າເປັນການຂັດກັບ ກະສັດຕຣະທັມ (kṣātra-dharma) ແລະສາບໃຫ້ກະສັດກາຍເປັນເສືອດຸຮ້າຍຢູ່ເນີນພູ ໂດຍຈະພົ້ນໄດ້ເມື່ອພົບງົວໃຫ້ນົມຊື່ ກະປິລາ. ກະສັດກາຍເປັນເສືອ ແລະຕໍ່ມາໄດ້ພົບກະປິລາທີ່ຫຼຸດອອກຈາກຝູງ. ກະປິລາຂໍອະນຸຍາດກັບໄປໃຫ້ນົມລູກ ແລະສັນຍາວ່າຈະກັບຄືນ ໂດຍຢືນຢັນສັດຈະ (satya) ດ້ວຍຄຳສາບຕົນເອງຫຼາຍປະການ ວ່າຖ້າຜິດສັນຍາຈະໄດ້ຮັບບາບຫນັກ. ເສືອຖືກສັດຈະຂອງນາງສັ່ນສະເທືອນໃຈ ແລະຍອມໃຫ້ໄປ; ນາງໃຫ້ນົມລູກ ສອນໃຫ້ລະວັງ ແລະບໍ່ໂລບ ລາຝູງຂອງນາງ ແລະກັບຄືນຕາມສັນຍາ. ສັດຈະຖືກຍົກຍ້ອງວ່າສູງກວ່າພິທີບູຊາໃຫຍ່ໆ ເຊັ່ນ ອັສວະເມດະ (aśvamedha) ນັບພັນ; ເສືອປ່ອຍນາງ ແລະກະສັດພົ້ນຄຳສາບກັບຄືນເປັນມະນຸດ. ເມື່ອກະປິລາຂໍນ້ຳ ກະສັດຍິງລູກສອນລົງດິນ ແລະນ້ຳພຸບໍລິສຸດເຢັນສະອາດກໍ່ຜຸດຂຶ້ນ. ພຣະທັມ (Dharma) ປາກົດ ປະທານພອນ ແລະປະກາດນາມກັບຜົນຂອງຕີຣຖະ: ການອາບນ້ຳ (ໂດຍສະເພາະວັນຈັນທຣະທີ 14), śrāddha ແລະ dāna ໃຫ້ຜົນບຸນທະວີຄູນ ບໍ່ໝົດສິ້ນ; ແມ່ນແຕ່ສັດນ້ອຍໆກໍ່ໄດ້ອານຸສົງຈາກການແຕະນ້ຳ. ທ້າຍສຸດ ພາຫະນະສະຫວັນມາຮັບ ແລະກະປິລາ ຝູງຂອງນາງ ກັບກະສັດ ໄດ້ບັນລຸສະພາບເທວະ; ບົດເລົ່າຈົບດ້ວຍການເຊີນຊວນໃຫ້ເຮັດສະນານ, śrāddha ແລະທານ ທີ່ນັ້ນຕາມກຳລັງ.
Adhyaya 30
अग्नितीर्थमाहात्म्य (Agni-tīrtha Māhātmya: The Glory of Agni Tirtha)
ພຸລັດສະຕະຍະ ສອນຢະຍາຕິໃຫ້ໄປສັກກາລະ ອັກນິ-ຕີຣຖະ ສະຖານທີ່ຊໍາລະບາບຢ່າງສູງ ທີ່ເຄີຍມີເຫດການອັກນິ “ຫາຍໄປ” ແລະຖືກເທວະດາຄົ້ນພົບຄືນ. ບົດນີ້ອະທິບາຍສາເຫດ: ໄພແຫ້ງແລ້ງ 12 ປີ ກໍ່ໃຫ້ອຶດຫິວ ແລະສັງຄົມແຕກສະລາຍ. ວິສວາມິຕຣະ ອ່ອນແຮງດ້ວຍຄວາມຫິວ ໄປຮອດຖິ່ນຖານຈັນດາລະ ພົບຫມາຕາຍ ນໍາໄປປຸງ ແລ້ວຖວາຍເຂົ້າໄຟ—ຖືກກ່າວວ່າເປັນ abhakṣya-bhakṣaṇa (ການກິນຂອງທີ່ບໍ່ຄວນກິນ) ອັນເປື້ອນ. ອັກນິບໍ່ປາດຖະນາໃຫ້ຖືກບັງຄັບຮັບຂອງຖວາຍບໍ່ບໍລິສຸດ ແລະໂທດວ່າໄພແຫ້ງແລ້ງເກີດຈາກການປົກຄອງຂອງອິນດຣະ ຈຶ່ງຖອນຕົນອອກຈາກໂລກມະນຸດ; ພິທີຍັດຍະ (ເຊັ່ນ agniṣṭoma) ແລະຄວາມສະຫງົບຂອງສັງຄົມກໍອ່ອນລົງ. ເທວະດາອອກຄົ້ນຫາອັກນິ; ນົກສຸກະ (ນົກແກ້ວ) ບອກຮ່ອງຮອຍ ຈົນອັກນິໄປຊ່ອນໃນຕົ້ນໄມ້ (śamī/aśvattha) ແລ້ວຊ່ອນໃນແຫຼ່ງນໍ້າທີ່ພູອາຣບຸດະ ຢູ່ແບບບໍ່ປາກົດ. ກົບ (dardura) ເປີດເຜີຍວ່າອັກນິຢູ່ໃນນໍ້າພຸພູ (nirjhara) ແລະຖືກອັກນິສາບໃຫ້ “vijihvatva” (ໂທດທີ່ລິ້ນ). ເທວະດາສັນລະເສີນອັກນິວ່າເປັນ “ປາກ” ຜູ້ຫຼ້ຽງດູເທວະດາ ແລະເປັນຫຼັກຄໍ້າຈຸນຈັກກະວານ. ອັກນິແຈ້ງຄວາມຄັບໃຈເລື່ອງຂອງຖວາຍບໍ່ບໍລິສຸດ ແລະໄພແຫ້ງແລ້ງ. ອິນດຣະອະທິບາຍເຫດຜົນທາງການເມືອງ-ທໍາມະ ຂອງການກັ້ນຝົນ (ເກືອບກັບເລື່ອງ Devāpi, Pratīpa, Śantanu) ແລະສັ່ງໃຫ້ເມກນໍາຝົນກັບຄືນ. ອັກນິພໍໃຈ ຍອມຢູ່ຕໍ່ ແລະຂໍໃຫ້ແຫຼ່ງນໍ້ານັ້ນໂດງດັງນາມວ່າ ອັກນິ-ຕີຣຖະ. ຟະລາສຣຸຕິກ່າວວ່າ ອາບນໍ້າດ້ວຍພິທີຖືກຕ້ອງໄດ້ໄປອັກນິ-ໂລກ; ຖວາຍງາ (tiladāna) ໄດ້ຜົນເທົ່າ agniṣṭoma; ການອ່ານ ຫຼືຟັງມາຫາຕມະຍະ ຊໍາລະບາບທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ.
Adhyaya 31
रक्तानुबन्धतीर्थ-माहात्म्य (Māhātmya of the Raktānubandha Tīrtha)
ພຸລັສຕະຍະເລົ່າເລື່ອງການຊໍາລະບາບທີ່ຜູກພັນກັບຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງ “ຣັກຕານຸບັນທະ”. ພຣະຣາຊາອິນທຣະເສນາກັບຈາກສົງຄາມ ໄດ້ສົ່ງທູດໄປຫລອກລວງເພື່ອທົດສອບຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງພຣະມະເຫສີ ສຸນັນດາ ໃນຖານະ pativratā ໂດຍບອກວ່າພຣະອົງສິ້ນພຣະຊົນ; ສຸນັນດາຜູ້ຍຶດມັ່ນຕໍ່ສາມີ (patipraṇā) ໄດ້ສິ້ນຊີວິດທັນທີເມື່ອໄດ້ຍິນ. ພຣະຣາຊາຈຶ່ງຖືກຜົນກຳຂອງ strī-vadha ປາກົດເປັນເງົາທີສອງ ຄວາມໜັກອຶດ ຄວາມເສື່ອມແຫ່ງເຕຊະ ແລະກິ່ນເໝັນ. ພຣະອົງໄດ້ປະກອບພິທີສົບ ແລະເດີນທາງຈາລິກໄປຫາຕີຣຖະຫຼາຍແຫ່ງ ລວມທັງ ກາສີ (ວາຣານາສີ) ແລະ ກະປາລະໂມຈະນະ ແຕ່ຄວາມມົນທິນບໍ່ຫາຍ. ຈົນກະທັ່ງໄດ້ເຖິງພູອາຣບຸດະ ແລະອາບນ້ຳທີ່ ຣັກຕານຸບັນທະ ເງົາທີສອງຈຶ່ງຫາຍໄປ ແລະຄຸນມົງຄຸນກັບຄືນ. ແຕ່ເມື່ອຂ້າມອອກນອກເຂດຕີຣຖະ ອາການກໍກັບຄືນ; ພຣະອົງກັບເຂົ້າມາອາບອີກຄັ້ງກໍບໍລິສຸດ ສະແດງອານຸພາບທີ່ມີເຂດຂອບ. ຮູ້ຄຸນຄ່າສູງສຸດຂອງຕີຣຖະນີ້ ພຣະອົງເຮັດດານ ສ້າງກອງໄຟ ແລະເຂົ້າໄຟເປັນການສະຫຼະສຸດທ້າຍ ຈຶ່ງໄດ້ຂຶ້ນສູ່ ສິວະໂລກ. ຕອນທ້າຍກ່າວຖຶງຜົນບຸນ: ການບູຊາແລະການເຮັດ śrāddha ທີ່ນັ້ນມີຜົນສູງ; ອາບນ້ຳໃນວັນສຸລະຍະສັງກຣານຕິ ກ່າວວ່າລົບ brahmahatyā; ແລະການໃຫ້ທານໃນເວລາຄຣາສ ໂດຍສະເພາະ go-dāna ຊ່ວຍປົດປ່ອຍໄດ້ເຖິງ 7 ຊົນລຸ້ນ.
Adhyaya 32
Mahāvināyaka-prādurbhāvaḥ and Mahāvināyakī-śānti (महाविनायकप्रादुर्भावः / महाविनायकीशान्तिः)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາທາງພິທີກຳລະຫວ່າງ ພຸລັສຕະຍະ ແລະ ພຣະຣາຊາຢະຍາຕິ. ເລີ່ມດ້ວຍການຊີ້ນຳໃຫ້ໄປດາຣະຊະນາ «ມະຫາວິນາຍະກະ» ເຊື່ອວ່າໃຫ້ «ນິຣະວິຄນະຕະວະ» ຄື ພົ້ນອຸປະສັກໃນທັນທີ. ຢະຍາຕິຖາມວ່າວິນາຍະກະໄດ້ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແນວໃດ; ພຸລັສຕະຍະເລົ່າກຳເນີດ: ພາຣະວະຕີປັ້ນເດັກຈາກເລປະ (ຂີ້ຂັດ/ນ້ຳມັນທາກາຍ) ແຕ່ເພາະວັດຖຸບໍ່ພໍ ຈຶ່ງເປັນຮ່າງບໍ່ມີຫົວ. ສະກັນດະຖືກສັ່ງໃຫ້ໄປນຳຫົວມາ ແລະໄດ້ຫົວຊ້າງອັນມີອຳນາດມາປະກອບເຂົ້າ. ເດັກນັ້ນສະຫວ່າງໄສ ມີລັກສະນະມົງຄຸນ; ພາຣະວະຕີໃຫ້ຊີວິດດ້ວຍສັກຕິ ແລະນຳໄປຖວາຍແດ່ພຣະສິວະ. ພຣະສິວະປະກາດວ່າຫົວຊ້າງເປັນຖານແຫ່ງ «ມະຫັດຕະວະ» ຕັ້ງນາມ «ມະຫາວິນາຍະກະ» ໃຫ້ເປັນຫົວໜ້າແຫ່ງຄະນະ (gaṇa) ແລະກຳນົດໃຫ້ລະລຶກກ່ອນງານທຸກຢ່າງ. ສະກັນດະມອບຂວານ (kuṭhāraka) ເປັນອາວຸດຫຼິ້ນ; ເກົາຣີມອບຖ້ວຍໂມດະກະ; ແລະໜູເກີດຂຶ້ນເປັນພາຫະນະຂອງພຣະອົງ. ຕໍ່ມາເປັນຟະລະສຣຸຕິ ແລະວິທີປະຕິບັດ: ດາຣະຊະນາໃນເດືອນມາຄະ (ຂ້າງຂຶ້ນ ຈະຕຸຣະຖີ) ພ້ອມອົດອາຫານ ໄດ້ປັນຍາ; ອາບນ້ຳໃນກຸນດະນ້ຳໃສໃກ້ໆ ແລະບູຊາ ເກີດຜົນດີແກ່ລູກຫຼານ; ເດີນວຽນ 3 ຮອບພ້ອມມັນຕຣາ «Gaṇānāṃ tve» ປ້ອງກັນເຄາະຮ້າຍ. ຢະຍາຕິຂໍຮູ້ «ມະຫາວິນາຍະກີ-ຊານຕິ»; ພຸລັສຕະຍະອະທິບາຍພິທີເລືອກວັນບໍ່ມີໂທດ ແລະເງື່ອນໄຂດວງຈັນແຂງ, ສ້າງເວທີ-ມັນດະປະມີດອກບົວ 8 ກີບ, ເຊີນໂລກະປາລະ ແລະ ມາຕຣຶ, ຕັ້ງກະລະສະນ້ຳພ້ອມເຄື່ອງບູຊາ, ເຮັດໂຮມະ (ຮວມກຣະຫະໂຮມະ), ຈັບຈະປະມັນຕຣາ «Gaṇānāṃ tve» ຈຳນວນຫຼາຍ, ແລະຈົບດ້ວຍອາບນ້ຳພິທີໃຫ້ຍະຊະມານພ້ອມບົດສະຫຼອງເວດ (Śrīsūkta ແລະອື່ນໆ). ຜົນຄືການສະງົບອຸປະສັກ ໂລກພະຍາດ ແລະລາງຮ້າຍ; ອ່ານຫຼືຟັງໃນຈະຕຸຣະຖີ ຈະໄດ້ຄວາມບໍ່ຕິດຂັດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແລະການບູຊາດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈະສຳເລັດປາດຖະໜາໂດຍພຣະຄຸນຂອງຄະນະນາຖະ.
Adhyaya 33
पार्थेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (The Māhātmya of Pārtheśvara)
ພຸລັສຕະຍະໄດ້ພັນລະນາການເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ ປາຣເທສະວະຣະ ວ່າເປັນຕີຣຖະທີ່ທໍາລາຍບາບ; ພຽງແຕ່ໄດ້ເຫັນ (ດັຣຊະນະ) ກໍຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກການລ່ວງຜິດຫຼາຍປະການ. ຕໍ່ມາໄດ້ແນະນໍານາງຜູ້ມີພຣະຈັນທະສຸດທິ ຊື່ ປາຣຖາ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງ ເທວະລະ ຜູ້ປະພຶດຕະປະສະຢາຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ໃນຊາດກ່ອນ ນາງເຄີຍເປັນພັນລະຍາຂອງຣິສິຜູ້ບໍ່ມີລູກ; ເມື່ອເກີດຄວາມເບື່ອໜ່າຍຢ່າງເລິກຊຶ້ງ ນາງໄປທີ່ ອັຣບຸດະ ແລະບໍາເນົາຕະປະສະຢາຢ່າງຮຸນແຮງ—ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍລົມ, ອົດອາຫານ, ແລະຮັກສາໃຈໃຫ້ເທົ່າທຽມສະຫງົບຍາວນານ. ຫຼັງຈາກພັນປີ ລິງຄະໄດ້ປາກົດຂຶ້ນໂດຍແຕກທະລຸດຈາກພື້ນດິນ ແລະມີສຽງບໍ່ມີຮ່າງກາຍສັ່ງໃຫ້ນາງບູຊາ ສິວະ-ລິງຄະ ອັນບໍລິສຸດສູງສຸດນີ້ ທີ່ເກີດຈາກພຣະພັກຕິຂອງນາງ. ສຽງນັ້ນກ່າວວ່າ ການບູຊາດ້ວຍເຈດຈໍານົງທີ່ກໍານົດ ຈະໃຫ້ຜົນຕາມປາດຖະໜາ ແລະປະກາດວ່າ ລິງຄະນີ້ຈະໂດງດັງນາມ “ປາຣເທສະວະຣະ”. ນາງບູຊາດ້ວຍຄວາມພິສົດອັດສະຈັນ ແລະເລື່ອງລາວເຊື່ອມໂຍງການບູຊານັ້ນກັບການໄດ້ລູກຊາຍຮ້ອຍຄົນເປັນຜູ້ສືບສາຍ. ກຽດຊື່ຂອງສະຖານທີ່ແຜ່ກວ້າງ; ຍັງກ່າວເຖິງນ້ໍາພຸບໍລິສຸດໃນຖໍ້າພູ. ອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນ ແລະເບິ່ງລິງຄະດ້ວຍພຣະພັກຕິ ຈະລົບລ້າງທຸກຂ໌ໂລກທີ່ເກີດຈາກເລື່ອງລູກຫຼານ. ມີວິທີປະຕິບັດເຉົ້າຈົງ: ວັນທີ 14 ຂອງຂ້າງຂຶ້ນ ອົດອາຫານແລະຢືນຍາມກາງຄືນຕໍ່ໜ້າເທວະດາ ຈະໄດ້ລູກຊາຍ; ແລະການຖວາຍປິນດະແກ່ບັນພະບຸລຸດທີ່ນັ້ນ ຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຮັບພອນປະໂຫຍດດຸດດັ່ງມີລູກໂດຍພຣະກະລຸນາ.
Adhyaya 34
कृष्णतीर्थ-प्रादुर्भावः (Origin and Significance of Kṛṣṇa-tīrtha)
ພຸລັດສະຕະ ສອນຢະຍາຕິໃຫ້ໄປຢ້ຽມຢາມ ແລະ ອາບນ້ຳທີ່ ກຣິສນະ-ຕີຣຖະ ອັນເປັນສະຖານທີ່ທີ່ພຣະກຣິສນະ/ວິສນຸ ຮັກຍິ່ງ ແລະ ມີພຣະອຳນາດສະຖິດຢູ່ບໍ່ຂາດ. ຢະຍາຕິຖາມເຖິງກຳເນີດ ພຸລັດສະຕະຈຶ່ງເລົ່າເຖິງຍຸກປຣະລະຍະ: ພຣະພຣະຫມາ ຕື່ນຂຶ້ນຫຼັງເວລາອັນຍາວນານ ແລະ ພົບ Govinda; ການແຂ່ງຂັນເລື່ອງຄວາມເປັນໃຫຍ່ ກາຍເປັນການຕໍ່ສູ້ຍາວນານ. ທັນໃດນັ້ນ ລິງຄະອັນສະຫວ່າງໄສ ແລະ ບໍ່ມີຂອບເຂດ ປາກົດຂຶ້ນ; ສຽງອະຮູບສັ່ງໃຫ້ຄົນໜຶ່ງຊອກຫາປາຍຂ້າງເທິງ ແລະ ອີກຄົນຊອກຫາປາຍຂ້າງລຸ່ມ ເພື່ອພິສູດຜູ້ເປັນສູງສຸດ. ວິສນຸລົງໄປຂ້າງລຸ່ມ ພົບຮູບ Kālāgnirudra ແລະ ຖືກໄຟເຜົາຈົນເກີດ “ກຣິສນະຕະວະ” (ຄວາມມືດ/ຄວາມດຳ) ແລ້ວກັບມາບູຊາລິງຄະດ້ວຍຄຳສັນລະເສີນແຫ່ງເວດ. ພຣະພຣະຫມາຂຶ້ນໄປຂ້າງເທິງບໍ່ພົບປາຍ ແລະ ນຳດອກ ketakī ມາເປັນພະຍານທີ່ບໍ່ຈິງ; ມະຫາເທວະຈຶ່ງສາບໃຫ້ການບູຊາພຣະພຣະຫມາຖືກຈຳກັດ ແລະ ຫ້າມໃຊ້ ketakī ໃນພິທີ, ແຕ່ຊົມເຊີຍຄວາມສັດຊື່ຂອງວິສນຸ. ວິສນຸຂໍໃຫ້ລິງຄະຫຍໍ້ລົງເພື່ອໃຫ້ການສ້າງໂລກດຳເນີນຕໍ່; ມະຫາເທວະສັ່ງໃຫ້ຕິດຕັ້ງໃນສະຖານທີ່ບໍລິສຸດ. ວິສນຸຈຶ່ງຕິດຕັ້ງລິງຄະໄວ້ທີ່ພູ Arbuda ໃກ້ນ້ຳພຸໃສ ແລະ ສະຖານທີ່ນັ້ນໄດ້ຊື່ວ່າ ກຣິສນະ-ຕີຣຖະ. ຟະລະສຣຸຕິກ່າວວ່າ ອາບນ້ຳແລະເບິ່ງລິງຄະທີ່ນີ້ ໄດ້ບຸນຄົບຖ້ວນເທົ່າກັບຕີຣຖະທັງປວງ, ໄດ້ຜົນທານ, ຜົນການຕື່ນຄ່ຳໃນເອກາດະສີ ແລະ ສຣາດທະ, ພົ້ນບາບຫນັກ ແລະ ແມ່ນແຕ່ເຫັນກຣິສນະ-ຕີຣຖະກໍບໍລິສຸດໄດ້.
Adhyaya 35
Māmūhradā Tīrtha-Māhātmya and Mudgaleśvara: Dialogue on Svarga’s Limits and the Choice of Mokṣa
ພຸລັສຕະຍະ ສອນພະຣາຊາ ຢະຢາຕິ ໃຫ້ໄປຍັງຕີຣະຖະອັນທຳລາຍບາບ ຊື່ “ມາມູຫຣະດະ” ຢູ່ທ່າມກາງພູເຂົາ. ອາບນ້ຳດ້ວຍສັດທາທີ່ນັ້ນ ຊຳລະບາບຫນັກໄດ້; ແລະການເບິ່ງລິງຄະທີ່ລະສີ ມຸດຄະລະ ສ້າງໄວ້ “ມຸດຄະເລສະວະຣະ” ນຳໃຫ້ໄດ້ຄຸນວິເສດຫາຍາກ ໂດຍພິເສດໃນເດືອນ ພາລຄຸນະ ໃນເວລາຈັນທະຄະຕິທີ່ກຳນົດ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງພິທີ ສຣາດທະ ທີ່ຕ້ອງໃສ່ໃຈທິດທາງ ເພື່ອໃຫ້ປິຕຣະພໍໃຈຈົນກວ່າໂລກຈະລະລາຍ; ແລະຍົກຍ້ອງເຄື່ອງບູຊາງ່າຍໆ ເຊັ່ນ ເຂົ້ານີວາຣະ ແລະຂອງບູຊາຈາກຜັກ-ຮາກ. ຢະຢາຕິ ຖາມເຖິງທີ່ມາຂອງຊື່ ແລະເລື່ອງອາສຣົມຂອງ ມຸດຄະລະ. ພຸລັສຕະຍະ ເລົ່າວ່າ ທູດສະຫວັນມາເຊີນມຸດຄະລະໄປສະວັກຄະ; ແຕ່ມຸດຄະລະສອບຖາມຄຸນແລະໂທດ ແລະຮູ້ວ່າ ສະວັກຄະເປັນແດນເສບສຸກ ທີ່ບໍ່ອາດສ້າງບຸນໃໝ່ໄດ້ ແລະຍັງມີຄວາມຢ້ານການ “ຕົກລົງ” ເມື່ອບຸນໝົດ. ທ່ານຈຶ່ງປະຕິເສດສະວັກຄະ ເລືອກຕະປັສຍາທີ່ເຂັ້ມຂຶ້ນ ແລະພັກຕິຕໍ່ພຣະສິວະ. ອິນທຣະພະຍາຍາມບັງຄັບຜ່ານທູດ ແລະມາເອງ; ແຕ່ອຳນາດຕະປັສຍາຂອງມຸດຄະລະເຮັດໃຫ້ພວກນັ້ນຂື້ນບໍ່ໄດ້ ຈົນອິນທຣະຕ້ອງຕົກລົງໃຫ້ພອນ. ມຸດຄະລະຂໍ ໂມກສະ ແລະຂໍໃຫ້ຕີຣະຖະນີ້ໂດງດັງໃນໂລກດ້ວຍຊື່ “ມາມູຫຣະດະ”. ອິນທຣະອະນຸມັດວ່າ ອາບນ້ຳໃນເດືອນພາລຄຸນະວັນເພັງ ໄດ້ຜົນສູງສຸດ; ປິນດະດານໄດ້ຜົນເທົ່າກັບ ຄະຍາ; ແລະຜົນຂອງທານບໍ່ອາດນັບໄດ້. ທ້າຍສຸດ ມຸດຄະລະບັນລຸການຫຼຸດພົ້ນອັນບໍ່ເສື່ອມດ້ວຍການພິຈາລະນາບໍລິສຸດ; ແລະຄາຖາເກົ່າ (ກ່າວວ່າໂດຍ ນາຣະດະ) ສະຫຼຸບວ່າ ອາບນ້ຳທີ່ມາມູຫຣະດະ ແລະໄດ້ເຫັນມຸດຄະເລສະວະຣະ ໃຫ້ທັງຄວາມສຳເລັດໃນໂລກ ແລະການຫຼຸດພົ້ນສຸດທ້າຍ.
Adhyaya 36
Chandikā-Āśrama-Prādurbhāva and Mahīṣāsura-Vadha (चण्डिकाश्रमप्रादुर्भावः महिषासुरवधश्च)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການທີ່ພະຍາຍາຕິຖາມວ່າ ອາສຣົມຂອງເທວີຈັນດິກາເກີດຂຶ້ນເທິງພູອະຣບຸດະແນວໃດ, ເກີດໃນຍຸກໃດ, ແລະຜົນບຸນຂອງຜູ້ຄົນທີ່ໄດ້ເຫັນສະຖານທີ່ນັ້ນແມ່ນຫຍັງ. ພຸລັສຕະຍະເລົ່າເລື່ອງ “ຜູ້ທຳລາຍບາບ” ໃນອະດີດ: ໃນຍຸກເທວະໜຶ່ງ ອະສຸຣະມະຫີສາໄດ້ພອນຈາກພຣະພຣະຫມາ (ບໍ່ຖືກຂ້າໄດ້ ນອກແຕ່ໂດຍ “ສະຕຣີ” ປະເພດໜຶ່ງ) ແລ້ວກົດຂີ່ເທວະ, ທຳລາຍການແບ່ງສ່ວນຍັດຍະ, ແລະບັງຄັບຜູ້ຮັບໜ້າທີ່ໃນຈັກກະວານໃຫ້ຮັບໃຊ້ໂດຍບໍ່ມີພິທີບູຊາຕອບແທນ. ເທວະທັງຫຼາຍໄປພົບພຣະບຣິຫັສປະຕິ ແລ້ວໄດ້ຮັບຄຳແນະນຳໃຫ້ໄປອະຣບຸດະ ເຮັດຕະປະ ແລະບູຊາພຣະສັກຕິສູງສຸດໃນນາມ “ຈັນດິກາ” ດ້ວຍມັນຕຣະ, ນະຍາສະ, ແລະການຖວາຍບູຊາຢ່າງມັ່ນຄົງ. ເມື່ອຜ່ານໄປຫຼາຍເດືອນ ພະລັງເຕຊະຂອງເທວະຖືກຮວບຮວມເຂົ້າໃນມັນດະລະ ແລ້ວເກີດເປັນກຸມາຣີແຫ່ງແສງ—ເທວີຈັນດິກາ—ຜູ້ຮັບອາວຸດທິບພະ ແລະຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍນາມຄຸນຫຼາຍປະການ (ຄອບຄຸມໂລກ, ມະຫາມາຍາ, ຜູ້ປົກປ້ອງ, ຜູ້ດຸດັນ). ນາງຮັບຄຳຂໍຂອງເທວະ ແລະປະຕິຍານວ່າຈະຂ້າມະຫີສາໃນເວລາອັນຄວນ. ຕໍ່ມາ ນາຣະດະໄດ້ເຫັນນາງ ແລ້ວໄປບອກຄວາມງາມອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້ໃຫ້ມະຫີສາ ຈົນເກີດຄວາມປາຖະໜາ; ມະຫີສາຈຶ່ງສົ່ງທູດມາຂໍນາງ. ຈັນດິກາປະຕິເສດ ແລະກ່າວວ່ານີ້ແມ່ນການນຳໄປສູ່ການພິນາດຂອງເຂົາ. ການຮົບເກີດຂຶ້ນ: ນາງລົບລ້າງອາສຕຣະຫຼາຍຢ່າງ ຮວມທັງພຣະຫມາສຕຣະດ້ວຍອາສຕຣະຂອງນາງ, ຊະນະການແປຮູບຂອງມະຫີສາ ແລະຂ້າເຂົາຢ່າງຂາດຂັ້ນ (ຕັດຫົວຮູບຄວາຍ ແລະກຳຈັດນັກຮົບທີ່ຜຸດອອກມາ). ເທວະທັງຫຼາຍສະຫລອງ ແລະຟື້ນຟູອຳນາດຂອງພຣະອິນທຣະ. ຈັນດິກາຂໍໃຫ້ມີອາສຣົມຖາວອນອັນໂດ່ງດັງເທິງອະຣບຸດະ ເພື່ອນາງຈະສະຖິດຢູ່; ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນນາງທີ່ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບສະພາບທາງວິນຍານສູງ ແລະແນວໂນ້ມໄປສູ່ພຣະພຣະຫມະຍານ. ບົດນີ້ຍັງລວບລວມຟະລະສຣຸຕິ: ອາບນ້ຳ, ປິນດະດານ, ສຣາດທະ, ທານແກ່ພຣາຫມະນະ, ອົບອົດອາຫານ 1 ຄືນ/3 ຄືນ, ຢູ່ຈາຕຸຣມາສະ—ໂດຍສະເພາະເດືອນອາສວິນ ໃນວັນກຣິສນະ-ຈະຕຸຣທະສີ—ໃຫ້ຜົນເທົ່າກັບກາຍາ-ສຣາດທະ, ພົ້ນຄວາມຢ້ານ, ສຸຂະພາບ, ຊັບສິນ, ລູກຫຼານ, ຟື້ນອານາຈັກ ແລະມຸກຕິ. ທ້າຍສຸດມີຄຳເຕືອນວ່າເມື່ອມະນຸດແຫ່ກັນມາຫາເທວີ ພິທີອື່ນອາດຫຼຸດລົງ; ພຣະອິນທຣະຈຶ່ງສົ່ງອາລົມລໍ້ລວງ (ກາມະ, ໂກຣະທະ ແລະອື່ນໆ) ເພື່ອຄວບຄຸມພຶດຕິກຳ. ແຕ່ການໄດ້ເຫັນອະຣບຸດະເປັນການຊຳລະບາບໂດຍຕົນເອງ ແລະບຸນຍັງເຖິງຜູ້ທີ່ເກັບຮັກສາຄຳພີໄວ້ທີ່ບ້ານ ຫຼືອ່ານດ້ວຍສັດທາ.
Adhyaya 37
नागह्रदतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of Nāgahṛda Tīrtha
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຸລັສຕະຍະ ໃຫ້ໄປຍັງ Nāgahṛda tīrtha ອັນເປັນສະຖານທີ່ຊໍາລະບາບ. ຈາກນັ້ນເລົ່າຕໍ່ເຖິງຕໍານານກໍ່ກໍາເນີດ: ພວກນາກາທຸກໃຈດ້ວຍຄໍາສາບຂອງ Kadru ແລະຢ້ານວ່າຈະຖືກເຜົາໃນໄຟພິທີບູຊາຂອງ Parīkṣit ຈຶ່ງໄປຂໍຄໍາແນະນໍາຈາກ Śeṣa. Śeṣa ແນະນໍາໃຫ້ປະພຶດ tapas ຢ່າງມີວິໄນທີ່ພູ Arbuda ແລະນະມັດສະການເທວີ Caṇḍikā (ຜູ້ມີຮູບກາຍຕາມປາຖະໜາ) ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ໂດຍກ່າວວ່າການລະລຶກນາງຂັບໄລ່ໄພພິບັດໄດ້. ພວກນາກາເຂົ້າພູຜ່ານທາງຖໍ້າ ແລະປະຕິບັດຄວາມພາກເພັຍຮຸນແຮງ—homa, japa, ອົດອາຫານ ແລະວິໄນອື່ນໆ—ຈົນເທວີພໍພຣະໄທ. Caṇḍikā ປະທານພອນຄຸ້ມຄອງ: ໃຫ້ພວກເຂົາຢູ່ໃກ້ນາງໂດຍບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວຈົນກວ່າພິທີຈະສິ້ນສຸດ ແລ້ວຈຶ່ງກັບໄປຖິ່ນພໍານັກ. ນາງຍັງປະກາດວ່າ ເນື່ອງຈາກຖໍ້າຖືກຜ່າໂດຍນາກາ ສະຖານທີ່ນີ້ຈະເອີ້ນວ່າ Nāgahṛda tīrtha ໃນໂລກ. ຕໍ່ມາມີຂໍ້ກໍານົດຕາມປະຕິທິນ: ໃນເດືອນ Śrāvaṇa ວັນທີ 5 (pañcamī) ການອາບນ້ໍາດ້ວຍສັດທາຊ່ວຍລົບຄວາມຢ້ານງູ; ແລະ śrāddha ທີ່ນັ້ນຊ່ວຍເກື້ອກູນບັນພະບຸລຸດ. ບົດຈົບດ້ວຍການຢືນຢັນການປະທັບຢູ່ຂອງເທວີໃນ Kṛṣṇa-pañcamī ແລະແນະນໍາໃຫ້ອາບນ້ໍາກັບເຮັດ śrāddha ເພື່ອຄວາມສຸກສະຫວັດດີຂອງຕົນ.
Adhyaya 38
Śiva-kuṇḍa and Śiva-Gaṅgā: The Concealed Presence of Jāhnavī at Arbuda (शिवकुण्ड-शिवगङ्गामाहात्म्यम्)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນການສົນທະນາແບບຖາມ–ຕອບທາງທຳມະລະຫວ່າງ ພຸລັດສະຕະ ແລະ ພະຣາຊາ ຢະຢາຕິ. ພຸລັດສະຕະຊີ້ໃຫ້ເຫັນກຸນດາ (kuṇḍa) ທີ່ຜູກພັນກັບ ສິວະລິງຄະ ເຊິ່ງກ່າວວ່າ ຊາຫນະວີ (ແມ່ນ້ຳຄົງຄາ) ຢູ່ໃນສະພາບ “ຖືກປິດບັງ” (guptā). ການອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນໄດ້ຜົນເທົ່າກັບໄດ້ໄປທີ່ທີຣຖະທັງປວງ ແລະລ້າງບາບທີ່ສະສົມມາຕະຫຼອດຊີວິດ. ເລື່ອງອະທິບາຍວ່າ ຫຼັງຈາກເທວະດາບູຊາພຣະສິວະ ແລະສະຖາປະນາພຣະອົງໄວ້ທີ່ພູອາຣບຸດາ, ພຣະສິວະປາຖະໜາຈະຢູ່ໃກ້ແມ່ນ້ຳຄົງຄາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ແຕ່ຮັກສາຄວາມລະມັດລະວັງຕໍ່ໜ້າ ພາຣະວະຕີ. ຄະນະກະນະ (gaṇa) ນຳໂດຍ ນັນດິນ ແລະ ພຣິງກິນ ສ້າງກຸນດານ້ຳໃສງາມເທິງພູ; ພຣະສິວະເຂົ້າໄປໃນນັ້ນໂດຍອ້າງເປັນຂໍ້ອ້າງຂອງວຣະຕະ (vrata-vyāja) ແລະເຊີນແມ່ນ້ຳຄົງຄາດ້ວຍໃຈ ຈົນນາງມາທັນທີ. ນາຣະດະເຫັນອາການຜິດປົກກະຕິ ແລະຮູ້ດ້ວຍສະມາທິ ຈຶ່ງໄປກ່າວ; ພາຣະວະຕີມາດ້ວຍຄວາມໂກດ. ແມ່ນ້ຳຄົງຄາທີ່ຮູ້ກ່ອນ ປອບໃຈພາຣະວະຕີດ້ວຍຖ້ອຍຄຳເຄົາລົບ ແລະເລົ່າຄວາມຜູກພັນເກົ່າ (ເຫດການຂອງ ພະພາກີຣະຖະ ແລະການຖືກ “ຮັບໄວ້” ໃນຍາມລົງມາ). ນາງຂໍເວລາໜຶ່ງວັນເຕັມເພື່ອຄວາມຮື່ນເຮີງກັບພຣະສິວະໃນວັນ ໄຈຕຣະ-ສຸກລະ ຕຣະໂຢດະສີ ແລະຕັ້ງຊື່ສະຖານທີ່ນັ້ນວ່າ “ສິວະ-ກຸນດາ / ສິວະ-ຄົງຄາ”. ທ້າຍສຸດກຳນົດພິທີ: ອາບນ້ຳໃນວັນ ໄຈຕຣະ-ສຸກລະ ຈະຕຸຣະດະສີ ດ້ວຍໃຈມຸ່ງໝັ້ນ ຈະທຳລາຍອັບມົງຄົນ ແລະມີຄຳສັ່ງໃຫ້ທານ—ຖວາຍງົວຜູ້ໃຫ້ພຣາຫມະນ—ເພື່ອໄດ້ຜົນນຳໄປສະຫວັນ.
Adhyaya 39
Acalēśvara-liṅga-patana, Deva-stuti, and Saktū-dāna Māhātmya (अचलेश्वरलिङ्गपतन-देवस्तुति-सक्तुदानमाहात्म्य)
ບົດນີ້ເປັນການສົນທະນາ ທີ່ພະຣາຊາຢະຍາຕິ ຖາມພຸລັດສະຕະຍະ ວ່າ ເປັນຫຍັງລິງຄະທີ່ພຣະມະຫາເທວະເຄີຍສະຖາປະນາ ຈຶ່ງຫຼຸດອອກ ແລະ ການໄປເຫັນສະຖານທີ່ນັ້ນໄດ້ບຸນຢ່າງໃດ. ພຸລັດສະຕະຍະເລົ່າຕຳນານກຳເນີດ: ຫຼັງຈາກສະຕີສິ້ນຊີວິດ ແລະ ການຫຍັບຫຍາມຂອງທັກສະ, ພຣະສິວະຜູ້ຫຼົງລືມໄດ້ໄປຮອດອາສຣົມຂອງລະສີວາລະຄິລະຍະ. ພັນລະຍາຂອງລະສີທັງຫຼາຍຖືກດຶງດູດໂດຍສະຫງ່າງາມຂອງພຣະອົງ ແລະ ເຂົ້າໄປໃກ້; ລະສີບໍ່ຮູ້ຈັກພຣະອົງ ຈຶ່ງສາບໃຫ້ “ລິງຄະຕົກ”. ໂລກເກີດອາການຫວັ່ນໄຫວ: ແຜ່ນດິນສັ່ນ, ທະເລປັ່ນປ່ວນ; ເທວະທັງຫຼາຍໄປກ່າວກັບພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ຊີ້ເຫດ ແລະ ນຳໄປທີ່ອາຣບຸດ. ເທວະທັງຫຼາຍສັນລະເສີນພຣະສິວະດ້ວຍສະຕຸຕິແນວເວດ ແລະ ຂໍໃຫ້ຟື້ນຟູຄວາມສະຫງົບ. ພຣະສິວະກ່າວວ່າ ລິງຄະທີ່ຕົກນັ້ນເປັນ “ອະຈະລະ” ບໍ່ອາດເຄື່ອນຍ້າຍ, ແລະ ມີວິທີດຽວ: ບູຊາຕາມລຳດັບ ເລີ່ມຈາກພຣະພຣະຫມາ, ຕໍ່ດ້ວຍພຣະວິສນຸ, ອິນທຣະ, ເທວະອື່ນໆ, ແລະ ສຸດທ້າຍລະສີວາລະຄິລະຍະດ້ວຍມັນຕຣາສະຕະຣຸດຣິຍະ; ລາງຮ້າຍທັງຫຼາຍຈຶ່ງສົງບ. ພວກເທວະຂໍພອນໃຫ້ແຕ່ການແຕະລິງຄະກໍຊຳລະມົນທິນ; ອິນທຣະຈຶ່ງໃຊ້ວັດຊຣະປົກຄຸມໃຫ້ຄົນທົ່ວໄປບໍ່ເຫັນ ແຕ່ອານຸພາບຊຳລະຍັງຄົງຢູ່. ທ້າຍບົດມີຄຳແນະນຳພິທີຕາມປະຕິທິນ: ໃນວັນຈະຕຸຣະທະສີສຸດທ້າຍຂອງເດືອນພາລກຸນະ, ຖວາຍຂ້າວບາເລສົດ (ຢະວະ) ແລະ ເລີ້ຍງພຣາຫມະນະ ໄດ້ຜົນຍິ່ງໃຫຍ່ເກີນພິທີອື່ນ. ມີຕົວຢ່າງ: ຊາຍເຈັບໄຂ້ຄົນໜຶ່ງໄດ້ເກີດກຸສົນຈາກການເກີດສຳພັນໂດຍບັງເອີນກັບສັກຕູ (ແປ້ງເມັດພືດຄົ້ວ) ທີ່ນັ້ນ ແລະ ໄດ້ເກີດໃໝ່ດີ; ຮູ້ແລ້ວຈຶ່ງປະຕິບັດທຸກປີ ດ້ວຍອົດອາຫານ, ຕື່ນຄ່ຳຄືນ, ແລະ ບໍລິຈາກສັກຕູຢ່າງໃຈກວ້າງ. ຟະລະສຣຸຕິສຸດທ້າຍກ່າວວ່າ ຜູ້ຟັງດ້ວຍສັດທາ ຈະພົ້ນຈາກຄວາມຜິດທີ່ສະສົມທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ.
Adhyaya 40
कामेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Kāmeśvara Māhātmya—Narrative of the Glory of Kāmeśvara)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ພຸລັດສະຕະ ແລະ ພະຣາຊາ ຢະຢາຕິ. ພະຣາຊາຖາມເຖິງເຫດທີ່ ພຣະສິວະ ເຄື່ອນຍ້າຍຜ່ານສະຖານທີ່ສັກສິດຫຼາຍແຫ່ງ ເນື່ອງຈາກການຄຸກຄາມຂອງ ກາມ (ມະໂນພະວະ) ແລະປາດຖະນາໃຫ້ເລົ່າຄວາມເປັນມາຂອງ ກາເມສະວະຣະ ຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ພຸລັດສະຕະເລົ່າວ່າ ກາມຕາມຕິດພຣະສິວະຢ່າງບໍ່ຢຸດ ປາກົດຕົວຊ້ຳໆພ້ອມຄັນທະນູ ແລະລູກສອນ. ຫຼັງຈາກການເດີນທາງຍາວນານຜ່ານຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງ ພຣະສິວະຫັນກັບໄປທາງ ອາຣບຸດາ (Arbuda) ແລະເຜີຍໜ້າກັບກາມໂດຍກົງ; ຈາກຕາທີສາມຂອງພຣະອົງ ເກີດໄຟອັນຮ້ອນແຮງ ເຜົາກາມພ້ອມຄັນທະນູແລະລູກສອນໃຫ້ເປັນຂີ້ເທົ່າ. ຕໍ່ມາ ຣະຕິ ໂສກເສົ້າແລະຈະເຜົາຕົນເອງ ແຕ່ມີສຽງຈາກຟ້າສັ່ງໃຫ້ເຮັດຕະປະ. ຫຼັງຈາກບຳເນັດວິນັຍ ຖວາຍທານ ຈະປະ ໂຮມະ ແລະອົດອາຫານ ຄົບພັນປີ ພຣະສິວະປະທານພອນ ໃຫ້ກາມກັບຄືນມາເປັນຮູບກາຍ ແລະປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕໍ່ໄປໂດຍການອະນຸຍາດຂອງພຣະອົງ. ທ້າຍສຸດ ພະຣາຊາຢະຢາຕິເຂົ້າໃຈມະຫິມາຂອງພຣະສິວະ ແລະສ້າງປະດິດສະຖານພຣະສິວະໃນອາຣບຸດາ; ການໄດ້ດາຣະຊັນພຣະເທວະນີ້ກ່າວວ່າຈະປ້ອງກັນເຄາະຮ້າຍໄດ້ຮອດ 7 ຊາດ ເປັນຜົນບຸນຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດນີ້.
Adhyaya 41
Mārkaṇḍeya’s Longevity Boon and the Ritual Merits of Arbuda Āśrama (मार्कण्डेयदीर्घायुष्प्रसङ्गः)
ພຸລັດສະຕະຍະເລົ່າໃຫ້ກະສັດຟັງເຖິງລູກຊາຍຂອງມຶກະນະດຸ ຜູ້ມີໝາຍມົງຄຸນໃນກາຍ ແຕ່ນັກປັນຍາຜູ້ມາເຢັ້ຍຢາມທຳນາຍວ່າຈະຕາຍໃນຫົກເດືອນ. ພໍ່ຈຶ່ງຮີບເຮັດພິທີອຸປະນະຍະ (upanayana) ແລະຝຶກໃຫ້ລູກມີວິໄນໃນການເຄົາລົບ—ກ່າວນະມັດສະການຕໍ່ພຣາຫມັນທຸກວັຍ. ເມື່ອສັບຕະຣິສິມາຈາລິກ ເດັກນ້ອຍກ່າວທັກທາຍດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ແລະພວກທ່ານອວຍພອນໃຫ້ອາຍຸຍືນ. ແຕ່ອັງຄິຣະສ ດ້ວຍປັນຍາລຶກລ້ຳ ເຫັນຄວາມຕາຍຈະມາໃນວັນທີຫ້າ ແລະແນະວິທີແກ້ໄຂເພື່ອຮັກສາຄວາມສັດຈິງຂອງພອນ. ພຣະຣິສິພາເດັກໄປພຣະພຣະຫມະໂລກ; ພຣະພຣະຫມະສອບຖາມແລ້ວປະທານອາຍຸຍືນຈົນຄົບກັລປະ. ກັບຄືນຫາພໍ່ແມ່ ເດັກປະກາດພອນນັ້ນ ແລະຕັ້ງໃຈສ້າງອາສຣະມງາມໆເທິງພູອັຣບຸດາ ເພື່ອບູຊາພຣະພຣະຫມະ. ທ້າຍບົດກ່າວຜົນບຸນ: ເຮັດພິທີປິຕຣິ-ຕັຣປະນະທີ່ນັ້ນໃນວັນເຕັມເດືອນສຣາວະນະ ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບປິຕຣິເມທະ; ຕັຣປະນະແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ສູງດ້ວຍຣິສິ-ໂຢກ ໄດ້ຢູ່ພຣະພຣະຫມະໂລກດົນ; ແລະອາບນ້ຳດ້ວຍສັດທາທີ່ນັ້ນ ກຳຈັດຄວາມຢ້ານການຕາຍກ່ອນເວລາໃນວົງຕະກູນ.
Adhyaya 42
उद्दालकेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् (Narration of the Māhātmya of Uddālakeśvara)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນສັ້ນໆ ທີ່ພຣະິສີ ປຸລັດສະຕະ (Pulastya) ກ່າວແກ່ພຣະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ (nṛpaśreṣṭha)។ ທ່ານໄດ້ຊີ້ນໍາໃຫ້ໄປຫາລິງຄະອັນສູງສຸດຜູ້ທໍາລາຍບາບ (liṅgaṃ pāpaharaṃ param) ທີ່ໂດງດັງໃນໂລກ ແລະຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍິສີ ອຸດດາລະກະ (Uddālaka) ຊື່ວ່າ ອຸດດາລະເກສະວະຣະ (Uddālakeśvara)។ ແນວຄິດທາງທຳຂອງບົດນີ້ເນັ້ນການປະຕິບັດໃກ້ຊິດກັບພິທີ: ການແຕະຕ້ອງ (spṛṣṭa) ການເຫັນ (dṛṣṭa) ແລະໂດຍພິເສດການບູຊາ (pūjita) ລິງຄະນັ້ນ ເປັນການກະທໍາທີ່ມີອານຸພາບ. ຜົນບຸນຖືກກ່າວເປັນສາມຂັ້ນ: ພົ້ນຈາກໂຣກທັງປວງ (sarvaroga-vinirmukta) ເໝາະສົມສໍາລັບການໄດ້ຮັບ/ຮັກສາສະຖານະຄອບຄົວ (gārhasthyaṃ prāpnuyāt) ແລະພົ້ນບາບທັງປວງ ມີເກຍດໃນໂລກຂອງພຣະສິວະ (śivaloke mahīyate)។ ທ້າຍບົດ ຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ບົດນີ້ຢູ່ໃນ ປຣະພາສະຂັນດະ (Prabhāsa Khaṇḍa) ແລະ ອັຣບຸດະຂັນດະ (Arbuda Khaṇḍa) ເປັນ ອັດຍາຍ 42।
Adhyaya 43
Siddheśvara-Māhātmya (सिद्धेश्वरमहिमवर्णनम्) — The Glory of Siddheśvara
ພຸລັດສະຕະຍະ ສອນກະສັດໃຫ້ໄປສູ່ ລິງຄະອັນສັກສິດ ຊື່ “ສິດທະລິງຄະ” (Siddhaliṅga) ທີ່ກ່າວວ່າ ໃຫ້ “ຄວາມສຳເລັດອັນດີ” ແລະ ຖືກສ້າງຕັ້ງໂດຍບັນດາສິດທະ. ສະຖານທີ່ນີ້ຖືກຍົກຂຶ້ນວ່າ ຊຳລະບາບຫນັກ (pātaka) ໄດ້ທັງປວງ. ຕໍ່ມາ ບົດນີ້ຊີ້ເຖິງ ກຸນດະ (kuṇḍa) ໃກ້ໆ ທີ່ນ້ຳບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ; ການອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ກ່າວວ່າ ຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບ “ພຣະຫມັນຫັດຕະຍາ” (brahmahatyā) ອັນເປັນບາບໃຫຍ່. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ສິ່ງໃດທີ່ຜູ້ອາບນ້ຳຄິດປາດຖະໜາ ຈະໄດ້ຮັບສຳເລັດ ແລະ ໃນວາລະສຸດທ້າຍຂອງຊີວິດ ຈະເຖິງສະພາບສູງສຸດ. ທ້າຍບົດມີຄໍາລົງທ້າຍ ກໍານົດວ່າ ນີ້ແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງໃນ ສະກັນດະປຸຣານະ ໂດຍລະບຸ ປຣະພາສະຂັນດະ, ອະຣບຸດະຂັນດະຍ່ອຍ ແລະ ຊື່ອະທິຍາຍ ເພື່ອເປັນໝາຍການສືບທອດ ແລະ ການຈັດທຳດັດຊະນີ.
Adhyaya 44
गजतीर्थप्रभाववर्णनम् | Description of the Power and Merit of Gajatīrtha
ບົດນີ້ «ການພັນລະນາອານຸພາບຂອງ ກະຊະຕີຣຖ (Gajatīrtha)» ເປັນຄໍາຊີ້ນໍາຂອງພຸລັສຕະຍະ (Pulastya) ຕໍ່ພະມະຫາກະສັດ ໃຫ້ໄປຍັງສະຖານທີ່ຈາລິກທີ່ສູງສຸດ ຊື່ ກະຊະຕີຣຖ. ອໍານາດຂອງຕີຣຖນີ້ຖືກຍືນຢັນດ້ວຍເຫດການໃນອະດີດ. ໃນການກ່ອນ ຊ້າງປະຈໍາທິດ (diggaja) ຜູ້ມີວິໄນ ແລະ ບໍລິສຸດ ໄດ້ປະພຶດຕະປະ (tapas) ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍຊ້າງຜູ້ຮັບພາໂລກ ນໍາໂດຍ ໄອຣາວະຕະ (Airāvata). ແກ່ນກາງຂອງຄໍາສອນແມ່ນການອາບນໍ້າໃຫ້ຖືກຕ້ອງ (samyaṅ-snānā) ທີ່ຕີຣຖນີ້; ຜູ້ໃດອາບຖືກຕ້ອງ ຈະໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບ «ກະຊະທານ» (gaja-dāna) ຄືການບໍລິຈາກຊ້າງອັນມີມະຫາກຸສົນ.
Adhyaya 45
श्रीदेवखातोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् (Devakhāta Tīrtha: Origin and Māhātmya)
ອັດຍາຍນີ້ນຳເສີນຄຳສອນຂອງພຸລັສຕະຍະ (Pulastya) ກ່ຽວກັບ ເທວະຄາຕາ (Devakhāta) ຕີຣຖະ ອັນເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ມີບຸນກຸສົນສູງສຸດ. ກຽດຊື່ຂອງມັນຖືກກ່າວວ່າເກີດປາກົດດ້ວຍຕົນເອງ ແລະໄດ້ຮັບການຢືນຢັນໃນຫມູ່ນັກປັນຍາ (vibudha)។ ຕໍ່ມາ ບົດຄວາມກຳນົດການນຳໃຊ້ທາງພິທີ: ການເຮັດ ສຣາດທະ (śrāddha) ທີ່ນີ້ ໂດຍເນັ້ນເປັນພິເສດໃນວັນ ອະມາວາສະຍາ (amāvāsyā) ແລະຍິ່ງມີອານຸພາບເມື່ອດວງອາທິດເຄື່ອນຜ່ານເຂົ້າຮາສີ ກັນຍາ (Kanyā/Virgo) ຕາມປະຕິທິນ. ພິທີນີ້ເຊື່ອມໂຍງກັບຜົນສອງປະການ: ຜູ້ປະຕິບັດໄດ້ສະຖານະຫຼັງຄວາມຕາຍອັນສູງສົ່ງ ແລະບັນພະບຸລຸດ (pitṛs) ໄດ້ຮັບການກູ້ພົ້ນ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຕົກຢູ່ໃນຄະຕິທຸກຍາກກໍຕາມ. ທ້າຍສຸດ ມີຄຳລົງທ້າຍ (colophon) ລະບຸວ່າ ຂໍ້ຄວາມນີ້ຢູ່ໃນ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ (Skanda Mahāpurāṇa) ພາກ ປຣະພາສະ (Prabhāsa Khaṇḍa) ແລະ ອະຣບຸດະ (Arbuda Khaṇḍa) ໂດຍຕັ້ງຊື່ຫົວຂໍ້ເປັນ ການກ່າວເຖິງກຳເນີດ ແລະ ມາຫາດມະຍະ (māhātmya) ຂອງ ເທວະຄາຕາ।
Adhyaya 46
व्यासतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Description of the Glory of Vyāsa-tīrtha)
ອັດທະຍາຍນີ້ເປັນການບັນຍາຍສອນສັ່ງຂອງ Pulastya ເພື່ອນໍາຜູ້ຟັງໄປສູ່ຈຸດໝາຍອັນສັກສິດ: Vyāseśvara ສະຖານບູຊາທີ່ພຣະ Vyāsa ສ້າງຕັ້ງ. ຄໍາສັ່ງເປີດຕົ້ນ «ແລ້ວຄວນໄປຫາ Vyāseśvara» ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າການເດີນທາງຈາລິກແມ່ນລໍາດັບຂັ້ນຕອນໃນແຜນທີ່ສັກສິດຂອງ Arbuda. ແກ່ນຫົວໃຈແມ່ນ darśana—ການເຫັນອົງທ່ານ/ສະຖານທີ່—ເປັນຄວາມຮູ້ທີ່ປ່ຽນແປງຊີວິດ: ການໄດ້ເຫັນນໍາໃຫ້ເກີດ medhā ຄວາມແຈ້ງໃສທາງປັນຍາ, mati ຄວາມສາມາດແຍກແຍະ, ແລະ śuci ຄວາມບໍລິສຸດ. ຕອນທ້າຍມີຄໍາລົງທ້າຍລະບຸວ່າເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງ Skanda Mahāpurāṇa 81,000 ສະໂລກ, ຢູ່ໃນ Prabhāsa Khaṇḍa ທີ 7 ແລະ Arbuda Khaṇḍa ທີ 3, ແລະເອີ້ນອັດທະຍາຍນີ້ວ່າບົດທີ 46 ເພື່ອການສວດອ່ານ ການອ້າງອີງ ແລະການຈັດເກັບຕາມຄະນອນ.
Adhyaya 47
गौतमाश्रमतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् | Gautamāśrama Tīrtha Māhātmya (Glory of Gautama’s Hermitage-Site)
ພຸລັສຕະຍະ ໄດ້ຊີ້ນໍາພະມະຫາກະສັດໃຫ້ໄປຍັງ ອາສຣົມຂອງພຣະິສີ ໂກຕະມະ ທີ່ໂດງດັງ ແລະບໍລິສຸດ ບ່ອນທີ່ທ່ານເຄີຍປະຕິບັດຕະປະ. ໂກຕະມະ ເປັນມຸນີຜູ້ຊອບທໍາ ໄດ້ບູຊາພຣະມະຫາເທວະ (ພຣະສິວະ) ດ້ວຍຄວາມພັກດີ; ດ້ວຍພຣະກະລຸນານັ້ນ ລິງຄະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ຜຸດຂຶ້ນຈາກດິນ ເປັນໝາຍແຫ່ງການປະທັບຢູ່ຂອງພຣະສິວະໃນຖິ່ນນັ້ນ. ສຽງຈາກຟ້າ (ākāśavāṇī) ສັ່ງໃຫ້ບູຊາລິງຄະ ແລະໃຫ້ຂໍພອນ. ໂກຕະມະ ຂໍໃຫ້ພຣະສິວະຢູ່ໃກ້ອາສຣົມນີ້ຕະຫຼອດໄປ ແລະຂໍຜົນແຫ່ງການຊ່ວຍພົ້ນໃຫ້ແກ່ຜູ້ມີສັດທາ: ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນພຣະສິວະທີ່ນີ້ດ້ວຍໃຈບໍລິສຸດ ຈະໄດ້ເຖິງ ພຣະພຣົມໂລກ. ຍັງກໍານົດວັນພິເສດອີກວ່າ ຜູ້ທີ່ໄດ້ທັດສະນາເທວະໃນວັນຈັນທຣະ 14 (caturdaśī) ຂ້າງແຮມ ໃນເດືອນ Māgha ຈະໄດ້ “ປະຣາຄະຕິ” ອັນສູງສຸດ. ຕໍ່ມາໄດ້ກ່າວເຖິງບ່ອນປະກອບພິທີໃກ້ໆ ແລະອານຸພາບ: ມີສະນໍ້າສັກສິດ (kuṇḍa) ທີ່ອາບນໍ້າແລ້ວຊ່ວຍຍົກຍ້ອງວົງຕະກູນ; ການເຮັດ śrāddha ທີ່ນັ້ນ ໂດຍສະເພາະໃນເວລາ indusaṃkṣaya ໄດ້ຜົນເທົ່າກັບ Gayā-śrāddha. ການໃຫ້ທານງາ (tila-dāna) ໃຫ້ຜົນໄດ້ຢູ່ສະຫວັນຍາວນານ ຕາມຈໍານວນເມັດງາ. ບົດນີ້ຍັງອ້າງເຖິງຜົນບຸນຈາກການອາບນໍ້າໃນແມ່ນໍ້າ Godāvarī ໃນຊ່ວງ Siṃhastha ຂອງພຣະພະຫັດ ແລະການຈຸ່ມນໍ້າໃນແມ່ນໍ້າມີຊື່ອື່ນໆ ເພື່ອວາງຕີຣຖະນີ້ໃນລະບົບບຸນ-ປະຕິທິນພິທີອັນກວ້າງໃຫຍ່.
Adhyaya 48
कुलसंतारणतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् | Kulasantāraṇa Tīrtha: Māhātmya and the Ethics of Ancestral Uplift
ພຸລັສຕະຍະໄດ້ພັນລະນາຕີຣຖະຊື່ «ກຸລະສັນຕາຣະນະ» ເປັນສະຖານທີ່ບໍ່ມີສິ່ງໃດເທົ່າທຽມ ແລະກ່າວວ່າການອາບນ້ຳຢ່າງຖືກທຳນຽມທີ່ນັ້ນ ສາມາດຍົກຍ້ອງທັງວົງຕະກູນ. ບົດນີ້ເລົ່າເຖິງອະດີດກະສັດ ອະປຣັສຕຸຕະ ຜູ້ປະພຶດຜິດທຳ—ປົກຄອງດ້ວຍຄວາມຮຸນແຮງ ໂລບຫຼາຍ ແລະບໍ່ເຄົາລົບທານ ຍານ ແລະວິໄນ. ເມື່ອແກ່ຊະລາ ພຣະອົງໄດ້ຝັນເຫັນປິຕຣະຜູ້ທຸກທໍລະມານ ບອກວ່າແມ່ນແຕ່ພວກເຂົາເຄີຍດຳລົງຊີວິດຕາມທຳ ແຕ່ກໍຕົກນະລົກເນື່ອງຈາກກຳຂອງພຣະອົງ ແລະຂໍໃຫ້ປະກອບການບູຊາແລະພິທີແກ້ໄຂ. ກະສັດໄດ້ປຶກສາພຣະມະເຫສີ ອິນດຸມະຕີ ຜູ້ຢືນຢັນວ່າລູກດີຍົກຍ້ອງບັນພະບຸລຸດ ແລະລູກຊົ່ວນຳຄວາມເສຍຫາຍມາໃຫ້ ພ້ອມແນະນຳໃຫ້ໄປຫາພຣາຫມະນຜູ້ຮູ້ທຳ. ພຣາຫມະນກຳນົດການຊຳລະ: ຮັບດີກສາ ຊຳລະກາຍ ເດີນທາງຕີຣຖະຢາຕຣາພ້ອມການອາບນ້ຳແລະທານ ແລ້ວຈຶ່ງສົມຄວນປະກອບຍັດຍະພິທີຕໍ່ໄປ. ກະສັດໄດ້ເດີນທາງໄປຮອດນ້ຳບໍລິສຸດແຫ່ງອາຣບຸດະ ອາບນ້ຳດ້ວຍສັດທາແນ່ວແນ່ ເຮັດໃຫ້ປິຕຣະພົ້ນຈາກນະລົກອັນດຸຮ້າຍ ແລະປາກົດໃນພາຫະນະທິບ. ພວກເຂົາປະກາດວ່າສະຖານທີ່ນີ້ຈະເອີ້ນວ່າ «ກຸລະສັນຕາຣະນະ» ແລະເຊີນກະສັດຂຶ້ນສະຫວັນດ້ວຍອານຸພາບຂອງຕີຣຖະ. ທ້າຍສຸດ ພຸລັສຕະຍະຍ້ຳອີກຄັ້ງເຖິງພະລັງຂອງຕີຣຖະ ແລະກ່າວເຖິງເວລາມົງຄຸນເຊັ່ນ ຣາກາ-ໂສມ ແລະການປະສົບກັນຂອງ ວະຍະຕີປາຕະ ທີ່ເພີ່ມພູນຜົນບຸນຂອງການອາບນ້ຳ.
Adhyaya 49
रामतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Rāmatīrtha Māhātmya: The Glory of Rama’s Tīrtha)
ພຸລັດສະຕະຍະໄດ້ພັນລະນາການເດີນທາງຈາລິກໄປສູ່ ຣາມະຕີຣຖະ ອັນເປັນສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ບັນດາຣິສີມາຢ້ຽມຢາມເປັນປະຈໍາ ແລະການອາບນ້ໍາທີ່ນັ້ນຖືວ່າຊ່ວຍລົບລ້າງບາບ (pāpa-saṅkṣaya) ໄດ້. ຕໍ່ມາເລື່ອງຖືກຍ້ອນກັບໄປຫາຕໍານານກໍ່ກໍາເນີດ: ພາຣຄະວະ ຣາມ (ປະຣະຊຸຣາມ) ນັກຮົບ-ນັກບໍາເພັນຕະປະ ໄດ້ບໍາເພັນຕະປະຍາວນານເພື່ອໃຫ້ສັດຕູຫຼຸດລົງ. ຄົບ 300 ປີ ມະຫາເທວະພໍໃຈ ປະທານພອນ ແລະມອບອາວຸດ ປາຊຸປະຕະ ອັນສູງສຸດ ຊຶ່ງມີິດແມ່ນແຕ່ລະລຶກຖຶງກໍສາມາດທໍາລາຍສັດຕູໄດ້. ພຣະອົງຍັງປະກາດວ່າ ອ່າງນ້ໍານັ້ນຈະໂດງດັງໃນສາມໂລກໃນນາມ “ຣາມະຕີຣຖະ” ໂດຍພຣະພອນ. ຕໍ່ມາເປັນຄໍາແນະນໍາພິທີການ: ໃນວັນເພັງເດືອນກາຣຕິກ ເມື່ອມີ ກຣິຕຕິກາ-ໂຢກະ ຖ້າເຮັດ ສຣາດທະ ດ້ວຍຈິດຈົ່ງຈໍາຢູ່ທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ຜົນບຸນຄົບຖ້ວນແກ່ປິຕຣະ ພ້ອມທັງຊ່ວຍຫຼຸດສັດຕູ ແລະໄດ້ຢູ່ສະຫວັນຢ່າງຍືນຍາວ. ທ້າຍສຸດ ມະຫາເທວະຫາຍໄປ ແລະປະຣະຊຸຣາມໂສກເສົ້າເພາະການຕາຍຂອງ ຈະມະດັກນິ ເຮັດຕັຣປະນະ “ສາມເທື່ອເຈັດ” ແລະກ່າວຄໍາສາບານອັນເປັນພື້ນຫຼັງຂອງການປະທະກັບກະສັດຕະຣິຍະ; ຂໍ້ຄວາມຈຶ່ງສະຫຼຸບໃຫ້ພະຍາຍາມເຮັດສຣາດທະທີ່ນີ້ ໂດຍສະເພາະສໍາລັບກະສັດຕະຣິຍະຜູ້ປາດຖະນາຜົນນັ້ນ.
Adhyaya 50
कोटितीर्थप्रभाववर्णनम् | Kotitīrtha: Description of Power and Merit
ອັດຍາຍນີ້ນໍາເສີນຄໍາສອນທາງເທວະວິທະຍາຂອງພຸລັສຕະຍະ ຕໍ່ກະສັດ ກ່ຽວກັບ ໂກຕິຕີຣຖະ (Kotitīrtha) ທີ່ຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນສະຖານທີ່ຊໍາລະບາບທັງປວງ (sarva-pātaka-nāśana)। ບົດນີ້ອະທິບາຍເຫດຜົນວ່າເປັນຫຍັງອໍານາດຂອງຕີຣຖະຈໍານວນ «ໂກຕິ» (ຄຣອຣ) ຈຶ່ງຖືກຮວບຮວມໃນບາງສະຖານທີ່: ມີການນັບຈໍານວນຕີຣຖະຫຼາຍໆ ແລະກ່າວວ່າສ່ວນ «ໂກຕິ» ໜຶ່ງໄດ້ໄປສະຖິດຢູ່ເຂົາອາຣບຸດະ (Mount Arbuda) ພ້ອມທັງການຮວບຮວມທີ່ພຸສກະຣ, ກຸຣຸກເຩດຣ ແລະ «ເຄິ່ງໂກຕິ» ທີ່ວາຣານະສີ ອັນເທວະດາຍົກຍ້ອງແລະປົກປ້ອງ। ແນວຄິດສໍາຄັນແມ່ນຄວາມບອດບາງຂອງພິທີກໍາໃນກະລິຍຸກ: ເມື່ອຜູ້ຄົນກາຍເປັນ «ມເລັດຈະ» ແລະການສຳຜັດເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມປັ່ນປ່ວນຂອງຕີຣຖະ (tīrtha-viplava) ຕີຣຖະທັງຫຼາຍຈະຮີບຮ້ອນໄປສະຖິດຢູ່ໃນສະຖານີທີ່ຖືກປົກປ້ອງເຫຼົ່ານັ້ນ. ບົດນີ້ຍັງໃຫ້ຄໍາແນະນໍາການປະຕິບັດ: ຄວນອາບນ້ໍາດ້ວຍຄວາມພາກພຽນເຕັມທີ່ ໂດຍສະເພາະໃນວັນຕຣະໂຢດະສີ ຂ້າງກຣິສນະປັກ ໃນເດືອນພາດຣະປະດະ (Nabhāsyā). ທ້າຍສຸດ ມີການຮັບປະກັນຜົນບຸນວ່າ ການອາບນ້ໍາ, ຈະປະ, ແລະ ໂຫມະ ທີ່ເຮັດຢູ່ນັ້ນ ຈະໄດ້ຜົນ «ໂກຕິ-ຄຸນ» ເພີ່ມພູນເປັນຄຣອຣເທົ່າ ດ້ວຍພຣະກະລຸນານັ້ນ।
Adhyaya 51
चन्द्रोद्भेदतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Māhātmya of the Chandrodbheda Tīrtha)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນນິທານມະຫາດມະຍະຂອງຕີຣຖະ ທີ່ຖືກສອດແຊກໃນຄໍາສອນຂອງພຸລັສຕະຍະແກ່ພະຣາຊາ. ເລີ່ມດ້ວຍການກ່າວເຖິງຕີຣຖະອັນສູງສຸດທີ່ຊໍາລະບາບ ເຊື່ອມໂຍງກັບພະຈັນ (ຈັນທຣ). ຕີຣຖະນີ້ຖືກສ້າງ/ຮັບຮອງເພື່ອເປັນທີ່ພຶ່ງທາງທໍາ. ຕໍ່ມາເລົ່າພື້ນຫຼັງຂອງການຄຣາສ (grahaṇa): ຣາຫູ ຜູ້ມີຄວາມອາຄາດຈາກເຫດການອະມຣິຕ ໄດ້ດື່ມນ້ໍາອະມຣິຕຈົນເປັນອະມະຕະ; ວິສນຸຕັດຫົວແຕ່ຫົວນັ້ນຍັງຄົງຢູ່ ເປັນຄວາມຢ້ານກົວແກ່ເທວະ ແລະໂດຍພິເສດແກ່ພະຈັນໃນຍາມຄຣາສ. ພະຈັນຈຶ່ງເດີນທາງໄປອາຣບຸດ (Arbuda) ແຍກຍອດພູ ສ້າງຖ້ໍາເລິກ ແລະບໍາເພັນຕະປະສະຢ່າງເຂັ້ມງວດ. ພຣະມະເຫສະວະຣ (ຊິວະ) ພໍໃຈ ແລະປະທານພອນ. ພະຈັນຂໍໃຫ້ພົ້ນຈາກການ “ກຸມຈັບ” ຂອງຣາຫູໃນຍາມຄຣາສ. ຊິວະຍອມຮັບອໍານາດຂອງຣາຫູ ແຕ່ວາງລະບົບພິທີກຳຊົດເຊີຍ: ໃນຍາມພະຈັນຄຣາສ ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາ (snāna) ແລະໃຫ້ທານ (dāna) ທີ່ນີ້ ຈະໄດ້ມງຄົນສຸກ ບຸນກຸສົນບໍ່ເສື່ອມ ແລະຄວາມທຸກຂອງພະຈັນຖືກລົບລ້າງດ້ວຍພິທີ. ສະຖານທີ່ນີ້ໄດ້ຊື່ “ຈັນໂທຣດເບດ” ເນື່ອງຈາກຍອດພູຖືກແຍກເພື່ອຕະປະ. ຜູ້ອາບນ້ໍາໃນຍາມຄຣາສຈະພົ້ນຈາກວົງຈອນເກີດຕາຍ; ແລະຜູ້ອາບນ້ໍາພ້ອມດາຣຊັນໃນວັນໂສມະວາຣ (ວັນຈັນ) ຈະໄດ້ຢູ່ໃນໂລກຂອງພະຈັນ. ທ້າຍສຸດ ຊິວະຫາຍໄປ ແລະພະຈັນກັບຄືນສູ່ຕໍາແໜ່ງຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີ.
Adhyaya 52
Īśānīśikhara Māhātmya (Glory of the Īśānī Peak)
ພູລັດສະຕະຍະເລົ່າໃຫ້ພະຣາຊາຢະຍາຕິຟັງເຖິງຄວາມສັກສິດອັນໂດ່ງດັງຂອງຍອດພູໃຫຍ່ “ອີສານີສິຂະຣະ” ໂດຍກ່າວວ່າ ເພີຍແຕ່ໄດ້ເຫັນສະຖານທີ່ນັ້ນກໍຊ່ວຍປົດປ່ອຍຈາກບາບ ແລະໃຫ້ມງຄົລຄວາມດີຕໍ່ເນື່ອງຮອດ 7 ຊາດ. ພະຣາຊາຖາມເຖິງເວລາ ແລະເຫດທີ່ເທວີໄດ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາຢູ່ທີ່ນັ້ນ. ພູລັດສະຕະຍະເລົ່າເຫດການທິບ: ເທວະທັງຫຼາຍຢ້ານວ່າ ຖ້າພະສິວະປ່ອຍພະລັງອອກໃນຂອບເຂດຂອງເທວີ ຈະເກີດຄວາມວຸ່ນວາຍໃນຈັກກະວານ ຈຶ່ງສົ່ງວາຍຸໄປຂໍໃຫ້ຢັບຢັ້ງຢ່າງລັບໆ. ພະສິວະດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນຈຶ່ງຖອນຕົວ; ເທວີເສົ້າໃຈແລະສາບ—ເທວະຈະຂາດລູກຫຼານ ແລະວາຍຸຈະເປັນຜູ້ບໍ່ມີຮ່າງ. ເທວີໂກດແລ້ວໄປອາຣບຸດ. ຕໍ່ມາ ອິນທຣະແລະເທວະທັງຫຼາຍຂໍຄືນດີ; ພະສິວະອະທິບາຍວ່າ ການກະທຳນັ້ນເປັນໜ້າທີ່ເພື່ອປະໂຫຍດແຫ່ງເທວະໂລກ ແລະສັນຍາວ່າ ໃນວັນທີ 4 ເທວີຈະໄດ້ບຸດຈາກຮ່າງກາຍຕົນ. ເທວີປັ້ນວິນາຍະກະມີ 4 ແຂນຈາກຂີ້ທາຕົວ; ພະສິວະໃຫ້ຊີວິດ ແລະທ່ານກາຍເປັນຜູ້ນຳທີ່ຖືກບູຊາກ່ອນທຸກພິທີ. ເທວະປະກາດວ່າ ຍອດພູນີ້ລ້າງບາບໄດ້ດ້ວຍການຮັບໃຊ້ແລະການເຫັນ; ອາບນ້ຳສັກສິດໄດ້ສະຖານະອະມະຕະ ແລະການປະພຶດໃນເດືອນມາຆະ (ຂຶ້ນ 3 ຄ່ຳ) ໃຫ້ຄວາມສຸກຮອດ 7 ຊາດ.
Adhyaya 53
ब्रह्मपदोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनम् / The Māhātmya of the Origin and Power of Brahmā’s Padam (Sacred Mark)
ພູລັສຕະຍະ ເລົ່າເຖິງການຍ້າຍເນື້ອເລື່ອງໄປສູ່ຕີຣຖະອັນມີຊື່ສຽງ “ພຣະພົມປະດະ” (Brahmapada) ທີ່ຖືກສັນລະເສີນໃນສາມໂລກ. ທີ່ພູອາຣບຸດະ ໃນບັນບົດຂອງການຈາລິກບູຊາອະຈາເລສະວະຣະ ເທວະດາ ແລະ ຣິສີຜູ້ບໍລິສຸດມາຊຸມນຸມກັນ. ຣິສີເຫຼົ່ານັ້ນເມື່ອຍລ້າຈາກຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ—ນິຍະມະ, ໂຮມະ, ວຣະຕະ, ອາບນ້ຳ, ອົດອາຫານ, ຈະປະ ແລະ ພິທີກຳຫຼາຍຢ່າງ—ຈຶ່ງຂໍພຣະພົມໃຫ້ຊີ້ແນະອຸປະເທດທີ່ເປັນທາງປະຕິບັດ ເພື່ອຂ້າມ “ມະຫາສະມຸດແຫ່ງສັງສາຣະ” ແລະ ຮູ້ທາງໄປສູ່ສະຫວັນ. ພຣະພົມຕອບດ້ວຍເມດຕາ ໂດຍກຳນົດ “ປະດະ” ອັນເປັນມົງຄຸນຂອງພຣະອົງເອງເປັນສະຖານທີ່ທຳລາຍບາບ. ພຽງແຕ່ໄດ້ສຳຜັດ ຫຼື ຫັນໃຈມຸ່ງໄປດ້ວຍສັດທາ ກໍພາໄປສູ່ຄະຕິດີໄດ້ ແມ່ນບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງພຶ່ງອາບນ້ຳ, ທານ, ວຣະຕະ, ໂຮມະ, ຫຼື ຈະປະ; ແຕ່ສິ່ງທີ່ຂາດບໍ່ໄດ້ຄື ສັດທາອັນໝັ້ນຄົງ. ຍັງກຳນົດປະຕິທິນພິທີ: ໃນວັນພູນເດືອນກາຣຕິກະ ໃຫ້ບູຊາດ້ວຍນ້ຳ, ໝາກໄມ້, ຂອງຫອມ, ພວງດອກໄມ້, ແລະ ນ້ຳມັນຫອມ; ຈາກນັ້ນໃຫ້ອາຫານຫວານແກ່ພຣາຫມະນະຕາມກຳລັງ ເພື່ອໄດ້ເຂົ້າເຖິງໂລກພຣະພົມອັນຍາກຈະໄດ້. ທ້າຍເລື່ອງມີການບັນທຶກອັນນ່າອັດສະຈັນ: ສີ ແລະ ຂະໜາດຂອງ “ປະດະ” ປ່ຽນໄປຕາມຍຸກ—ໃນກຣິຕະຍຸກ ຂາວຫຼາຍຈົນນັບບໍ່ໄດ້, ໃນເຕຣຕາ ແດງ, ໃນດວາປະຣະ ສີນ້ຳຕານອອກເຫຼືອງ, ແລະ ໃນກະລິຍຸກ ດຳແລະນ້ອຍຫຼາຍ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນນິຍາມທາງເທວະວິທະຍາຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຕາມການເຄື່ອນໄຫວຂອງກາລະເວລາ.
Adhyaya 54
त्रिपुष्करमाहात्म्यवर्णनम् | Tripuṣkara Māhātmya (Glorification of Tripuṣkara)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາເລົ່າຂອງພຸລັສຕະຍະ ວ່າ Tripuṣkara ໄດ້ຖືກສ້າງຕັ້ງໃຫ້ປະດິດຢູ່ເທິງພູ Arbuda ແນວໃດ. ພຣະພຣະຫມາ (Padmayoni) ຖືກພັນລະນາວ່າ ເດີນທາງໄປ Puṣkara ເພື່ອບູຊາສັນທະຍາ (sandhyā) ຕາມພຣະປະຕິຍານວ່າ ຈະນະມັດສະການສັນທະຍາທີ່ Tripuṣkara ຕະຫຼອດເວລາທີ່ຍັງຢູ່ໃນໂລກມະນຸດ. ໃນຂະນະທີ່ພຣະວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ກໍາລັງປະກອບພິທີຍັດຍະ (yajña) ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ທ່ານໄດ້ກ່າວວ່າ ເວລາກຳມະການ (karmakāla) ມາຮອດແລ້ວ ແລະຖ້າບໍ່ມີພຣະພຣະຫມາ ພິທີຈະບໍ່ສໍາເລັດ. ຈຶ່ງຂໍໃຫ້ພຣະພຣະຫມານໍາ Tripuṣkara ມາທີ່ສະຖານທີ່ພິທີ ບູຊາສັນທະຍາຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລ້ວດໍາລົງເປັນອໍານາດເທວະຜູ້ປົກຄອງພິທີ. ພຣະພຣະຫມາໄດ້ພິຈາລະນາແລ້ວ ນໍາ Puṣkara ສາມພາກ (jyēṣṭha–madhya–kaniṣṭha) ຫຼື tīrtha ສາມແຫ່ງ ໄປສູ່ອ່າງນໍ້າອັນມີບຸນສູງໃນ Arbuda ແລະຈາກນັ້ນ Tripuṣkara ຖືກກ່າວວ່າ ດໍາລົງຢູ່ທີ່ Arbuda. ຕອນທ້າຍມີຜົນບຸນ (phalaśruti): ຜູ້ໃດອາບນໍ້າແລະໃຫ້ທານດ້ວຍໃຈສະຫງົບໃນວັນເຕັມດວງເດືອນ Kārttika ຈະໄດ້ໂລກອັນຍືນຍົງ; ແລະທາງເໜືອຍັງມີ Sāvitrī-kuṇḍa ອັນປະເສີດ ທີ່ snāna ແລະ dāna ນໍາໄປສູ່ຄວາມມົງຄຸນ.
Adhyaya 55
रुद्रह्रद-माहात्म्यवर्णनम् | Rudrahrada Māhātmya (Glory of the Lake of Rudra)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຸລັສຕະຍະ ຕໍ່ພະຣາຊາ ໃຫ້ໄປຍັງ ຣຸດຣະຫຣະດ (Rudrahrada) ທະເລສາບສັກສິດອັນເປັນມົງຄຸນ ທີ່ມີອານຸພາບໂດຍການອາບນ້ໍາດ້ວຍພັກຕິ. ບົດກ່າວລະບຸຕີຣຖະນີ້ ແລະປະກາດວ່າ ຜູ້ໃດອາບນ້ໍາທີ່ນີ້ດ້ວຍຄວາມເຊື່ອມັ້ນ ຈະໄດ້ສະຖານະສູງ ຄື gaṇādhiśatva ການຮ່ວມຢູ່ ຫຼື ເປັນຜູ້ນໍາໃນຫມູ່ຄະນະຂອງພຣະສິວະ. ຕໍ່ມາເລົ່າກໍາເນີດ: ຫຼັງຈາກພຣະວຣິສະພະທະວະຈະ (ພຣະສິວະ) ປາບອັນທະກະ ອະສຸຣະ ພຣະອົງພ້ອມຄະນະໄດ້ອາບນ້ໍາ ແລະສ້າງທະເລສາບໜຶ່ງ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ຣຸດຣະຫຣະດ ເພື່ອຢືນຢັນອານຸພາບຕາມແບບຢ່າງເທວະ. ທ້າຍສຸດ ກໍານົດວ່າ ອາບນ້ໍາໃນວັນ ຈະຕຸຣະທະສີ (caturdaśī) ຈະໄດ້ບຸນເທົ່າກັບການປະສານຂອງຕີຣຖະທັງປວງ ແລະປິດດ້ວຍຄໍາລົງທ້າຍວ່າເປັນອັດຍາຍທີ 55 ໃນ ອະຣະບຸດະຂັນດະ ພາຍໃນ ປຣະພາສະຂັນດະ.
Adhyaya 56
गुहेश्वरमाहात्म्यवर्णनम् | Guhēśvara Māhātmya (Account of the Glory of Guhēśvara)
ບົດນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຸລັສຕະຍະ ແກ່ພະຣາຊາ ກ່ຽວກັບສະຖານທີ່ສັກສິດອັນສູງສົ່ງຊື່ «ກຸເຫສະວະຣ» ທີ່ມີລິງຄະຢູ່ໃນຖໍ້າ (ລິງຄະຢູ່ກາງຖໍ້າ) ແລະເຄີຍຖືກບູຊາໂດຍພວກສິດທະມາກ່ອນ ເພື່ອຢືນຢັນຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນັ້ນ. ພຸລັສຕະຍະອະທິບາຍຜົນບຸນຕາມເຈດຕະນາ: ຜູ້ໃດເຂົ້າໄປນະມັດສະການພ້ອມຄິດຫາຄວາມປາຖະໜາໃດ ຈະໄດ້ຮັບຜົນຕາມຄວາມປາຖະໜານັ້ນ. ແຕ່ການບູຊາແບບບໍ່ຫວັງຜົນ (ນິສກາມ) ນໍາໄປສູ່ໂມກສະ. ທ້າຍບົດລະບຸວ່າ ນີ້ແມ່ນອັດຍາຍທີ 56 ໃນ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ, ປຣະພາສະຂັນດະ, ອັຣບຸດະຂັນດະ.
Adhyaya 57
अवियुक्तक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनम् | The Māhātmya of the Aviyukta (Non-Separation) Kṣetra
ພຸລັສຕະຍະ ສອນກະສັດເຖິງປ່າອັນໜຶ່ງຊື່ “ອະວິຍຸກຕະວະນະ” (Aviyuktavana) ທີ່ມີຜົນພິເສດ: ຜູ້ໃດໄດ້ເຫັນ ຫຼື ພັກອາໄສຢູ່ທີ່ນັ້ນ ຈະບໍ່ຢູ່ໃນຄວາມແຍກຈາກສິ່ງທີ່ຮັກອີກ. ຄຳອ້າງນີ້ຖືກອະທິບາຍດ້ວຍຕຳນານກຳເນີດມະຫິມາ. ເມື່ອນະຫຸຊະ ຍຶດອຳນາດຂອງພຣະອິນທຣະ ນາງສາຈີ (ມະເຫສີຂອງອິນທຣະ) ເສົ້າໂສກ ແລະເຂົ້າປ່ານີ້. ດ້ວຍອຳນາດປະຈຳຂອງປ່າ (tat-prabhāva) ພຣະອິນທຣະ (ສະຕະກຣະຕຸ) ຜູ້ເຄີຍຖືກແຍກອອກ ໄດ້ກັບຄືນມາ ເຮັດໃຫ້ສະຖານທີ່ນີ້ມີຊື່ສຽງເປັນທີ່ແຫ່ງການກັບມາພົບພາ. ຕໍ່ມາ ນາງສາຈີ ປະທານພອນໃຫ້ປ່າວ່າ ຊາຍຫຼືຍິງຜູ້ໃດທີ່ແຍກຈາກຍາດຮັກ ຖ້າພັກຢູ່ທີ່ນີ້ພຽງໜຶ່ງຄືນ ຈະໄດ້ການຄົບຄືນ (saṅga) ແລະຢູ່ຮ່ວມກັນອີກ. ບົດນີ້ຍັງກ່າວເຖິງບຸນຂອງການຖວາຍ/ບໍລິຈາກຜົນໄມ້ (phaladāna) ທີ່ນັ້ນ ໂດຍເນັ້ນຜົນດີຕໍ່ຍິງຜູ້ປາດຖະໜາລູກ (vandhyā) ວ່າຈະໄດ້ “ຜົນແຫ່ງບຸດ” (putra-phala). ທ້າຍສຸດມີຄຳລົງທ້າຍລະບຸວ່າ ເປັນອັດຍາຍ 57 ໃນອະຣະບຸດະຂັນດະ ພາຍໃນປຣະພາສະຂັນດະ ຂອງ ສະກັນດະມະຫາປຸຣານະ.
Adhyaya 58
उमामाहेश्वरतीर्थमाहात्म्यवर्णनम् (Glorification of the Umā–Maheśvara Tīrtha)
ບົດນີ້ເປັນຄຳສອນທາງທຳມະທີ່ພຸລັດສະຕະຣິສີ ກ່າວແກ່ພະຣາຊາ. ທ່ານໄດ້ຊີ້ແນະສະຖານທີ່ຈາລິກແຫ່ງໜຶ່ງຊື່ ອຸມາ–ມະເຫສະວະຣ ຕີຣຖະ ແລະຍົກຍ້ອງວ່າເປັນບ່ອນໃຫ້ບຸນກຸສົນຢ່າງສູງສຸດ. ເລື່ອງລາວກ່າວວ່າ ການສ້າງແລະການເຮັດໃຫ້ພື້ນທີ່ນີ້ສັກສິດ ເກີດຈາກຜູ້ມີພັກຕິຊື່ ທຸນທຸມາຣ ເນັ້ນວ່າພັກຕິ (ຄວາມເຊື່ອມສັດທາ) ເປັນພະລັງທີ່ຊຳລະພູມສະຖານ. ຄຳແນະນຳທີ່ປະຕິບັດໄດ້ຄື ໃຫ້ຜູ້ຈາລິກໄປຍັງອຸມາ–ມະເຫສະວະຣ ແລະນະມັດສະການຄູ່ເທວະດາຜົວເມຍດ້ວຍໃຈອຸທິດ. ຜົນບຸນກ່າວວ່າ ຜູ້ບູຊາຈະພົ້ນຈາກຄວາມອັບໂຊກຕໍ່ເນື່ອງ 7 ຊາດ ເພາະການເຄົາລົບຢ່າງມີວິໄນໃນຕີຣຖະນີ້.
Adhyaya 59
महौजसतीर्थप्रभाववर्णनम् | The Efficacy of Mahaujasa Tīrtha
ອັດຍາຍນີ້ເປັນນິທານຕີຣຖະ (tīrtha) ທີ່ພູລັດສະຍະເລົ່າ ເພື່ອສະແດງອຳນາດຂອງ “ມະໂຫອຸຈະສາ” ອັນເປັນຕີຣຖະທຳລາຍບາບໜັກ (pātaka-nāśana) ແລະການອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນຊ່ວຍຟື້ນຟູ tejas (ລັດສະຫມີ/ພະລັງມົງຄຸນ). ພຣະອິນທຣະ (Śakra) ຖືກທຸກທ້ອນໂດຍຜົນຂອງ brahmahatyā ຈົນສູນເສຍ śrī ແລະ tejas ມີກິ່ນເໝັນ ແລະຖືກເທວະດາອື່ນໆກີດກັ້ນທາງສັງຄົມ-ພິທີກຳ. ເພື່ອຟື້ນຄືນ ພຣະອິນທຣະໄປປຶກສາພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ຜູ້ຊີ້ວ່າ ການເດີນທາງໄປຕີຣຖະໃນໂລກ (tīrtha-yātrā) ແມ່ນວິທີຈຳເປັນໃນການເພີ່ມ tejas ແລະບໍ່ອາດໄດ້ມາໂດຍບໍ່ພຶ່ງຕີຣຖະ. ຫຼັງຈາກພະເດີນທາງຜ່ານສະຖານທີ່ສັກສິດຫຼາຍແຫ່ງ ພຣະອິນທຣະມາຮອດອາຣບຸດ (Arbuda) ເຫັນອ່າງນ້ຳ ແລະອາບນ້ຳທີ່ນັ້ນ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບພະລັງ “ມະຫາ-ໂອຈະ” (mahā-ojas) ກັບຄືນ. ເມື່ອພົ້ນຈາກກິ່ນເໝັນ ແລະໄດ້ຮັບການຕ້ອນຮັບຈາກເທວະດາອີກຄັ້ງ ພຣະອິນທຣະປະກາດຜົນບຸນ (phalaśruti) ຕາມເວລາ: ຜູ້ໃດອາບນ້ຳທີ່ນີ້ໃນເວລາ “ການລຸກຂຶ້ນ” ຂອງ Śakra ຄືທ້າຍຄືນຂອງຂ້າງຂຶ້ນ (bright fortnight) ເດືອນ Āśvina ຈະໄດ້ສະຖານະສູງສຸດ ແລະມີ śrī ສືບຕໍ່ທຸກຊາດ.
Adhyaya 60
जंबूतीर्थप्रभाववर्णनम् (Description of the Power and Merit of Jambū Tīrtha)
ພຸລັດສະຕະຍະ ສອນໃຫ້ຜູ້ຟັງເດີນທາງໄປຫາ ຈຳບູ ຕີຣຖະ ອັນສູງສຸດ ແລະກ່າວວ່າ ການອາບນ້ຳຢ່າງຖືກພິທີທີ່ນັ້ນ ຈະໃຫ້ຜົນຕາມປາດຖະໜາ. ຕໍ່ມາເລື່ອງຍ້ອນໄປອະດີດ: ພຣະຣາຊາ ນິມິ ແຫ່ງສຸຣຍະວົງ ເມື່ອແກ່ຊະລາ ໄປທີ່ພູ ອາຣບຸດະ ແລະປະຕິບັດ ປຣາໂຍປະເວຊະນະ (ອົບອົດອາຫານຢ່າງມີວິໄນຈົນສິ້ນຊີວິດ) ດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈໍ່. ພຣະລຶສີຫຼາຍອົງມາຮວມກັນ ແລະສົນທະນາທຳມະອັນເປັນກຸສົນ ກ່ຽວກັບຣາຊະລຶສີຜູ້ເປັນແບບຢ່າງ, ເທວະລຶສີ, ແລະປະເພນີໃນປຸຣານະ. ທ້າຍສຸດ ລົມະສະ ລຶສີ ສະດຸດສະດອງ ຕີຣຖະ-ມາຫາດມະຍະ ຢ່າງຄົບຖ້ວນ. ນິມິ ໄດ້ຟັງແລ້ວເສົ້າໃຈ ເພາະເສຍໃຈທີ່ບໍ່ເຄີຍໄປອາບນ້ຳຕາມຕີຣຖະຫຼາຍໆ ແລະຖາມຫາວິທີໄດ້ຜົນຂອງຕີຣຖະທັງປວງ. ດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ລົມະສະ ສັນຍາວ່າຈະນຳຕີຣຖະທີ່ມີກຳເນີດໃນ ຈຳບູທະວີບ ມາຮວມຢູ່ທີ່ນັ້ນດ້ວຍອຳນາດມັນຕຣາ ແລະໃຫ້ພຣະຣາຊາອາບນ້ຳໃນນ້ຳສັກສິດທີ່ຮວມເປັນໜຶ່ງ. ເມື່ອລົມະສະ ເຂົ້າສະມາທິ ຕີຣຖະທັງຫຼາຍມາຮອດທັນທີ ແລະມີຕົ້ນຈຳບູປາກົດເປັນຫຼັກຖານ. ນິມິ ອາບນ້ຳໃນອ່າງ ‘ຕີຣຖະທັງປວງ’ ແລ້ວບັນລຸສະຫວັນພ້ອມຮ່າງກາຍ; ດັ່ງນັ້ນສະຖານທີ່ນີ້ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ ຈຳບູ ຕີຣຖະ. ເມື່ອດວງອາທິດຢູ່ໃນ ກັນຍາ (Virgo) ການເຮັດ ສຣາດທະ ທີ່ນັ້ນ ໄດ້ບຸນເທົ່າກັບ ຄາຍາຊີຣສະ ຕາມທີ່ກ່າວໄວ້.
Adhyaya 61
गंगाधरतीर्थमाहात्म्य (Glory of Gaṅgādhara Tīrtha)
ອັດຍາຍນີ້ເປັນຄໍາສອນຂອງພຸລັດສະຕະຍະ ຕໍ່ພະຣາຊາຜູ້ຟັງ ກ່ຽວກັບຕີຣຖະນ້ໍາອັນມີບຸນຫຼາຍ ຊື່ “ຄັງຄາທະຣະ” (Gaṅgādhara) ທີ່ຖືກພັນລະນາວ່າ ສຸປຸນຍະ ແລະມີນ້ໍາບໍລິສຸດຜ່ອງໃສ (vimala-udaka)។ ຄວາມສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ນີ້ຖືກເຊື່ອມກັບການປາກົດອັນເປັນໄສວະ: ພຣະເທວະ (Hari/Śiva) ປາກົດເປັນ “ອະຈະເລສະວະຣະ” (Acalēśvara) ແລະໄດ້ “ຮັບໄວ້/ຖືໄວ້” ພຣະແມ່ຄັງຄາ ເມື່ອນາງລົງມາຈາກຟ້າ ເພື່ອປະທານພຣະກະລຸນາແລະຊໍາລະສະຖານທີ່ນັ້ນໃຫ້ສັກສິດ। ຕໍ່ມາ ອັດຍາຍກໍານົດວິທີປະຕິບັດ: ໃຫ້ອາບນ້ໍາ (snāna) ທີ່ຕີຣຖະນີ້ ໃນວັນອັດຖະມີ (aṣṭamī) ດ້ວຍໃຈສະຫງົບຕັ້ງມັ່ນ (samāhita)។ ຜົນບຸນຖືກກ່າວຢ່າງສູງສຸດ—ໄດ້ຮັບສະຖານະອັນສູງສຸດ ທີ່ແມ່ນແຕ່ເທວະກໍຍັງເຂົ້າເຖິງຍາກ—ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ເວລາ ສະຖານທີ່ ແລະເຈດຕະນາທີ່ຖືກຕ້ອງ ຮ່ວມກັນກໍ່ໃຫ້ເກີດບຸນອັນພິເສດ។
Adhyaya 62
कटेश्वर-गंगेश्वर-माहात्म्यवर्णनम् (Glory of Kāṭeśvara and Gaṅgeśvara)
ພຸລັດສະຕະຍະໄດ້ບັນຍາຍລໍາດັບການຈາລິກບຸນ ໂດຍນໍາໃຫ້ຜູ້ຟັງໄປສັກກາລະລິງຄ໌ສອງອົງ: ກາເຕສະວະຣະ ທີ່ເວົ້າວ່າສ້າງໂດຍ ເກົາຣີ (ອຸມາ) ແລະ ກັງເກສະວະຣະ ທີ່ສ້າງໂດຍເທວີແມ່ນ້ໍາ ກັງຄາ. ເລື່ອງເລີ່ມຈາກຄວາມຂັດແຍ້ງເກົ່າລະຫວ່າງ ອຸມາ ແລະ ກັງຄາ ກ່ຽວກັບ saubhāgya ຄືຄວາມເປັນມົງຄຸນແຫ່ງຄອບຄົວ. ກັງຄາອອກຊອກຫາສະຖານທີ່ຕັ້ງລິງຄ໌ ໃນຂະນະທີ່ ເກົາຣີເຫັນພູງາມຮູບຄ້າຍລິງຄ໌ ມີລັກສະນະເປັນວົງຄ້າຍ “kāṭaka” ແລະໄດ້ບູຊາດ້ວຍສັດທາອັນເຕັມປ່ຽມ. ພຣະມະຫາເທວະພໍໃຈ ປະທານດາຣະຊັນ ແລະໃຫ້ພອນ. ເກົາຣີຕັ້ງນາມສະຖານນັ້ນວ່າ ກາເຕສະວະຣະ ແລະກ່າວຟະລະສະຣຸຕິ: ຜູ້ຍິງທີ່ທຸກໃຈເນື່ອງຈາກການແຂ່ງຂັນຂອງເມຍຮ່ວມ ຫຼືການພັດພາກ ເພີຍແຕ່ເຫັນສະຖານນີ້ກໍຊ່ວຍລົບໄຂ້/ຄວາມທຸກ ໃຫ້ຄວາມສຸກສະບາຍ ແລະຟື້ນຟູມົງຄຸນໃນເຮືອນ. ຕໍ່ມາ ກັງຄາກໍບູຊາ ໄດ້ຮັບພອນ ແລະສ້າງ ກັງເກສະວະຣະ. ຈຶ່ງກໍ່ເກີດຫຼັກການວ່າ ຕ້ອງໄປສັກກາລະລິງຄ໌ທັງສອງຄູ່ກັນ ໂດຍເນັ້ນພິເສດຕໍ່ຜູ້ຍິງທີ່ປາດຖະໜາພົ້ນຈາກ “sapatnī-doṣa” ແລະໄດ້ຮັບສຸກກັບ saubhāgya. ບົດສຸດທ້າຍຢືນຢັນຜົນບຸນນີ້ເປັນແຮງຈູງໃຈແຫ່ງສັດທາ ໃນພູມສັກສິດອາຣະບຸດາ.
Adhyaya 63
Arbuda-khaṇḍa-māhātmya-phalaśruti-varṇanam (Glory of Arbuda: Fruits of Hearing and Pilgrimage)
ພຸລັສຕະຍະ ສະຫຼຸບຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງພູອາຣບຸດ (Arbuda) ຢ່າງຫຍໍ້ ແລະກ່າວວ່າ ຖ້າຈະນັບຖ້ວນທັງໝົດ ກໍຈະເກີນກວ່າການເລົ່າໄດ້ແມ່ນແຕ່ຫຼາຍສະຕະວັດ ເນື່ອງຈາກມີຕີຣຖະ ແລະສະຖານທີ່ສັກສິດທີ່ຣິສີທັງຫຼາຍສ້າງໄວ້ຢ່າງຫຼາຍຫຼວງ. ບົດນີ້ຢືນຢັນວ່າ ຄວາມສັກສິດແຜ່ຊຶມຢູ່ທົ່ວອາຣບຸດ: ບໍ່ມີຕີຣຖະ, ສິດທິ, ຕົ້ນໄມ້, ແມ່ນ້ຳ ຫຼືການປະທັບຢູ່ຂອງເທວະດາໃດໆທີ່ຂາດຫາຍໄປ. ຜູ້ອາໄສຢູ່ເທິງ “ພູອາຣບຸດອັນງາມ” ຖືກກ່າວວ່າເປັນຜູ້ຖືຄຸນບຸນ. ຜູ້ໃດບໍ່ໄດ້ເຫັນອາຣບຸດ “ທຸກດ້ານ” ຖືກພັນລະນາວ່າເສຍປະໂຫຍດແທ້ຂອງຊີວິດ, ຊັບສິນ ແລະຕະປະສະ. ພະລັງການຊ່ວຍພົ້ນຖືກຂະຫຍາຍໄປຫາສັດທຸກຊັ້ນ: ແມງ, ສັດ, ນົກ ແລະສັດທີ່ເກີດຕາມສີ່ວິທີ. ການຕາຍເທິງອາຣບຸດ ບໍ່ວ່າຈະປາດສະຈາກຄວາມປາຖະໜາ ຫຼືຍັງມີຄວາມປາຖະໜາ ກໍນຳໄປສູ່ Śiva-sāyujya ຄືການຮ່ວມຮວມກັບພຣະສິວະ ພົ້ນຈາກແກ່ແລະຕາຍ. ທ້າຍບົດມີຟະລະສຣຸຕິ: ຜູ້ຟັງເລື່ອງພຸຣານະນີ້ທຸກມື້ດ້ວຍສັດທາ ຈະໄດ້ຜົນເທົ່າກັບການໄປຈາລິກ, ດັ່ງນັ້ນຄວນເດີນທາງໄປເພື່ອບັນລຸສິດທິໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ.
FAQs about Arbudha Khanda
Arbuda is portrayed as exceptionally purificatory—capable of removing sin even through mere sight (darśana)—and as sanctified through Vasiṣṭha’s ascetic power and presence.
Merits are framed in terms of pāpa-kṣaya (sin-diminution), tīrtha-snāna/dāna efficacy, and the heightened salvific value of approaching the mountain and its associated sacred sites with disciplined conduct.
A Vasiṣṭha-centered narrative provides the anchor: an episode involving the rescue of the wish-fulfilling cow Nandinī and the ritual-theological creation or transformation of a landscape feature through invoked sacred waters and mountain agency.