Adhyaya 2

Verse 1

वसिष्ठ उवाच । आसीत्पूर्वं मुनिर्नाम्ना गौतमश्च महातपाः । अहिल्या दयिता तस्य धर्मपत्नी यशस्विनी

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ໃນກ່ອນການນັ້ນ ມີມຸນີຜູ້ບຳເນັດຕະປະອັນຍິ່ງ ຊື່ ໂກຕະມະ. ອະຫິລະຍາ ແມ່ນພັນລະຍາຕາມທຳຂອງທ່ານ, ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ແລະ ມີກຽດສັກສີ»។

Verse 2

शिष्यानध्यापयामास स मुनिः शतशस्तदा । श्रुताध्ययनसंपन्नान्विससर्ज ततो गृहान्

ມຸນີນັ້ນໃນເວລານັ້ນໄດ້ສອນສິດຫຼາຍຮ້ອຍຄົນ. ເມື່ອພວກເຂົາສົມບູນໃນການຟັງພຣະຄຳພີ ແລະ ການສຶກສາເລົ່າຮຽນແລ້ວ ທ່ານກໍສົ່ງພວກເຂົາກັບໄປບ້ານເຮືອນຂອງຕົນ।

Verse 3

तस्यान्योऽपि च यः शिष्यो गुरुभक्तिपरायणः । उत्तंको नाम मेधावी न्यवसत्तस्य मन्दिरे

ຍັງມີສິດອື່ນອີກຄົນໜຶ່ງ ຜູ້ຕັ້ງໝັ້ນໃນພັກດີຕໍ່ຄູອາຈານ ຊື່ “ອຸຕຕັງກະ” ເປັນໜຸ່ມມີປັນຍາ ຍັງຄົງພັກຢູ່ໃນເຮືອນຂອງອາຈານນັ້ນ।

Verse 4

न तं विसर्जयामास जरयापि परिप्लुतम् । उत्तंकोऽपि सुशिष्यत्वान्नो वेत्ति पलितं शिरः

ອາຈານບໍ່ໄດ້ປ່ອຍເຂົາໄປ ແມ່ນແຕ່ເມື່ອຖືກຄວາມແກ່ຊະລາຄອບງຳ. ອຸຕຕັງກະກໍດ້ວຍຄວາມເປັນສິດດີ ບໍ່ແມ່ນແຕ່ຮູ້ວ່າສີສະຂອງອາຈານມີຜົມຂາວເທົ່າໃດເລີຍ।

Verse 5

जातकार्यसमायुक्तो विद्यापारंगतोऽपि सः । केनचित्त्वथ कालेन काष्ठार्थं स बहिर्ययौ

ແມ່ນແຕ່ເຂົາຈະພ້ອມດ້ວຍກິດທີ່ພຶງເຮັດ ແລະຊ່ຽວຊານໃນວິຊາຄວາມຮູ້ແລ້ວ ແຕ່ຕໍ່ມາໃນການໜຶ່ງ ເຂົາໄດ້ອອກໄປພາຍນອກເພື່ອເກັບໄມ້ຟືນສຳລັບໄຟ।

Verse 6

प्रभूतानि समादाय आश्रमं परमं गतः । अथासौ न्यक्षिपत्तत्र भूतले काष्ठसंचयम्

ເມື່ອເກັບໄມ້ໄດ້ຫຼາຍແລ້ວ ເຂົາກໍກັບມາຮອດອາສຣົມອັນປະເສີດ. ແລ້ວເຂົາໄດ້ວາງກອງໄມ້ຟືນນັ້ນລົງເທິງພື້ນດິນຢູ່ທີ່ນັ້ນ।

Verse 7

काष्ठलग्नां तदा श्वेतां जटामेकां ददर्श सः । स दृष्ट्वा दुःखमापन्नः कृपणं पर्यचिन्तयत्

ໃນເວລານັ້ນ ເຂົາເຫັນຈະຕາຜົມພັນກັນສີຂາວສາຍໜຶ່ງ ຕິດຢູ່ກັບໄມ້ຟືນ. ເມື່ອເຫັນແລ້ວ ເຂົາກໍເກີດຄວາມໂສກເສົ້າ ແລະຄິດຕົນເອງຢ່າງອັນເສົ້າສະຫຼົດ।

Verse 8

धिग्धिङ्मे जीवितं नष्टं कुतः कार्यरतस्य च । कलत्र संग्रहं नैव मया कृतमबुद्धिना

ອັບອາຍເອີຍ, ອັບອາຍເອີຍ—ຊີວິດຂ້ອຍພັງແລ້ວ! ການພາກພຽນຂອງຂ້ອຍຈະມີປະໂຫຍດອັນໃດ? ເພາະຄວາມໂງ່ ຂ້ອຍບໍ່ເຄີຍຈັດຫາພັນລະຍາ ແລະຄອບຄົວເລີຍ।

Verse 9

भविष्यति कुलच्छेदः शैथिल्यान्मम दुर्मतेः । गुरुपत्न्या च संदृष्ट उत्तंको दुःखितस्तदा

ເນື່ອງຈາກຄວາມຫຍໍ້ທໍ້ ແລະຄວາມໂງ່ຂອງຂ້ອຍ ວົງຕະກູນຂ້ອຍຈະຂາດສາຍ. ໃນເວລານັ້ນ ອຸຕຕັງກະ ຖືກເມຍຂອງຄູອາຈານເຫັນ ແລະເຂົາເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ।

Verse 10

तस्य दुःखं तथा क्षिप्रं गौतमाय निेवेदितम् । गौतमेन तथेत्युक्त्वा मृदुवाण्या स भाषितः

ເຂົາໄດ້ນໍາຄວາມໂສກຂອງຕົນໄປກ່າວແຈ້ງແກ່ ໂກຕະມະ ຢ່າງວ່ອງໄວ. ໂກຕະມະຕອບວ່າ “ເຊັ່ນນັ້ນແຫຼະ” ແລ້ວກ່າວກັບເຂົາດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນໂຍນ।

Verse 11

वत्स गच्छ गृहं त्वं च अग्निहोत्रादिकाः क्रियाः । पालयस्व विधानेन पत्न्या सह न संशयः

“ລູກເອີຍ ເຈົ້າຈົ່ງໄປເຮືອນຂອງເຈົ້າ ແລະຈົ່ງຮັກສາພິທີກຳເລີ່ມຈາກ ອັກນິໂຫຕຣະ ແລະອື່ນໆ ຕາມວິທີການ. ຈົ່ງປະຕິບັດຮ່ວມກັບພັນລະຍາ—ບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ.”

Verse 12

इत्युक्तो गुरुणा सोऽपि प्रत्युवाच गुरुं प्रति । दक्षिणां प्रार्थय स्वामिन्नहं दास्याम्यसंशयम्

ເມື່ອຄູອາຈານໄດ້ກ່າວແລ້ວ ເຂົາກໍຕອບກັບຄູອາຈານວ່າ: “ນາຍທ່ານ, ຂໍໃຫ້ທ່ານຂໍດັກຊິນາ (ຄ່າຄູ) ເຖີດ; ຂ້ອຍຈະຖວາຍໃຫ້ໂດຍບໍ່ສົງໄສ.”

Verse 13

गौतम उवाच । सेवा कृता त्वया वत्स महती मम सर्वदा । तेनैव परिपूर्णत्वं जातं मे नात्र संशयः

ໂກຕະມະ ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ ເຈົ້າໄດ້ຮັບໃຊ້ຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງຍິ່ງໃຫຍ່ມາເສມອ. ດ້ວຍສິ່ງນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈສົມບູນ—ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ»។

Verse 14

उत्तंक उवाच । किंचिद्ग्राह्यं त्वया स्वामिन्सन्तोषो जायते मम । त्वत्प्रसादान्मुनिश्रेष्ठ विद्यापारंगतोऽस्म्यहम्

ອຸຕຕັງກະ ກ່າວວ່າ: «ທ່ານອາຈານ ຂໍໃຫ້ຮັບສິ່ງໃດໜຶ່ງຈາກຂ້າພະເຈົ້າ ເພື່ອໃຫ້ໃຈຂ້າພະເຈົ້າສະຫງົບ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງທ່ານ ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຊໍານານໃນວິຊາ»។

Verse 15

गौतम उवाच । न ग्राह्यं च मया पुत्र सन्तुष्टः सेवयास्म्यहम् । नेच्छाम्यहं धनं त्वत्तः सुखं गच्छ गृहं प्रति

ໂກຕະມະ ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຄວນຮັບຫຍັງເລີຍ; ຂ້າພະເຈົ້າພໍໃຈດ້ວຍການຮັບໃຊ້ຂອງເຈົ້າ. ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ປາດຖະໜາຊັບສິນຈາກເຈົ້າ—ຈົ່ງໄປເຮືອນດ້ວຍຄວາມສຸກ»។

Verse 16

इत्युक्तो गुरुणा सोऽपि मातरं चाभ्यभाषत । किंचिद्ग्राह्यं मया मातः सन्तोषो दीयतां मम

ເມື່ອຖືກອາຈານກ່າວແລ້ວ ລາວກໍໄດ້ໄປກ່າວກັບພັນລະຍາອາຈານວ່າ: «ແມ່ເອີຍ ຂໍໃຫ້ຮັບສິ່ງໃດໜຶ່ງຈາກຂ້າພະເຈົ້າ ເພື່ອໃຫ້ຄວາມພໍໃຈແກ່ໃຈຂ້າພະເຈົ້າ»។

Verse 17

गुरुपत्न्युवाच । सौदासं गच्छ पुत्र त्वं ममाज्ञां कुरु सत्वरम् । मदयन्ती प्रिया तस्य धर्मपत्नी यशस्विनी

ພັນລະຍາອາຈານ ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ ໄປຫາ ສໍດາສະ ໃນທັນທີ ແລະຈົ່ງປະຕິບັດຄໍາສັ່ງຂອງແມ່ໃຫ້ໄວ. ມະດະຍັນຕີ ແມ່ນຄູ່ຮັກຂອງລາວ ເປັນພັນລະຍາຜູ້ຖືທຳ ແລະມີກຽດສັກສີ»។

Verse 18

कुण्डलेऽथानय क्षिप्रं मदयंत्याश्च पुत्रक । नो चेच्छापं प्रदास्यामि पञ्चमेऽह्नि न आगतः

«ລູກເອີຍ ຈົ່ງໄປນຳເອົາຕຸ້ມຫູຄູ່ນັ້ນຈາກນາງ ມະດະຍັນຕີ ຢ່າງໄວ. ຖ້າບໍ່ເຮັດ ແລະບໍ່ກັບມາພາຍໃນວັນທີຫ້າ ຂ້າຈະໃຫ້ຄຳສາບ»។

Verse 19

इत्युक्तो गुरुपत्न्या स प्रस्थितः सत्वरं तदा । सौदासस्यगृहं प्राप व्याघ्रास्यं तं च दृष्टवान्

ເມື່ອໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຈາກພັນລະຍາຂອງຄູບາອາຈານ ລາວກໍອອກເດີນທາງທັນທີ. ເມື່ອເຖິງເຮືອນຂອງ ສໍດາສະ ກໍເຫັນພຣະອົງມີໃບໜ້າດຸດັ່ງເສືອ.

Verse 20

दृष्ट्वा प्राह तदा विप्रं भक्षणार्थमुपस्थितम् । भक्षयिष्यामि वै विप्र त्वामहं नात्र संशयः

ເມື່ອເຫັນພຣາຫມັນຜູ້ເຂົ້າມາໃກ້ດັ່ງອາຫານ ລາວກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນເອີຍ ຂ້າຈະກິນເຈົ້າແນ່ນອນ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ»។

Verse 21

उत्तंक उवाच । अवश्यं भक्षय त्वं मामेकं शृणु नराधिप । देहि मे कुण्डले तात दत्त्वाऽहं गुरवे पुनः । आगमिष्यामि भक्षस्व मा त्वं कार्यविवर्जितम्

ອຸຕຕັງກະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເຈົ້າຈະກິນຂ້າກໍໄດ້ແນ່ນອນ; ແຕ່ຂໍໃຫ້ຟັງສິ່ງໜຶ່ງ. ຂໍຈົ່ງໃຫ້ຕຸ້ມຫູຄູ່ນັ້ນແກ່ຂ້າ, ທ່ານເອີຍ; ຂ້າຈະນຳໄປຖວາຍແກ່ຄູບາອາຈານແລ້ວຈະກັບມາ. ແລ້ວຈຶ່ງກິນຂ້າ—ຢ່າໃຫ້ເຈົ້າຂາດການທີ່ຕັ້ງໃຈ»។

Verse 22

सौदास उवाच । गच्छ त्वं मन्दिरे दुर्गे यत्राऽस्ते दयिता मम । तां त्वमासाद्य यत्नेन जीवितव्यभयाद्द्विज

ສໍດາສະ ກ່າວວ່າ: «ໄປເຖິງພຣະຣາຊວັງທີ່ມີກຳແພງແຂງແຮງ ບ່ອນທີ່ນາງຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງຂ້າພັກຢູ່. ໂອ ພຣາຫມັນ, ຈົ່ງເຂົ້າເຖິງນາງດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ຊີວິດຂອງເຈົ້າ»។

Verse 23

याच्यतां मम वाक्येन सा ते दास्यति कुण्डले । त्वया च नान्यथा कार्यं यत्सत्यं द्विजसत्तम

ຈົ່ງໄປຂໍນາງໃນນາມຄໍາຂ້າ; ນາງຈະມອບຕຸ້ມຫູໃຫ້ເຈົ້າ. ແລະເຈົ້າຢ່າເຮັດດ້ວຍວິທີອື່ນ—ນີ້ແມ່ນສັດຈະ, ໂອ ພຣາຫມະນຜູ້ປະເສີດ.

Verse 24

वसिष्ठ उवाच । मदयन्त्याः समीपं तु गत्वोवाच द्विजोत्तमः । देहि मे कुण्डले देवि सौदासस्त्वां समादिशत्

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: ພຣາຫມະນຜູ້ສູງສຸດໄດ້ເຂົ້າໄປໃກ້ນາງມະດະຍັນຕີ ແລ້ວກ່າວວ່າ “ໂອ ເທວີ, ຈົ່ງມອບຕຸ້ມຫູໃຫ້ຂ້າ; ສະອຸດາສະໄດ້ສັ່ງເຈົ້າແລ້ວ.”

Verse 25

मदयंत्युवाच । सन्देहोऽद्यापि मे विप्र कुण्डले द्विजसत्तम । अभिज्ञानं त्वमानीय नृपस्य द्विज दर्शय

ນາງມະດະຍັນຕີກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣາຫມະນ, ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ທະວິຊະ, ຂ້າຍັງມີຄວາມສົງໄສເກືອບຕຸ້ມຫູ. ຈົ່ງນໍາເອົາເຄື່ອງໝາຍຮັບຮູ້ມາ ແລ້ວສະແດງວ່າມາຈາກພຣະຣາຊາ.”

Verse 26

स गत्वा त्वरितं भूपमभिज्ञानमयाचत

ເຂົາໄດ້ໄປຫາພຣະຣາຊາຢ່າງຮີບດ່ວນ ແລ້ວຂໍເຄື່ອງໝາຍຮັບຮູ້.

Verse 27

सौदास उवाच । यैर्विना सुगतिर्नास्ति दुर्गतिं ये नयंति वै । गत्वैवं ब्रूहि तां साध्वीं मम वाक्यं द्विजोत्तम । प्रदास्यति ततो नूनं कुण्डले रत्नमंडिते

ສະອຸດາສະກ່າວວ່າ: “ສິ່ງທີ່ຫາກຂາດໄປແລ້ວ ບໍ່ມີສຸຄະຕິ, ແລະສິ່ງທີ່ນໍາໄປສູ່ທຸຄະຕິແທ້ໆ—ໂອ ພຣາຫມະນຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງໄປແລ້ວກ່າວຄໍາຂ້ານີ້ແກ່ນາງຜູ້ດີງາມນັ້ນ. ແລ້ວນາງຈະມອບຕຸ້ມຫູປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີໃຫ້ແນ່ນອນ.”

Verse 28

वसिष्ठ उवाच । प्रत्यभिज्ञानमादाय गत्वा तस्यै न्यवेदयत्

ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: ຖືເອົາເຄື່ອງໝາຍຮູ້ຈັກ ແລ້ວໄປຫານາງ ແລະນໍາໄປຖວາຍແກ່ນາງ.

Verse 29

ततोऽसौ प्रददौ तस्मै गृह्ण मे कुण्डले द्विज । उवाच यत्नमास्थाय नीयतां द्विजसत्तम

ແລ້ວນາງກໍໃຫ້ແກ່ເຂົາ ແລະກ່າວວ່າ: “ໂອ ດວິຊະ (ພຣາຫມັນ), ຈົ່ງຮັບຕຸ້ມຫູຂອງຂ້າ. ຈົ່ງນໍາໄປດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ, ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ.”

Verse 30

एते च वांछते नित्यं तक्षको द्विज कुण्डले । स तथेति समादाय विस्मयोत्फुल्ललोचनः । कौतुकात्पुनरागत्य राजानं वाक्यमब्रवीत्

“ໂອ ດວິຊະ, ທັກສະກະ ພະຍານາກ ປາຖະໜາຕຸ້ມຫູນີ້ຢູ່ເສມອ.” ເຂົາກ່າວວ່າ “ເປັນດັ່ງນັ້ນ” ແລ້ວຮັບໄປ ດ້ວຍດວງຕາເປີດກວ້າງດ້ວຍຄວາມພິສົດ. ຕໍ່ມາ ເນື່ອງຈາກຄວາມຢາກຮູ້ ເຂົາກໍກັບມາ ແລະກ່າວຖ້ອຍຄໍານີ້ແກ່ພະຣາຊາ.

Verse 31

अभिज्ञानान्मया भूप सम्प्राप्ते दीप्तकुण्डले । वाक्यार्थस्तु न विज्ञातस्ततोऽहं पुनरागतः

“ໂອ ພະຣາຊາ, ດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍຮູ້ຈັກ ຂ້າໄດ້ຮັບຕຸ້ມຫູທີ່ສ່ອງປະກາຍມາແລ້ວ. ແຕ່ຄວາມໝາຍແທ້ຂອງຖ້ອຍຄໍານັ້ນ ຂ້າຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈ; ດັ່ງນັ້ນຂ້າຈຶ່ງກັບມາ.”

Verse 32

कौतुकाद्वद मे राजन्स्वकार्ये च यथास्थितम् । कैर्विना सुगतिर्नास्ति दुर्गतिं के नयंति च

“ເນື່ອງຈາກຄວາມຢາກຮູ້, ໂອ ພະຣາຊາ, ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າຢ່າງຊັດເຈນ ກ່ຽວກັບກິດຂອງພະອົງຕາມຄວາມເປັນຈິງ: ບໍ່ມີໃຜແລ້ວ ຈຶ່ງບໍ່ມີສຸຄະຕິ (ທາງດີ), ແລະໃຜກັນທີ່ນໍາໄປສູ່ທຸຄະຕິ (ທາງຮ້າຍ)?”

Verse 33

सौदास उवाच । आराधिता द्विजा विप्र भवंति सुगतिप्रदाः । असन्तुष्टा दुर्गतिदाः सद्यो मम यथा पुरा

ສົວດາສະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ! ເມື່ອດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ໄດ້ຮັບການບູຊາຢ່າງຖືກຕ້ອງ ພວກເຂົາເປັນຜູ້ປະທານສຸຄະຕິ. ແຕ່ຖ້າບໍ່ພໍໃຈ ກໍເປັນຜູ້ປະທານທຸຄະຕິ—ເຫມືອນທີ່ເຄີຍເກີດແກ່ຂ້ອຍໃນອະດີດ ທັນທີ»។

Verse 34

एतावान्मम शापोऽयं वसिष्ठस्य महात्मनः । तेनोक्तं त्वां यदा कश्चित्प्रश्नं विख्यापयिष्यति

«ນີ້ແຫຼະແມ່ນຄຳສາບຂອງຂ້ອຍ ທີ່ມະຫາອາດມາ ວະສິດຖະ ໄດ້ວາງໄວ້. ທ່ານໄດ້ກ່າວວ່າ ເມື່ອມີຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງຈະຖາມເຈົ້າດ້ວຍຄຳຖາມອັນໜຶ່ງ ຈຶ່ງຈະເປັນໄປຕາມນັ້ນ»។

Verse 35

तदा दोषविनिर्मुक्तो भविष्यसि न संशयः । त्वत्प्रसादाद्विनिर्मुक्तो ह्यहं शापाद्द्विजोत्तम । सात्त्विकं धाम चापन्नो गच्छ विप्र नमोऽस्तु ते

«ໃນເວລານັ້ນ ເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກຄວາມຜິດ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງເຈົ້າ ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ, ຂ້ອຍກໍພົ້ນຈາກຄຳສາບ. ເມື່ອໄດ້ບັນລຸທີ່ພັກອັນບໍລິສຸດແຫ່ງສັດຕະວິກ ແລ້ວ, ຈົ່ງໄປເຖີດ ໂອ ພຣາຫມັນ; ຂ້ອຍຂໍນະມັດສະການແດ່ເຈົ້າ»។

Verse 36

वसिष्ठ उवाच । उत्तंकस्तेन निर्मुक्तः सत्वरं पथमाश्रितः । गच्छंश्चातिक्षुधाविष्टो ऽपश्यद्बिल्वफलानि सः

ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: «ອຸຕຕັງກະ ເມື່ອພົ້ນດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກໍຮີບເລັ່ງເຂົ້າສູ່ເສັ້ນທາງ. ໃນຂະນະທີ່ເດີນໄປ ຖືກຄວາມຫິວຫນັກກົດດັນ ລາວເຫັນຜົນບິລວະ»។

Verse 37

ततः कृष्णाजिने बद्ध्वा कुण्डले न्यस्य भूतले । आरुरोह फलाकांक्षी स मुनिः क्षुधयाऽन्वितः

ຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ມັດຕຸ້ມຫູໄວ້ໃນໜັງກວາງດຳ ແລ້ວວາງລົງເທິງພື້ນດິນ. ມຸນີນັ້ນ—ປາຖະໜາຜົນໄມ້ ແລະຖືກຄວາມຫິວກົດດັນ—ຈຶ່ງປີນຂຶ້ນ (ໄປຫາຕົ້ນໄມ້).

Verse 38

एतस्मिन्नेव काले तु तक्षकः पन्नगोत्तमः । गृहीत्वा कुण्डले तूर्णमगमद्दक्षिणामुखः

ໃນເວລານັ້ນເອງ ທັກສະກະ ນາຄາຜູ້ສູງສຸດ ໄດ້ຊິງເອົາຕຸ້ມຫູ ແລ້ວຮີບໄປຢ່າງວ່ອງໄວ ມຸ່ງໜ້າສູ່ທິດໃຕ້।

Verse 39

अथोत्तंकः फलाहारी अवतीर्य धरातले । सर्वतोऽन्वेषयामास वेगेन महता वृतः

ແລ້ວອຸຕຕັງກະ ຜູ້ກິນແຕ່ໝາກໄມ້ ໄດ້ລົງສູ່ພື້ນດິນ ແລະຄົ້ນຫາທົ່ວທຸກທິດ ດ້ວຍຄວາມຮີບຮ້ອນຢ່າງໃຫຍ່।

Verse 40

स दृष्ट्वा सम्मुखं प्राप्तं समीपं पन्नगोत्तमः । प्रविवेश बिलं रौद्रमन्धकारेण संवृतम्

ເມື່ອເຫັນລາວມາປະຈັນໜ້າ ແລະເຂົ້າໃກ້ ນາຄາຜູ້ສູງສຸດນັ້ນ ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນຖ້ຳອັນນ່າຢ້ານ ທີ່ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຄວາມມືດໜາແໜ້ນ।

Verse 41

उत्तंकोऽपि बिलं प्राप्तः प्रविश्य तमसावृतम् । दण्डकाष्ठं समादाय कुपितोह्यखनत्तदा

ອຸຕຕັງກະກໍມາຮອດຖ້ຳນັ້ນ; ເຂົ້າໄປໃນຄວາມມືດທີ່ປົກຄຸມ ແລ້ວຈັບໄມ້ຄັນທອນເປັນຄັນທອນ ດ້ວຍຄວາມໂກດ ແລະເລີ່ມຂຸດທັນທີ।

Verse 42

तं तथा दुःखितं दृष्ट्वा सक्लेशं गुरुकार्यतः । वज्रमारोपयामास दण्डांते पाकशासनः

ເມື່ອເຫັນລາວທຸກໃຈ ແລະອົດທົນລຳບາກເພາະວຽກຂອງອາຈານ ປາກະຊາສະນະ (ພຣະອິນທຣາ) ໄດ້ວາງວັດຊຣະ ໄວ້ທີ່ປາຍໄມ້ຄັນທອນຂອງລາວ।

Verse 43

ततो विदारयामास स शीघ्रं धरणीतलम् । प्रविष्टश्चैव पातालं कुण्डलार्थं परिभ्रमन्

ແລ້ວຈາກນັ້ນ ລາວໄດ້ຜ່າແຜ່ນດິນຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະເຂົ້າສູ່ ປາຕາລາ (Pātāla) ພາຍໃຕ້ດິນ ພະຍາຍາມຄົ້ນຫາຕຸ້ມຫູ।

Verse 44

सोऽपश्यद्वाजिनं तत्र सर्वश्वेतं गुणान्वितम् । तेनोक्तः स्पृश मे गुह्यं ततः कार्यं भविष्यति

ທີ່ນັ້ນ ລາວເຫັນມ້າໜຶ່ງ ຂາວລ້ວນທັງຕົວ ແລະມີຄຸນລັກສະນະມົງຄຸນ. ມ້ານັ້ນກ່າວວ່າ “ຈົ່ງແຕະສ່ວນທີ່ຊ່ອນຂອງຂ້າ; ແລ້ວກິດຂອງເຈົ້າຈະສຳເລັດ.”

Verse 45

स चकार तथा शीघ्रं ततो धूमो व्यजायत । पातालं तेन सर्वत्र व्याप्तं भूधर वह्निना

ລາວໄດ້ເຮັດຕາມນັ້ນທັນທີ; ແລ້ວຄວັນກໍເກີດຂຶ້ນ. ດ້ວຍໄຟອັນໃຫຍ່ດັ່ງພູ ປາຕາລາທັງໝົດຖືກແຜ່ຄຸມໄປທົ່ວ.

Verse 46

ततश्च व्याकुलाः सर्वे पन्नगाः समुपाद्रवन् । तक्षकं पुरतः कृत्वा संप्राप्ताः कुण्डलान्विताः । उत्तंकाय ततो दत्त्वा प्रणिपत्य ययुर्गृहम्

ຕໍ່ມາ ພວກນາກທັງຫມົດຕົກໃຈວຸ້ນວາຍ ແລະພາກັນຮີບອອກມາ. ໃຫ້ ຕັກສະກະ (Takṣaka) ຢູ່ຂ້າງໜ້າ ພວກເຂົາມາພ້ອມຕຸ້ມຫູ; ມອບໃຫ້ ອຸຕຕັງກະ (Uttaṅka) ແລ້ວກໍກາບນົບ ແລະກັບໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກ.

Verse 47

वसिष्ठ उवाच । अथाश्वस्तमुवाचेदमहमग्निर्द्विजोत्तम । यस्त्वयाऽराधितः पूर्वमुपाध्यायनिदेशतः

ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ລາວໄດ້ກ່າວກັບພຣາຫມັນຜູ້ສະຫງົບໃຈນັ້ນວ່າ “ຂ້າແມ່ນ ອັກນິ (Agni), ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ; ຜູ້ທີ່ເຈົ້າເຄີຍບູຊາແຕ່ກ່ອນ ຕາມຄຳສັ່ງຂອງອາຈານຂອງເຈົ້າ.”

Verse 48

ज्ञात्वा त्वां दुःखितं प्राप्तमिह प्राप्तः कृपापरः । सर्वथा त्वं च मे पृष्ठं भगवञ्छीघ्रमारुह

ເມື່ອຮູ້ວ່າເຈົ້າມາຮອດທີ່ນີ້ດ້ວຍຄວາມທຸກໃຈ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມາດ້ວຍໃຈເມດຕາກະລຸນາ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຂຶ້ນຂີ່ຫຼັງຂ້າພະເຈົ້າໂດຍໄວ.

Verse 49

नयामि तत्र यत्रास्ते गुरुः सर्वगुणालयः । आरूढस्तस्य पृष्ठे स प्रतस्थे ह्याश्रमं प्रति

«ຂ້າພະເຈົ້າຈະນຳເຈົ້າໄປຫາບ່ອນທີ່ອາຈານຂອງເຈົ້າ—ແຫຼ່ງຮວບຮວມຄຸນງາມຄວາມດີທັງປວງ—ພັກອາໄສ»। ເມື່ອຂຶ້ນຂີ່ຫຼັງຂອງລາວແລ້ວ ລາວກໍອອກເດີນທາງໄປຫາອາສຣົມ.

Verse 50

तत्क्षणात्समनुप्राप्तो गौतमस्य निवेशनम् । एतस्मिन्नेव काले तु अहिल्या कृतमंडना

ໃນທັນທີນັ້ນ ລາວກໍມາຮອດທີ່ພຳນັກຂອງໂຄຕະມະ. ແລະໃນເວລານັ້ນເອງ ອະຫິລະຍາ ຜູ້ແຕ່ງກາຍປະດັບພ້ອມແລ້ວ ກໍຢູ່ທີ່ນັ້ນ.

Verse 51

स्नाता चाभ्येत्य भर्तारं साध्वी वाक्यमुवाच ह । उत्तंकोऽद्य न संप्राप्तः शापं दास्याम्यहं ध्रुवम्

ເມື່ອອາບນ້ຳແລ້ວ ນາງຜູ້ມີສິນທຳໄດ້ເຂົ້າໄປຫາສາມີ ແລະກ່າວວ່າ: «ຖ້າອຸຕຕັງກະບໍ່ມາຮອດໃນມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດຄຳສາບແນ່ນອນ»។

Verse 52

शिथिलो गुरुकृत्येषु स यदालक्षितो मया । तस्या वाक्यावसाने तु उत्तंकः पर्य्यदृश्यत

ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ລາວເລີ່ມຫຍໍ້ຢານໃນໜ້າທີ່ຕໍ່ອາຈານ, ໃນຂະນະທີ່ຄຳຂອງນາງຈົບລົງນັ້ນເອງ ອຸຕຕັງກະກໍປາກົດໃຫ້ເຫັນ.

Verse 53

प्रसन्नवदनो हृष्टः कुण्डलाभ्यां समन्वितः । प्रणिपत्य स तां भक्त्या कुण्डले संन्यवेदयत्

ດ້ວຍໃບໜ້າຍິ້ມແຍ້ມຊື່ນບານ ແລະຈິດໃຈປິຕິ ຖືຕຸ້ມຫູເປັນຄູ່ ລາວກໍ່ກາບລົງດ້ວຍພັກດີ ແລ້ວຖວາຍຕຸ້ມຫູໃຫ້ນາງ।

Verse 54

सा दृष्ट्वा तत्क्षणात्साध्वी कर्णाभ्यां संन्यवेशयत् । स्वगृहाय ततस्तूर्णमुत्तंकं विससर्ज ह

ນາງຜູ້ມີສິນທຳເຫັນແລ້ວ ກໍ່ໃສ່ຕຸ້ມຫູນັ້ນທັນທີໃນຫູທັງສອງ. ແລ້ວນາງກໍ່ສົ່ງອຸຕຕັງກະໃຫ້ກັບໄປເຮືອນຂອງຕົນຢ່າງວ່ອງໄວ.

Verse 55

वसिष्ठ उवाच । एवं स विवरो जातस्तक्षकोत्तंककारणात् । यथा मे चिंत्यते नित्यं धेन्वर्थं श्वभ्रपूरणे

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ຮູແຕກເລິກນັ້ນເກີດຂຶ້ນເນື່ອງຈາກຕັກສະກະ ແລະ ອຸຕຕັງກະ. ແລະຂ້າພະເຈົ້າຄິດຄຳນຶງຢູ່ເປັນນິດ ເພື່ອຈະເຕີມຫຼຸມນັ້ນ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ງົວ»។

Verse 56

तस्मात्त्वं पूरय क्षिप्रं नान्यः शक्तोऽत्र कर्मणि । शीघ्रं कुरु नगश्रेष्ठ मम कार्यमसंशयम्

«ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຈົ່ງເຕີມມັນໃຫ້ໄວ—ບໍ່ມີຜູ້ອື່ນໃດສາມາດເຮັດກຳງານນີ້ໃນທີ່ນີ້. ຈົ່ງຮີບເຮັດເຖີດ ໂອ ພູເຂົາຜູ້ປະເສີດ; ຈົ່ງສຳເລັດກິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າໂດຍບໍ່ສົງໄສ»។