Adhyaya 1

Verse 1

व्यास उवाच । ओंनमोनंताय सूक्ष्माय ज्ञानगम्याय वेधसे । शुद्धाय विश्वरूपाय देवदेवाय शंभवे

ວຽາສະ ກ່າວວ່າ: ໂອມ—ຂໍນະມັດສະການແດ່ ອະນັນຕະ ຜູ້ບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ, ຜູ້ລະອຽດລຶກຊຶ້ງ, ຜູ້ຮູ້ໄດ້ດ້ວຍຍານອັນແທ້; ແດ່ ເວທະສະ ຜູ້ສ້າງ; ແດ່ ຜູ້ບໍລິສຸດ ຜູ້ມີຮູບສາກົນ; ແດ່ ສັມພຸ ພຣະເທວະເທວາທັງປວງ।

Verse 2

ऋषय ऊचुः । कथितो वंशविस्तारो भवता सोमसूर्ययोः । मन्वंतराणि सर्वाणि सृष्टिश्चैव पृथग्विधा

ພວກລິສີກ່າວວ່າ: ທ່ານໄດ້ກ່າວອະທິບາຍລາຍລະອຽດແຫ່ງວົງສາວະດານຂອງຈັນທະ ແລະ ສຸຣະຍະແລ້ວ; ທັງມັນວັນຕະຣະທັງປວງ ແລະ ວິທີການສ້າງສັນອັນແຕກຕ່າງກັນກໍໄດ້ກ່າວໄວ້ແລ້ວ।

Verse 3

अधुना श्रोतुमिच्छामस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कानि तीर्थानि पुण्यानि भूतलेऽस्मिन्महामते

ບັດນີ້ ພວກເຮົາປາຖະນາຟັງມະຫິມາອັນສູງສຸດຂອງຕີຣຖະ. ໂອ ຜູ້ຮູ້ທັນ, ຕີຣຖະອັນບຸນອັນໃດໃນໂລກນີ້ມີຜົນບຸນພິເສດ?

Verse 4

सूत उवाच । नाना तीर्थानि लोकेऽस्मिन्येषां संख्या न विद्यते । तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटिश्च तेषां संख्या कृता पुरा

ສູຕະກ່າວວ່າ: ໃນໂລກນີ້ມີຕີຣຖະຫຼາຍຫຼາຍ ຈົນບໍ່ອາດຮູ້ຈໍານວນແທ້ໄດ້. ແຕ່ໃນການເກົ່າ ໄດ້ກ່າວວ່າມີສາມໂກຕິ ແລະເພີ່ມອີກຄຶ່ງໂກຕິ.

Verse 5

क्षेत्राणि सरितश्चैव पर्वताश्च नदा स्तथा । ऋषीणां तपसो वीर्यान्माहात्म्यं परमं गताः

ເຂດສັກສິດ, ແມ່ນ້ໍາ, ພູເຂົາ ແລະຫ້ວຍນ້ໍາທັງຫຼາຍ ລ້ວນໄດ້ຮັບມະຫິມາອັນສູງສຸດ ໂດຍອານຸພາບແຫ່ງຕະປະສະຂອງລະສີທັງຫຼາຍ.

Verse 6

तेषां मध्येऽर्बुदोनाम सर्वपापहरोऽनघः । अस्पृष्टः कलिदोषेण वसिष्ठस्य प्रभावतः

ໃນບັນດານັ້ນ ມີພູສັກສິດນາມວ່າ ອາຣບຸດະ (Arbuda) ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະກໍາຈັດບາບທັງປວງ. ມັນບໍ່ຖືກແຕະຕ້ອງໂດຍມົນທິນແຫ່ງກະລິ ເນື່ອງດ້ວຍອານຸພາບຂອງ ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha).

Verse 7

पुनंति सर्वतीर्थानि स्नानदानादिकैर्यथा । अर्बुदो दर्शनादेव सर्वपापहरो नृणाम्

ດັ່ງທີ່ຕີຣຖະທັງປວງຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດໂດຍການອາບນ້ໍາ, ການໃຫ້ທານ ແລະອື່ນໆ, ອາຣບຸດະ (Arbuda) ກໍຊໍາລະບາບຂອງມະນຸດໄດ້ ແຕ່ພຽງແຕ່ການໄດ້ເຫັນ (darśana) ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 8

ऋषय ऊचुः । किं प्रमाणोऽर्बुदो नाम कस्मिन्देशे व्यवस्थितः । कथं वासिष्ठमाहात्म्यात्प्रथितो धरणीतले

ພວກລິສີກ່າວວ່າ: «ສະຖານທີ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ ອາຣບຸດະ (Arbuda) ມີຂະໜາດແລະຂອບເຂດເທົ່າໃດ? ຕັ້ງຢູ່ໃນດິນແດນໃດ? ແລະມັນໄດ້ໂດງດັງໃນໂລກດ້ວຍມະຫິມາຂອງ ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ແນວໃດ?»

Verse 9

कानि तीर्थानि मुख्यानि ह्यर्बुदे संति पर्वते । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

«ໃນພູອາຣບຸດະ ມີຕີຣຖະ (tīrtha) ສຳຄັນໃດແດ່? ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເລົ່າໃຫ້ລະອຽດທັງໝົດ ເພາະຄວາມຢາກຮູ້ຂອງພວກເຮົາໃຫຍ່ຫຼາຍ»

Verse 10

सूत उवाच । अहं च संप्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । अर्बुदस्य द्विजश्रेष्ठा माहात्म्यं च यथा श्रुतम्

ສູຕະກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເລົ່າເລື່ອງອັນທຳລາຍບາບ—ມະຫາຕະລອດຂອງອາຣບຸດະ—ໂອ ຜູ້ດີເລີດໃນພວກດວິຊະ (twice-born) ຕາມທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຍິນມາ»

Verse 11

वसिष्ठो नाम देवर्षिः पितामहसमुद्भवः । स पूर्वं भूतलं प्राप्तस्तपस्तेपे सुदारुणम्

ມີເທວະລິສີອົງໜຶ່ງ ຊື່ ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ເກີດຈາກປິຕາມະຫະ (ພຣະພຣະຫມາ). ໃນການກ່ອນ ທ່ານໄດ້ມາຮອດໂລກ ແລະບຳເນັດຕະປະສະ (tapas) ຢ່າງຮຸນແຮງຍິ່ງ

Verse 12

नियतो नियताहारः सर्वभूतहिते रतः । वर्षास्वाकाशवासी च हेमंते सलिलाशयः

ທ່ານມີວິໄນ ຄວບຄຸມອາຫານຢ່າງພໍດີ ແລະອຸທິດໃຈເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ. ໃນລະດູຝົນ ທ່ານຢູ່ກາງແຈ້ງໃຕ້ຟ້າ; ໃນລະດູໜາວ ທ່ານຢູ່ໃນນ້ຳ

Verse 13

पंचाग्निसाधको ग्रीष्मे जपहोमपरायणः । केनचित्त्वथ कालेन तस्य धेनुः पयस्विनी । नंदिनीति सुविख्याता सा वै कामदुघा शुभा

ໃນລະດູຮ້ອນ ທ່ານໄດ້ປະພຶດຕະປະ «ໄຟຫ້າ» ແລະອຸທິດໃຈໃຫ້ແກ່ຈະປະ ແລະໂຮມະ. ຕໍ່ມາໄມ່ດົນ ທ່ານໄດ້ງົວໃຫ້ນ້ຳນົມ ມີຊື່ດັງວ່າ “ນັນດິນີ” ເປັນງົວກາມະເທນຸ ອັນເປັນມງຄົດ ຜູ້ບັນດານຄວາມອຸດົມສົມບູນຕາມປາດຖະນາ.

Verse 14

सा कदाचिद्धरापृष्ठे भ्रममाणा तृणाशया । पतिता दारुणे श्वभ्रे अगाधे तिमिरावृते

ຄັ້ງໜຶ່ງ ໃນຂະນະທີ່ນາງເດີນຫາຫຍ້າຢູ່ເທິງຜິວແຜ່ນດິນ ນາງໄດ້ຕົກລົງໃນຫຼຸມອັນນ່າສະພຶງກົວ—ເລິກຫຼາຍ ແລະຖືກຄວາມມືດປົກຄຸມ.

Verse 15

एतस्मिन्नेव काले तु भगवांस्तीक्ष्णदीधितिः । अस्तं गतो न संप्राप्ता नंदिनी मुनिसत्तमाः

ໃນເວລານັ້ນແທ້ໆ ພຣະອາທິດ—ຜູ້ມີລຳແສງແຮງກ້າ—ໄດ້ຕົກດິນແລ້ວ; ແຕ່ “ນັນດິນີ” ຍັງບໍ່ກັບຄືນ, ໂອ ມຸນີຜູ້ປະເສີດທັງຫຼາຍ.

Verse 16

तस्याः क्षीरेण नित्यं स सायं प्रातर्द्विजो मुनिः । करोति होममग्नौ हि सुसमिद्धे जितव्रतः

ດ້ວຍນ້ຳນົມຂອງນາງໃນທຸກມື້ ມຸນີຜູ້ເປັນທະວິຊະນັ້ນ ໄດ້ປະກອບໂຮມະໃນໄຟສັກສິດທີ່ຈຸດໄວ້ດີ—ທັງຍາມແລງ ແລະຍາມເຊົ້າ—ໂດຍຍຶດຫມັ້ນໃນວຣະຕະຂອງຕົນ.

Verse 17

अथ चिंतापरो विप्रः प्रायश्चित्तभयाद्ध्रुवम् । वीक्षांचक्रे वने तस्मिन्समेषु विषमेषु च

ແລ້ວພຣາຫມະນະນັ້ນ ຖືກຄວາມກັງວົນຄອບງຳ—ແນ່ນອນເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານການປະຕິບັດປຣາຍະຊິດ (ການຊົດໃຊ້ບາບ)—ຈຶ່ງອອກຄົ້ນຫາໃນປ່ານັ້ນ ທັງບ່ອນຮາບ ແລະບ່ອນຂຸລຂະລະ.

Verse 18

स तच्छ्वभ्रमथासाद्य भूंभारावमथाशृणोत् । तां प्रोवाच मुनिश्रेष्ठः कथं त्वं पतिता शुभे

ເມື່ອທ່ານໄປຮອດຫຼຸມນັ້ນ ກໍໄດ້ຍິນສຽງຮ້ອງຄຳຮາມດັງກ້ອງ. ມຸນີຜູ້ປະເສີດໄດ້ກ່າວກັບນາງວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນມງຄົດ, ເຈົ້າຕົກມາຢູ່ນີ້ໄດ້ແນວໃດ?»

Verse 19

अहं होमस्य चोद्वेगान्निःसृतस्त्वामवेक्षितुम् । साऽब्रवीद्भक्षमाणाहं विप्रर्षे तृणवांछया

ທ່ານກ່າວວ່າ: «ເນື່ອງຈາກຄວາມກັງວົນເລື່ອງພິທີໂຮມາ ຂ້ອຍຈຶ່ງອອກມາເບິ່ງເຈົ້າ». ນາງຕອບວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມະນະ-ມຸນີ, ໃນຂະນະທີ່ຂ້ອຍກຳລັງກິນຫຍ້າ ເພາະປາຖະໜາຫຍ້າ…»

Verse 20

पतितात्र विभो त्राहि कृच्छ्रादस्मात्सुदुःसहात् । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिर्ध्यान मास्थितः

ນາງຮ້ອງວ່າ: «ຂ້ອຍຕົກຢູ່ນີ້ແລ້ວ—ໂອ ພຣະອົງ, ຂໍໂຜດຊ່ວຍຂ້ອຍຈາກຄວາມລຳບາກອັນທົນບໍ່ໄດ້ນີ້!» ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳນັ້ນ ມຸນີກໍເຂົ້າສູ່ສະມາທິ।

Verse 21

सरस्वतीं समादध्यौ नदीं त्रैलोक्यपावनीम् । सा ध्याता मनसा तेन मुनिना तत्र तत्क्षणात्

ທ່ານໄດ້ພິຈາລະນາສະມາທິເຖິງ ພຣະນາງສະຣັສວະຕີ—ແມ່ນ້ຳອັນຊຳລະສາມໂລກໃຫ້ບໍລິສຸດ. ເມື່ອມຸນີນັ້ນລະລຶກນາງໃນໃຈ ນາງກໍປາກົດຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນທັນທີ.

Verse 22

श्वभ्रं तत्पूरयामास समंताद्विमलैर्जलैः । परिपूर्णं ततः श्वभ्रे निष्क्रांता नंदिनी तदा

ນາງໄດ້ເຕີມຫຼຸມນັ້ນຈາກທຸກດ້ານດ້ວຍນ້ຳອັນບໍລິສຸດໃສສະອາດ. ເມື່ອຫຼຸມນັ້ນເຕັມນ້ຳແລ້ວ ນັນດິນີກໍຂຶ້ນອອກມາໃນເວລານັ້ນ.

Verse 23

संहृष्टा मुनिना सार्द्धं ययावाश्रमसम्मुखम्

ດ້ວຍໃຈຍິນດີ ນາງໄດ້ໄປພ້ອມກັບມຸນີ ໄປຫາອາສຣົມທາງໜ້າ।

Verse 24

स दृष्ट्वा श्वभ्रमध्यं तं गंभीरं च महामुनिः । चिंतयामास मेधावी श्वभ्रस्यैव प्रपूरणे

ເມື່ອເຫັນຫຼຸມລຶກນັ້ນ ມະຫາມຸນີຜູ້ມີປັນຍາ ໄດ້ຄິດພິຈາລະນາວ່າ ຫຼຸມນັ້ນເຄີຍຖືກເຕີມແນວໃດ।

Verse 25

तस्य चिंतयतो विप्रा बुद्धिरेषोदपद्यत । आनीय पर्वतं मुक्त्वा श्वभ्रमेतत्प्रपूर्यते । तस्माद्गच्छाम्यहं शीघ्रं हिमवन्तं नगोत्तमम्

ເມື່ອທ່ານຄິດພິຈາລະນາ ໂອ ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ຄວາມຕັ້ງໃຈນີ້ເກີດຂຶ້ນ—“ນຳພູເຂົາມາວາງ ຈຶ່ງຈະເຕີມຫຼຸມນ່າຢ້ານນີ້ໄດ້; ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປຫາຮິມະວັນ ພູເຂົາອັນສູງສຸດ ຢ່າງໄວ”।

Verse 26

स एव पर्वतं चात्र प्रेषयिष्यति भूधरः । येन स्यात्परिपूर्णं च श्वभ्रमेतन्महात्मना

ຮິມະວັນ ຜູ້ທົນພູເຂົາອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຈະສົ່ງພູເຂົາມາທີ່ນີ້; ໂດຍອານຸພາບຂອງມະຫາຕະມະ ຫຼຸມນີ້ຈະເຕັມສົມບູນ।

Verse 27

ततो जगाम स मुनिर्हिमवन्तं नगोत्तमम् । दृष्ट्वा वसिष्ठमायांतं हिम वान्हृष्टमानसः । अर्घ्यपाद्यादिसंस्कारैः संपूज्य इदमब्रवीत्

ແລ້ວມຸນີນັ້ນໄດ້ໄປຫາຮິມະວັນ ພູເຂົາອັນສູງສຸດ. ເມື່ອຮິມະວັນເຫັນວະສິດຖະເຂົ້າມາ ກໍຍິນດີໃນໃຈ; ແລ້ວບູຊາດ້ວຍອັຣຄະຍະ ແລະປາດຍະ ພ້ອມພິທີຕ້ອນຮັບ ແລ້ວກ່າວດັ່ງນີ້।

Verse 28

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सफलं मेऽद्य जीवितम् । यद्भवान्मे गृहे प्राप्तः पूज्यः सर्वदिवौकसाम्

ຂໍຕ້ອນຮັບທ່ານ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ! ມື້ນີ້ຊີວິດຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມີຜົນ ເນື່ອງຈາກທ່ານ—ຜູ້ທີ່ເທວະດາທັງຫຼາຍຍັງນົບນ້ອມ—ໄດ້ມາຮອດທີ່ພຳນັກຂ້າພະເຈົ້າ।

Verse 29

ब्रूहि कार्यं मुनिश्रेष्ठ अपि जीवितमात्मनः । नूनं तुभ्यं प्रदास्यामि नियोगो दीयतां मम

ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກພາລະກິດຂອງທ່ານ ມຸນີຜູ້ປະເສີດ ແມ່ນແຕ່ຈະເກີ່ຍວກັບຊີວິດຂ້າພະເຈົ້າກໍຕາມ. ແນ່ນອນຂ້າພະເຈົ້າຈະຖວາຍໃຫ້; ຂໍຈົ່ງປະທານຄຳສັ່ງແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ।

Verse 30

वसिष्ठ उवाच । ममाश्रमस्य सांनिध्ये श्वभ्रमस्ति सुदारुणम् । अगाधं नन्दिनी तत्र पतिता धेनुरुत्तमा

ວະສິດຖະ ກ່າວວ່າ: “ໃກ້ອາສຣົມຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ມີຫວ່າງເຫວລຶກອັນນ່າຢ້ານຢິ່ງ. ໃນຫຼຸມທີ່ບໍ່ອາດວັດຄວາມລຶກນັ້ນ ນັນດິນີ ໂຄອັນປະເສີດ ໄດ້ຕົກລົງໄປ.”

Verse 31

यत्नादाकर्षिता तस्माद्भूयः पतनजाद्भयात् । तवांतिकमनुप्राप्तो नान्यो योग्यो महीपतिः

ແມ່ນແຕ່ໄດ້ພະຍາຍາມດຶງນາງຂຶ້ນຈາກນັ້ນຢ່າງຫນັກ ແຕ່ເນື່ອງຈາກຄວາມຢ້ານວ່ານາງຈະຕົກອີກ ຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງມາຫາທ່ານ. ບໍ່ມີຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງພູອື່ນໃດທີ່ເໝາະສົມກັບພາລະກິດນີ້।

Verse 32

तस्मात्कञ्चिन्नगश्रेष्ठं तत्र प्रेषय भूधरम् । येन तत्पूर्यते श्वभ्रं भृशं प्रेषय तादृशम्

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພູຜູ້ປະເສີດ ຈົ່ງສົ່ງມວນພູບາງສ່ວນໄປທີ່ນັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ຫວ່າງເຫວນັ້ນເຕັມ. ຈົ່ງສົ່ງອັນທີ່ແຂງແກ່ນຢ່າງນັ້ນໂດຍບໍ່ຊັກຊ້າ।

Verse 33

हिमवानुवाच । किंप्रमाणं मुने श्वभ्रं विस्तारायामतो वद । तत्प्रमाणं नगं कंचित्प्रेषयामि विचिंत्य च

ຫິມະວານກ່າວວ່າ: «ໂອ ມຸນີ, ຈົ່ງບອກຂ້ອຍເຖິງມາດຕາຂອງຫວ່າງເຫວ—ທັງຄວາມກວ້າງ ແລະ ຄວາມຍາວ. ເມື່ອພິຈາລະນາແລ້ວ ຂ້ອຍຈະສົ່ງພູໜຶ່ງໃຫ້ພໍດີຕາມມາດຕານັ້ນ»។

Verse 34

वसिष्ठ उवाच । द्विसहस्रं तु दैर्घ्येण विस्तरेण त्रिसहस्रकम् । न संख्या विद्यतेऽधस्तात्तस्य पर्वतसत्तम

ວະສິດຖະກ່າວວ່າ: «ຄວາມຍາວມີສອງພັນ ແລະ ຄວາມກວ້າງມີສາມພັນ. ແຕ່ທາງລຸ່ມນັ້ນ ບໍ່ມີການນັບໄດ້ເຖິງຄວາມເລິກ, ໂອ ພູຜູ້ປະເສີດ»។

Verse 35

हिमवानुवाच । कथं तेन प्रमाणेन सञ्जातो विवरो महान् । अभूत्कौतूहलं तेन सर्वं विस्तरतो वद

ຫິມະວານກ່າວວ່າ: «ຫວ່າງເຫວໃຫຍ່ນັ້ນເກີດຂຶ້ນຕາມມາດຕານັ້ນໄດ້ແນວໃດ? ເພາະເຫດນັ້ນ ຂ້ອຍເກີດຄວາມພິສົດໃຈ—ຈົ່ງເລົ່າທຸກຢ່າງໃຫ້ລະອຽດ»។