Rig Veda - Mandala 3
Gayatri MantraVishvamitraAgni

Mandala 3

मण्डल 3

The Family Book of Vishvamitra

ឫគ្វេទមណ្ឌល ៣ គឺជាគម្ពីរត្រកូលវិស្វាមិត្រ ដែលបង្ហាញចក្ខុគាស្តពិធីបុជាយ៉ាងមតកដិត ដែលក្នុងនោះព្រះអគ្នីក្នុងឋានៈជាហោត្រ និងជាជាតវេទស បានតាំងពិធីបុជា នាំយកសោម និងធានាជ័យជម្នះនិងភារល្អសម្រាប់យជមាន។ ព្រះឥន្ទ្រ, ជាញឹកញាប់គូរគ្នាជាមួយព្រះអគ្នី, មកដល់យ៉ាងរហ័សដើម្បីផឹកសោម កើនកម្លាំងតាមរយៈការគាប់ជាបន្តបន្ទាប់ និងប្រទានកម្លាំង អាហារ និងជ័យជម្នះលើសត្រូវ។ គាថាទាក់ទងនឹងព្រះអាទិត្យនិងព្រះសវិត្រីបានបញ្ចប់ដោយគាថាគាយត្រីដ៏ល្បីល្បាញ (៣.៦២.១០) ដែលភ្ជាប់ការប្រតិបត្តិពិធីបុជាត្រឹមត្រូវជាមួយនឹងការបំភ្លឺនិងលំដាប់ត្រឹមត្រូវ។ នៅទូទាំងអនុវាកទាំងឡាយ មណ្ឌលនេះបានបញ្ជាក់ជាប់លាប់អំពីលំដាប់ត្រឹមត្រូវ (ត្រត) ការតាំងភ្លើងយ៉ាងមាំ និងការប្រែក្លាយនៅវត្ថុបូជាទៅជាអមតភាពនិងវរចសដ៏ជោគជ័យ។ គម្ពីរត្រកូល (មណ្ឌល ២-៧) ត្រូវបានបង្កើតដោយវិស្វាមិត្រនិងពូជពង្សរបស់ទ្រង់ មានគាថាគាយត្រីដ៏ល្បីល្បាញ (៣.៦២.១០) សម្រាប់ព្រះសវិត្រី មានការផ្តោតយ៉ាងខ្លាំងលើពិធីបុជាដោយព្រះអគ្នីជាហោត្រគ្មានទោសនិងជាជាតវេទស ដែលបញ្ជាក់អំពីលំដាប់ត្រឹមត្រូវ (ត្រត) និងការតាំងភ្លើងត្រឹមត្រូវ មានការអញ្ជើញរួមរវាងព្រះឥន្ទ្រនិងព្រះអគ្នីជាញឹកញាប់ទាក់ទងនឹងសោម ជ័យជម្នះ និងអាហារ មានប្រធានបទព្រះអាទិត្យនិងព្រះសវិត្រីព្រមគ្នានឹងគាថាសំខាន់ៗអំពីព្រះអគ្នីនិងព្រះឥន្ទ្រ និងមានលំនាំសំខាន់ៗអំពីការយកជ័យលើសត្រូវនិងការតាំងវរចស (ភារជោគជ័យ) សម្រាប់អ្នកធ្វើពិធីបុជា។

Period

Middle Rig Vedic

Principal rishis

Viśvāmitra Gāthina

Suktas in Mandala 3

Sukta 1

Sukta 3.1

គាថានេះចំពោះព្រះអគ្នីបង្ហាញព្រះអង្គថាជាបុរោហិតដ៏រុងរឿងនិងទូតដែលធ្វើឲ្យការបូជាមានប្រសិទ្ធភាព នាំយកពួកទេវតាមកជិត និងបង្កើតសន្តិភាពនិងរបៀបរៀបរយត្រឹមត្រូវ។ ព្រះអគ្នីត្រូវបានសរសើរក្នុងទម្រង់ចក្រវាលជាច្រើន កើតក្នុងទឹក ឡើងដូចជាសេះលឿនពណ៌ទឹកក្រូច និងលែង "គោ" (កាំរស្មី/ទ្រព្យសម្បត្តិ) ខណៈព្រះឫសីសុំឲ្យមានវិបុលភាពដ៏យូរអង្គែស ចំណុំសាមគ្គី និងកូនចៅដែលមានជ័យជំនះ។

23 mantras | Rishi: Viśvāmitra (traditional for RV 3.1, Agni hymn) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (standard for many Agni hymns in this section; verify by critical meter count)

Sukta 2

Sukta 3.2

RV 3.2 គឺជាកាយល្បិចត្រិស្តុបទសម្រាប់ឧបាទេយ្យទៅអគ្នី ដែលសរសើរទ្រង់ថាជាអំណាចបពិធ្យាជ័យដ៏រន្ធត់ ដែលពួកទេវតាផ្ទាល់ "នាំឲ្យកើតឡើង" តាមរយៈក្រតុ (ឆន្ទៈ) និងទក្ស (ជំនាញ)។ អ្នកហ្មឃ្មាស្វែងរកអគ្នីជាមធ្យោបាយដ៏សមគួរបំផុតដើម្បីទទួលបានវាជ (ភាពសម្បូរណ៍ឈ្នះ) ហើយពណ៌នាអំពីទ្រង់ថាជាអំណោយរបស់ភ្រិគុ ជាវៃស្វានរៈដ៏ស្រដៀងនឹងសត្វតោ និងជាអ្នកចែកចាយនូវទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងសប្បុរសដល់អ្នកបូជាយញ្ញ។

15 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.2) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 3

Sukta 3.3

គាថានេះសរសើរព្រះអគ្គីក្នុងនាមជាវៃស្វានរៈ គឺភ្លើងសកលដែលតាំងមូលដ្ឋានមាំសម្រាប់វឌ្ឍនៈមនុស្ស និងនាំយកការបូជាទៅកាន់ទេវតា។ វាបង្ហាញព្រះអគ្គីជាអំណាចបុរោហិតអមតៈដែលពង្រីកយជ្ញៈក្នុងចំណោមទេវតា មនុស្ស និងសត្វទាំងពួង រក្សាព្រះធម៌ និងកើតមកជាមហាវីរបុរសដោយសារជំនាញរបស់ខ្លួន ខណៈដែលតំកើងស្ថានសួគ៌និងផែនដី។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Maṇḍala 3) | Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.3)

Sukta 4

Sukta 3.4

RV 3.4 គឺជាឃ្លាធម៌សូត្រស្វាមន៍ដល់ព្រះអគ្នី ដែលតម្កើងព្រះអគ្នីជាហោត៌ គឺជាសំឡេងបូជាករនៃពិធីបុណ្យ សុំឲ្យព្រះអង្គភ្ញាក់ឡើងជាមួយនឹងការប៉ុកប៉ងភ្លើងគ្រប់ដង និងនាំព្រះទេវៈទាំងឡាយមកកាន់ការបូជាកម្ម។ កវីបាននាំយកការកំណត់ពេលព្រឹកព្រលឹម និងការអញ្ជើញព្រះទេវៈជាច្រើនអង្គឲ្យចុះសម្រុងគ្នា ដូច្នេះពិធីបូជាកម្មក្លាយជាការប្រជុំតែមួយរបស់ព្រះទេវៈដែលមានលំដាប់លំដោយ ដើម្បីប្រទានពរ គំនិតត្រឹមត្រូវ និងភាពរុងរឿង។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.4) | Devata: Agni (as Hotṛ and inviter of the gods)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 5

Sukta 3.5

គាថានេះសរសើរព្រះអគ្នីថាជាភ្លើងដែលត្រាស់ដឹង ជួបជាមួយព្រះនាងឧសា (ព្រះអាទិត្យឡើង) និង "បើកទ្វារនៃងងឹត" ដឹកនាំអ្នកប្រាជ្ញាចូលទៅកាន់ផ្លូវពន្លឺ។ វាអបអរសាទរព្រះអគ្នីថាជាបូជាចារ្យដែលមានចំណេះដឹង ត្រូវបានបង្កាត់ភ្លើងយ៉ាងល្អ និងជាអ្នកថែរក្សាសណ្ឋានធម៌ និងជាអ្នកបង្កើតការងារដែលមានការបដិភាណ។ វាបញ្ចប់ដោយការអនុទានសុំព្រះឥឡា (ភាពរុងរឿង និងការយល់ដឹងដែលចិញ្ចឹមជីវិត) ផលប្រយោជន៍ដែលនៅរហូត និងកូនចៅដ៏ខ្លាំងក្លាក្រោមការអនុគ្រោះរបស់ព្រះអគ្នី។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attribution for RV 3.5) | Devata: Agni (in relation to Uṣas as illumination)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 6

Sukta 3.6

គាថានេះរបស់ទេវរសីវិស្វាមិត្របួងស្រង់ព្រះអគ្នីថាជាហោតាដែលទទួលបដិបត្តិ នាំគំនិតនិងពាក្យសំដីរបស់មនុស្សឲ្យតម្រង់ទៅរកទេវតា ហើយនាំយកវត្ថុបូជាទៅថ្វាយទេវតា។ ព្រះអគ្នីត្រូវបានអង្វរឲ្យប្រកួតសេះក្រហមភ្លឺថ្លាដូចទឹកឃ្មុំ ស្របតាមឫត (សណ្តានចក្រវាឡ) នាំទេវតាមកកាន់បុណ្យជប់លៀង និងប្រទានទ្រព្យសម្បត្តិយូរអង្វែង ពន្លឺ និងកូនចៅជោគជ័យដល់អ្នកគោរពបូជា។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (mandala 3 attribution; RV 3.6 continues the Viśvāmitra cycle) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 7

Sukta 3.7

គាថានេះជាការឧទ្ទិសដល់ព្រះអគ្នី បង្ហាញព្រះអង្គថាជាអានុភាពដ៏រះរាយ ដែលកើតការតាំងនៅក្នុងបិតាមាតាសាកលលោក គឺមាតាពីរនាក់ និងបិតាពីរនាក់ ខណៈដែលសំឡេងទាំងប្រាំពីរ (sapta vāṇīḥ) លើកឡើងហើយចូលទៅក្នុងគ្រឹះដ៏ភ្លឺរបស់ព្រះអង្គ។ តាមរយៈរូបភាពសាកលលោកដ៏សម្បូរបែប (អាវពាក់របស់រាត្រី កម្លាំងរបស់គោ និងបិតាមាតាដែលគ្រប់គ្រង) កវីបានអង្វើកព្រះអគ្នីឲ្យបន្តជីវិត នាំអ្នកច្រៀងចូលទៅក្នុងលំនៅរបស់ព្រះអង្គដោយសុវត្ថិភាព និងប្រគល់សម្បត្តិយូរអង្វែង កាំរស្មីឬគោ (go) និងកូនចៅដ៏ខ្លាំងក្លា។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.7) | Devata: Agni (implicit), with cosmological dyads (two Mothers/two Fathers) and the seven voices

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Sukta 8

Sukta 3.8

គាថានេះសរសើរដល់វនស្បតិ គឺជារុក្ខជាតិសក្តិសិទ្ធិ ឬសសរដែលត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់យញ្ញ ដោយចាត់ទុកជាគ្រឿងសម្រាប់គាំទ្រដ៏ទឹងទឹករបស់ទេវតា ដែលនាំយកនូវវត្ថុសម្រាប់ថ្វាយដល់ទេវតា និងធ្វើឲ្យពិធីនោះមានស្ថិរភាព។ គាថានេះអោយពរដល់ការអប់ ការលើក និងការធ្វើរូបរាងសសរឈើជាមួយ "ទឹកឃ្មុំសក្តិសិទ្ធិ" ដោយសុំឲ្យមានសម្បត្តិ កូនចៅ និងការកើនឡើងល្អសម្រាប់អ្នកធ្វើពិធីបូជា។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.8 attribution) | Devata: Vanaspati (sacrificial tree/post as divine support)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 9

Sukta 3.9

គាថានេះសរសើរដល់អបាមនបាត - ព្រះអគនីក្នុងទម្រង់ជាអាទិទេពដែលលាក់កំបាំងក្នុងទឹក - ដែលត្រូវបានជ្រើសរើសជាមិត្តសម្លាញ់និងអ្នកការពារមនុស្សសត្វ។ វាបានរំលឹកដល់រឿងព្រេងនៃការស្តារនិងបង្កើតព្រះភ្លើងសក្តិសិទ្ធិ (ដោយមាតរិស្វនជាអ្នកនាំយកមក) និងបញ្ចប់ដោយចក្ខុមហាធម្មជាតិជាច្រើនបម្រើនិងតាំងព្រះអគនីជាហោត៌។

9 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 3.9) | Devata: Apām Napāt (often associated with Agni’s hidden form in waters)

Chandas: Gāyatrī (probable for opening of RV 3.9; requires metrical verification)

Sukta 10

Sukta 3.10

គាថានេះសរសើរព្រះអគ្នីថាជាស្តេចសម្បត្តិក្នុងចំណោមប្រជាជន និងជាហោត្រដែលមិនអាចខ្វះបាន ដែលធ្វើឲ្យការបូជាមានភាពពេញលេញ។ វាបញ្ជាក់ថា ទាំងអ្នកឃើញឆ្ងាយ និងមនុស្សសាមញ្ញទូទៅតែងបង្កាត់ភ្លើងគាថានេះក្នុងពិធី ហើយព្រះអគ្នីទ្រង់យកពន្លឺដែលបានទទួលការលើកទឹកចិត្តរបស់ពួកវិប្រៈ ទ្រង់នាំយកគ្រឿងសំណែងទៅកាន់ពួកទេវតា និងទ្រង់បង្កើនកម្លាំង និងសមត្ថភាពរបស់មនុស្សឲ្យកាន់តែខ្លាំងឡើង។

9 mantras | Rishi: Gāthina Viśvāmitra (traditional for RV 3.10) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī or Trishtubh (verify in critical edition)

Sukta 11

Sukta 3.11

គាថានេកសរសើរព្រះអគ្នីថាជាបុរោហិតដ៏ប្រសើរបំផុត តាំងនៅក្បាលពិធីបូជា ជាអ្នកដឹងច្បាស់អំពីការបូជាតាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវរបស់មនុស្ស និងអនុវត្តវាដោយគ្មានកំហុស។ ព្រះអគ្នីត្រូវបានអញ្ជើញថាជាមេដឹកនាំដ៏មិនអាចបំបាក់បានរបស់ត្រកូលទាំងឡាយ រហ័សរហួន និងបន្តថ្មីរហូត ដែលនាំព្រះទាំងឡាយមកកាន់ការបូជា និងជួយអ្នកគោរពបូជាឲ្យឈ្នះទ្រព្យសម្បត្តិនិងកម្លាំងដែលចង់បាន។

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.11) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.11.1; requires metrical confirmation)

Sukta 12

Sukta 3.12

RV 3.12 គឺជាការអំពាវនាវចំពោះទេវតាទាំងគូ ព្រះឥន្ទ្រ និងព្រះអគ្គី (Indrāgnī) ឲ្យមកកាន់សូមដែលទើបតែបំពូលថ្មី ទទួលយកការសរសើររបស់អ្នកច្រៀង និងប្រទានកម្លាំង អាហារូបករ និងជ័យជំនះ។ គម្ពីរនេះបញ្ចូលឫទ្ធិប្រៀមវីរភាពរបស់ព្រះឥន្ទ្រ ជាមួយអំណាចបូជាគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអគ្គី ដោយបង្ហាញពួកទេវៈទាំងពីរជាកម្លាំងសម្របសម្រួលគ្នា ដែលធ្វើឲ្យថាមពលទេវៈ «មើលឃើញ» និងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់អ្នកប្រតិបត្តិ។

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.12) | Devata: Indrāgnī (dual deity)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 13

Sukta 3.13

គាថារបស់ទេវតាអគ្នីរបស់វិស្វាមិត្រ ហៅឱ្យភ្លើងសក្តិសិទ្ធយាងមកជាមួយព្រះ និងអង្គុយលើពសុតាពិសិដ្ឋ ដើម្បីតាំងពិធីបូជាឱ្យត្រឹមត្រូវតាមលំដាប់។ វាសុំឱ្យអគ្នីប្រគល់ទីជ្រកកោនដែលនាំមកនូវសន្តិភាព ទ្រព្យសម្បត្តិដ៏រុងរឿងលើផ្ទៃមេឃ ផែនដី និងទឹក និងអំណាចវីរភាពដ៏លើសលប់មិនដែលធ្លាក់ចុះ។

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3; Agni hymn) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (opening verses of many Agni hymns in Book 3 frequently use jagatī; this verse is longer and fits jagatī movement)

Sukta 14

Sukta 3.14

គាថានេះតែងតាំងព្រះអគ្នីជាហោត៌ដ៏រីករាយ ដែលឈរនៅមាំក្នុងវិទថ (ជំនុំយញ្ញបូជា) ហើយសាយរភាពនិងអំណាចការពាររបស់ព្រះអង្គលាតស្រាបទៅលើផែនដី។ គាថានេះពណ៌នាព្រះអង្គជាបុត្រនៃសហស (កម្លាំង) មានរថជាវជ្ជនី និងមានសក់ជាភ្លើង ទទួលការសរសើរពីព្រះមិត្រ ព្រះវរុណ និងព្រះមរុត។ ចុងក្រោយ កវីឧទ្ទិសពិធីទាំងមូលថ្វាយព្រះអគ្នី សុំឲ្យព្រះអង្គស្គាល់និង «ភ្ញាស់» នូវវត្ថុបូជាដោយបរិបូណ៌និងផ្អែមល្ហែម។

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.14) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 15

Sukta 3.15

គាថានេះអញ្ជើញព្រះអគ្គីជាអំណាចដ៏ធំធេង ពន្លឺឆេះសន្លឹក ដែលច្រានចោលកម្លាំងសត្រូវ គឺអ្នកស្អប់ រាក្សស និងទុក្ខវេទនាផ្សេងៗ ខណៈដែលតាំងអ្នកគោរពបូជានៅក្នុងទីជ្រកកន្លែងធំទូលាយនៃសន្តិភាពនិងការការពារ។ ព្រះអគ្គីត្រូវបានសរសើរថាជាមេដឹកនាំនិងអ្នកការពារយញ្ញបូជាដែលមិនអាចបរាជ័យបាន ដែលនាំពិធីបូជាទៅកាន់លទ្ធផលជោគជ័យ និងបើកផ្លូវនៃសេចក្តីសុខ។ ការអធិស្ឋាននៅទីបញ្ចប់សុំឲ្យបាននូវផលប្រយោជន៍យូរអង្វែង ដែលសំដែងដោយគោ (ពន្លឺ ទ្រព្យសម្បត្តិ ឬចំណេះដឹង) រួមជាមួយកូនចៅ និងសេចក្តីសប្បុរសដ៏ស្ថិតស្ថេរពីព្រះអគ្គី។

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.15) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 16

Sukta 3.16

គាថានេះមានឆដ្ឋមួយចំពោះព្រះអគ្នី បង្ហាញព្រះអង្គថាជាអធិបតីនៃអានុភាពវីរភាព (suvīrya) សម្បត្តិសំណាង (saubhaga) និងទ្រព្យសម្បត្តិ (rāy) និងជាអានុភាពដែលនាំឱ្យមានជ័យជម្នះលើអំណាចដែលជាឧបសគ្គ (vṛtra-han)។ ការសរសើរព្រះអគ្នីថាជាអ្នកសម្រេចដែលបានធ្វើការងារក្នុងលោកទាំងឡាយនិងក្នុងចំណោមព្រះទាំងឡាយ ហើយបង្វែរចក្ខុទស្សនៈនោះទៅជាការលើកទឹកចិត្តឱ្យខំប្រឹងទៅរកព្រះទាំងឡាយតាមរយៈការបូជា។ គាថាបញ្ចប់ដោយការអធិស្សាន៍សុំ vāja (កម្លាំងជីវិតនិងអានុភាពឈ្នះ) ការកើនឡើងដ៏សម្បើម ថាមពលដែលនាំមកនូវភាពរីករាយ (mayobhū) ពន្លឺដ៏ទូលំទូលាយ (tuvi-dyumna) និងកិត្តិយសដែលគង់វង្ស (yaśas)។

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 family attribution) | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; confirm in edition)

Sukta 17

Sukta 3.17

គាថាស្តោត្រខ្លីៗនៃព្រះអគ្នីពីទីព្រះវិស្វាមិត្រសរសើរព្រះអាទិទេវនៃភ្លើងថាជាអ្នកត្រូវបានបង្កាត់ជាលើកដំបូងតាមរតៈ (លំដាប់លំនាំពិធីបូជានិងចក្រវាឡី), ជាអ្នកបន្សុទ្ធដែលជាភ្លើងរបស់ទ្រង់នាំមុខពិធីបូជាហើយនាំព្រះទាំងឡាយមក។ វាបញ្ជាក់ពីការអបព្រហូតព្រះអគ្នីតាមរង្វង់នៃរាត្រីនិងទិវា, សម្ពន្ធភាពរបស់ទ្រង់ជាមួយព្រះអុរុសា, ហើយសុំឱ្យទ្រង់ - ដ៏មានប្រាជ្ញានិងគោរពតាមច្បាប់ - ឱ្យសម្រេចនូវជំនួយពីព្រះទាំងឡាយ, សុខសន្តិភាព, និងដំណើរល្អសម្រាប់អធ្វរៈ (ពិធីបូជា)។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; common for RV 3.17—verify in metrical index)

Sukta 18

Sukta 3.18

កានុស្សារខ្លីនៃគាថាទៅកាន់ព្រះអគ្នីនេះ សុំឲ្យព្រះនៃភ្លើងនោះចូលមកជាមិត្តភក្ដិដែលមានចិត្តល្អ និងជាអ្នកការពារដូចឪពុក ដើម្បីបណ្ដេញកម្លាំងជំទិសជាច្រើនដែលកើតឡើងក្នុងចំណោមទីកន្លែងរស់នៅរបស់មនុស្ស។ អ្នកឃើញដឹងបានទុកភ្លើងឲ្យព្រះអគ្នីដោយឧបករណ៍ដុត និងត្រីអាំ ដើម្បីឲ្យមានកម្លាំង ជ័យជម្នះ និងរតនៈនៃទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកដោយសុចរិត ដើម្បីឲ្យទីកន្លែងរបស់អ្នកបូជាក្លាយជាអ្នកមានពន្លឺ និងរុងរឿងដោយរូបភាពនៃព្រះអគ្នី។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

Sukta 19

Sukta 3.19

គាថាខ្លីៗនេះជ្រើសរើសព្រះអគ្នីជាហោត៌ គឺជាបព្វជិតដែលអញ្ជើញ ហើយសរសើរដល់ទ្រង់ថាជាអ្នកប្រាជ្ញដែលទទួលបដិញ្ញាណ និងជាអ្នកមើលឃើញទាំងប៉ុន្មានដែលតាំងនូវអំណាចដ៏សក្តិសិទ្ធិក្នុងការបុគ្គលបូជា។ វាសុំព្រះអគ្នីឲ្យបន្តើមចិត្តរបស់អ្នកបូជា ឲ្យបង្រៀនការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង និងឲ្យប្រទាននូវទ្រព្យសម្បត្តិ កម្លាំង និងសមត្ថភាពក្នុងការស្តាប់និងទទួលនូវសច្ចៈ។ ផ្នែកចុងក្រោយនិយាយអំពីការតែងតាំងព្រះអគ្នីដោយព្រះទាំងឡាយតាំងពីដើម ហើយអធិប្យាយថាសូមឲ្យទ្រង់ភ្ញាក់ឡើងជាអ្នកការពារនៅទីនេះក្នុងរាងកាយមនុស្ស។

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 20

Sukta 3.20

គាថាខ្លីនេះជាការអំពាវនាវរួមគ្នានៅពេលថ្ងៃរះ ដែលហៅអគ្នីជាមួយឧសា អស្វិន និងទធិក្រាវ៉ាន សុំឲ្យ «ទេវតានៃពន្លឺល្អ» ស្តាប់និងចលនាជាមួយការបូជា។ វាបើកទៅជាការហៅបណ្ដាអាទិទេពសំខាន់ៗ (ព្រហស្បតិ សវិត្រ មិត្រ-វរុណ ភគ វសុ រុទ្រ អាទិត្យ) ដោយបង្ហាញយជ្ញៈជាការធ្វើដំណើរសម្របសម្រួលដែលនាំដោយលំដាប់ពន្លឺនិងចលនាត្រឹមត្រូវ។

5 mantras | Devata: Agni, Uṣas, Aśvins, Dadhikrāvan (collective invocation)

Sukta 21

Sukta 3.21

គាថានេះអញ្ជើណ៍ព្រះអគ្នីថាជាជាតវេទសនិងហោត្រ៍ ដើម្បីតម្កលងពិធីបុណ្យរបស់អ្នកបូជាក្នុងចំណោមទេវតាអមតៈ ដោយធានាថាពិធីនោះត្រូវបានទទួលយកនិងអនុវត្តតាមលំដាប់ត្រឹមត្រូវ។ គាថានេះរំលឹកពីការបូជាដោយប្រេងឃ្មុំច្រើន និងតួនាទីរបស់ព្រះអគ្នីជាអ្នកចូលរួមសំខាន់បំផុត គឺអង្គុយមុនគេ ត្រូវបានបង្កាត់ភ្លើងដោយជាឥសីល្អបំផុត និងធ្វើជាអ្នកការពារនិងរៀបចំពិធីបូជា។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 attribution) | Devata: Agni (Jātavedas, Hotṛ)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not fully scanned)

Sukta 22

Sukta 3.22

គាថាសង្ខេបនៃព្រះអគ្និនេះ បង្ហាញឲ្យឃើញពីភ្លើងយញ្ញជាឆ្នាំសួគ៌ដែលព្រះឥន្ទ្រទ្រទ្រាយនិងរីករាយនឹងសោមដែលបានគេរអាចធ្វើឲ្យព្រះអគ្និក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការបូជានិងជ័យជម្នះ។ វាបើកទឹកដីរបស់ព្រះអគ្និពីផែនដីទៅកាន់ទឹកជំនន់នៃស្ថានសួគ៌ ហៅទេវតាឲ្យមកអង្គុយលើបល្ល័ង្គអំណាចរបស់ពួកគេ និងអញ្ជើញទឹកដែលគាំទ្រសម្រាប់ចលនានៃពន្លឺ។ សុក្តនេះបញ្ចប់ដោយការអធិស្សារពីប្រាជ្ញាដែលបានមកពីព្រះនាងឥឡា ការទទួលបានយូរអង្វែងនៃគោឬកាំរស្មី និងភាពរុងរឿងនៃពូជពង្សតាមរយៈការអនុគ្រាមរបស់ព្រះអគ្និ។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni (with Indra as associated actor)

Chandas: Triṣṭubh (probable; long verse)

Sukta 23

Sukta 3.23

គាថាទាវអគ្នីខ្លីនេះសរសើរព្រះជាតវេទស៍ថាជាបូជាចារ្យដែលទើបតែប៉ះឆេះ និងតាំងនៅល្អក្នុងពិធីបូជា ដែលនាំយកអមតភាពមកកាន់អាសនៈពិធី។ វាពណ៌នាអំពីកំណើតរបស់ព្រះអគ្នីតាមរយៈការកូរ និងប៉ះឆេះ ការរីករាយរបស់ទ្រង់ក្នុងចំណោមមាតាទាំងឡាយ (ឧបករណ៍ប៉ះឆេះ/ទឹក) ហើយសុំឲ្យទ្រង់សម្រេចនូវភាពរុងរឿងដែលទទួលឥទ្ធិពលពីព្រះនាងឥឡា គោនិងពន្លឺ និងកូនចៅខ្លាំងក្លាសម្រាប់អ្នកបូជា។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.23) | Devata: Agni Jātavedas

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)

Sukta 24

Sukta 3.24

គាថាទៅអgniនេះសុំឲ្យភ្លើងបូជាគម្របលើកម្លាំងសត្រូវទាំងក្នុងទាំងក្រៅ និងតាំង "វរចស" គឺរស្មីនៃជ័យជម្នះសម្រាប់យជមាន។ អgniត្រូវបានអញ្ជើញទៅកន្លែងបូជាដែលបានត្រៀម ភ្ញាក់ដោយអំណាចភ្លឺថ្លា និងសុំឲ្យប្រទាន "រយិ" គឺសម្បត្តិសំបូរដោយកម្លាំងវីរភាព ខណៈធ្វើឲ្យបំណងរបស់អ្នកបូជាស្អាតស្អំ។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.24) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.24; confirm by metrical scan—shorter cadence suggests gāyatrī-like)

Sukta 25

Sukta 3.25

គាថាទៅអgni ខ្លីៗនេះ បង្ហាញពីព្រះអគ្គីជាបុត្រនៃស្ថានសួគ៌ និងជាអវតារនៃផែនដី ជាបព្វជិតដែលដឹងគ្រប់យ៉ាង ហើយរៀបចំព្រះទាំងឡាយឱ្យត្រឹមត្រវនៅក្នុងពិធីបុណ្យ។ វាត្រសករុំព្រះអគ្គីថាជាពន្លឺដ៏និរន្តរ៍ និងសកល ដែលរីកធំធាត់តាមរយៈការគោរពបូជា ហើយនៅពេលដែលបានបំផ្លាយឡើងនៅកណ្តាលទឹក វាបានពង្រីកនិងការពារទីតាំងរួមគ្នានៃជីវិតមនុស្ស។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.25) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification on full hymn)

Sukta 26

Sukta 3.26

គាថានៃពូជគ្រឹស្នាវិស្វាមិត្រ សូមនមស្ការដល់ព្រះអគ្នីវៃស្វានរៈ ជាភ្លើងសកលលោក ដែលស្វែងរកលោកពន្លឺ (ស្វរ) និងនាំយកគ្រឿងបូជាតាមផ្លូវពិតនៃឫត។ នៅពេលការសរសើរកើនឡើង អំណាចរបស់ព្រះអគ្នីត្រូវបានបង្កើនឡើងដោយមរុត្ត ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្រដ៏ខ្លាំងក្លានិងភ្លឺស្វាង។ ទីបំផុតព្រះអគ្នីបានបង្ហាញខ្លួនជាប្រភពទឹកដ៏មិនអស់កម្លាំង ជាបិតាចំណែកឲ្យវាចា ដែលត្រូវបានគាំទ្រដោយស្ថានសួគ៌និងផែនដី។

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina / Kuśika lineage (self-referential: kuśikāsaḥ) | Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Jagatī (likely; long pādas; requires metrical verification)

Sukta 27

Sukta 3.27

គាថានមួយនេះជាការសូត្រស្វាគមន៍ដល់ព្រះអគ្នី បង្ហាញព្រះអង្គថាជាអំណាចនាំមុខនៃពិធីបុណ្យយញ្ញៈ ដែលលើកយកគ្រឿងសំណែងដែលបានច្នៃល្អឡើងទៅ និងធ្វើឲ្យផ្លូវទៅកាន់ទេវតាអាចចូលទៅដល់បាន។ គាថានេះសំដែងឡើងវិញជាញឹកញាប់អំពី "វាជ" (ភាពពេញលេញ, អំណាចជ័យជំនះ) ថាជាអ្វីមួយដែលត្រូវបានធ្វើឲ្យកើតចលនា និងនាំដោយព្រះអគ្នីតាមរយៈអធ្វរ (ដំណើរពិធីបុណ្យយញ្ញៈ)។ សុក្តៈនេះបញ្ចប់ដោយការបដិសន្ធរព្រះអគ្នីជាអំណាចរបស់គោ សុំឲ្យព្រះអង្គពន្លឺឡើងយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងទីក្រាំង (ព្រហ្ម) ប្រទានពរ និងសម្រេចការងារនៃពិធីបុណ្យយញ្ញៈ។

15 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni (as the one who leads offerings to the gods; verse frames ascent of offerings/forces)

Chandas: Gāyatrī (shorter tri-pāda style; this verse is compact and gāyatrī-like in feel—exact metrical counting may vary by recension)

Sukta 28

Sukta 3.28

គាថាទักថាវិញ្ញាណនៃព្រះអគ្នីនេះ អញ្ជើញព្រះជាតវេទសឲ្យទទួលនូវបុរោឡាស (នំបូជា) និងអាហុតិ ក្នុងពិធីគម្រោងសោម ជាពិសេសក្នុងពេលបូជាព្រឹក និងពេលថ្ងៃត្រង់។ គាថានេះបញ្ជាក់ពីសិទ្ធិសមស្របរបស់ព្រះអគ្នីក្នុងពិធីបូជា និងតួនាទីរបស់ពួកធីរៈ (អ្នកប្រាជ្ញមាំមួន) ក្នុងការរក្សាបរិបូរណ៍ភាពនៃពិធីសាសនា ដើម្បីឲ្យគំនិតប្រាជ្ញា (ធី) និងសុខមង្គលត្រូវបានបន្តឹងប្រសើរឡើង។

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed to the Viśvāmitra family for Maṇḍala 3; hymn-level attribution may vary by recension) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Tr̥ṣṭubh (predominant in RV 3.28; verse-level scansion may show variation)

Sukta 29

Sukta 3.29

គាថានេះជាបែបបទបូជាដ៏ច្បាស់លាស់នៃការបង្កាត់អគ្គីដោយមន្តនៈ ដោយចាត់ទុកកំណើតនៃភ្លើងជាការបង្កើតដ៏ពិសិដ្ឋដែលបន្តប្រពៃណីបូជាយូរលង់។ នៅពេលព្រះអគ្នីឡើង ដោយផ្សែងនិងពន្លឺជាសញ្ញា ទ្រង់ក្លាយជាហោតាដែលត្រូវបានជ្រើសរើសដើម្បីនាំមុខការបូជាយញ្ញ ប្រទានកម្លាំងនិងជ័យជម្នះលើកម្លាំងរារាំង និងនាំអ្នកបូជាទៅកាន់ទីប្រកបដោយសុវត្ថិភាព ដែលជាកន្លែងដែលសោមរសជាការត្រេកអរត្រូវបានចូលទៅកាន់តាមរយៈទ្រង់។

16 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for early RV 3) | Devata: Agni (manifested through manthana)

Chandas: Jagatī or Tr̥ṣṭubh (verse needs metrical verification; fire-kindling hymns often vary)

Sukta 30

Sukta 3.30

RV 3.30 គឺជាការឧទានឡើងដល់ព្រះឥន្ទ្រដ៏មានកម្លាំង ដែលត្រកូលរបស់វិស្វាមិត្របានអំពាវនាវដល់វីរបុរសដែលស្រឡាញ់សោម ថាជាអ្នកសម្រេចចិត្តច្បាស់លាស់តែមួយគត់ និងជាអ្នកការពារដ៏សំខាន់ក្នុងជម្លោះរបស់មនុស្ស។ វាគោរពដល់អំណាចដែលដូចជាច្បាប់របស់ព្រះឥន្ទ្រក្នុងការទំលាយច្រវាកី និងលុបបំបាត់ឧបសគ្គ ដោយអំពាវនាវឲ្យទ្រង់ស្តាប់អ្នកច្រៀង ទទួលយកនំស្តេច និងប្រទានជ័យជម្នះ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសុខភាព។

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional ascription for RV 3.30) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; common for Indra hymns in this mandala)

Sukta 31

Sukta 3.31

គាថានេះពីវង្សវិស្វាមិត្រសរសើរព្រះអគ្នីតាមរយៈរូបភាពគ្រួសារនិងជំនាន់ដ៏សម្បូរ - ឪពុក បុត្រី និងសាច់ញាតិ - ដែលសំដែងនូវទំនាក់ទំនងដែលតាមរយៈនោះឫត (រតៈ ឬសណ្តានចក្រវាល) ត្រូវបានបំផុសនិងថែរក្សា។ វាផ្លាស់ប្តូរពីភ្លើងខាងក្នុងដែលដឹងច្បាប់និងច្របាច់អំណាចឱ្យចុះសម្រុង ទៅរកទិដ្ឋភាពកសាងលោកដ៏ទូលំទូលាយដើម្បីបង្កើតអាសនៈសម្រាប់ព្រះបិតានិងពង្រីកលោកពន្លឺ។ ក្បួនបញ្ចប់ប្រែជាយោធានិងជាក់ស្តែង ហៅព្រះឥន្ទ្រជាអំណាចដែលទំលាយឧបសគ្គនិងធានាសម្បត្តិនិងជ័យជំនះ បង្ហាញថាសណ្តានយញ្ញបូជាបំពេញដោយការការពារនិងភាពសម្បូរសប្បាយ។

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika) (traditional attribution for Maṇḍala 3; hymn 3.31 often associated with Viśvāmitra’s circle) | Devata: Agni (with esoteric family/cosmic relations imagery)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 32

Sukta 3.32

គាថានេះអញ្ជើញព្រះឥន្ទ្រជាម្ចាស់នៃសោមឲ្យមកកាន់ពិធីច្រូតកណ្តាលថ្ងៃ ដោយនិន្ទាឲ្យទ្រង់ផឹក ឲ្យទ្រង់ត្រេកអរ និងឲ្យទ្រង់បង្វែរអំណាចជ័យជម្នះរបស់ទ្រង់មកកាន់អ្នកគោរពបូជា។ វាគោរពសរសើរដល់អំណាចជាកំណើតដែលគ្មានព្រំដែនរបស់ទ្រង់ ដែលគេថាបានបង្ហាញចេញតាំងពីកំណើតមក ហើយសុំឲ្យទ្រង់ស្តាប់ការហៅក្នុងសមរភូមិ ឲ្យទ្រង់បំបែកឧបសគ្គទាំងឡាយ និងឲ្យទ្រង់ទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិពិត និងជ័យជម្នះ។

17 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.32) | Devata: Indra (Soma-pati)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 33

Sukta 3.33

គាថានេកសរសើរទេពធីតាទន្លេគូ ព្រះនាមវិបាត និងសុតុទ្រី ថាជាទឹកដែលឲ្យជីវិត ហើយមានល្បឿនលឿន និងជាមាតាកើតចេញពីភ្នំ ហើយក្រាបបង្គំទូលសុំឲ្យមានការធ្វើដំណើរដោយសុវត្ថិភាព និងការការពារ។ វាក៏រំលឹកពីកិរិយាគំរូរបស់ព្រះឥន្ទ្រ ដែលទ្រង់បានដោះលែងទឹកដោយវាយប្រហារពស់ ឬឧបសគ្គដែលរារាំង ដោយភ្ជាប់លំហូរសេរីរបស់ទន្លេជាមួយនឹងជ័យជម្នះដ៏សក្តិសិទ្ធិលើការរារាំង។ សុក្តនេបញ្ចប់ដោយការអនុញ្ញាតដោយមេត្តាករុណាដែលសុំឲ្យឧបសគ្គទាំងឡាយត្រូវបានបំបាត់ចោល និងឲ្យ "ទាំងពីរដែលគ្មានទោស" បានទៅដល់ទីកន្លែងដោយសុវត្ថិភាព និងសុខភាពល្អ។

13 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika) | Devata: Vipāṭ and Śutudrī (paired river-goddesses; also connected to Sindhu complex)

Chandas: Jagatī

Sukta 34

Sukta 3.34

គាថានេកសិក្សាអំពើរបស់ព្រះឥន្ទ្រជាអ្នកទម្លាយបន្ទាយ ដែលមានឫទ្ធិពលដោយវាចាបរិសុទ្ធ (ព្រហ្មញ្ញ) ធ្វើឲ្យធ្លាក់ចុះនូវក្រុមបច្ចាមិត្រដាសៈ/ទស្យូ បំបែកសត្រូវ និងឈ្នះនូវទ្រព្យសម្បត្តិពិតប្រាកដដើម្បីផ្តល់ដល់អ្នកប្រាជ្ញ។ វាអបអរសាទរនូវភាពអស្ចារ្យ និងសេចក្តីត្រឹមត្រូវនៃកិច្ចការរបស់ទ្រង់ គឺធ្វើឲ្យត្រង់នូវអ្វីដែលងេកងោក និងឈ្នះដោយកម្លាំងដែលមិនអាចទប់ទល់បាន ហើយបញ្ចប់ដោយការអធិប្តាយានដល់ព្រះឥន្ទ្រសុំឲ្យទ្រង់ស្តាប់ និងជួយឧបាសកដើម្បីឈ្នះក្នុងការប្រកួត និងមានសេដ្ឋកិច្ចរុងរឿង។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.34 traditionally) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 35

Sukta 3.35

គាថានេះជាការអញ្ជើញសូមទៅឥន្ទ្រដោយប្រញាប់ប្រដៅ: សេះពណ៌ត្នោតរបស់ទ្រង់ត្រូវបានហៅមកនឹងរថ ហើយទ្រង់ត្រូវបានសុំឲ្យមកដោយរហ័សដើម្បីផឹកសូមដែលបានគាប់រួចរាយចាក់លើស្មៅបរិស។ កវីប្រកួតសរសើរឥន្ទ្រថាជាអ្នកឈ្នះយកទ្រព្យដ៏ក្លាហានបំផុតដែលគាស់បំបែកឧបសគ្គដូចជាវ្រត្រ និងសុំទ្រង់ឲ្យជ័យជម្នះ ការការពារក្នុងការប្រកួត និងការប្រមូលទ្រព្យសម្បត្តិ។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Maṇḍala 3 general attribution; Sukta 35 also in Viśvāmitra collection) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 36

Sukta 3.36

គាថានេះអញ្ជើញព្រះឥន្ទ្រជាវីរបុរសដែលទទួលកម្លាំងឥតឈប់ឈរ រីកធំឡើងជាមួយនឹងការបុកសូម៉ាជារៀងរាល់ដង និងក្លាយជាអ្នកដែលគេស្គាល់យ៉ាងច្បាស់តាមរយៈកិរិយា�អស្ចារ្យរបស់ទ្រង់។ វាភ្ជាប់អំណាចដែលកើនឡើងរបស់ព្រះឥន្ទ្រទៅនឹងកម្លាំងបំពេញរបស់សូម៉ា ដោយប្រើរូបភាពនៃការហូរច្រាលច្រាល់នៃទន្លេទៅកាន់មហាសមុទ្រជារូបភាពចក្រវាលនៃចលនាដែលមិនអាចទប់ស្កាត់បាន។ សុក្តៈនេះបញ្ចប់ដោយបដិឃោសខមន៍សុំជ័យជម្នះ៖ សូមឲ្យព្រះឥន្ទ្រដ៏សម្បូរបែបស្តាប់ កម្ចាត់ឧបសគ្គទាំងឡាយ និងឈ្នះនូវទ្រព្យរតនៈសម្រាប់អ្នកគោរពបូជា។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (continuing Maṇḍala 3 sequence) | Devata: Indra (contextually; hymn continues Indra-Soma motif)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 37

Sukta 3.37

RV 3.37 គឺជាអញ្ជើញសូត្រខ្លី មានកម្លាំងចំពោះព្រះឥន្ទ្រៈជាអ្នកសម្លាប់វ្រត្រ និងជាអ្នកឈ្នះក្នុងសង្គ្រាម អញ្ជើញឲ្យព្រះអង្គបែរមកខាងអ្នកបូជា និងឲ្យកម្លាំងដល់ជ័យជម្នះរបស់ពួកគេ។ គាថានេះហៅព្រះឥន្ទ្រពីទីជិត និងទីឆ្ងាយញឹកញាប់ សុំឲ្យព្រះអង្គមកដល់រហ័ស ទទួលយកគ្រឿងសំណែង និងធ្វើឲ្យខ្ទប់អំណាចដែលរារាំងពន្លឺ ទឹក និងការរីកចម្រើន។

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (opening of RV 3.37 traditionally attributed to Viśvāmitra). | Devata: Indra.

Chandas: Gāyatrī (short 3-pāda structure suggests a compact meter; many such invocatory openings are in Gāyatrī).

Sukta 38

Sukta 3.38

គាថានៃទីវិស្វាមិត្រនេះធ្វើឲ្យគំនិតដែលទទួលបដិសន្ធរបស់កវីចេញចលនាដូចជាសេះលឿនដែលច្រៀបយ៉ាងល្អ ស្វែងរកចក្ខុវិស័យខាងក្នុងនិងការសហការជាមួយអ្នកសិក្សា ខណៈពេលដែលហៅឥន្ទ្រឲ្យបំបែកឧបសគ្គនិងឈ្នះភាពពេញលេញ។ ឥន្ទ្រត្រូវបានសរសើរមិនត្រឹមតែជាអំណាចវីរៈក្នុងការតស៊ូខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាអំណាចនៃចិត្តដែលមានបញ្ញាធ្វើឲ្យដង្ហើមនិងសេចក្តីពិតដែលលាក់កំបាំងភ្ញាក់រលឹកនិងចេញចលនា។ ការបត់បែនដ៏វិសេសវិសាលក្នុងពេលក្រោយនាំយកលំដាប់សាកលដ៏ល្អិតល្អន់គឺគន្ធរ្វៈនៅក្នុងច្បាប់និងវត្តមានរបស់សវិត្រជាអ្នកបង្កើតនិងអ្នកជំរុញនៃការមើលឃើញត្រឹមត្រូវ។

10 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for Mandala 3 Indra cycle; hymn-level attribution) | Devata: Indra (with inner-psychological emphasis on Indra as the illumined Mind-Power); ancillary: Savitṛ appears later in the hymn

Chandas: Triṣṭubh (dominant meter for RV 3.38)

Sukta 39

Sukta 3.39

គាថាត្រិស្តុភនេះឧទ្ទិសដល់ព្រះឥន្ទ្រា បង្ហាញពីគាថាបញ្ញា (មតិ/ស្តោម) ដែលកើតចេញពីដួងចិត្តទៅកាន់ព្រះអម្ចាស់ សុំឲ្យទ្រង់ទទួលស្គាល់និងបង្កើតឲ្យមានអំណាចរបស់ទ្រង់ក្នុងខ្លួនអ្នកបូជា។ វានឹកឃើញដំណើរព្រះសច្ចៈរបស់ព្រះឥន្ទ្រាក្នុងការស្វែងរកព្រះអាទិត្យដែលលាក់កំបាំងជាមួយនវគ្វនិងទសគ្វ គឺពន្លឺដែលទទួលបានវិញពីភាពងងឹត រួចបែរមកជាសំណូមពរបច្ចុប្បន្នសុំឲ្យជួយក្នុងការតស៊ូ ឈ្នះឧបសគ្គ និងទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិនិងសេចក្តីសុខសប្បាយ។

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 40

Sukta 3.40

គាថានេះអំពាវនាវព្រះឥន្ទ្រ ដែលជាគោនៃកម្លាំង ឲ្យមកសោមដែលទើបតែបំរែបំរួលថ្មី និងសុំឲ្យព្រះអង្គផឹក ការពារ និងបង្កើនខ្លឹមសារផ្អែម (មធុ/អន្ធស់) ដែលឲ្យកម្លាំងដល់អ្នកបូជា។ វាអំពាវនាវឲ្យព្រះឥន្ទ្រមកពីទីឆ្ងាយនិងទីជិត ឲ្យចូលទៅក្នុងចន្លោះកណ្ដាល និងធ្វើឲ្យវាក្លាយជាផ្លូវនៃជ័យជម្នះ ពន្លឺ និងកម្លាំងចិញ្ចឹមជីវិត។

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī

Sukta 41

Sukta 3.41

RV 3.41 គឺជាអធិប្បាយក្នុងការអញ្ជើញ (āhvāna) ដែលហៅឱ្យព្រះឥន្ទ្រា ងាកចិត្តរីករាយទៅរកអ្នកប្រគេនតាច និងមកយ៉ាងរហ័សជាមួយសេះពីរក្បាលរបស់ទ្រង់ ដើម្បីផឹកសូម។ វាអរគុណទ្រង់ថាជា "អ្នកគ្រប់គ្រងនៃកម្លាំង" ដែលត្រូវបានទាក់ទាញដោយធម្មជាតិទៅរកការបូជានិងទីអង្គុយដែលបានរៀបចំល្អ (barhis) ហើយវាបង្ហាញពីគំនិតរបស់អ្នកគោរពបូជាដែលជ្រុះទៅរកព្រះឥន្ទ្រា ដូចម្តាយៗជ្រុះទៅរកកូនក្របី។ គោលបំណងនៃអធិប្បាយគឺដើម្បីទទួលបានវត្តមានរបស់ព្រះឥន្ទ្រា ការរីករាយដោយសូម និងការប្រទាននូវកម្លាំង ការការពារ និងជ័យជំនះ។

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Indra

Chandas: Gayatri (probable for RV 3.41.1; verify per critical edition)

Sukta 42

Sukta 3.42

គាថានេះជាចមន្តអញ្ជើញសូម៉ាថ្វាយដល់ព្រះឥន្ទ្រៈ កវីអញ្ជើញព្រះអង្គឲ្យយាងមកឆាប់ៗជាមួយសេសំពតពីរ និងទទួលទានសូម៉ាដែលទើបនឹងគ្របពីក្រោយ។ គាថានេះតែងតែអំពាវនាវឲ្យព្រះឥន្ទ្រទទួលសូម៉ាទុកក្នុងព្រះឧទរ និងឲ្យមានកម្លាំងខ្លាំងក្លា ដើម្បីថ្វាយការការពារ អំណាច និងជ័យជំនះដល់វង្សកុសិកា ឬវិស្វាមិត្រដែលអញ្ជើញព្រះអង្គ។

9 mantras | Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional; verify Anukramaṇī) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 43

Sukta 3.43

គាថានេះជាការអញ្ជើញដោយសេចក្តីជ្រះថ្លាដល់ព្រះឥន្ទ្រា ឲ្យយាងមកដោយរទេះយ៉ាងរហ័សទៅកាន់ទីច្រត់សូម ហើយគង់លើព្រឹក្សាដែលបានសាច់ ចូលរួមជាមួយអ្នកបូជាជាសម្ព័ន្ធមិត្តជាទីស្រឡាញ់។ វាត្រដែនសរសើរដល់ព្រះឥន្ទ្រាជាអ្នកឈ្នះសង្គ្រាម អ្នកសម្លាប់វ្រត្រ ជាម្ចាស់នៃអំណាចនិងទ្រព្យសម្បត្តិ និងសុំឲ្យទ្រង់ក្លាយជាអ្នកការពារ ជាម្ចាស់ដឹកនាំ និងជាអ្នកបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យមានសេចក្តីប្រាជ្ញាដូចអ្នកសិក្សាតាមរយៈសូម។ គោលបំណងនៃគាថាគឺទាំងពិធីបុណ្យ (ទាក់ទាញព្រះឥន្ទ្រាឲ្យផឹកនិងប្រទានអំណាចដល់ពិធី) និងការរស់នៅ (ដើម្បីទទួលបានជ័យជម្នះ ភាពសម្បូរសប្បាយ និងចក្ខុទស្សន៍ដែលបានបំផុសគំនិត)។

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.43) | Devata: Indra (invited to Soma-drinking; chariot imagery)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (opening verses of RV 3.43 often vary; requires metrical verification)

Sukta 44

Sukta 3.44

គាថាស្ត្រីលក្ខណៈខ្លីនេះអញ្ជើញព្រះឥន្ទ្រមកកាន់ពិធីគម្រាមសោម សុំឲ្យព្រះអង្គយាងមកជាមួយសេះពណ៌លឿង និងគង់លើរថឆ្លុះពន្លឺក្នុងពិធីបុណ្យ។ ក្រោយមកសរសើរព្រះឥន្ទ្រជាអ្នកទ្រទ្រង់ផ្ទៃមេឃ និងផែនដី ដែលបង្កើតភោជនដ៏សម្បូរ បញ្ចប់ដោយរូបភាពព្រះឥន្ទ្រជាគោពណ៌លឿង ដែលព្រះអង្គប្រដាប់ដោយវជ្រៈដើម្បីសម្រេចជ័យជំនះ។

4 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 Indra cycle; RV 3.44) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.44; shorter pādas consistent with Gāyatrī-stotra style)

Sukta 45

Sukta 3.45

គាថាខ្លីនេះអញ្ជើញព្រះឥន្ទ្រឲ្យយាងមកជាប្រញាប់ដោយនាទីពណ៌លឿងរបស់ព្រះអង្គ ដោយមិនមានឧបសគ្គអ្វីឃាត់ខ្លួន ដើម្បីទទួលយកនូវតង្វាយ និងប្រទានឫទ្ធិដល់អ្នកធ្វើយញ្ញបូជា។ វាត្រូវបានសរសើរចំពោះសេចក្តីប្រឹងប្រែងដ៏ជ្រៅដូចសមុទ្ររបស់ព្រះឥន្ទ្រ ដែលចិញ្ចឹមនូវការកើនឡើងដូចជាទឹកដែលត្រូវបានថែរក្សាយ៉ាងល្អ និងគោដែលកំពុងទៅស៊ីស្មៅ។ គាថាបញ្ចប់ដោយការបញ្ជាក់ថាព្រះឥន្ទ្រគឺជាអ្នកដឹកនាំខ្លួនឯង និងគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ដោយអធិស្ឋានឲ្យឫទ្ធិានុភាពដែលកើនឡើងរបស់ព្រះអង្គនាំមកនូវកិត្តិយសដ៏ខ្ពស់បំផុត និងការស្តាប់ដ៏ល្អប្រសើរដល់អ្នកគោរពបូជា។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.45 Indra hymn) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable)

Sukta 46

Sukta 3.46

គាថាខ្លីៗស្រឡាញ់ព្រះឥន្ទ្រនេះសរសើរដល់ព្រះអម្ចាស់ដែលកាន់រន្ទះថ្មីៗជាអ្នកគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ជារន្ទះស្រឡាញ់ដែលមិនចាស់ជរា ដែលមានកិរិយារីកធំធេង និងមានកិត្តិយសយ៉ាងទូលំទូលាយ។ វាពណ៌នាពីព្រះឥន្ទ្រដែលលើសពីគ្រប់វិមាត្រ គឺលើសពីមេឃ ផែនដី និងចន្លោះកណ្តាល ខណៈពិធីបូជាបញ្ចប់ដោយសូម៉ាដែលរៀបចំ និងថ្វាយដើម្បីឲ្យព្រះអង្គទទួលទាន និងប្រទានអំណាចការពារ និងជ័យជម្នះ។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (very likely)

Sukta 47

Sukta 3.47

គាថាទារណៈខ្លីនេះឧទ្ទិសដល់ព្រះឥន្ទ្រ និងពួកមរុត អញ្ជើញព្រះឥន្ទ្រ ដែលជាគោនៃសង្គ្រាម ព្រមដោយពួកមរុត ឲ្យទទួលទឹកដមសោមដែលបានរួបរំ ដើម្បីទទួលបានជ័យជម្នះ និងការការពារ។ វាភ្ជាប់ឫទ្ធិរបស់ព្រះឥន្ទ្រទៅនឹងឫត គឺលំដាប់ត្រឹមត្រូវ និងការកំណត់ពេលត្រឹមត្រូវ រំលឹកពីរបៀបដែលពួកមរុតបានដើរតាមទ្រង់ក្នុងការសម្លាប់វ្រត្រ និងបានតម្កល់ឫទ្ធិក្នុងព្រះអង្គ។ គោលបំណងគឺជាក់ស្តែង និងពិធីកម្ម៖ ដើម្បីទទួលបានជំនួយថ្មី កម្លាំង និងជ័យជម្នះសម្រាប់អ្នកគោរពបូជា តាមរយៈការថ្វាយសោមក្នុងពេលវេលាដ៏សមគួរ។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3) | Devata: Indra (with Maruts as associates)

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Sukta 48

Sukta 3.48

គាថាស្តូបត្រូបិទ្រក់ខ្លីនេះសរសើរឫទ្ធិកំណើតជាប់ជាមួយព្រះឥន្ទ្រ: ដូចជាគោព្រៃក្មេង ព្រះអង្គបន្តទៅទទួលនិងទ្រទ្រង់សោមដែលទើបតែបំពង់ថ្មី។ វានឹករលឹកពីការស្វែងរកអាហារពីមាតា ការស្គាល់អំណាចមុតដិតក្នុងសោម ហើយបន្ទាប់មកលើសលប់គេទាំងអស់ដើម្បីធ្វើកិច្ចការអស្ចារ្រ្គ។ គាថាបញ្ចប់ដោយការអធិប្យាទាសន្ត្រ: ហៅព្រះឥន្ទ្រថាជាអ្នកជួយកាន់តែល្អក្នុងទំនាស់ ដែលទម្លាយវ្រទ្រ (អ្នករារាំង) និងឈ្នះទ្រព្យនិងសុខភាពសម្រាប់អ្នកច្រៀង។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for Maṇḍala 3); RV 3.48 often treated as Indra hymn | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 49

Sukta 3.49

គាថាត្រិស្តុភ្រង់ខ្លះនេះប្រកាសថា ឥន្ទ្រៈគឺជាទេវៈដែលប្រជារាស្ត្រទាំងអស់ដែលផឹកសោមប្រាថ្នានិងអញ្ជើញ កើតឡើងដើម្បីធ្វើកិច្ចការក្នុងការទំលាយឧបសគ្គ (វ្រត្រ) និងទទួលបានជ័យជំនះ។ វាពណ៌នាអំពីគាត់ថាជាអ្នកឆ្លងកាត់សង្គ្រាមដែលធ្វើឲ្យពិភពលោកទាំងពីរទូលាយឡើង និងចាក់ច្រោះនូវភាពសម្បូរណ៍ផលដំណាំ បន្ទាប់មកបញ្ចប់ដោយការអធិស្ឋានដោយផ្ទាល់សុំឲ្យគាត់ស្តាប់និងជួយក្នុងការតស៊ូបច្ចុប្បន្ន និងសម្រាប់ការឈ្នះនូវទ្រព្យសម្បត្តិ។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 50

Sukta 3.50

គាថាខ្លីនេះអញ្ជើញម៉ារុតវត ឥន្ទ្រ ដែលជាគោដ៏ស្វិតស្វាវ លាតត្រដាងទូទៅ ដែលមកជាមួយម៉ារុត ឲ្យផឹកសូម និងឲ្យកម្លាំងដល់អ្នកបូជា។ វាសុំឲ្យឥន្ទ្របំពេញដោយការបូជា ឲ្យប្រគល់ "គោ" គឺកាំរស្មី ឬទ្រព្យសម្បត្តិនៃភាពពេញលេញ និងសម្លាប់ឧបសគ្គដូចជាវ្រិត្រ ដើម្បីឲ្យមានជ័យជម្នះ និងសុខសុវត្ថិភាពក្នុងការតស៊ូ។

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3) | Devata: Indra (Marutvat Indra)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 51

Sukta 3.51

គាថានេះជាការអញ្ជើញដោយសេចក្តីគោរពយ៉ាងខ្លាំងចំពោះព្រះឥន្ទ្រ, ដែលទ្រទ្រង់ដោយប្រជាជន និងត្រូវបានអញ្ជើញជាច្រើនដង, ឲ្យមកកាន់ពិធីបុណ្យយញ្ញៈ ទទួលយកការសរសើរដែលបានតែងឡើងយ៉ាងល្អ និងផឹកសោមដែលបានគេងទឹក។ វាបានរំលឹកពីការផឹក និងជ័យជម្នះកន្លងមករបស់ព្រះឥន្ទ្រជាការធានានៃការជួយគាំទ្រក្នុងបច្ចុប្បន្ន ហើយបញ្ចប់ដោយបដិសណ្ឋារៈមន្ត្រមួយដែលសុំឲ្យគ្រឿងសំណែង និងមន្ត្រនោះផ្តល់កម្លាំងដល់រាងកាយទាំងមូលរបស់ព្រះឥន្ទ្រ, ពោះ ក្បាល និងដៃ, ដើម្បីប្រទានអំណោយ និងបំពេញសេចក្តីប្រាថ្នា។

12 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 52

Sukta 3.52

គាថានេះសម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រះឥន្ទ្រពណនាអំពីពិធីបុជាសោម ដោយអញ្ជើញព្រះអង្គជាពិសេសនៅពេលព្រឹក និងម្តងទៀតនៅពេលថ្ងៃត្រង់ ដើម្បីទទួលយកនូវចំណីអាហារដែលបានរៀបចំ និងការសរសើរពីកវី។ គាថានេះសុំឲ្យនូវតាជាការបូជាដូចជាស្រូវ នំ និងគាថាក្លាយជា "មានប្រសិទ្ធភាព និងស្រស់ស្អាត" ហើយឲ្យកម្លាំងវីរភាពរបស់ព្រះឥន្ទ្រកើនឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃសម្រាប់ការផឹកសោម និងជ័យជម្នះ។

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.52) | Devata: Indra

Chandas: Anuṣṭubh (probable; short 8-syllable pādas typical of this verse)

Sukta 53

Sukta 3.53

គាថានេះអញ្ជើញព្រះឥន្ទ្រព្រមជាមួយព្រះបរ្វតឲ្យយាងមកលើរថធំ ទទួលទានសូម និងប្រគល់កម្លាំង ជ័យជម្នះ និង "ធនធានជីវិត" (iṣaḥ) ដ៏សម្បូរបែបដល់អ្នកធ្វើយញ្ញ供奉។ វាបញ្ចូលការសរសើរអំណាចវជ្រៈរបស់ព្រះឥន្ទ្រជាមួយនឹងព្រហ្មញ្ញ (brahman) ដែលកវីបង្កើតឡើង ដោយមានគោលបំណងធានាការរីកចម្រើន កម្លាំងវីរភាព និងជោគជ័យក្នុងការប្រកួតនិងសង្គ្រាមសម្រាប់ប្រជាជនភារត។

24 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.53) | Devata: Indra-Parvata

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 54

Sukta 3.54

គាថានេះរបស់ទេពធីតា វិស្វាមិត្រ សំដៅអញ្ជើញព្រះអគ្គីជាអ្នកស្តាប់បដិបត្តិនិយមដរាបណាដែលភ្ញាក់រហ័ស និងជាអំណាចដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដែលប្រមូលផ្តុំនូវកម្លាំង ជំរុញការគោរព និងមហិទ្ធិឫទ្ធិសម្រាប់អ្នកគោរពបូជា។ នៅពេលដែលការសរសើរបើកចេញ ទេពធីតាជាដៃគូ ជាពិសេសព្រះទ្យាវាប្រថីវី និងក្រោយមកព្រះត្វស្ត្រជាមួយព្រះរភុស (និងព្រះបុសាន) ចូលមកបញ្ជាក់ពីលំដាប់នៃការបូជាយញ្ញ: ការរៀបចំត្រឹមត្រូវ ការថ្វាយត្រឹមត្រូវ និងការការពារត្រឹមត្រូវ។ គាថាបញ្ចប់ដោយសំណូមពរដោយផ្ទាល់ទៅកាន់ព្រះអគ្គីឲ្យធ្វើឲ្យនូវវត្ថុថ្វាយបូជាមានរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់ ឆេះជាមួយនឹងកម្លាំងដុត និងយកជ័យជម្នះលើសត្រូវក្នុងសមរភូមិ ខណៈពេលដែលបំភ្លឺអ្នកបូជារាលរាល់ថ្ងៃ។

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Maṇḍala 3) | Devata: Agni (with Dyāvā-Pṛthivī entering immediately in the hymn)

Chandas: Triṣṭubh (probable; hymn 3.54 largely Triṣṭubh)

Sukta 55

Sukta 3.55

គាថា RV 3.55 ពិចារណាអំពីរបៀបដែលព្រះទាំងឡាយជាច្រើនត្រូវបានគាំទ្រដោយអធិបតេយ្យភាពតែមួយដ៏ធំទូលាយ (asuratvam ekam) ដែលក្លាយជាក់ស្តែងនៅពេលព្រះអុសាស្រេចបើកលំដាប់ដែលលាក់កំបាំង។ តាមរយៈខ្សែស្រឡាយនៃរូបភាពនិមិត្តសញ្ញា - ពាក្យក្នុង "ជំហាននៃពន្លឺ", គោទឹកដោះគូរ, ទឹកនិងរុក្ខជាតិ, ភាពសម្បូរសប្បាយរបស់ផែនដី - គាថានេះសរសើរភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាខាងក្នុងនៃឫតដែលផ្តល់ឫទ្ធិដល់ព្រះទាំងឡាយនិងគាំទ្រការបូជានិងជីវិត។

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for Mandala 3; RV 3.55 commonly in his family-book domain) | Devata: Viśve Devāḥ / the One Asura-might behind the gods; Dawn as revelatory condition

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Sukta 56

Sukta 3.56

គាថានេកសរសើរឫតដែលមិនអាចបំបែកបាន គឺព្រះបញ្ញត្តិដំបូងដែលមាំទាំ ដែលព្រះទាំងឡាយប្រើដើម្បីគ្រប់គ្រងចក្រវាឡ ដែលមាំទាំណាស់រហូតដែនទាំងឡាយនិងភ្នំទាំងឡាយក៏មិនត្រូវបានធ្វើឲ្យទន់ទាបឡើយ។ តាមរយៈក្រុមបីដែលកើតឡើងជាញឹកញាប់ (ដែនទាំងបី អំណាចទាំងបី ទឹកទាំងបី) វាបង្ហាញពីរបៀបគ្រប់គ្រងដែលមានលំនឹងនិងច្រើនអន្លើ ដែលជាគំនិតស្តីពីសណ្តាប់ធ្នាប់ក្នុងចក្រវាឡ ដែលចុះមកកាន់ពិធីបុណ្យ។ គោលបំណងនៃសុក្តគឺដើម្បីធ្វើឲ្យពិធីបុណ្យនិងគំនិតរបស់អ្នកធ្វើពិធីបុណ្យសម្រប់តាមច្បាប់ខ្ពស់និងមិនអាចបំបែកបាននោះ ដើម្បីឲ្យព្រះទាំងឡាយអាចមកនិងបង្កើតសុខភាពល្អ។

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for Maṇḍala 3) | Devata: Dharmic/Ṛta-order of the gods (cosmic law) rather than a single personalized deity

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 57

Sukta 3.57

គាថានេះសរសើរអំណាចគូរៃព្រះឥន្ទ្រ-ព្រះអគ្គី ដែលជាអ្នកស្វែងរកនិងជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃ "គោ" នៃការបំផុសគំនិត (មនីសា) ដែលជាប្រភពហូរច្រោះនៃអាហារូបករ ការយល់ដឹង និងជ័យជម្នះ។ វាភ្ជាប់ការបំផុសកំណាព្យទៅនឹងសកម្មភាពយញ្ញជលន៍ ជាពិសេសការទំលាយសោម ដើម្បីឲ្យភាពសម្បូរសប្បាយដែលលាក់បាំងឡើងទៅខាងលើទៅកាន់ទេវតា ហើយត្រឡប់មកវិញជាមាគ៌ា សេចក្តីថ្កុំថ្កើង និង "ចិត្តល្អ" សកល។

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.57) | Devata: Indra-Agni (dual), with the Cow/Manīṣā motif central

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify metrically)

Sukta 58

Sukta 3.58

គាថានេះអញ្ជើញពួកអឝ្វិនទាំងពីរនៅពេលព្រឹក ដោយភ្ជាប់ការមកដល់រហ័សរបស់ពួកគេជាមួយពន្លឺភ្ញាក់រិតរបស់ឧសាស និងការបូជាដ៏សុក្រឹតល្អត្រឹមត្រូវរបស់ទក្សិណា។ តាមរយៈរូបភាពជាក់ស្តែងនៃ "គោនៃពន្លឺ" និង "ឃ្លាំងនៃទឹកឃ្មុំ" វាអញ្ជើញអ្នកព្យាបាលទាំងពីរឲ្យធ្វើដំណើរតាមផ្លូវទេវយាន និងផឹកសោមដ៏ផ្អែមល្ហែមដូចទឹកឃ្មុំនៅក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកបូជា។

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attribution for Maṇḍala 3; specific hymn traditionally in Viśvāmitra cycle) | Devata: Aśvinau (with Uṣas/Dakṣiṇā imagery in support)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.58; verse-length and cadence consistent)

Sukta 59

Sukta 3.59

គាថានេកសរសើរមិត្រដែលជាអាទិត្យដែលនិយាយនិងបង្កើតពាក្យត្រឹមត្រូវ ធ្វើឲ្យសហគមន៍មនុស្យមានចលនាត្រឹមត្រូវនិងសុខដុនរមនា។ វាបង្ហាញមិត្រជាអ្នកទ្រទ្រង់ផ្ទៃមេឃនិងផែនដីយ៉ាងមាំមួន ជាអ្នកឃ្លាំមើលដែលឃើញទាំងអស់នៃសេចក្តីពិតសង្គមនិងអំពើត្រូវ និងលើកទឹកចិត្តឲ្យថ្វាយយញ្ញជាក់ស្តែងតាមរយៈអគ្គីដើម្បីទទួលបានការអនុញ្ញាត ការការពារ និងវឌ្ឍនភាពពីទ្រង់។

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.59) | Devata: Mitra

Chandas: Triṣṭubh (common in this mandala; probable here)

Sukta 60

Sukta 3.60

គាថានេះសរសើរដល់ឫភុទាំងឡាយ (សៅធន្វនៈទាំងឡាយ) ដែលជាជាងសិល្បៈទិព្វ ដែលការងារដ៏ល្អិតល្អន់របស់ពួកទ្រង់ធ្វើឲ្យការបូជាបរិបូណ៌ និងលើកសត្វមនុស្យឲ្យឈានទៅរកភាពឧត្តម។ វាអញ្ជើញពួកទ្រង់មកកន្លែងពិធីតាមរយៈសម្ពន្ធភាពនៃចិត្ត អបអរសាទរព្រះតេជានុភាព និងសិល្បៈដែលមិនអាចវាស់បានរបស់ពួកទ្រង់ជាមួយព្រះឥន្ទ្រនៅជិតសោមដែលបានគរ និងបញ្ចប់ដោយការអញ្ជើញរួមគ្នាឲ្យព្រះឥន្ទ្រជាមួយឫភុទាំងឡាយមកកាន់យញ្ញទានជាមួយនឹងការណែនាំច្រើនយ៉ាងសម្រាប់អ្នកស្វែងរក។

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for much of Maṇḍala 3; specific hymn 3.60 traditionally to the Ṛbhus by Viśvāmitra) | Devata: Ṛbhus (Saudhanvanas), divine artisans of perfection

Chandas: Jagatī (probable for 3.60.1 due to longer cadence)

Sukta 61

Sukta 3.61

គាថាទាំងប្រាំពីរបទនៃទម្រង់ត្រីស្តុបនេះ សរសើរដល់ទេពធីតាអុសា ជាទេពធីតាដ៏ចំណាស់តែក្មេងជារៀងរហូត ដែលយាងមកតាមធម៌ចក្រវាឡ ដែលបង្កើតជីវិត ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសកម្មភាពត្រឹមត្រូវ។ វាពណ៌នាអំពីនាងថាជាអំណាចដ៏ពន្លឺល្អ មានទេពកោសល្យ ដែលលាតសន្ធឹងពីគល់នភាល័យទៅដល់ផែនដី ហើយភ្ជាប់ពន្លឺរបស់នាងទៅនឹងលំដាប់សកលដែលត្រូវបានថែរក្សាដោយមិត្រ-វរុណ ដែលតាមរយៈនោះពន្លឺត្រូវបានចែកចាយ និងលោកទាំងឡាយត្រូវបានធ្វើឲ្យចល័ត។

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.61, an Uṣas hymn in the Viśvāmitra corpus) | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh (likely for RV 3.61)

Sukta 62

Sukta 3.62

RV 3.62 គឺជាគាថាស្តោត្រដែលសរសើរអំណាចនិងអធិបតេយ្យភាពរួមគ្នារបស់ព្រះឥន្ទ្រ-ព្រះវរុណ គឺកម្លាំងនៃជ័យជំនះដែលចូលរួមជាមួយរបបសីលធម៌-ចក្រវាល ដើម្បីការពារសម្ព័ន្ធមិត្ត លើសលប់ការគម្រាមកហិង្សាពីសត្រូវ និងស្តាររន្ធគុណរបស់ពួកទេវតាដែលនាំមកនូវភាពពេញលេញដល់សហគមន៍។ នៅក្នុងសុក្តនេះមានមន្ត្រគាយត្រីដ៏ល្បីល្បាញ (3.62.10) សម្រាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រះសវិត្រ ដែលបង្វែរគាថាទៅរកការបំភ្លឺបញ្ញាផ្នែកខាងក្នុង ដូច្នេះជ័យជំនះខាងក្រៅនិងការណែនាំត្រឹមត្រូវខាងក្នុងត្រូវបានចាក់ស្រេចគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយឫត (សេចក្តីពិត-របបសណ្ដាប់ធ្យាទាយ)។

18 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.62 traditionally Viśvāmitra) | Devata: Indra–Varuṇa (dual)

Chandas: Triṣṭubh (common in 3.62; confirm by scan)

Deities of Mandala 3

  • Agni

    Notable hymns: 3.22, 3.23 and 3.24

    In 24 hymns

  • Indra

    Notable hymn: 3.3

    In 16 hymns

  • Indra-Agni

    Notable hymn: 3.12

    In 6 hymns

  • SavitriSavitṛ (Solar)

    Notable hymn: 3.62 (esp. 3.62.10)

    In 2 hymns

  • Other solar / deva hymnse.g., Sūrya/Ādityas/Viśve Devāḥ

    Notable hymns: 3.59, 3.60 and 3.61

    In 14 hymns

Inside Mandala 3

Principal rishis

  • Viśvāmitra GāthinaEponymous seer of Mandala 3; renowned for Savitṛ-centered illumination (Gāyatrī) and for shaping Agni–Indra liturgical praise in a strongly ritual framework 62 hymns, famous hymns 3.62 (includes 3.62.10 Gāyatrī), 3.23 (Agni Jātavedas installed as priest), 3.12 (Indra–Agni joint praise).

What sets it apart

  • Family book (Maṇḍalas 2–7) attributed to Viśvāmitra and his lineage
  • Contains the famous Gāyatrī Mantra (3.62.10) to Savitṛ
  • Strong ritual focus on Agni as flawless Hotṛ and Jātavedas, emphasizing right sequence (ṛta) and correct installation of the fire
  • Frequent Indra–Agni joint invocations tied to Soma, victory, and nourishment
  • Prominent solar/Savitṛ themes alongside core Agni–Indra hymns
  • Recurrent motif of conquering hostility and establishing varchas (victorious splendour) for the sacrificer

Language and style

  • Relatively archaic, formulaic family-book diction with dense ritual vocabulary (yajña, hotṛ, iṣṭi, soma)
  • Frequent epithets and compound formations for Agni (e.g., Jātavedas) and Indra, with fixed praise formulas
  • Clear hymn-structure geared to invocation–praise–boon, reflecting well-developed liturgical sequencing
  • Regular use of ṛta/ṛju (right order/straightness) language to frame ritual correctness and efficacy

Frequently Asked Questions

Mandala 3 is a “family book” attributed to the seer Viśvāmitra Gāthina and his descendants. Its hymns preserve that lineage’s characteristic liturgical style, especially Agni-centered priestly themes and Savitṛ-oriented illumination.

The best-known is 3.62, which contains the Gāyatrī Mantra (3.62.10) addressed to Savitṛ. It is widely recited as a prayer for inspired intellect and divine illumination.

The mandala repeatedly presents Agni as the flawlessly installed Hotṛ and Jātavedas who establishes the sacrifice, carries Soma, and grants immortality and varchas. Indra (often with Agni) is invoked to arrive swiftly for Soma, grow in power through repeated pressings, and secure victory, strength, and nourishment for the sacrificer.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play