
Sukta 3.8
Viśvāmitra Gāthina (RV 3.8 attribution)
Vanaspati (sacrificial tree/post as divine support)
Triṣṭubh
គាថានេះសរសើរដល់វនស្បតិ គឺជារុក្ខជាតិសក្តិសិទ្ធិ ឬសសរដែលត្រូវបានរៀបចំសម្រាប់យញ្ញ ដោយចាត់ទុកជាគ្រឿងសម្រាប់គាំទ្រដ៏ទឹងទឹករបស់ទេវតា ដែលនាំយកនូវវត្ថុសម្រាប់ថ្វាយដល់ទេវតា និងធ្វើឲ្យពិធីនោះមានស្ថិរភាព។ គាថានេះអោយពរដល់ការអប់ ការលើក និងការធ្វើរូបរាងសសរឈើជាមួយ "ទឹកឃ្មុំសក្តិសិទ្ធិ" ដោយសុំឲ្យមានសម្បត្តិ កូនចៅ និងការកើនឡើងល្អសម្រាប់អ្នកធ្វើពិធីបូជា។
Mantra 1
अञ्जन्ति त्वामध्वरे देवयन्तो वनस्पते मधुना दैव्येन । यदूर्ध्वस्तिष्ठा द्रविणेह धत्ताद्यद्वा क्षयो मातुरस्या उपस्थे ॥
ហៃព្រះអម្បាលើដើមឈើ ពួកអ្នកស្វែងរកព្រះអាទិទេពលាបព្រះអង្គនៅក្នុងពិធីបុណ្យ ដោយទឹកឃ្មុំដ៏សក្តិសិទ្ធិ។ នៅពេលព្រះអង្គឈរត្រង់ សូមតាំងទ្រព្យសម្បត្តិខាងក្នុងនៅទីនេះ។ ឬនៅពេលព្រះអង្គគង់នៅក្នុងក្រពះរបស់មាតានេះ ក៏សូមតាំងនូវទ្រព្យសម្បត្តិដែរ។
Mantra 2
समिद्धस्य श्रयमाणः पुरस्ताद्ब्रह्म वन्वानो अजरं सुवीरम् । आरे अस्मदमतिं बाधमान उच्छ्रयस्व महते सौभगाय ॥
ឈមមុខទៅរកព្រះភ្លើងដែលបានបញ្ឆេះ ឈ្នះដោយពាក្យដ៏មិនចេះចាស់និងមានឫទ្ធិប្រសើរ សូមបណ្តេញចិត្តដែលខុសឆ្គងឲ្យឆ្ងាយពីយើងខ្ញុំ។ សូមកើនឡើងដើម្បីសេចក្តីល្អដ៏ធំ។
Mantra 3
उच्छ्रयस्व वनस्पते वर्ष्मन्पृथिव्या अधि । सुमिती मीयमानो वर्चो धा यज्ञवाहसे ॥
ហៃព្រះអម្បាលើដើមឈើ សូមកើនឡើងនៅលើកំពូលនៃផែនដី។ ដែលបានវាស់នៅក្នុងសម្រង់ដ៏ត្រឹមត្រូវ សូមតាំងនូវពន្លឺសម្រាប់អ្នកទទួលយកពិធីបុណ្យ។
Mantra 4
युवा सुवासाः परिवीत आगात्स उ श्रेयान्भवति जायमानः । तं धीरासः कवय उन्नयन्ति स्वाध्यो मनसा देवयन्तः ॥
នៅក្មេង ស្លៀកពាក់ល្អ ហ៊ុំព័ទ្ធដោយពន្លឺរបស់ខ្លួន ព្រះអង្គមកដល់។ នៅពេលកើតមកព្រះអង្គក្លាយជាអ្នកប្រសើរឡើង។ ពួកអ្នកមានចិត្តស្មោះ ពួកអ្នកនិពន្ធធម៌ លើកព្រះអង្គឡើង ដោយចិត្តដែលស្វែងរកព្រះអាទិទេព។
Mantra 5
जातो जायते सुदिनत्वे अह्नां समर्य आ विदथे वर्धमानः । पुनन्ति धीरा अपसो मनीषा देवया विप्र उदियर्ति वाचम् ॥
កើតហើយកើតទៀតទៅក្នុងភាពជាថ្ងៃដ៏ល្អ កើនឡើងនៅក្នុងចលនារួម នៅក្នុងសភា។ ពួកអ្នកស្មោះធ្វើឲ្យសុក្រឹមកិច្ចការដោយបញ្ញាដែលបានបណ្តុះបណ្តាល។ អ្នកមានប្រាជ្ញាដែលស្វែងរកព្រះអាទិទេពលើកពាក្យឡើង។
Mantra 6
यान्वो नरो देवयन्तो निमिम्युर्वनस्पते स्वधितिर्वा ततक्ष । ते देवासः स्वरवस्तस्थिवांसः प्रजावदस्मे दिधिषन्तु रत्नम् ॥
ហៃព្រះអម្បាលើដើមឈើ អ្វីដែលពួកមនុស្សស្វែងរកព្រះអាទិទេពរបស់អ្នកបានវាស់ ឬអ្វីដែលព្រះខាទណ្ឌដ៏ភ្លឺបានធ្វើឡើង សូមឲ្យពួកព្រះអាទិទេពទាំងនោះ ដែលឈរនៅក្នុងពន្លឺរបស់ខ្លួន តាំងទុកនៅក្នុងយើងខ្ញុំនូវទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានពូជកូនចៅ។
Mantra 7
ये वृक्णासो अधि क्षमि निमितासो यतस्रुचः । ते नो व्यन्तु वार्यं देवत्रा क्षेत्रसाधसः ॥
អ្វីដែលបានកាត់និងតាំងនៅលើផែនដី ដែលមានក្បាលទឹកដោយការគ្រប់គ្រងត្រឹមត្រូវ សូមឲ្យទាំងនោះឈ្នះឲ្យយើងខ្ញុំនូវភាពពេញលេញដ៏ប្រសើរ នៅក្នុងផ្លូវទៅរកព្រះអាទិទេព ពួកអ្នកដែលសម្រេចនូវដី។
Mantra 8
आदित्या रुद्रा वसवः सुनीथा द्यावाक्षामा पृथिवी अन्तरिक्षम् । सजोषसो यज्ञमवन्तु देवा ऊर्ध्वं कृण्वन्त्वध्वरस्य केतुम् ॥
សូមឲ្យពួកអាទិត្យ ពួករុទ្រ ពួកវសុ ដែលជាអ្នកនាំផ្លូវល្អ រួមជាមួយស្ថានសួគ៌និងផែនដី ផែនដី និងលំហរអាកាស ដោយការព្រមព្រៀងគ្នា ការពារពិធីបុណ្យ។ សូមឲ្យទាំងនោះធ្វើឲ្យទង់ជ័យនៃពិធីបុណ្យកើនឡើងទៅលើ។
Mantra 9
हंसा इव श्रेणिशो यतानाः शुक्रा वसानाः स्वरवो न आगुः । उन्नीयमानाः कविभिः पुरस्ताद्देवा देवानामपि यन्ति पाथः ॥
ដូចហង្សានៅក្នុងការហោះហើរដែលបានតម្រៀប ពួកគេមកដោយសំលៀកបំពាក់ពន្លឺ រអាងនូវសូរស័ព្ទ។ ដែលបានលើកឡើងដោយពួកអ្នកមានប្រាជ្ញាពីខាងមុខ ពួកព្រះអាទិទេពដើរលើផ្លូវដែលទៅដល់ពួកព្រះអាទិទេព។
Mantra 10
शृङ्गाणीवेच्छृङ्गिणां सं ददृश्रे चषालवन्तः स्वरवः पृथिव्याम् । वाघद्भिर्वा विहवे श्रोषमाणा अस्माँ अवन्तु पृतनाज्येषु ॥
ដូចជាចង្កូមរបស់សត្វដែលមានចង្កូម ពួកគេត្រូវបានឃើញរួមគ្នា ដោយមានចាសាឡៈ ឫទ្ធិដែលបន្លឺសូត្រនៅលើផែនដី។ ទោះបីជាជាមួយអ្នកច្រៀង ឬនៅក្នុងការអំពាវនាវអញ្ជើញ ដោយស្តាប់គ្រប់គ្រង សូមឲ្យពួកគេការពារយើងនៅក្នុងសមរភូមិដើម្បីឈ្នះ។
Mantra 11
वनस्पते शतवल्शो वि रोह सहस्रवल्शा वि वयं रुहेम । यं त्वामयं स्वधितिस्तेजमानः प्रणिनाय महते सौभगाय ॥
ហៃអ្នកជាធំលើដើមឈើ សូមឲ្យលូតលាស់ដោយមានខ្លឹមរយៈពាន់ ដោយមានខ្លឹមរយៈពាន់ សូមឲ្យយើងលូតលាស់ទៅមុខ។ អ្នកដែលពូថៅភ្លឺថ្លានេះបាននាំមកខាងមុខ សូមនាំយើងទៅកាន់សំណាងល្អដ៏ធំធេង: ភាពសម្រេចនៃអត្ថិភាពដ៏ពេញលេញ។
The hymn opens with the consecration: Vanaspati is anointed with divine sweetness and asked to establish wealth when set upright or when resting ‘in the mother’s lap’ (earth).
Attention moves to the human craft of sacrifice—measuring and shaping the wood—linking skilled action with divine presence, and asking the radiant gods to grant a treasure rich in progeny.
A peak blessing of generative abundance: the rite’s support becomes a source of prajā (life-increase) and ratna (treasure), fusing ritual exactness with cosmic fecundity.
It closes with an expansive benediction—‘grow with a hundred shoots, with a thousand shoots may we grow’—turning the image of the sprouting tree into a final promise of great good fortune.
madhunā daivyena
prajāvad asme didhiṣantu ratnam
śatavalśo vi roha sahasravalśā
Vanaspati is the consecrated sacred wood—often the sacrificial post/tree element—honored as a divine support that upholds the yajña and helps bring blessings back to the worshippers.
The anointing marks consecration: sweetness and purity are symbolically placed into the ritual support so it becomes fit to carry offerings and to attract prosperity and well-being.
It repeatedly asks for draviṇa (wealth), ratna (treasure), prajā (progeny), and expansive growth—pictured as the tree sprouting with hundreds and thousands of shoots.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.