Adhyaya 155

Verse 1

अड-#-#क+ एकोनपज्चाशर्दाधिकशततमो< ध्याय: श्रीविष्णुसहसत्रनामस्तोत्रम्‌ (यस्य स्मरणमात्रेण जन्मसंसारबन्धनात्‌ । विमुच्यते नमस्तस्मै विष्णवे प्रभविष्णवे ।।

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຟັງຄໍາສອນເລື່ອງທັມມະຢ່າງຄົບຖ້ວນ ພ້ອມທັງຫຼັກອັນບໍລິສຸດທີ່ຊໍາລະບາບໄດ້ທຸກປະການແລ້ວ, ພຣະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ ບຸດແຫ່ງທັມມະ ໄດ້ກ່າວຖາມ ພີສະມະ ບຸດແຫ່ງສານຕະນຸ ອີກຄັ້ງໜຶ່ງ.

Verse 2

युधिछिर उवाच किमेकं दैवतं लोके कि वाप्येक॑ परायणम्‌ | स्तुवन्त: क॑ कमर्चन्तः प्राप्तुयु्मानवा: शुभम्‌

ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ທ່ານປູ່ເຈົ້າ, ໃນໂລກນີ້ ພຣະເທວະອົງດຽວນັ້ນແມ່ນໃຜ, ແລະ ທີ່ພຶ່ງອັນສູງສຸດອັນດຽວໃນໂລກນີ້ແມ່ນຫຍັງ? ດ້ວຍການສັນລະເສີນໃຜ ແລະ ດ້ວຍການບູຊາໃຜ—ທັງພິທີພາຍນອກ ແລະ ຄວາມນົບນ້ອມພາຍໃນຫຼາຍປະການ—ມະນຸດຈຶ່ງຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກສະຫວັດດີ?»

Verse 3

को धर्म: सर्वधर्माणां भवत: परमो मतः । कि जपन्‌ मुच्यते जन्तुर्जन्मसंसारबन्धनात्‌,आप समस्त धर्मोमें किस धर्मको परम श्रेष्ठ मानते हैं? तथा किसका जप करनेसे जीव जन्म-मरणरूप संसार-बन्धनसे मुक्त हो जाता है?

ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໃນທັມມະທັງປວງ, ທ່ານເຫັນວ່າທັມມະໃດເປັນທັມມະສູງສຸດ? ແລະ ດ້ວຍການພຶມພໍາ (japa) ອັນໃດ ສັດມີຊີວິດຈຶ່ງຈະພົ້ນຈາກພັນທະແຫ່ງການເກີດ ແລະ ວົງຈອນແຫ່ງສັງສານ?»

Verse 4

भीष्म उवाच जगत्प्रभुं देवदेवमनन्तं पुरुषोत्तमम्‌ । स्तुवन्‌ नामसहस्रेण पुरुष: सततोत्थित:

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດທີ່ຕື່ນຮູ້ຢູ່ເສມອ ແລະໝັ້ນຄົງ ສັນລະເສີນພຣະເຈົ້າແຫ່ງສາກົນ—ເທວະເທວາ, ອະນັນຕະ, ບຸຣຸສົດຕະມະ—ໂດຍສວດນາມພັນປະການ ຜູ້ນັ້ນຈະຂ້າມພົ້ນທຸກຂ໌ທັງປວງ.

Verse 5

तमेव चार्चयन्‌ नित्यं भकक्‍त्या पुरुषमव्ययम्‌ | ध्यायन्‌ स्तुवन्‌ नमस्यंश्व॒ यजमानस्तमेव च

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ການບູຊາພຣະບຸຣຸສະຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍນັ້ນຢ່າງສະເໝີດ້ວຍພັກດີ—ດ້ວຍການພິຈາລະນາຮຳລຶກ, ການສັນລະເສີນ, ແລະການກ້ມນົບ—ຜູ້ບູຊາຜູ້ຖວາຍຕົນໃນການຮັບໃຊ້ອັນເຄົາລົບຈະພົ້ນຈາກທຸກຂ໌ທັງປວງ.

Verse 6

अनादिनिधन विष्णुं सर्वलोकमहेश्वरम्‌ । लोकाध्यक्षं स्तुवन्‌ नित्यं सर्वदुःखातिगो भवेत्‌

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດສັນລະເສີນພຣະວິສນຸຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ—ຜູ້ບໍ່ມີຕົ້ນບໍ່ມີປາຍ, ພຣະເຈົ້າສູງສຸດແຫ່ງທຸກໂລກ, ແລະຜູ້ຄຸ້ມຄອງໂລກ—ຜູ້ນັ້ນຈະຂ້າມພົ້ນທຸກຂ໌ທັງປວງ.

Verse 7

ब्रह्माण्यं सर्वधर्मज्ञें लोकानां कीर्तिवर्धनम्‌ । लोकनाथं महदभूतं सर्वभूतभवोद्धवम्‌

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ດ້ວຍການສັນລະເສີນພຣະຜູ້ສູງສຸດ—ຜູ້ເກື້ອກູນແກ່ພຣາຫມັນ, ຜູ້ຮູ້ທຸກທຳມະ, ຜູ້ເພີ່ມພູນກຽດສັກຂອງສັດທັງປວງ, ພຣະນາຖແຫ່ງທຸກໂລກ, ແຫຼ່ງກຳເນີດອັນໃຫຍ່ທີ່ສັດທັງປວງເກີດອອກ, ແລະເປັນເຫດປັດໃຈແຫ່ງການດຳລົງຢູ່ຂອງໂລກ—ມະນຸດຈະພົ້ນຈາກທຸກຂ໌ທັງປວງ.

Verse 8

एष मे सर्वधर्माणां धर्मोडधिकतमो मत: । यद्धवत्या पुण्डरीकाक्षं स्तवैरचेंन्नर: सदा

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ໃນທຳມະທັງປວງ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າ ທຳມະນີ້ສູງສຸດ: ໃຫ້ມະນຸດບູຊາພຣະວາສຸເທວະ ຜູ້ມີນັຍນາດັ່ງດອກບົວ ຢູ່ເສມອດ້ວຍພັກດີ ໂດຍບົດສັນລະເສີນແລະການຂັບຮ້ອງຄຸນຄ່າຂອງພຣະອົງ.

Verse 9

परम यो महत्तेज: परम॑ यो महत्तप: । परम॑ं यो महदब्रह्म परमं यः परायणम्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງນັ້ນເປັນສູງສຸດ—ສູງສຸດໃນເຕຊະ (ລັງສີອຳນາດ), ສູງສຸດໃນຕະປະ (ການບຳເນັດຕົນ); ພຣະອົງເປັນພຣະພຣະຫມັນອັນໃຫຍ່ຍິ່ງທີ່ສຸດ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງພາສຸດທ້າຍ ກັບເປົ້າໝາຍສຸດທ້າຍ.

Verse 10

पवित्राणां पवित्र यो मड़लानां च मज्जलम्‌ | दैवतं देवतानां च भूतानां योडव्यय: पिता

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ບໍລິສຸດຍິ່ງກວ່າຄວາມບໍລິສຸດທັງປວງ, ເປັນມົງຄຸນຍິ່ງກວ່າມົງຄຸນທັງປວງ; ເປັນເທວະແຫ່ງເທວະທັງຫຼາຍ ແລະເປັນພໍ່ອັນບໍ່ເສື່ອມສູນຂອງສັດທັງປວງ.

Verse 11

यतः: सर्वाणि भूतानि भवन्त्यादियुगागमे । यस्मिंश्व॒ प्रलयं यान्ति पुनरेव युगक्षये

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຈາກພຣະອົງນັ້ນ ສັດທັງປວງເກີດຂຶ້ນໃນຍາມເຊົ້າແຫ່ງຍຸກດັ່ງເດີມ; ແລະໃນຍາມສິ້ນຍຸກ ພວກເຂົາກໍລະລາຍກັບເຂົ້າໄປໃນພຣະອົງອີກ. ພຣະອົງນັ້ນແມ່ນບໍ່ກຳເນີດແລະທີ່ພັກພິງຂອງໂລກ.

Verse 12

तस्य लोकप्रधानस्य जगन्नाथस्य भूपते । विष्णोर्नामसहस्नं मे शूणु पापभयापहम्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະມະຫາກະສັດ, ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າພະເຈົ້າເຖິງນາມພັນຂອງພຣະວິສະນຸ—ຜູ້ເປັນປະທານແຫ່ງໂລກທັງປວງ ແລະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ—ການສະດຸດນາມນັ້ນຂັບໄລ່ຄວາມຢ້ານກົວທີ່ເກີດຈາກບາບ.

Verse 13

पृथ्वीपते! जो परम महान्‌ तेज:स्वरूप है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະອົງຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນ! ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າພະເຈົ້າເຖິງນາມພັນຂອງພຣະວິສະນຸ—ຜູ້ເປັນປະທານແຫ່ງໂລກທັງປວງ ແລະເຈົ້າແຫ່ງສັງສານ. ພຣະອົງເປັນເຕຊະອັນຍິ່ງສຸດ, ເປັນຕະປະອັນຍິ່ງສຸດ, ເປັນພຣະພຣະຫມັນອັນຍິ່ງສຸດ; ເປັນທີ່ພຶ່ງພາສູງສຸດຂອງທຸກຜູ້. ເປັນຜູ້ບໍລິສຸດຍິ່ງກວ່າບັນດາສິ່ງທີ່ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ເຊັ່ນ ຕີຣຖະ (ທ່ານ້ຳສັກສິດ) ແລະອື່ນໆ; ເປັນມົງຄຸນຍິ່ງກວ່າມົງຄຸນທັງປວງ; ເປັນເທວະແຫ່ງເທວະ; ແລະເປັນພໍ່ອັນບໍ່ເສື່ອມສູນຂອງສັດທັງປວງ. ໃນຕົ້ນກັລປະ ສັດທັງປວງເກີດຈາກພຣະອົງ; ແລະເມື່ອຍຸກສິ້ນສຸດ ພວກເຂົາກໍລະລາຍກັບເຂົ້າໄປໃນພຣະອົງໃນມະຫາປຣະລະຍະ. ນາມເຫຼົ່ານີ້ຂັບໄລ່ບາບ ແລະຄວາມຢ້ານກົວຈາກສັງສານ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດນາມທີ່ໂດ່ງດັງເຫຼົ່ານັ້ນ—ນາມອັນເກີດຈາກຄຸນລັກສະນະ (ນາມຮອງ) ຂອງພຣະອົງຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງ—ທີ່ບັນດາຣິສີຜູ້ເຫັນມັນຕຣະໄດ້ຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນທົ່ວໄປ—ເພື່ອຄວາມສຳເລັດແຫ່ງເປົ້າໝາຍຂອງມະນຸດ ແລະຄວາມຜາສຸກ.”

Verse 14

३० विश्व विष्णुर्वघट्कारों भूतभव्यभवत्प्रभु: । भूतकृद्‌ भूतभूद्‌ भावों भूतात्मा भूतभावन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຈັກກະວານເອງ; ພຣະອົງແມ່ນ ວິດສະນຸ (Viṣṇu) ຜູ້ແຜ່ຊາຍທົ່ວທຸກສິ່ງ. ພຣະອົງແມ່ນສຽງ «ວະສັດ»—ການກະທຳໃນພິທີຍັດຍະທີ່ເຮັດໃຫ້ການຖວາຍບູຊາສຳເລັດ. ພຣະອົງເປັນຈອມເຈົ້າເຫນືອອະດີດ ອະນາຄົດ ແລະປັດຈຸບັນ. ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງການສ້າງ ພຣະອົງໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍເກີດຂຶ້ນ; ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງການຄ້ຳຈຸນ ພຣະອົງຫຼ້ຽງດູແລະອຸ້ມຊູ. ແມ່ນນິລັນດອນໃນສານະແທ້ ແຕ່ເປັນຄວາມຈິງທີ່ປາກົດຢູ່ເສມອ; ພຣະອົງແມ່ນອາດຕະມາໃນສັດທຸກຕົວ ແລະເປັນຜູ້ໃຫ້ສັດເກີດແລະເຕີບໃຫຍ່.

Verse 15

पूतात्मा परमात्मा च मुक्तानां परमा गति: । अव्यय: पुरुष: साक्षी क्षेत्रज्ञो5क्षर एव च

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນອາດຕະມາອັນບໍລິສຸດ ແລະເປັນປະຣະມາດຕະມາ; ສຳລັບຜູ້ຫຼຸດພົ້ນ ພຣະອົງແມ່ນເປົ້າໝາຍສູງສຸດ. ພຣະອົງບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ—ເປັນປຸຣຸສະ (Puruṣa) ຜູ້ສະຖິດໃນກາຍ—ເປັນພະຍານຜູ້ເຫັນທຸກສິ່ງ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຮູ້ «ເຂດ» (ກາຍແລະທຳມະຊາດ) ແລະແມ່ນອັກສະຣະ (Akṣara) ຜູ້ບໍ່ຫຼຸດຖອຍ.

Verse 16

योगो योगविदां नेता प्रधानपुरुषेश्वर: । नारसिंहवपु: श्रीमान्‌ केशव: पुरुषोत्तम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນໂຢກະ (Yoga) ເອງ—ເປັນຜູ້ນຳຂອງຜູ້ຮູ້ໂຢກະຢ່າງແທ້. ພຣະອົງແມ່ນຈອມເຈົ້າເຫນືອ ປຣະກຣິຕິ (Prakṛti) ແລະ ປຸຣຸສະ (Puruṣa). ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງຜູ້ຮັບຮູບນະຣະສິງຫະ (Narasiṁha). ພຣະອົງແມ່ນ Śrīmān ຜູ້ທີ່ຖືກສີຣີ (Śrī) ໄວ້ເທິງອົງອົກເສມອ; ແມ່ນ Keśava; ແລະແມ່ນ Puruṣottama—ຜູ້ສູງສຸດເຫນືອທັງສິ່ງທີ່ເສື່ອມໄດ້ ແລະສິ່ງທີ່ບໍ່ເສື່ອມ.

Verse 17

सर्व: शर्व: शिव: स्थाणुर्भूतादिर्निधिरव्यय: । सम्भवो भावनो भर्ता प्रभव: प्रभुरीक्षर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນທຸກສິ່ງ—ປາກົດຢູ່ໃນຮູບທຸກຮູບ. ພຣະອົງແມ່ນ Śarva ຜູ້ດຶງສັດທັງຫຼາຍກັບຄືນໃນຍາມພິນາດ. ພຣະອົງແມ່ນ Śiva ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ແລະເຫນືອສາມກຸນ. ພຣະອົງແມ່ນ Sthāṇu ຜູ້ບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະໝັ້ນຄົງ. ພຣະອົງແມ່ນເຫດປັດໃຈດັ້ງເດີມຂອງສັດທັງຫຼາຍ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງອັນບໍ່ເສື່ອມ ທີ່ສັດທັງປວງລະລາຍເຂົ້າໄປໃນທ້າຍການ. ພຣະອົງປາກົດຕາມພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງ; ກໍ່ໃຫ້ເກີດຜົນແຫ່ງກຳຂອງຜູ້ບໍລິໂພກ; ຄ້ຳຈຸນທຸກສິ່ງ; ມີກຳເນີດອັນສູງສຸດ; ເປັນຈອມເຈົ້າເຫນືອທຸກຜູ້; ແລະເປັນ Īśvara—ອຳນາດອະທິປະໄຕທີ່ບໍ່ຖືກຈຳກັດດ້ວຍເງື່ອນໄຂໃດໆ.

Verse 18

स्वयम्भू: शम्भुरादित्य: पुष्कराक्षो महास्वन: । अनादिनिधनो धाता विधाता धातुरुत्तम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນສະວະຍັມພູ (Svayambhū) ຜູ້ເກີດຂຶ້ນດ້ວຍຕົນເອງ; ແມ່ນ Śambhu ຜູ້ໃຫ້ຄວາມສຸກສະບາຍແກ່ຜູ້ພັກດີ; ແມ່ນ Āditya ພະລັງແຫ່ງຕາເວັນອັນສະຫວ່າງ; ແມ່ນ Puṣkarākṣa ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວ; ແມ່ນ Mahāsvana ຜູ້ມີສຽງອັນຍິ່ງໃຫຍ່—ເປັນເວດະ (Veda) ເອງ. ພຣະອົງບໍ່ມີຕົ້ນບໍ່ມີປາຍ; ແມ່ນ Dhātā ຜູ້ຄ້ຳຈຸນໂລກ; ແມ່ນ Vidhātā ຜູ້ຈັດວາງກຳ ແລະຜົນຂອງມັນ; ແລະແມ່ນ Dhātur-uttama ຖານຮອງສູງສຸດຜູ້ຄ້ຳຈຸນເຄືອຂ່າຍເຫດແລະຜົນທັງປວງ.

Verse 19

अप्रमेयो हृषीकेश: पद्मनाभो5मरप्र भु: । विश्वकर्मा मनुस्त्वष्टा स्थविष्ठ: स्थविरो ध्रुव:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ບໍ່ອາດວັດຄ່າໄດ້—ຮຣິສີເກສະ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງອິນທຣີ; ປັດມະນາພະ ຜູ້ທີ່ທີ່ນາບີມີດອກບົວອັນເປັນເຫດແຫ່ງສະກົນ; ຈອມເຈົ້າແຫ່ງອະມະຣະ. ພຣະອົງແມ່ນວິສະວະກັມມະ ສະຖາປະນິກແຫ່ງຈັກກະວານ; ແມ່ນມະນຸ ບັນພະບຸລຸດແລະຜູ້ວາງທຳນຽມ; ແມ່ນຕະວາສຕຣິ ພະລັງທີ່ປັ້ນແຕ່ງ ແລະໃນຍາມລະລາຍກໍເຮັດໃຫ້ສັດທັງປວງໝົດແຮງ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ໃຫຍ່ຫນັກທີ່ສຸດ, ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ, ແລະມັ່ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ.

Verse 20

अग्राहा: शाश्वत: कृष्णो लोहिताक्ष: प्रतर्दन: । प्रभूतस्त्रिककुब्धाम पवित्र मड़लं परम्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເກີນກວ່າຈິດຈະຈັບຕ້ອງໄດ້, ດຳລົງຢູ່ຊົ່ວນິລັນດອນ; ກຣິສນະ—ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຄວາມປິຕິອັນດຶງດູດທຸກສິ່ງ; ມີດວງຕາແດງ; ຜູ້ທຳລາຍຜູ້ນຳສັດທັງປວງເຂົ້າສູ່ການລະລາຍໃນຍາມສິ້ນການ; ອຸດົມດ້ວຍປັນຍາແລະອຳນາດອັນເປັນເຈົ້າ; ເປັນທີ່ພັກພິງແລະຖານຮອງຮັບຂອງທິດສາມ (ເທິງ, ລຸ່ມ, ແລະກາງ); ຜູ້ຊຳລະທຸກສິ່ງໃຫ້ບໍລິສຸດ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ເປັນວົງມົນແຫ່ງມົງຄຸນອັນສູງສຸດ.

Verse 21

ईशान: प्राणद: प्राणो ज्येष्ठ: श्रेष्ठ: प्रजापति: । हिरण्यगर्भो भूगर्भो माधवों मधुसूदन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ອີສານະ ຈອມເຈົ້າຜູ້ປົກຄອງສັດທັງປວງ; ຜູ້ປະທານລົມຫາຍໃຈ ແລະເປັນລົມຫາຍໃຈນັ້ນເອງ. ເພາະເປັນເຫດປັດໃຈດັ້ງເດີມ ພຣະອົງຈຶ່ງເປັນຜູ້ໃຫຍ່ສຸດ; ເພາະເປັນຄຸນຄ່າສູງສຸດ ພຣະອົງຈຶ່ງເປັນຜູ້ດີທີ່ສຸດ. ພຣະອົງແມ່ນ ປຣະຊາປະຕິ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງສັດໂລກ. ພຣະອົງແມ່ນ ຮິຣັນຍະຄັຣພະ ຜູ້ແຜ່ຊຶມຢູ່ໃນໄຂ່ຄຳແຫ່ງຈັກກະວານ ເປັນຕົ້ນທາງແຫ່ງການສ້າງ; ແລະ ພູຄັຣພະ ຜູ້ອຸ້ມພື້ນດິນໄວ້ໃນຄັນຂອງພຣະອົງ. ພຣະອົງແມ່ນ ມາທະວະ ຄູ່ຄອງຂອງລັກສະມີ; ແລະ ມະທຸສູທະນະ ຜູ້ປະຫານອະສຸຣະນາມ ມະທຸ.

Verse 22

ईश्वरो विक्रमी धन्वी मेधावी विक्रम: क्रम: । अनुत्तमो दुराधर्ष: कृतज्ञ: कृतिरात्मवान्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຈອມເຈົ້າ—ມີພະລັງອຳນາດແລະອະທິປະໄຕ; ກ້າຫານກະຫານ; ຜູ້ຖືຄັນທະນູ; ມີປັນຍາລ້ຳເລີດ; ເປັນຮູບແທນແຫ່ງວິລະກຳ ແລະກ້າວຍ່າງອັນມີເປົ້າໝາຍ. ພຣະອົງບໍ່ມີໃຜເທົ່າ, ບໍ່ອາດຖືກທ້າທາຍ; ຮູ້ຄຸນ ແລະຊື່ນຊົມແມ່ນແຕ່ເຄື່ອງບູຊານ້ອຍນິດ; ເປັນຖານຮອງຮັບແຫ່ງຄວາມພາກພຽນທີ່ເກີດຜົນຂອງມະນຸດ; ແລະເປັນຜູ້ຄອງຕົນ—ດຳລົງຢູ່ໃນພຣະສະຫງ່າລາສີຂອງພຣະອົງເອງ.

Verse 23

सुरेश: शरणं शर्म विश्वरेता: प्रजाभव: । अह: संवत्सरो व्याल: प्रत्यय: सर्वदर्शन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຈອມເຈົ້າແຫ່ງເທວະ; ເປັນທີ່ພຶ່ງອັນສູງສຸດຂອງຜູ້ທຸກຍາກລຳບາກ; ເປັນຄວາມປິຕິເອງ; ເປັນເມັດພັນແລະເຫດປັດໃຈຂອງສະກົນ; ເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດທີ່ສັດທັງປວງເກີດອອກມາ. ພຣະອົງແມ່ນແສງແຫ່ງວັນ; ເປັນປີທີ່ວັດແທກເວລາ; ເປັນງູຈັກກະວານ (ເສສະ) ຜູ້ຮອງຮັບໂລກ; ເປັນຄວາມຈິງທີ່ຮູ້ໄດ້ດ້ວຍປັນຍາອັນບໍລິສຸດ; ແລະເປັນພະຍານຜູ້ເຫັນທຸກສິ່ງ. ດັ່ງນີ້ ຄຳສອນນີ້ຊີ້ນຳໃຫ້ຜູ້ຟັງເອົາພຣະເຈົ້າເປັນທີ່ພຶ່ງ—ເປັນຖານແຫ່ງລະບຽບ, ເວລາ, ແລະການພິຈາລະນາທາງທຳ.

Verse 24

अज: सर्वेश्वरः सिद्ध: सिद्धि: सर्वादिरच्युत: । वृषाकपिरमेयात्मा सर्वयोगविनि:सृत:

Bhīṣma said: He is unborn; the Lord over all lords; ever-perfect. He is the very attainment that all seek, the first cause of all beings, and the Unfailing—never fallen from His own nature in any time. He is Vṛṣākapi, the embodiment of dharma and the boar-form; His essence is immeasurable, and He is to be realized through all the disciplines and yogic means taught in the śāstras.

Verse 25

वसुर्वसुमना: सत्य: समात्मासम्मित: सम: । अमोघ: पुण्डरीकाक्षो वृषकर्मा वृषाकृति:

Bhīṣma said: He is Vasu, the indwelling support and abode of all beings; Vasu-manā, whose mind is generous and rich in excellence; Satya, truth itself. He is Samātmā, present as the one Self in all creatures; Asammita, immeasurable by any standard; Sama, ever even and free from disturbance. He is Amogha, never failing—when devotees worship, praise, or remember him, their effort does not go in vain, for he grants its true fruit. He is Puṇḍarīkākṣa, lotus-eyed; Vṛṣakarmā, whose actions are dharmic; and Vṛṣākṛti, who assumes form to establish and uphold Dharma.

Verse 26

रुद्रो बहुशिरा बश्रुविश्वयोनि: शुचिश्रवा: । अमृतः शाश्वतस्थाणुर्वसरोहो महातपा:

Bhīṣma said: “He is Rudra—the remover of suffering; the many-headed one; the sustainer of the worlds; the source from which the universe arises; of pure and stainless fame; deathless; eternally the same and unmoving; the supreme ascent (the highest refuge to be attained); and possessed of great spiritual power.” In this litany, Bhīṣma frames the divine as both cosmic origin and moral refuge: the one whose steadfastness and purity ground dharma and whose power dispels distress.

Verse 27

सर्वगः सर्वविद्धानुर्विष्वक्सेनो जनार्दन: । वेदो वेदविदव्यज्जी वेदाड़ो वेदवित्‌ कवि:

Bhīṣma said: He is all-pervading and all-knowing; the wielder of the bow; Viṣvaksena, who routs hostile forces; and Janārdana, to whom devotees appeal for both worldly welfare and the highest good. He is the very Veda, the knower of the Veda; complete and unblemished in fullness; possessed of the Vedas as his limbs; the examiner of the Vedas; and the seer-poet who knows all. In this hymn-like praise, Bhīṣma frames devotion to Nārāyaṇa as the ethical center: the supreme Lord is both the source of sacred knowledge and the refuge who grants right order, prosperity, and liberation.

Verse 28

लोकाध्यक्ष: सुराध्यक्षो धर्माध्यक्ष: कृताकृत: । चतुरात्मा चतुर्व्यूहश्चतुर्दष्ट श्चतुर्भुज:

Bhishma said: He is the sovereign overseer of all worlds, the ruler of the gods, and the supreme judge of dharma—dispensing fitting results for what is done and what is left undone. He is fourfold in essence, manifests in four strategic formations, appears as the four-fanged protector, and is the four-armed Lord who abides in Vaikuṇṭha. In this way Bhishma frames the deity as the moral governor of the cosmos, whose power and forms uphold order and ensure ethical accountability.

Verse 29

भ्राजिष्णुभोंजनं भोक्ता सहिष्णुर्जगदादिज: । अनघो विजयो जेता विश्वयोनि: पुनर्वसु:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງໃນສານະ; ເປັນອະມຣິດດັ່ງອາຫານຫຼ້ຽງຊີວິດ ທີ່ນັກປັນຍາຄວນໄດ້ຊົມຊື່ນ; ແລະກໍເປັນ “ຜູ້ຊົມຊື່ນ” ຜູ້ຮັບຮູ້ຜ່ານຮ່າງບຸກຄົນ. ອົດທົນ ແລະ ອະດທົນ, ພຣະອົງເປັນຕົ້ນກໍາເນີດດັ່ງເດີມຂອງໂລກ, ປາກົດດ້ວຍພຣະອົງເອງໃນຍາມສ້າງ. ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະ ບໍ່ມີບາບ, ພຣະອົງເປັນຜູ້ຊະນະອັນສູງສຸດ—ເລີດລ້ໍາໃນປັນຍາ, ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ, ແລະ ອໍານາດອັນສົມບູນ. ໂດຍສະພາບພຣະອົງເອງ ພຣະອົງເປັນຜູ້ພິຊິດສັດທັງປວງ; ເປັນຄັນທະພາບ ແລະ ເຫດປັດໃຈຂອງສາກົນ; ແລະເປັນ “ພຸນະຣະວະສຸ” ຜູ້ຢູ່ອາໄສຊ້ໍາໆໃນການອະວະຕານມີຮ່າງກາຍ.

Verse 30

उपेन्द्रो वामन: प्रांशुरमोघ: शुचिरूर्जित: । अतीन्द्र: संग्रह: सर्गो धृतात्मा नियमो यम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ອຸເປນດຣະ (ນ້ອງຊາຍຂອງອິນດຣະ), ແມ່ນ ວາມະນະ (ຜູ້ອະວະຕານເປັນວາມະນະ), ຜູ້ສູງສົ່ງທີ່ກ້າວຂ້າມໂລກທັງສາມ; ຜູ້ກະທໍາບໍ່ເຄີຍເສຍເປົ່າ; ຜູ້ບໍລິສຸດທີ່ຊໍາລະຜູ້ລະລຶກ, ສັນລະເສີນ, ແລະ ບູຊາ; ຜູ້ມີພະລັງອັນແກ່ກ້າ; ຜູ້ເຫນືອກວ່າອິນດຣະດ້ວຍປັນຍາແລະອໍານາດໂດຍກໍາເນີດ; ຜູ້ຮວບຮວມທຸກສິ່ງໃນຍາມປະລະຍະ; ເປັນເຫດແຫ່ງການສ້າງ; ຜູ້ຄອງຕົນ ຜູ້ຮັບຮູບດ້ວຍພຣະປະສົງແມ່ນແມ່ນບໍ່ເກີດ; ເປັນຫຼັກແຫ່ງການຂັດເກົ່າທີ່ຈໍາກັດສັດທັງປວງໃຫ້ຢູ່ໃນຂອບເຂດອັນຄວນ; ແລະແມ່ນ ຍະມະ—ຜູ້ຄຸ້ມຄອງພາຍໃນ ຜູ້ຄວບຄຸມຈາກໃນດວງໃຈ.

Verse 31

२६३ वेद्य:-कल्याणकी इच्छावालोंके द्वारा जानने योग्य

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ທີ່ຄວນຮູ້ໂດຍຜູ້ປາຖະໜາຄວາມດີງາມແທ້; ເປັນຜູ້ຮູ້ວິຊາທຸກສາຂາ; ສະຖິດໃນໂຢກະຢູ່ເສມອ; ເປັນຜູ້ປະຫານນັກຮົບອະສຸຣະເພື່ອປົກປ້ອງທັມມະ; ເປັນ ມາທະວະ—ເຈົ້າແຫ່ງວິຊາ; ເປັນ “ມະທຸ” ຜູ້ເຮັດໃຫ້ທຸກຜູ້ຊື່ນບານດັ່ງອະມຣິດ; ຢູ່ເຫນືອອິນທຣີຍະທັງປວງ; ເປັນ ມະຫາມາຍາ—ຜູ້ມີມາຍາອັນໃຫຍ່ ທີ່ຍັງຊະນະໄດ້ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຈອມກົນ; ມີຄວາມມຸ່ງມັ່ນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ພ້ອມສໍາລັບການເກີດ, ການດໍາລົງ, ແລະ ການດັບສູນຂອງໂລກ; ແລະມີພະລັງອັນໃຫຍ່ຫຼວງ.

Verse 32

महाबुद्धिर्महावीरयों महाशक्तिर्महाद्युति: । अनिर्देश्यवपु: श्रीमानमेयात्मा महाद्विधृक्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງມີປັນຍາອັນໃຫຍ່, ວິລະພາບອັນໃຫຍ່, ພະລັງອັນໃຫຍ່, ແລະ ລັດສະຫມີອັນເຈີດຈ້າ. ຮູບພຣະອົງເກີນກວ່າຈະພັນລະນາ; ພຣະອົງອຸດົມດ້ວຍສິຣີ; ພາຍໃນຂອງພຣະອົງບໍ່ອາດວັດໄດ້; ແລະພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຖືກໍາລັງອັນຍິ່ງ—ຜູ້ທີ່ເຄີຍຊູກຊູ້ພູເຂົາໃຫຍ່ໃນກິດຈະກໍາທີ່ປົກປ້ອງໂລກ.

Verse 33

महेष्वासो महीभर्ता श्रीनिवास: सतां गति: । अनिरुद्ध: सुरानन्दो गोविन्दो गोविदां पति:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນນັກທະນູຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະ ຜູ້ຄໍ້າຈຸນແຜ່ນດິນ; ເປັນ ສຣີນິວາສະ—ທີ່ພໍານັກຂອງສຣີ; ແລະເປັນ ສະຕາມ ກະຕິ—ທີ່ພຶ່ງພາສູງສຸດຂອງຜູ້ດີ. ບໍ່ມີໃຜຂັດຂວາງໄດ້, ເປັນຄວາມຊື່ນບານຂອງເທວະ; ເປັນ ໂກວິນດະ, ຜູ້ທີ່ວາຈາແຫ່ງເວດະນໍາໃຫ້ເຂົ້າເຖິງ; ແລະເປັນ ເຈົ້າແຫ່ງຜູ້ຮູ້ເວດະ.

Verse 34

मरीचिर्दमनो हंस: सुपर्णो भुजगोत्तम: | हिरण्यनाभ: सुतपा: पद्मना भः प्रजापति:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ມາຣີຈິ—ຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງອັນຮຸ່ງໂຮງ; ດະມະນະ—ຜູ້ຂັບຂີ່ຄວາມຫຼົງຜິດຂອງສັດທັງຫຼາຍ; ຫັງສະ—ຜູ້ຮັບຮູບຫົງເພື່ອຖ່າຍທອດປັນຍາເວດໃຫ້ພຣະພຣະຫມາ; ສຸປັນນະ—ກະຣຸດປີກງາມ; ພຸຊະໂກຕະມະ—ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນຫມູ່ນາກ ຄື ເສສະ; ຫິຣັນຍະນາພະ—ຜູ້ມີສະດືງງາມດັ່ງຄຳ; ສຸຕະປາ—ຜູ້ບຳເນັດຕະປະອັນສູງ (ເປັນ ນະຣະ-ນາຣາຍະນະ ທີ່ ບະດາຣິກາອາສຣະມ); ປັດມະນາພະ—ຜູ້ມີສະດືງດັ່ງດອກບົວ; ແລະ ປຣະຊາປະຕິ—ອົງຜູ້ອຸປະຖຳ ແລະ ປົກຄອງສັດທັງປວງ.

Verse 35

अमृत्यु: सर्वदृक्‌ सिंह: संधाता सन्धिमान्स्थिर: । अजो दुर्मर्षण: शास्ता विश्रुतात्मा सुरारिहा

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ອະມຣິຕຍຸ—ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມຕາຍ; ສັບພະດຶກ—ຜູ້ເຫັນທຸກສິ່ງ; ສິງຫະ—ດຸດັ່ງສິງໂຕ ຜູ້ທຳລາຍຄົນຊົ່ວ. ພຣະອົງແມ່ນ ສັນທາຕາ—ຜູ້ຈັດວາງໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບຜົນຕາມກຳ; ສັນທິມານ—ຜູ້ຄອບຄອງຜົນແຫ່ງຍັດ ແລະ ຕະປະ; ສະຖິຣະ—ຜູ້ມັ່ນຄົງບໍ່ແປປ່ຽນ. ອະຊະ—ຜູ້ບໍ່ເກີດ; ດຸຣມັຣຊະນະ—ຜູ້ຕ້ານທານບໍ່ໄດ້; ຊາສຕາ—ຜູ້ປົກຄອງແລະລົງໂທດທຸກຜູ້; ວິຊຣຸຕາຕະມາ—ຜູ້ໂດ່ງດັງໃນເວດແລະຊາສຕຣະ; ແລະ ສຸຣາຣິຫາ—ຜູ້ປາບສັດຕູຂອງເທວະ.

Verse 36

गुरुर्गुरुतमो धाम सत्य: सत्यपराक्रम: । निमिषो5निमिष: सत्रग्वी वाचस्पतिरुदारथी:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ຄຸຣຸ—ອາຈານສູງສຸດ; ຄຸຣຸຕະມະ—ອາຈານເຫນືອອາຈານ; ທາມະ—ທີ່ພຶ່ງພາຂອງສັບພະໂລກ. ພຣະອົງແມ່ນ ສັດຕະຍະ—ຄວາມຈິງແທ້; ສັດຕະຍະປະຣາກຣະມະ—ຜູ້ມີວິລະກຳບໍ່ຜິດພາດ. ພຣະອົງແມ່ນ ນິມິສະ—ຜູ້ຫຼັບຕາໃນໂຍຄະນິທຣາ; ແລະກໍເປັນ ອະນິມິສະ—ຜູ້ບໍ່ກະພິບຕາ ຜູ້ຮັບຮູບເປັນປາ. ພຣະອົງສວມພວງມາລາແຫ່ງໄຊຊະນະ; ແລະເປັນ ວາຈະສະປະຕິ—ເຈົ້າແຫ່ງຖ້ອຍຄຳແລະວິຊາ, ມີປັນຍາອັນສູງສົ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ສິ່ງທັງປວງປາກົດແຈ້ງ.

Verse 37

अग्रणीर्ग्रामणी: श्रीमान्‌ न्‍्यायो नेता समीरण: । सहस्मूर्धा विश्वात्मा सहस्राक्ष: सहस्रपात्‌

ພີສະມະສືບຕໍ່ສັນລະເສີນນາມອັນສູງສົ່ງ: ພຣະອົງແມ່ນ ອັກຣະນີ—ຜູ້ນຳຫນ້າ ນຳຜູ້ແສວຫາໃຫ້ກ້າວໄປ; ຄຣາມະນີ—ຜູ້ນຳໝູ່ສັດທັງປວງ; ສຣີມານ—ຜູ້ຮຸ່ງໂຮງດ້ວຍສິຣີ. ພຣະອົງແມ່ນ ນະຍາຍະ—ຮູບອັນເປັນທຳແຫ່ງຄວາມຍຸດຕິທຳແລະເຫດຜົນອັນຖືກຕ້ອງ; ເນຕາ—ຜູ້ຂັບເຄື່ອນກົນໄກໂລກ; ສະມີຣະນະ—ລົມຫາຍໃຈທີ່ກະຕຸ້ນການເຄື່ອນໄຫວໃນສັດທັງຫຼາຍ. ແລະພຣະອົງຖືກພັນລະນາດ້ວຍພາບອັນກວ້າງໃຫຍ່ຄອບຄຸມທຸກຫນ່ວຍ—ມີພັນຫົວ, ເປັນອາດຕະຂອງສາກົນ, ມີພັນຕາ ແລະ ພັນຕີນ.

Verse 38

आवर्तनो निवृत्तात्मा संवृत: सम्प्रमर्दन: । अहःसंवर्तको वल्लिरनिलो धरणीधर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ອາວັດຕະນະ—ຜູ້ໝຸນວົງລໍ້ແຫ່ງສັງສານ; ແຕ່ພຣະອົງເອງແມ່ນ ນິວັດຕາຕະມາ—ອາດຕະທີ່ຖອນອອກຈາກພັນທະຕະຫຼອດການ. ຖືກປົກຄຸມໂດຍໂຍຄະມາຍາຂອງພຣະອົງເອງ, ແຕ່ກໍຍັງເປັນພະລັງທີ່ບີບຂະຍີ້ທຸກສິ່ງຜ່ານຮູບອັນດຸຮ້າຍ. ເປັນດວງອາທິດ ພຣະອົງນຳໃຫ້ກາງວັນເກີດຂຶ້ນຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ເປັນໄຟ ພຣະອົງຂົນສົ່ງເຄື່ອງບູຊາ; ເປັນລົມ ພຣະອົງເຄື່ອນໄຫວເປັນລົມຫາຍໃຈຊີວິດ; ແລະເປັນຜູ້ທອງແຜ່ນດິນ—ດັ່ງ ວະຣາຫະ ແລະ ເສສະ—ພຣະອົງຄ້ຳຈຸນໂລກ. ດັ່ງນັ້ນ ພຣະເຈົ້າອົງດຽວຖືກສັນລະເສີນວ່າ ເປັນຄວາມຈິງອັນດຽວ ແຕ່ປາກົດເປັນໜ້າທີ່ຄອສມິກຫຼາຍປະການ.

Verse 39

सुप्रसाद: प्रसन्नात्मा विश्वधृग विश्वभुग्‌ विभु: । सत्कर्ता सत्कृत: साधुर्जह्लुनरायणो नर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ເມດຕາກະລຸນາຢ່າງສູງສຸດ ແລະມີຈິດໃຈສະຫງົບຜ່ອນໃສຢູ່ເສມອ; ພຣະອົງທົດທຽມຮັບໄວ້ແລະຫຼ້ຽງດູໂລກທັງປວງ ເປັນຜູ້ສະຫຼຸບຊອກຊອນຢູ່ທົ່ວທຸກແຫ່ງ. ພຣະອົງໃຫ້ກຽດແກ່ຜູ້ມີພັກດີ ແລະພຣະອົງເອງກໍຖືກບູຊາແມ່ນແຕ່ໂດຍຜູ້ນ່າເຄົາລົບສູງສຸດ; ພຣະອົງເຮັດໃຫ້ກິດຂອງສາທຸຊົນສຳເລັດ ດຶງສັດທັງຫຼາຍເຂົ້າສູ່ການລະລາຍໃນຍາມປະລັຍ ບັນທົມຢູ່ເທິງນ້ຳຈັກກະວານໃນນາມ “ນາຣາຍະນະ” ແລະໃນນາມ “ນະຣະ” ນຳຜູ້ພັກດີໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກສູງສຸດ.

Verse 40

असंख्येयो<प्रमेयात्मा विशिष्ट: शिष्टकृच्छुचि: । सिद्धार्थ: सिद्धसंकल्प: सिद्धिद: सिद्धिसाधन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງນັບບໍ່ຖ້ວນ ແລະວັດບໍ່ໄດ້ໃນສະພາວະອັນແທ້ຂອງພຣະອົງ—ສູງສຸດເຫນືອທຸກສິ່ງ, ເຮັດໃຫ້ຜູ້ດີງາມເປັນຜູ້ປະເສີດ, ແລະບໍລິສຸດຢ່າງຍິ່ງ. ຈຸດປະສົງຂອງພຣະອົງສຳເລັດພ້ອມແລ້ວ; ພຣະສັງກັບຂອງພຣະອົງແທ້ຈິງບໍ່ຜິດພາດ. ພຣະອົງປະທານຄວາມສຳເລັດ ແລະຜົນຂອງມັນໃຫ້ແກ່ສັດທັງຫຼາຍຕາມສິດອັນຄວນໄດ້, ແລະພຣະອົງເອງກໍເປັນຫົນທາງໃຫ້ການບັນລຸເກີດຂຶ້ນ.

Verse 41

वृषाही वृषभो विष्णुर्वषपर्वा वृषोदर: । वर्धनो वर्धमानश्व विविक्त: श्रुतिसागर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ “ວຶສາຫີ” ຜູ້ທີ່ຮັບໄວ້ໃນພຣະອົງເອງພິທີບູຊາຢ່າງພິທີໂສມາ 12 ມື້; “ວຶສະພະ” ຜູ້ປະພອຍພອນແກ່ຜູ້ພັກດີຕາມທີ່ປາຖະໜາ; “ວິສນຸ” ຮູບອັນເປັນສັດຕະວະບໍລິສຸດ; “ວຶສະປະຣວາ” ຜູ້ຈັດວາງຂັ້ນບັນໄດແຫ່ງທຳມະໃຫ້ຜູ້ປາຖະໜາຂຶ້ນສູ່ຖິ່ນສູງສຸດ; “ວຶສໂອດະຣະ” ຜູ້ທີ່ຖືທຳມະໄວ້ໃນພຣະອົງ; “ວັດທະນະ” ຜູ້ເຮັດໃຫ້ຜູ້ພັກດີເຈີຣິນ; “ວັດທະມານະ” ຜູ້ຂະຫຍາຍເປັນໂລກທີ່ປາກົດ; “ວິວິກຕະ” ຜູ້ແຍກອອກ ບໍ່ຖືກພັນທະໂລກ; ແລະ “ສຣຸຕິສາກະຣະ” ມະຫາສະຫມຸດແຫ່ງເວດາ.

Verse 42

सुभुजो दुर्धरो वाग्मी महेन्द्रो वसुदो वसु: । नैकरूपो बूहद्रूप: शिपिविष्ट: प्रकाशन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງມີແຂນອັນງາມ ແລະເປັນແຂນທີ່ປົກປ້ອງໂລກ; ເປັນຜູ້ທີ່ຍາກຈະຍຶດຖື ຫຼືຮັກສາໄວ້ໄດ້ ແມ່ນແຕ່ໃນສະມາທິ; ເປັນແຫຼ່ງກຳເນີດວາຈາອັນເກີດຈາກເວດາ; ເປັນມະເຫນທຣະ—ອົງອະທິປະໄຕເຫນືອອົງອະທິປະໄຕທັງປວງ; ເປັນຜູ້ປະທານຊັບ ແລະເປັນຊັບເອງ; ມີຫຼາຍຮູບ ແລະມີຮູບອັນກວ້າງໃຫຍ່ເປັນສາກົນ; ສະຖິດຢູ່ໃນລຳແສງຕາເວັນ; ແລະເປັນຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ ເຮັດໃຫ້ທຸກສິ່ງປາກົດແຈ້ງ.

Verse 43

ओजस्तेजोद्युतिधर: प्रकाशात्मा प्रतापन: । ऋद्धः स्पष्टाक्षरो मन्त्रश्नन्द्रांशुर्भास्करद्युति:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ຖືພາລະໂອຊະ ເຕຊະ ແລະດຸຕິ—ພະລັງ ລັດສະໝີ ແລະຄວາມສະຫວ່າງ. ພຣະອົງມີສະພາວະເປັນແສງ ແລະເປັນຜູ້ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເຜົາໄໝ້ ແລະກົດຂີ່ດ້ວຍອຳນາດ. ພຣະອົງສົມບູນພ້ອມດ້ວຍຄວາມຮັ່ງມີທາງທຳ; ພະຍາງຂອງພຣະອົງແຈ້ງຊັດ—ໂອມ (Oṁ) ອັນປາກົດ. ພຣະອົງເປັນຮູບແຫ່ງມັນຕຣາໃນຣິກ, ສາມ, ແລະຢະຊຸ. ພຣະອົງເຫມືອນແສງຈັນທີ່ປອບໂລມໃຈຜູ້ຖືກໄຟໂລກເຜົາ; ແລະສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນ.

Verse 44

अमृतांशूद्धवो भानु: शशबिन्दु: सुरेश्वर: । औषध॑ जगत: सेतु: सत्यधर्मपराक्रम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງ ຜູ້ໃຫ້ກໍ່ກຳເນີດດວງຈັນຜູ້ຖືອມະຫາອະມຣິດ; ແມ່ນດວງອາທິດອັນສະຫວ່າງໄສ; ແມ່ນດວງຈັນທີ່ມີເຄື່ອງໝາຍຮູບກະຕ່າຍ; ແລະແມ່ນຈອມເທວະ. ພຣະອົງແມ່ນຢາຮັກສາໂລກ, ແມ່ນສະພານນຳສັດທັງຫຼາຍຂ້າມທະເລແຫ່ງສັງສານ, ແລະແມ່ນຜູ້ມີພະລັງອັນຕັ້ງຢູ່ໃນສັດຈະ ແລະ ທຳມະ.

Verse 45

भूतभव्यभवन्नाथ: पवन: पावनो5नल: । कामहा कामकृत्‌ कान्तः काम: कामप्रद: प्रभु:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຈອມເຈົ້າແຫ່ງອະດີດ ອະນາຄົດ ແລະ ປັດຈຸບັນ; ແມ່ນລົມ, ແມ່ນຜູ້ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ, ແລະແມ່ນໄຟ. ພຣະອົງທຳລາຍຕັນຫາໃນຜູ້ທີ່ຍຶດຕິດຈຸດປະສົງເພື່ອຕົນ, ແຕ່ກໍສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາອັນຖືກທຳຂອງຜູ້ບູຊາ. ງາມແລະເປັນທີ່ຮັກ, ພຣະອົງແມ່ນ “ກາມະ”—ຜູ້ຖືກນັບຖືເປັນຫຼັກທິບສາມພາກ—ຜູ້ປະທານພອນຕາມປາດຖະໜາ; ພຣະອົງແມ່ນຈອມອຳນາດ ຜູ້ມີພະລັງທັງປວງ.

Verse 46

युगादिकृद्‌ युगावर्तो नैकमायो महाशन: । अदृश्योड्व्यक्तरूपश्न सहस्नजिदनन्तजित्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງຍຸກທັງຫຼາຍ ແລະແມ່ນຜູ້ໝຸນວົງຈອນແຫ່ງຍຸກ. ພຣະອົງສວມຖືມາຍາຫຼາຍປະການ, ແລະໃນທ້າຍກັລປະພຣະອົງກໍກືນກິນທຸກສິ່ງ. ພຣະອົງພົ້ນຈາກວິສັຍຂອງປະສາດສຳຜັດ, ບໍ່ປາກົດເປັນຮູບ; ເປັນຜູ້ຊະນະນັບພັນ ແລະເປັນຜູ້ຊະນະບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ—ຊະນະສັດທັງປວງໃນທຸກສະໜາມຢ່າງບໍ່ເຄີຍພ່າຍ.

Verse 47

इष्टोडविशिष्ट: शिष्टेष्ट: शिखण्डी नहुषो वृष: । क्रोधहा क्रोधकृत्कर्ता विश्वबाहुर्महीधर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ—ເປັນທີ່ຮັກຂອງທຸກຜູ້ເພາະເປັນຮູບແຫ່ງອານັນດະສູງສຸດ; ແມ່ນຜູ້ບໍ່ຖືກຈຳກັດດ້ວຍຄຸນລັກສະນະ; ແມ່ນພຣະທີ່ຜູ້ມີວິໄນແລະຜູ້ດີງາມເລືອກບູຊາ; ແມ່ນຜູ້ສວມຂົນນົກຍູງເປັນເຄື່ອງປະດັບສີສະ; ນະຫຸສະ ຜູ້ຜູກມັດສັດທັງຫຼາຍດ້ວຍມາຍາ; ວຶສະ ຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງທຳມະ ແລະສຳເລັດຄວາມປາດຖະໜາອັນຖືກທຳ; ຜູ້ທຳລາຍຄວາມໂກດ; ຜູ້ປາບຜູ້ກະທຳດ້ວຍໂທສະ (ເຊັ່ນພວກອະສູຣ); ຜູ້ມີແຂນຢູ່ທົ່ວທິດ; ແລະຜູ້ທອງຮັບແຜ່ນດິນ.

Verse 48

अच्युत: प्रथित: प्राण: प्राणदो वासवानुज: । अपां निधिरधिष्ठानमप्रमत्त: प्रतिष्ठित:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງແມ່ນ ອະຈຸຕະ (Acyuta) —ຜູ້ບໍ່ຄອນຄວ້າງ ບໍ່ປ່ຽນແປງດ້ວຍຄວາມຜັນແປ; ແມ່ນ ປຣະຖິຕະ (Prathita) —ຜູ້ໂດງດັງເປັນເຫດໃຫ້ໂລກເກີດຂຶ້ນແລະດຳລົງລະບຽບ; ແມ່ນ ປຣານະ (Prāṇa) —ລົມຊີວິດສາກົນທີ່ຫຼ້ຽງຊີວິດສັດທັງຫຼາຍ; ແມ່ນ ປຣານະດະ (Prāṇada) —ຜູ້ໃຫ້ຊີວິດ ຜູ້ຫຼ້ຽງດູແລະຄ້ຳຈຸນທຸກສັດ; ແມ່ນ ວາສະວານຸຊະ (Vāsavānuja) —ຜູ້ເກີດເປັນນ້ອງຂອງອິນທຣະໃນອະວະຕານວາມະນະ; ແມ່ນ ອະປາມ ນິທິ (Apāṁ Nidhi) —ຄັງແຫ່ງນ້ຳ ເປັນມະຫາສະໝຸດທີ່ຮວບຮວມແລະຮັກສານ້ຳ; ແມ່ນ ອະທິດຖານະ (Adhiṣṭhāna) —ຖານຮອງຮັບ ເປັນພື້ນຖານຂອງສັດທັງປວງ; ແມ່ນ ອະປຣະມັດຕະ (Apramatta) —ຜູ້ຕື່ນຮູ້ບໍ່ເຄີຍປະມາດ; ແລະ ແມ່ນ ປຣະຕິດຖິຕະ (Pratiṣṭhita) —ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໝັ້ນໃນມະຫິມາຂອງພຣະອົງເອງ.”

Verse 49

स्कन्द: स्कन्दधरो धुर्यो वरदो वायुवाहन: । वासुदेवो बृहद्धानुरादिदेव: पुरंदर:

Bhīṣma said: He is Skanda; the bearer of Skanda; the steadfast upholder of the cosmic burden; the giver of boons; the mover and controller of the winds. He is Vāsudeva, the great-armed archer; the primal God; and the destroyer of the strongholds of the demonic—thus is the Lord praised through these many names, each pointing to a facet of divine protection, guidance, and the granting of rightful aims.

Verse 50

अशोकस्तारणस्तार: शूर: शौरिजनिेश्वर: । अनुकूल: शतावर्त: पद्मी पद्मनिभेक्षण:

Bhīṣma said: He is Aśoka, free from every sorrow; Tāraṇa, the one who ferries beings across the ocean of worldly existence; Tāra, the rescuer from the fear embodied as birth, aging, and death. He is Śūra, the mighty hero; Śauri, the descendant of the Śūra line (Vasudeva’s son); and Janeśvara, the Lord of all creatures. He is Anukūla, ever favorable to all as the indwelling Self; Śatāvarta, who takes hundreds of descents for the protection of dharma; Padmī, the bearer of the lotus; and Padmanibhekṣaṇa, whose gaze is gentle like a lotus.

Verse 51

पद्मनाभो5रविन्दाक्ष: पद्मगर्भ: शरीरभृत्‌ । महर्द्धिर््रद्धो वृद्धात्मा महाक्षो गरुडध्वज:

Bhishma said: He is Padmanabha, the lotus-naveled; Aravindaksha, lotus-eyed; Padmagarbha, to be contemplated within the lotus of the heart; and Sharirabhrit, the sustainer of embodied beings. He is of great majesty and prosperity, the ancient Self, wide-eyed, and the One whose banner bears Garuda—thus is the Lord praised through these names, directing the mind toward devotion and righteous remembrance.

Verse 52

अतुलः शरभो भीम: समयज्ञो हविह॑रि: । सर्वलक्षणलक्षण्यो लक्ष्मीवान्‌ समितिज्जय:

Bhīṣma said: He is incomparable; he is Śarabha; he is awe-inspiring to the wicked; he knows the right time and measure (and is established in equanimity as sacrifice); he removes the oblation-portion (accepting the offerings) and also takes away the sins of those who remember him. He is marked by every auspicious sign, ever accompanied by Lakṣmī, and victorious in battle. In praising such qualities, Bhīṣma frames devotion to the divine as a moral refuge: remembrance and right conduct lead to purification, while righteous power protects dharma.

Verse 53

विक्षरो रोहितो मार्गों हेतुर्दामोदर: सह: । महीधरो महाभागो वेगवानमिताशन:

Bhishma said: He is the Imperishable; Rohita (the One who assumes the form of the Rohita-fish); the Path (the means to attain supreme bliss); the Cause (both material and efficient) of the world; Dāmodara (whose waist was bound by Yaśodā with a rope); Saha (the Forbearing One who endures the faults of devotees); Mahīdhara (the Supporter of the earth); Mahābhāga (the supremely fortunate and glorious); Vegavān (of irresistible swiftness); and Amitāśana (who, at dissolution, consumes the universe).

Verse 54

उद्धव: क्षोभणो देव: श्रीगर्भ: परमेश्वर: । करणं कारणं कर्ता विकर्ता गहनो गृह:

Bhīṣma said: He is called Uddhava, the Agitator, the Luminous Deity, the Womb of Prosperity, and the Supreme Lord. He is the Instrument and the Cause; the Maker and the Fashioner of manifold worlds; unfathomable in nature, and hidden—veiling His own essence through māyā. In this hymn-like enumeration, Bhīṣma underscores the Lord’s absolute sovereignty: the cosmos arises through Him, is sustained by Him, and yet He remains beyond ordinary grasp, inviting reverence and devotion grounded in dharma.

Verse 55

व्यवसायो व्यवस्थान: संस्थान: स्थानदो ध्रुव: । परर्द्धि: परमस्पष्टस्तुष्ट: पुष्ट: शुभेक्षण:

Bhishma said: He is Resolve itself and the One who establishes all order; He is the fixed ground and the true locus even at dissolution; He grants abiding stations to His devotees and is Himself unwavering. Possessed of supreme majesty, perfectly manifest as pure knowledge, He is complete contentment and all-pervading fullness; and by His auspicious glance alone He brings welfare.

Verse 56

रामो विरामो विरजो मार्गो नेयो नयोडनय: । वीर: शक्तिमतां श्रेष्ठो धर्मो धर्मविदुत्तम:

Bhīṣma said: He is Rāma—the delight of the yogins; Virāma—the one in whom beings come to rest at dissolution; Viraja—utterly free from rajas and tamas; Mārga—the very means by which seekers attain the deathless; Neya—knowable through the highest knowledge; Naya—the regulator who keeps all within right order; Anaya—independent and unruled by any other; Vīra—valiant in power; Śaktimatāṃ Śreṣṭha—the foremost even among the mighty; Dharma—Dharma itself; and Dharmavid-uttama—the best among all knowers of dharma.

Verse 57

वैकुण्ठ: पुरुष: प्राण: प्राणद: प्रणव: पृथु: । हिरण्यगर्भ: शत्रुघ्नो व्याप्तो वायुरधोक्षज:

Bhīṣma said: He is Vaikuṇṭha, the Supreme Abode itself; the Puruṣa who rests within the cosmic form; Prāṇa, the life-breath that animates all activity; and Prāṇada, the giver of life at the beginning of creation. He is Praṇava, the very syllable Oṁ; Pṛthu, the Vast One spread out as the Virāṭ; Hiraṇyagarbha, manifest as Brahmā; Śatrughna, the slayer of the gods’ foes; Vyāpta, pervading all effects as their causal ground; Vāyu, present as the wind; and Adhokṣaja, whose own nature never diminishes and who lies beyond the reach of the senses.

Verse 58

ऋतु: सुदर्शन: काल: परमेष्ठी परिग्रह: । उग्र: संवत्सरो दक्षो विश्रामो विश्वदक्षिण:

Bhīṣma said: He is the very form of the seasons; He is Sudarśana, easily granting His vision to devotees; He is Time, the measurer and reckoner of all. He is Parameṣṭhī, abiding in His supreme majesty; He is Parigraha, the One whom seekers take refuge in from every side. He is Ugra, awe-inspiring even to the gods; He is Saṃvatsara, the Year that becomes the dwelling-place and support of all beings. He is Dakṣa, supremely skillful in accomplishing every work; He is Viśrāma, granting final rest—liberation—to those who long for release; and He is Viśvadakṣiṇa, to whom the whole world itself is offered as sacrificial fee.

Verse 59

विस्तार: स्थावरस्थाणु: प्रमाणं बीजमव्ययम्‌ । अर्थोडनर्थो महाकोशो महाभोगो महाधन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຄວາມກວ້າງໃຫຍ່ອັນຊອກຊຶມທົ່ວທຸກແຫ່ງ—ເປັນຖານຮອງຮັບອັນມັ່ນຄົງຂອງສິ່ງທີ່ຢຸດນິ່ງທັງປວງ. ພຣະອົງແມ່ນມາດຕະຖານແຫ່ງປັນຍາໂດຍພຣະອົງເອງ ແລະເປັນເມັດພັນອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ ເປັນເຫດມູນຂອງໂລກ. ພຣະອົງແມ່ນ ‘ອັດຖະ’ ທີ່ຄວນປາຖະໜາ (ເພາະເປັນຮູບແຫ່ງສຸກ) ແລະກໍແມ່ນ ‘ອະນັດຖະ’ (ເພາະສົມບູນພ້ອມ ບໍ່ຂາດສິ່ງໃດ). ພຣະອົງເປັນເຈົ້າແຫ່ງຄັງສົມບັດໃຫຍ່, ເປັນຜູ້ສະເຫຼີມສຸກອັນແທ້ສູງສຸດ, ແລະເປັນຄວາມຮັ່ງມີສູງສຸດໂດຍພຣະອົງເອງ.

Verse 60

अनिर्विण्ण: स्थविष्ठो5 भूर्धर्मयूपो महामख: । नक्षत्रनेमिर्नक्षत्री क्षम: क्षाम: समीहन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງພົ້ນຈາກຄວາມທໍ້ໃຈ ແລະຄວາມແປປ່ຽນ, ສະຖິດຢູ່ໃນຮູບຈັກກະວານອັນກວ້າງໃຫຍ່; ບໍ່ເກີດ, ເປັນເສົາຄ້ຳແຫ່ງທຳມະ ແລະເປັນຮູບແຫ່ງຍັນຍະອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພຣະອົງແມ່ນສູນກາງທີ່ດາວນັກສັດທັງປວງໝຸນຮອບ, ເປັນເຈົ້າແຫ່ງດາວ (ຄື ພຣະຈັນ). ພຣະອົງສາມາດໃນກິດທຸກຢ່າງ, ເປັນພື້ນຖານທີ່ໂລກທັງຫຼາຍພັກພິງ, ແລະເປັນຜູ້ມີພຣະປະສົງ ແລະພຣະພະຍາຍາມເພື່ອການສ້າງ ແລະການຈັດລະບຽບແຫ່ງສັດຕະພາບ.

Verse 61

यज्ञ इज्यो महेज्यश्न क्रतुः सत्र सतां गति: । सर्वदर्शी विमुक्तात्मा सर्वज्ञो ज्ञानमुत्तमम्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຍັນຍະເອງ; ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຄວນແກ່ການບູຊາ, ແລະເປັນຜູ້ຄວນບູຊາສູງສຸດ. ພຣະອົງແມ່ນກຣະຕຸ ແລະແມ່ນສັດຕຣະ, ເປັນທີ່ພຶ່ງ ແລະເປັນຈຸດໝາຍສູງສຸດຂອງຜູ້ທຳດີ. ຜູ້ເຫັນທຸກຢ່າງ, ອາດຕະພາບທີ່ພົ້ນຈາກພັນທະໂລກີຢ່າງນິລັນດອນ, ຜູ້ຮູ້ທຸກຢ່າງ—ພຣະອົງແມ່ນປັນຍາອັນສູງສຸດເອງ.

Verse 62

सुव्रतः सुमुख: सूक्ष्म: सुधोष: सुखद: सुह्ृत्‌ मनोहरो जितक्रोधो वीरबाहुर्विदारण:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງມີວຣະຕະອັນດີເລີດ, ມີພຣະພັກງາມສະຫງ່າ; ລະອຽດລຶກເກີນຈະວັດ; ມີພຣະວາຈາງາມແລະກັງວານ; ເປັນຜູ້ປະທານຄວາມສຸກ; ເປັນມິດແທ້ຂອງສັດທັງປວງດ້ວຍເມດຕາກະລຸນາອັນບໍ່ຫວັງຜົນ. ພຣະອົງຊັກຈູງໃຈຄົນດ້ວຍຄວາມງາມແລະຖ້ອຍຄຳອ່ອນໂຍນ; ຊະນະຄວາມໂກດ, ບໍ່ໂກດແມ່ນແຕ່ຖືກປະພຶດຢ່າງບໍ່ຍຸດຕິທຳ; ມີແຂນອັນກ້າຫານ; ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍຜູ້ອະທຳ.

Verse 63

स्वापन: स्ववशो व्यापी नैकात्मा नैककर्मकृत्‌ । वत्सरो वत्सलो वत्सी रत्नगर्भो धनेश्वर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ກ່ອມໃຫ້ສັດທັງປວງຫຼັບໃນນິທຣາແຫ່ງອະວິຊາໃນຍາມພຣະລະຍະ; ເປັນຜູ້ປົກຄອງຕົນເອງ ແລະເປັນເອກະລາດ; ຊອກຊຶມທົ່ວໄປດັ່ງອາກາດ. ພຣະອົງຮັບຮູບຫຼາຍປະການຕາມຍຸກເພື່ອຍົກຍ້າຍໂລກ; ກະທຳກິດຫຼາຍຢ່າງ—ການສ້າງ, ການຮັກສາ, ແລະການລະລາຍ, ພ້ອມທັງລີລາອັນອັດສະຈັນໃນການອະວະຕານຫຼາຍຮູບ. ພຣະອົງແມ່ນ ‘ປີ’ ທີ່ສັດທັງປວງມີທີ່ຢູ່ແລະເສັ້ນທາງຢູ່ໃນນັ້ນ; ອ່ອນໂຍນຮັກໃຄ່ຕໍ່ຜູ້ພັກດີ; ເປັນຜູ້ອຸປະຖຳລູກງົວໃນວຣະຈະ; ເປັນຄັນທ້ອງແຫ່ງອັນມະນີດັ່ງມະຫາສະໝຸດ; ແລະເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງຊັບສົມບັດທັງປວງ.

Verse 64

धर्मगुब्‌ धर्मकृद्‌ धर्मी सदसत्क्षरमक्षरम्‌ । अविज्ञाता सहसारांशुविधाता कृतलक्षण:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ພິທັກຮັກສາທຳ, ຜູ້ສ້າງຕັ້ງທຳໂດຍການປະພຶດທຳດ້ວຍພຣະອົງເອງ, ແລະເປັນພື້ນຖານແຫ່ງຄວາມຊອບທຳທັງປວງ. ພຣະອົງເປັນທັງສັດຈະແທ້ ແລະໂລກທີ່ປາກົດ, ເປັນທັງສິ່ງທີ່ເສື່ອມສະລາຍ ແລະສິ່ງທີ່ບໍ່ເສື່ອມ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຮູ້ທີ່ເຫນືອກວ່າຜູ້ຮູ້ (ເຫນືອອາດຕາປະຈຳຕົວ), ເປັນຜູ້ມີພັນລຳແສງດັ່ງຕາເວັນ, ເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນແລະຈັດລຽງທຸກສິ່ງ, ແລະເປັນຜູ້ຖືສັນຍາລັກອັນສັກສິດໄວ້ໃນພຣະວິກາຍ.

Verse 65

गभस्तिनेमि: सत्त्वस्थ: सिंहो भूतमहेश्वर: । आदिदेवो महादेवो देवेशो देवभूद्गुरु:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ «ຄະພັສຕິເນມິ»—ປາກົດເປັນຕາເວັນຢູ່ທ່າມກາງລຳແສງ; «ສັດຕະວະສະຖະ»—ສະຖິດຢູ່ໃນດວງໃຈຂອງສັດທັງປວງເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງພາຍໃນ; «ສິງຫະ»—ຜູ້ຮັບຮູບນະຣະສິງຫະເພື່ອພຣະຫລາດຜູ້ພັກດີ; ເປັນມະຫາເຈົ້າແຫ່ງສັດທັງປວງ; ເປັນເທວະເດີມ ແລະເທວະຍິ່ງໃຫຍ່; ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງຫມົດ; ແລະເປັນຄູອຸປະຖຳຜູ້ຫຼ້ຽງດູເທວະໂດຍພິເສດ.

Verse 66

उत्तरो गोपतिर्गोप्ता ज्ञानगम्य: पुरातन: । शरीरभूतभूद्‌ भोक्ता कपीन्द्रो भूरिदक्षिण:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ກູ້ພົ້ນສູງສຸດ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງອັນສູງສຸດ; ເປັນ «ໂຄປະຕິ» ເຈົ້າແຫ່ງຝູງງົວ ແລະຜູ້ພິທັກງົວໃນຮູບຄົນລ້ຽງງົວ; ເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງສັດທັງປວງ; ຮູ້ໄດ້ດ້ວຍປັນຍາແທ້; ເປັນຜູ້ເກົ່າແກ່ດັ້ງເດີມ. ພຣະອົງຄ້ຳຈຸນທາດທີ່ກາຍເປັນຮ່າງກາຍ; ເປັນຜູ້ເສວຍອານັນອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້; ເປັນຈອມແຫ່ງວານອນ—ພຣະຣາມ; ແລະເປັນຜູ້ປະທານທານບູຊາຢ່າງອຸດົມໃນພິທີຍັດ.

Verse 67

सोमपो<मृतप: सोम: पुरुजित्‌ पुरुसत्तम: । विनयो जय: सत्यसंधो दाशार्ह: सात्वतां पति:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ເສວຍໂສມະ, ຜູ້ເສວຍອະມຣິຕະ, ແລະເປັນໂສມະເອງ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຊະນະຫຼາຍຜູ້ ແລະເປັນບຸຣຸສະສູງສຸດ. ພຣະອົງແມ່ນວິນັຍ—ຜູ້ທຳໃຫ້ຄົນຊົ່ວຖ່ອມຕົນແລະຖືກຄວບຄຸມ; ພຣະອົງແມ່ນໄຊຊະນະເອງ. ພຣະອົງຊື່ສັດຕໍ່ສັດຈະສັນຍາຢ່າງບໍ່ຜິດພາດ. ປາກົດໃນວົງດາຊາຣະຫະ, ພຣະອົງແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງສາດວະຕະ (ຢາດະວະ) ແລະເປັນນາຍແຫ່ງຜູ້ພັກດີຂອງພຣະອົງ.

Verse 68

जीवो विनयितासाक्षी मुकुन्दोडमितविक्रम: । अम्भोनिधिरनन्तात्मा महोदधिशयो<5न्तक:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຊີວະ—ພະລັງຊີວິດທີ່ສະຖິດພາຍໃນ; ເປັນພະຍານທີ່ຮັບຮູ້ໂດຍກົງການຍອມຈຳນົນອັນຖ່ອມຕົນຂອງຜູ້ພັກດີ; ເປັນ «ມຸກຸນດະ» ຜູ້ປະທານມຸກຕິ; ຜູ້ມີພະລັງອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້; ເປັນມະຫາສະມຸດເອງ; ເປັນອາດຕາອັນອະນັນຕະ ມີຮູບພັນອັນບໍ່ສິ້ນສຸດ; ເປັນຜູ້ນອນເຫນືອທະເລໃຫຍ່ໃນຍາມລະລາຍໂລກ; ແລະຍັງເປັນ «ອັນຕະກະ»—ຄວາມຕາຍທີ່ນຳສັດທັງປວງໄປສູ່ຈຸດສິ້ນສຸດ.

Verse 69

अजो महार्ह: स्वाभाव्यो जितामित्र: प्रमोदन: । आनन्दो नन्दनो नन्द: सत्यधर्मा त्रिविक्रम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ອະຊະ—ຜູ້ບໍ່ເກີດ; ມະຫາຣະຫະ—ຜູ້ຄວນແກ່ການບູຊາຢ່າງສູງສຸດ; ສະວາພາວຍະ—ຜູ້ດໍາລົງຢູ່ໂດຍຕົນເອງ ແລະສົມບູນນິລັນດອນ; ຊິຕາມິດຣະ—ຜູ້ຊະນະສັດຕູ; ປຣະໂມທະນະ—ຜູ້ໃຫ້ຄວາມປິຕິແມ່ນແຕ່ລະລຶກເຖິງ. ພຣະອົງແມ່ນ ອານັນທະ—ຄວາມປິຕິເອງ; ນັນທະນະ—ຜູ້ໃຫ້ທຸກຜູ້ຊື່ນບານ; ນັນທະ—ຜູ້ພ້ອມດ້ວຍສິຣິສົມບັດແລະອໍານາດ; ສັດຍະທັມມາ—ຜູ້ມີສັດຈະແລະທັມເປັນທໍາມະຊາດ; ແລະ ຕຣິວິກຣະມະ—ຜູ້ວັດສາມໂລກໃນສາມກ້າວຍ່າງ.

Verse 70

महर्षि: कपिलाचार्य: कृतज्ञों मेदिनीपति: । त्रिपदखस्रिदशाध्यक्षो महाशुड्र: कृतान्तकृत्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ມະຫາຣິຊິ ກະປິລາຈາຣຍະ—຤ິຊິໃຫຍ່ ແລະອາຈານຜູ້ຄວນເຄົາລົບ; ກຣິຕະຊະຍະ—ຜູ້ນັບການຮັບໃຊ້ຂອງຜູ້ພັກດີເປັນໜີ້ບຸນຄຸນ; ເມດິນີປະຕິ—ເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນ; ຕຣິປະດະ—ຮູບສາກົນສາມກ້າວທີ່ຄອບຄຸມສາມໂລກ; ຕຣິດະຊາທະຍັກສະ—ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງເທວະ; ມະຫາຊຣຸງຄະ—ຜູ້ມີເຂົາໃຫຍ່; ແລະ ກຣິຕານຕະກຣິຕ—ຜູ້ເຮັດໃຫ້ກຳທັງປວງສິ້ນສຸດ.

Verse 71

महावराहो गोविन्द: सुषेण: कनकाड्रदी । गुह्रो गभीरो गहनो गुप्तश्चक्रगदाधर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ໂຄວິນທະ, ມະຫາວະຣາຫະ—ຜູ້ຮັບຮູບວະຣາຫະອັນຍິ່ງໃຫຍ່. ພຣະອົງແມ່ນ ສຸເສນະ—ມີຫມູ່ບໍລິວານອັນງາມລ້ອມຮອບ; ກະນະກາງກະດີ—ປະດັບກໍາໄລແຂນຄໍາ; ກຸຫຍະ—ຜູ້ຊ່ອນຢູ່ໃນອາກາດລັບແຫ່ງດວງໃຈ; ກະພີຣະ—ລຶກລ້ຳຫາທີ່ສຸດບໍ່ໄດ້; ກະຫະນະ—ເຂົ້າເຖິງແກ່ນສານໄດ້ຍາກ; ກຸປຕະ—ເກີນກວ່າຄໍາເວົ້າແລະໃຈ; ແລະ ຈັກຣະຄະດາທະຣະ—ຜູ້ຖືຈັກຣະແລະຄະດາເພື່ອປົກປ້ອງຜູ້ພັກດີ.

Verse 72

वेधा: स्वाड्रोडजित: कृष्णो दृढ: सड्कर्षणो<च्युत: । वरुणो वारुणो वृक्ष: पुष्कराक्षो महामना:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ເວທາ—ຜູ້ຈັດວາງກົດເກນ; ສະວາດຣະ—ພຽງພໍດ້ວຍຕົນເອງໃນການສໍາເລັດກິດ; ອະຊິຕະ—ຜູ້ບໍ່ຖືກຊະນະ; ກຣິສນະ—ພຣະອົງຜູ້ມີສີຄໍາຄືນ; ດຣິດຫະ—ຜູ້ໝັ້ນຄົງ; ສັງກະຣະສະນະ—ຜູ້ດຶງສັດທັງປວງເຂົ້າຮວມໃນຍາມລະລາຍ; ແລະ ອະຈະຍຸຕະ—ຜູ້ບໍ່ເຄີຍຕົກຕໍ່າ. ພຣະອົງແມ່ນ ວະຣຸນະ—ເຈົ້າແຫ່ງນ້ໍາ; ວາຣຸນະ—ຜູ້ເກີດຈາກວະຣຸນະ; ວຣິກສະ—ຕົ້ນໄມ້ສັກສິດ; ປຸສກະຣາກສະ—ຜູ້ມີດວງຕາດັ່ງດອກບົວ; ແລະ ມະຫາມະນາ—ຜູ້ມີພຣະປະສົງອັນກວ້າງໃຫຍ່.

Verse 73

भगवान्‌ भगहानन्दी वनमाली हलायुध: । आदित्यो ज्योतिरादित्य: सहिष्णुर्गतिसत्तम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ພະຄະວານ—ພຣະເຈົ້າຜູ້ຄອບຄອງແລະປະທານຄຸນວິເສດ; ພະຄະຫາ—ຜູ້ພາກພອນອອກເພື່ອເພີ່ມພູນຄວາມຮັກຂອງຜູ້ພັກດີ; ອານັນດີ—ຜູ້ເປັນຄວາມສຸກສູງສຸດ; ວະນະມາລີ—ຜູ້ສວມພວງມາລາປ່າ; ຫະລາຍຸທະ—ຜູ້ຖືອາວຸດເປັນໄຖ (ດັ່ງບະລາຣາມ); ອາທິຕຍະ—ອາທິຕຍະ (ດັ່ງວາມະນະ); ຈະໂຍຕິຣາທິຕຍະ—ແສງສະຫວ່າງທີ່ສະຖິດໃນດວງອາທິດ; ສະຫິສນຸ—ຜູ້ອົດທົນຄູ່ຕົກຕ່າງທັງປວງ; ແລະ ກະຕິສັດຕະມະ—ທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ ແລະເປົ້າໝາຍສູງສຸດຂອງສັດທັງປວງ.

Verse 74

सुधन्वा खण्डपरशुर्दारुणो द्रविणप्रद: । दिविस्पृक्‌ सर्वदृग्‌ व्यासो वाचस्पतिरयोनिज:

Bhīṣma said: He is Sudhanvā, the supremely excellent bearer of the mighty bow; He is Khaṇḍaparaśu, the wielder of the axe who cuts down foes—manifest as Paraśurāma; He is Dāruṇa, terrifying to those who oppose the righteous path; He is Draviṇaprada, the giver of wealth to devotees who seek support. He pervades up to heaven (Divispṛk); He is Sarvadṛk, the all-seeing; He is Vyāsa, the arranger and divider of the Veda; and He is Vācaspati, lord of speech and knowledge, self-manifest and not born from a womb. In ethical sense, the verse praises the Divine as both protector and benefactor of the dharmic, and as a formidable corrective force against adharma.

Verse 75

त्रिसामा सामगः साम निर्वाणं भेषजं भिषक्‌ । संन्यासकृच्छम: शान्तो निष्ठा शान्ति: परायणम्‌

Bhīṣma said: He is praised by the three Sāman-hymns; He is the chanter of the Sāma, and the very essence of the Sāmaveda. He is Nirvāṇa itself—the treasury of supreme peace; the medicine for the disease of worldly existence; and the physician who cures that disease. He is the ordainer of renunciation for liberation; the giver of inner restraint; the perfectly tranquil one; the firm foundation of all; Peace itself; and the highest refuge and final goal for those who seek release.

Verse 76

शुभाड़: शान्तिद: स्रष्टा कुमुद:ः कुवलेशय: । गोहितो गोपति्गोप्ता वृषभाक्षो वृषप्रिय:

Bhīṣma said: He is of auspicious and beautiful form, the giver of peace, and the primal creator. He is “Kumuda,” delighting the earth with gracious play, and “Kuvaleśaya,” who reclines upon the serpent-bed in the cosmic waters. He is the benefactor of the cows and of the world, their lord and protector; though he appears before all in incarnate form, he veils his true nature by his own divine power. His gaze is like a raincloud that showers grace and fulfills worthy desires, and he is dear to righteousness—one who loves dharma itself.

Verse 77

अनिवर्ती निवृत्तात्मा संक्षेप्ता क्षेमकृच्छिव: । श्रीवत्सवक्षा: श्रीवास: श्रीपति: श्रीमतां वर:

Bhīṣma said: He is the one who never turns back—neither from the battlefield nor from the path of dharma; whose inner self is naturally withdrawn from sense-cravings and ever pure; who, at the time of dissolution, gathers the vast universe back into subtle form; who secures the welfare and protection of those who seek refuge; who is auspicious and purifying by mere remembrance; whose chest bears the mark called Śrīvatsa; who is the abode of Śrī (Lakṣmī); who is the Lord of Śrī; and who is the श्रेष्ठ among all the prosperous—surpassing even Brahmā and the guardians of the worlds in splendor and sovereignty.

Verse 78

श्रीद: श्रीश: श्रीनिवास: श्रीनिधि: श्रीविभावन: । श्रीधर: श्रीकर: श्रेय: श्रीमाललोकत्रयाश्रय:

Bhīṣma said: He is the giver of prosperity; the Lord of Śrī (Lakṣmī); the one in whom Śrī ever dwells; the treasury and foundation of all prosperities; the dispenser who apportions diverse forms of lordship and fortune to beings according to their deeds. He bears Śrī upon his chest; he causes prosperity to expand for devotees who remember, praise, and worship him; he is auspiciousness itself; he is endowed with every excellence; and he is the refuge and support of the three worlds.

Verse 79

स्वक्ष: स्वड़: शतानन्दो नन्दिज्योतिर्गणेश्वर: | विजितात्माविधेयात्मा सत्कीर्तिश्छिन्न संशय:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງມີດວງຕາອັນດຶງດູດ ແລະ ອະວະຍະວະອັນງາມລ້ຳ; ເປັນຮູບຮ່າງແຫ່ງຄວາມປິຕິຍິນດີອັນຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ເກີດໃໝ່ຢູ່ເສມອ; ເປັນແສງອັນມົງຄຸນ ແລະ ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງຫມູ່ດວງສະຫວ່າງ. ພຣະອົງຊະນະຕົນເອງແລ້ວຢ່າງສົມບູນ; ສະພາບແທ້ຂອງພຣະອົງເກີນກວ່າຄຳບັນຍາຍ; ກຽດສັກສີຂອງພຣະອົງແທ້ຈິງ; ແລະ ຄວາມສົງໄສທັງປວງຖືກຕັດຂາດ.

Verse 80

उदीर्ण: सर्वतश्नक्षुनीश: शाश्वतस्थिर: । भूशयो भूषणो भूतिर्विशोक: शोकनाशन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສູງສຸດ—ເຫັນໄດ້ທຸກທິດທາງ, ບໍ່ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຜູ້ໃດ, ມັ່ນຄົງຖາວອນ ແລະ ບໍ່ແປປ່ຽນ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ທີ່ເຄີຍນອນຢູ່ເທິງພື້ນດິນ; ຜູ້ປະດັບໂລກ; ເປັນຖານຮອງຂອງຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະ ອຳນາດທິບທັງປວງ; ພຣະອົງປາສະຈາກຄວາມໂສກ ແລະ ເປັນຜູ້ທຳລາຍຄວາມໂສກໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ລະລຶກພຣະອົງ.

Verse 81

अर्चिष्मानर्चित: कुम्भो विशुद्धात्मा विशोधन: । अनिरुद्धो5प्रतिरथ: प्रद्युम्नोडमितविक्रम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ສະຫວ່າງໄສ, ຄວນແກ່ການບູຊາ, ເປັນພາຊະນະທີ່ຮອງຮັບສັບພະສັດທັງປວງ. ພຣະອົງມີອາຕະມາອັນບໍລິສຸດຢ່າງສົມບູນ ແລະ ຊຳລະຜູ້ອື່ນໃຫ້ບໍລິສຸດ. ບໍ່ອາດຖືກກັ້ນຂວາງ, ບໍ່ອາດຖືກພິຊິດ, ບໍ່ມີຜູ້ກ້າທີ່ຕໍ່ຕ້ານ; ພຣະອົງແມ່ນປຣັດຍຸມນະ ຜູ້ມີວິກຣະມະອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້.

Verse 82

कालनेमिनिहा वीर: शौरि: शूरजनेश्वर: । त्रिलोकात्मा त्रिलोकेश: केशव: केशिहा हरि:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ສັງຫານກາລະເນມິ; ວິລະຊົນຜູ້ຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້; ຊາອຸຣິ ຜູ້ເກີດໃນວົງສາຊູຣະ; ຈອມເຈົ້າໃນຫມູ່ຜູ້ກ້າ; ອາຕະມາພາຍໃນຂອງສາມໂລກ ແລະ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງສາມໂລກ; ເກສະວະ; ຜູ້ສັງຫານເກສິນ; ຮະຣິ ຜູ້ຊຳລະບາບໄດ້ດ້ວຍການລະລຶກເທົ່ານັ້ນ.”

Verse 83

कामदेव: कामपाल: कामी कान्तः कृतागम: । अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोडनन्तो धनंजय:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງຖືກເອີ້ນວ່າ ກາມະເທວະ—ຈອມເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງຄວາມປາຖະໜາທັງປວງທີ່ຜູ້ມຸ່ງຫາເປົ້າໝາຍຊີວິດສີ່ປະການໄຂວ່ຄວ້າ; ກາມະປາລະ—ຜູ້ສົມປະສົງ ແລະ ປົກປ້ອງຄວາມປາຖະໜາຂອງຜູ້ບູຊາທີ່ຍັງມີຕັນຫາ; ກາມີ—ຜູ້ປາຖະໜາຜູ້ຮັກຂອງພຣະອົງ; ການຕະ—ຜູ້ມີຮູບງາມອັນຫຼົງໄຫຼ; ກຣິຕາຄະມະ—ຜູ້ຮຽບຮຽງ ແລະ ສະຖາປະນາເວດ ແລະ ສາສະຕຣະ; ອະນິຣເທດສະຍະ-ວະປຸ—ຜູ້ມີກາຍທິບທີ່ບໍ່ອາດບັນຍາຍໄດ້; ວິສະນຸ—ຈອມເຈົ້າຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວ; ວີຣະ—ຜູ້ກ້າຫານມີອຳນາດອັນອັດສະຈັນ; ອະນັນຕະ—ຜູ້ໄຮ້ຂອບເຂດໃນຮູບ, ພະລັງ, ອຳນາດ ແລະ ຄຸນ; ແລະ ທະນັນຊະຍະ—ຜູ້ຊະນະຊັບ, ປາກົດເປັນອາຣະຊຸນໃນການພິຊິດທິດທັງສີ່.

Verse 84

ब्रह्मण्यो ब्रह्मकृद्‌ ब्रद्या ब्रद्यम ब्रह्म॒विवर्धन: । ब्रह्मविद्‌ ब्राह्मणो ब्रद्मी ब्रद्यम॒ज्ञो ब्राह्मणप्रिय:

Bhishma said: He is the protector of sacred knowledge and those devoted to it; the ordainer of austerity and the Vedic way; the Creator (Brahmā) who brings forth the world; Brahman itself—pure being, consciousness, and bliss; and the one who increases the power of spiritual discipline and Vedic wisdom. He fully knows the Veda and its meaning; he sees all things as Brahman; he is the ground and support of all that is called ‘brahman’ (austerity, sacred learning, and spiritual power); he truly knows the Veda as his own Self; and he holds the Brāhmaṇas exceedingly dear.

Verse 85

महाक्रमो महाकर्मा महातेजा महोरग: । महाक्रतुर्महायज्वा महायज्ञों महाहवि:

Bhīṣma said: He is of mighty stride and mighty deeds; of immense splendor, and like a great serpent in power and depth. He is the great sacrificial rite itself, the great performer of sacrifices for the welfare of the worlds; He is the great sacrifice—of whom all sacred offerings and disciplines are manifestations—and He is the great oblation, the very essence fit to be offered into the divine fire. In this hymn-like praise, Bhīṣma frames the Supreme as both the agent and the substance of righteous action, teaching that true dharma culminates in devotion and self-offering to the Highest.

Verse 86

स्तव्य: स्तवप्रिय: स्तोत्र स्तुति: स्तोता रणप्रिय: । पूर्ण: पूरयिता पुण्य: पुण्यकीर्तिरनामय:

Bhīṣma said: He is worthy of praise; He delights in the praises of His devotees. He is the hymn by which His qualities and majesty are sung; He is the very act of adoration; and He is also the worshipper who offers praise. He is fond of righteous battle undertaken for the protection of dharma. He is complete in all perfections, and He fulfills and makes His devotees whole. He is pure merit itself, destroying sin by remembrance; His fame is supremely sanctifying; and He is free from all affliction, inward and outward.

Verse 87

मनोजवस्तीर्थकरो वसुरेता वसुप्रद: । वसुप्रदो वासुदेवो वसुर्वसुमना हवि:

Bhīṣma said: He is swift as thought; the establisher of sacred crossings (and the revealer of saving disciplines); the one whose generative potency is golden and life-giving; the giver of wealth—indeed, the giver of the highest wealth (liberation). He is Vāsudeva; he is the indwelling Vasu; he is even-minded in all beings; and he is the oblation worthy to be offered in sacrifice. In ethical sense, the verse praises the Lord as both the inner source of right understanding and the supreme goal of worship, uniting worldly support with spiritual release.

Verse 88

सदगति:ः सत्कृति: सत्ता सद्भूति: सत्परायण: । शूरसेनो यदुश्रेष्ठ: सन्निवास: सुयामुन:

Bhishma said: He (Śrī Kṛṣṇa) is the true goal attainable by the righteous, the doer of noble deeds, the ever-present Reality, and the auspicious source of manifold manifestations. He is the refuge and supreme destination of the good; the leader of heroic hosts; the foremost among the Yadus; the abiding dwelling-place for the virtuous; and the one whose Yamunā-region attendants—cowherd boys and others—are exceedingly beautiful. In this way Bhishma praises Kṛṣṇa as both the ethical ideal and the spiritual refuge for those who live by dharma.

Verse 89

भूतावासो वासुदेव: सर्वासुनिलयोडनल: । दर्पहा दर्पदो दृप्तो दुर्धरोडथापराजित:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງສັດທັງປວງ; ພຣະອົງແມ່ນ ວາສຸເທວະ ພຣະເຈົ້າຜູ້ສູງສຸດ ຜູ້ແຜ່ຊຶມແລະຫໍ່ຫຸ້ມໂລກ. ພຣະອົງເປັນຖານຮອງຮັບທີ່ຊີວິດຂອງສັດທັງຫມົດພັກພິງ; ແລະພຣະອົງແມ່ນ ‘ອະນະລະ’ ຜູ້ມີພະລັງອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ພຣະອົງທໍາລາຍຄວາມຈອງຫອງອັນຫຍິ່ງຍໂສຂອງຜູ້ເດີນທາງອະທໍາ; ພຣະອົງປະທານຄວາມກ້າຫານອັນບໍລິສຸດແລະການຍົກຈິດໃຈໃຫ້ແກ່ຜູ້ພັກພິງ; ພຣະອົງຊື່ນບານໃນອານັນດະຕະຫຼອດ, ຍາກຈັບຕ້ອງໃຫ້ຢູ່ໃນດວງໃຈ, ແຕ່ບໍ່ມີໃຜຊະນະພຣະອົງໄດ້».

Verse 90

विश्वमूर्तिमहामूर्तिदीप्तमूर्तिरमूर्तिमान्‌ । अनेकमूर्तिरिव्यक्त: शतमूर्ति: शतानन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ທີ່ຮູບຂອງພຣະອົງຄືທັງຈັກກະວານ—ປຸຣຸສະຈັກກະວານອັນກວ້າງໃຫຍ່; ມີຮູບອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້, ມີຮູບອັນສະຫວ່າງໄສ, ແຕ່ກໍເປັນອະຮູບ. ແມ່ນແທ້ວ່າພຣະອົງຮັບຮູບຫຼາຍປະການເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງຫມົດ, ແຕ່ສະພາບແທ້ຂອງພຣະອົງຍັງເກີນການພູດອອກໃຫ້ໝົດ. ພຣະອົງດັ່ງມີຮູບຮ້ອຍ ແລະໜ້າຮ້ອຍ—ບໍ່ມີຂອບເຂດໃນການປະກົດ».

Verse 91

एको नैक: सव: कः कि यत्‌ तत्‌ पदमनुत्तमम्‌ | लोकबन्धुलोंकनाथो माधवो भक्तवत्सल:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງເປັນໜຶ່ງ—ບໍ່ມີການແບ່ງແຍກໃນພາຍໃນ—ແຕ່ກໍເປັນຫຼາຍ ໂດຍການອະວະຕານລົງມາຫຼາຍປະການ. ພຣະອົງແມ່ນຮູບແຫ່ງຍັດຍະ, ແມ່ນຄວາມສຸກອັນເປັນຕົວຕົນ, ແລະແມ່ນພຣະພຣະຫມັນທີ່ຄວນພິຈາລະນາ; ຕັ້ງຢູ່ໂດຍຕົນເອງ ແລະເປັນບໍ່ນ້ຳພຸແຫ່ງການແຜ່ຂະຫຍາຍທັງປວງ. ພຣະອົງແມ່ນປະທັບສູງສຸດອັນຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້ ທີ່ຜູ້ໃຝ່ຫາໂມກສະຈະພຶງເຂົ້າເຖິງ. ພຣະອົງແມ່ນມິດຂອງໂລກທັງຫມົດ, ແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທີ່ທຸກຄົນອາດອ້ອນວອນ—ມາທະວະ—ຜູ້ຮັກແພງຜູ້ພັກພິງດ້ວຍຄວາມອ່ອນໂຍນ».

Verse 92

सुवर्णवर्णो हेमाड़ो वराड्रश्वन्दनाड़दी | वीरहा विषम: शून्यो घृताशीरचलश्चल:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງມີສີທອງ ດັ່ງທອງຄໍາອັນສະຫວ່າງໄສ, ມີອະວະຍະວະອັນປະເສີດຢ່າງຍິ່ງ, ແລະປະດັບດ້ວຍການທາຈັນທະນະ ແລະກໍ່ກໍາແຂນ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ປາບວິລະຊົນຜູ້ເປັນສັດຕູ, ບໍ່ມີໃຜເທົ່າທຽມ, ແຕ່ກໍເກີນກວ່າຄໍາຈໍາກັດທັງປວງ. ພຣະອົງອ່ອນໂຍນດ້ວຍຄວາມເມດຕາຕໍ່ຜູ້ມາພັກພິງ, ໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນປະສົງ, ແລະກໍໄວວ່ອງ—ແຜ່ໄປທົ່ວທຸກທິດດັ່ງລົມ».

Verse 93

अमानी मानदो मान्यो लोकस्वामी त्रिलोकधृक्‌ । सुमेधा मेधजो धन्य: सत्यमेधा धराधर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງບໍ່ປາຖະໜາເກຍດສັກສີໃຫ້ຕົນ, ແຕ່ປະທານເກຍດແກ່ຜູ້ອື່ນ; ພຣະອົງຄວນແກ່ການນະມັດສະການ. ພຣະອົງແມ່ນເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງຫມົດ, ຜູ້ຄ້ຳຈຸນສາມໂລກ. ມີປັນຍາອັນປະເສີດ, ປະກົດໃນຍັດຍະ, ເປັນຜູ້ມີພອນຕະຫຼອດ ແລະສົມຄວນແກ່ການຂອບໃຈ; ມີປັນຍາທີ່ແທ້ແລະສູງສົ່ງ; ພຣະອົງຄ້ຳຈຸນແຜ່ນດິນ—ດັ່ງນີ້ແຫຼະ ຜູ້ສູງສຸດຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍນາມຄຸນເຫຼົ່ານີ້».

Verse 94

तेजोवृषो द्युतिधर: सर्वशस्त्रभृतां वर: । प्रग्रहो निग्रहो व्यग्रो नैकशूज़ी गदाग्रज:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຫຼັ່ງຝົນແຫ່ງຕະເຈະອັນສະຫວ່າງໄສ, ຜູ້ຖືຄວາມສະຫວ່າງອັນສູງສຸດ, ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນຫມູ່ຜູ້ຖືອາວຸດທັງປວງ. ພຣະອົງຮັບເອົາເຄື່ອງບູຊາຂອງຜູ້ພັກດີ, ຄວບຄຸມແລະປົກຄອງສັດທັງຫມົດ, ແລະມຸ່ງໝັ້ນຢູ່ເທື່ອງໃຫ້ຜົນທີ່ປາຖະໜາແກ່ຜູ້ທີ່ມາພຶ່ງ. ພຣະອົງແມ່ນ ‘ຜູ້ມີເຂົາຫຼາຍ’—ເປັນນິມິດແຫ່ງຮູບຫຼາຍຂອງວາຈາອັນສັກສິດ—ແລະເປັນຜູ້ເກີດກ່ອນນາງກະດາ»។

Verse 95

चतुर्मूर्तिश्नतुर्बाह श्वत॒र्व्यूहश्चतुर्गति: । चतुरात्मा चतुर्भावश्चतुर्वेदविदेकपात्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງມີຮູບສີ່ປະການ, ມີແຂນສີ່, ພ້ອມດ້ວຍວິວຫະທິບພະສີ່ປະການ; ແລະຄວາມເຖິງສູງສຸດຂອງພຣະອົງກໍມີສີ່ປະການ. ພຣະອົງມີອັດຕາພາຍໃນສີ່ສ່ວນ, ເປັນແຫຼ່ງກໍ່ເກີດແຫ່ງເປົ້າໝາຍມະນຸດສີ່ປະການ, ຮູ້ເນື້ອໃນແຫ່ງເວດສີ່ພຣະຄຳພີ, ແລະແມ່ນແມ່ນວ່າ ‘ມີຕີນດຽວ’ ກໍຍັງແຜ່ຊຶມຄອບຄຸມຈັກກະວານທັງປວງດ້ວຍພຽງສ່ວນດຽວຂອງພຣະອົງ.

Verse 96

समावर्तोंडनिवृत्तात्मा दुर्जयो दुरतिक्रम: । दुर्लभो दुर्गमो दुर्गों दुरावासो दुरारिहा

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຫມຸນວຽນຢູ່ເທື່ອງໆ ຜູ້ຫມຸນກົງລໍ້ແຫ່ງສັງສານ. ພຣະອົງມີພຣະອັດຕາທີ່ບໍ່ເຄີຍຖອນອອກຈາກສິ່ງໃດ ເນື່ອງຈາກສະຖິດຢູ່ທົ່ວໄປ. ພຣະອົງບໍ່ອາດຖືກພິຊິດ ແລະບໍ່ມີໃຜລ່ວງລະເມີດພຣະບັນຊາໄດ້. ບໍ່ອາດເຖິງໄດ້ໂດຍບໍ່ມີພັກດີ; ຮູ້ຈັກຍາກ ແລະເຂົ້າເຖິງຍາກ. ແມ່ນແຕ່ໂຍຄີກໍຍາກຈະອັນເຊີນພຣະອົງໃຫ້ສະຖິດໃນດວງໃຈ; ແລະພຣະອົງແມ່ນຜູ້ປະຫານອຳນາດອະທຳອັນປະທັກປະທາຍ.

Verse 97

शुभाड़ो लोकसारज्भ: सुतन्तुस्तन्तुवर्धन: । इन्द्रकर्मा महाकर्मा कृतकर्मा कृतागम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງມີຮູບກາຍງາມສົດ ແລະເປັນມົງຄຸນ; ພຣະອົງຈັບເອົາແກ່ນສານຂອງໂລກທັງປວງ. ສາຍໃຍແຫ່ງຈັກກະວານຂອງພຣະອົງຖືກຖັກທໍຢ່າງດີ ແລະພຣະອົງຂະຫຍາຍສາຍໃຍນັ້ນຢູ່ເທື່ອງໆ. ກຳລັງການງານຂອງພຣະອົງດຸດດັ່ງອິນທຣະ; ກິດການຂອງພຣະອົງໃຫຍ່ຫຼວງ. ພຣະອົງໄດ້ສຳເລັດກິດທີ່ຄວນເຮັດທັງປວງແລ້ວ, ແຕ່ກໍຍັງເສດັດມາອີກ—ປາກົດພຣະອົງຕາມຄວາມຈຳເປັນ—ເພື່ອກະທຳສິ່ງທີ່ເໝາະສົມ ໃນການປົກປ້ອງແລະຈັດລະບຽບໂລກ.

Verse 98

उद्धव: सुन्दर: सुन्दो रत्ननाभ: सुलोचन: । अर्को वाजसन: शृज्जी जयन्त: सर्वविज्जयी

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງຖືກເອີ້ນວ່າ ອຸດດະວະ, ສຸນດະຣະ, ສຸນດະ, ຣັດນະນາພະ, ສຸໂລຈະນະ; ແລະຍັງເອີ້ນວ່າ ອັຣກະ, ວາຈະສະນະ, ສຣຶຈຍີ, ຊະຍັນຕະ, ແລະ ສັຣວະວິດຊະຊະຍີ»។ ດ້ວຍນາມສັກສິດເຫຼົ່ານີ້ ພີສະມະໄດ້ລຽນລຳດັບນາມມົງຄຸນເພື່ອສັນລະເສີນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ: ການອະວະຕານຕາມພຣະປະສົງ, ຄວາມງາມແລະເມດຕາກະຣຸນາ, ຮູບອັນສະຫວ່າງໄສ, ການເກື້ອກູນແກ່ຜູ້ຂໍ, ການປົກປ້ອງຈັກກະວານໃນຍາມພິນາດ, ແລະອຳນາດອັນບໍ່ອາດພິຊິດ ພ້ອມທັງຄວາມຮູ້ຮອບດ້ານ—ເພື່ອຊັກຊວນໃຫ້ລະລຶກພຣະອົງດ້ວຍພັກດີ ເປັນການປະພຶດທາງທຳ.

Verse 99

सुवर्णबिन्दुरक्षो भ्यः सर्ववागीश्ररेश्वर: । महाह्ददो महागर्तो महाभूतो महानिधि:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນພະຍາງອັນລຶກລັບ «ໂອມ» ທີ່ມີຈຸດຄໍາອັນສະຫງ່າງາມ, ບໍ່ອາດຖືກສັ່ນຄອນໂດຍພະລັງໃດໆ; ເປັນຈອມອົງອະທິປະໄຕ ເຖິງແມ່ນເຫນືອຈອມແຫ່ງວາຈາທັງປວງ. ພຣະອົງແມ່ນທະເລສາບໃຫຍ່ແຫ່ງປະຣະສຸກ ທີ່ນັກສະມາທິດໍາລົງລົງໄປແລ້ວຈົມຢູ່ໃນຄວາມປິຕິ; ເປັນຫວ່າງເລິກອັນຫາຂອບບໍ່ໄດ້; ເປັນຄວາມເປັນຈິງທາດໃຫຍ່ອັນບໍ່ເສື່ອມໃນສາມການ; ແລະເປັນຄັງສົມບັດໃຫຍ່ ເປັນທີ່ພຶ່ງພາຂອງສັດທັງປວງ.

Verse 100

कुमुद: कुन्दर: कुन्द: पर्जन्य: पावनोडनिल: । अमृताशो<मृतवपु: सर्वज्ञ: सर्वतोमुख:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນ ກຸມຸດະ, ກຸນດະຣະ, ແລະ ກຸນດະ; ແມ່ນ ປັຣຊັນຍະ ດັ່ງຝົນຊີວິດທີ່ຫຼັ່ງລົງ; ແມ່ນ ປາວະນະ ຜູ້ຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດແມ່ນແຕ່ລະລຶກເຖິງ; ແລະ ອະນິລະ ຜູ້ຕື່ນຮູ້ບໍ່ຂາດສາຍ. ຄວາມຫວັງ/ປະສົງຂອງພຣະອົງບໍ່ເຄີຍຜິດພາດ, ຮູບກາຍຂອງພຣະອົງບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ; ພຣະອົງຮູ້ທຸກສິ່ງ, ແລະເປັນ “ຜູ້ມີໜ້າທຸກທິດ”—ຮັບເອົາເຄື່ອງບູຊາຂອງຜູ້ສັດທາ ບໍ່ວ່າຈະຖວາຍຢູ່ແຫ່ງໃດ.

Verse 101

सुलभ: सुव्रतः सिद्ध: शत्रुजिच्छबत्रुतापन: । न्यग्रोधोदुम्बरो<श्वत्थश्वाणूरान्ध्रनिषूदन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍ ສໍາລັບຜູ້ທີ່ພິຈາລະນາຢູ່ເປັນນິດ ແລະຜູ້ມີສັດທາອັນເອກະຈິດ. ພຣະອົງແມ່ນ ສຸວຣະຕະ ຜູ້ມີວິນັຍແລະຄວາມປະພຶດອັນງາມ; ເປັນ ສິດທະ ຜູ້ສົມບູນໃນພຣະອົງເອງ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຊະນະສັດຕູຂອງເທວະແລະສັດບຸລຸດ, ແລະເປັນຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູແຫ່ງເທວະ. ພຣະອົງແມ່ນ ນະຍະໂກຣດະ, ອຸດຸມບະຣະ, ແລະ ອັສວັດຖະ—ປະຈັກຢູ່ໃນຮູບຕົ້ນໄມ້ສັກສິດ—ແລະເປັນຜູ້ສັງຫານ ຈານູຣະ ນັກມວຍປະລຳມະນີຜູ້ກ້າຫານແຫ່ງຊາວອັນທຣະ.

Verse 102

सहस्रार्चि: सप्तजिद्द: सप्तैधा: सप्तवाहन: । अमूर्तिरनघो$चिन्त्यो भयकृद्‌ भयनाशन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ມີລັງສີພັນ; ຜູ້ມີລີ້ນເຈັດ; ຜູ້ມີໄຟເຈັດປະກາຍ; ແລະຜູ້ມີມ້າເຈັດຕົວ. ບໍ່ມີຮູບ, ບໍ່ມີມົນທິນ, ເກີນກວ່າຈະຄິດເຖິງໄດ້; ພຣະອົງທັງເຮັດໃຫ້ຄົນຊົ່ວຫວາດກົວ ແລະທັງທໍາລາຍຄວາມກົວໃຫ້ແກ່ຜູ້ລະລຶກເຖິງພຣະອົງ ແລະແກ່ຜູ້ທໍາດີ.

Verse 103

अर्णुर्बृहत्कृश: स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान्‌ । अधृतः स्वधृत: स्वास्य: प्राग्वंशो वंशवर्धन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງລະອຽດຍິ່ງກວ່າຄວາມລະອຽດທີ່ສຸດ ແລະກ້ວາງໃຫຍ່ຍິ່ງກວ່າຄວາມໃຫຍ່ທີ່ສຸດ; ບາງເບົາຢ່າງຫາທີ່ສຸດ ແລະຫນາໜັກຢ່າງຫາທີ່ສຸດ. ພຣະອົງຊົງຮອງຮັບຄຸນທັງປວງ ແຕ່ກໍເຫນືອກວ່າສາມກຸນະ; ຍິ່ງໃຫຍ່ດ້ວຍພະລັງ, ອໍານາດສະຫງ່າ, ແລະປັນຍາອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ບໍ່ມີສິ່ງໃດຮອງຮັບພຣະອົງ—ແຕ່ພຣະອົງດໍາລົງດ້ວຍພຣະອົງເອງ; ສະຫວ່າງໄສ ແລະມີໃບໜ້າງາມ. ເປັນບັນພະບຸລຸດດັ້ງເດີມ ກ່ອນບັນພະບຸລຸດທັງປວງ; ແລະເປັນຜູ້ເພີ່ມພູນວົງສາ—ເປີດເຜີຍລໍາດັບສືບຕໍ່ຂອງໂລກ ແລະຄ້ຳຈຸນຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງລາຊະວົງ.

Verse 104

भारभृत्‌ कथितो योगी योगीश: सर्वकामद: । आश्रम: श्रमण: क्षाम: सुपर्णो वायुवाहन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງຖືກເອີ້ນວ່າ «ຜູ້ແບກພາລະ»—ຜູ້ທີ່ຖືກກ່າວຂານຢູ່ໃນຄຳພີອັນສັກສິດເສມອ. ເປັນໂຍຄີ, ເປັນຈອມໂຍຄີ, ເປັນຜູ້ບັນດານໃຫ້ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ. ເປັນທີ່ພັກພິງໃຫ້ຄວາມພັກຜ່ອນ, ເປັນສະມະນະຜູ້ປະຫານຄົນຊົ່ວ, ເປັນອຳນາດແຫ່ງການລະລາຍໃນການສິ້ນກາລ; ເປັນ «ສຸປັນ» ດັ່ງຕົ້ນໄມ້ມີໃບເປັນເວດ; ແລະເປັນຜູ້ໃຫ້ພະລັງແກ່ລົມໃຫ້ເຄື່ອນໄຫວໄດ້.

Verse 105

धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दम: । अपराजित: सर्वसहो नियन्ता नियमोडयम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຖືຄັນທະນູ ແລະແມ່ນວິຊາທະນູເອງ; ເປັນໄມ້ທັນ (ທັນດະ) ແລະເປັນຜູ້ຝຶກຝົນຄວບຄຸມ, ທັງເປັນຄວາມຄຸ້ມຄອງວິໄນນັ້ນເອງ. ບໍ່ຖືກຊະນະໂດຍສັດຕູ, ອົດທົນໄດ້ທຸກຢ່າງ; ເປັນຜູ້ກຳກັບທີ່ຈັດສັນສັດທັງຫຼາຍໃຫ້ຢູ່ໃນໜ້າທີ່ຂອງຕົນ—ແຕ່ພຣະອົງບໍ່ຖືກຜູກມັດດ້ວຍກົດໃດໆ, ບໍ່ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດພາຍນອກ, ເປັນຜູ້ເອກະລາດສູງສຸດ.

Verse 106

सत्त्ववान्‌ सात्त्विक: सत्य: सत्यधर्मपरायण: । अभिप्राय: प्रियाहों5र्ह: प्रियकृत्‌ प्रीतिवर्धन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງມີພະລັງໃນ ແລະຄຸນຄວາມດີພ້ອມສັນ; ເປັນຜູ້ມີສະພາບສາດຕະວິກ; ເປັນຄວາມຈິງເອງ—ຜູ້ເວົ້າຄວາມຈິງ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນທຳມະ. ເປັນເປົ້າໝາຍອັນຮັກຂອງຜູ້ມີຄວາມຮັກ; ຄວນແກ່ການຖວາຍສິ່ງທີ່ຮັກຍິ່ງ; ຄວນແກ່ການນະມັດສະການຂອງທຸກຄົນ; ເຮັດສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ຜູ້ບູຊາ; ແລະເພີ່ມພູນຄວາມຮັກຂອງຜູ້ທີ່ຮັກພຣະອົງ.

Verse 107

विहायसगतिर्ज्योति: सुरुचि तभुग्‌ विभु: । रविर्विरोचन: सूर्य: सविता रविलोचन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເຄື່ອນໄປໃນຟ້າ, ເປັນແສງສະຫວ່າງດ້ວຍຕົນເອງ, ມີລັດສະໝີງາມ; ເປັນຜູ້ກິນເຄື່ອງບູຊາໃນຍັດ (ເປັນໄຟ), ຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກແຫ່ງ. ເປັນຣະວິ—ຕາເວັນຜູ້ດູດຊຶມສານະສຳຄັນ; ເປັນວິໂຣຈະນະ—ຜູ້ແຜ່ແສງຫຼາຍຮູບແບບ; ເປັນສູຣຍະ—ຜູ້ເປີດເຜີຍຄວາມສົດງາມ; ເປັນສະວິຕຣ—ຜູ້ຂັບເຄື່ອນແລະກໍ່ກຳເນີດໂລກ; ແລະເປັນຜູ້ມີດວງຕາເປັນຕາເວັນ.

Verse 108

अनन्तो हुतभुग्‌ भोक्ता सुखदो नैकजो<ग्रज: । अनिर्विण्ण: सदामर्षी लोकाधिष्ठानमद्‌्भुत:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງໄຮ້ຂອບເຂດ; ເປັນຜູ້ກິນເຄື່ອງບູຊາໃນຍັດ; ເປັນຜູ້ອຸປະຖຳແລະຄຸ້ມຄອງໂລກ; ເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມສຸກ. ເພື່ອປົກປ້ອງທຳມະ ແລະພິທັກສາຄົນດີ, ພຣະອົງຮັບກຳເນີດຫຼາຍຄັ້ງດ້ວຍພຣະປະສົງຂອງພຣະອົງເອງ—ແຕ່ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ເກີດກ່ອນສຸດ, ປຸຣຸສະດັ້ງເດີມ. ບໍ່ເຄີຍເບື່ອໜ່າຍເພາະພຣະອົງສົມບູນພ້ອມ; ອົດກັ້ນແກ່ຄົນດີເສມອ; ເປັນຖານຮອງອັນອັດສະຈັນ ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງໂລກທັງປວງ.

Verse 109

सनात्‌ सनातनतम:ः कपिल: कपिरप्यय: । स्वस्तिद: स्वस्तिकृत्‌ स्वस्ति स्वस्तिभुक्‌ स्वस्तिदक्षिण:

Bhīṣma said: He is eternal, and the most ancient of all; He is Kapila, and also Kapi; He is the final dissolution into which all returns. He bestows auspicious well-being, He brings about the welfare of those who seek refuge, He Himself is auspiciousness, He safeguards the devotees’ highest good, and He is swift and fully capable in granting welfare.

Verse 110

९०६ अरौद्र:-सब प्रकारके रुद्र (क्रूर) भावोंसे रहित शान्तिमूर्ति

Bhīṣma describes the Supreme Lord through a chain of epithets: He is free from cruel, Rudra-like ferocity and is the very form of peace; He wears radiant, makara-shaped earrings shining like the sun; He bears the Sudarśana discus; His valor is incomparable; His governance—grounded in śruti and smṛti—is supremely authoritative; He transcends the reach of words and is not an object of speech; yet He patiently endures harsh speech directed at Him. He is cooling and soothing to those scorched by the threefold afflictions, and He is the maker of ‘night’ in two senses: for the wise, the world becomes darkness (insubstantial), while for the ignorant, true knowledge remains like night—thus He ordains the contrasting conditions that reveal inner maturity and moral responsibility.

Verse 111

अक्रूरः पेशलो दक्षो दक्षिण: क्षमिणां वर: । विद्वत्तमो वीतभय: पुण्यश्रवणकीर्तन:

Bhishma said: Akrura is free from all cruelty; he is gracious and refined in mind, speech, and action; capable and efficient, able to accomplish even great tasks swiftly; generous and giving; the best among the forgiving; the most learned among the learned; fearless; and of such sanctity that hearing and singing of his name, qualities, glory, and true nature is purifying. Ethically, the verse presents an ideal of noble character—strength joined with gentleness, competence joined with generosity, and learning joined with fearlessness—so that a person becomes worthy of praise and remembrance.

Verse 112

उत्तारणो दुष्कृतिहा पुण्यो दुःस्वप्रनाशन: । वीरहा रक्षण: सन्‍तो जीवन: पर्यवस्थित:

Bhishma said: He is the One who carries beings across (the ocean of worldly existence); the destroyer of evil deeds and of the evil-minded; the Pure who sanctifies those who remember Him; the dispeller of dreadful dreams for those who meditate on, recall, sing of, and worship Him. He cuts off the many ‘courses’ of those who seek refuge—ending their revolving in the cycle of birth and death; He is the Protector in every way. He manifests as the saints to spread knowledge, humility, and dharma; He is the Life-breath that sustains all creatures; and, pervading the entire universe, He stands established everywhere.

Verse 113

अनन्तरूपो<नन्तश्रीर्जितमन्युर्भयापह: । चतुरस्रो गभीरात्मा विदिशो व्यादिशों दिश:

Bhīṣma said: He is of endless forms and of limitless splendor; he has conquered anger and removes the fears of his devotees. Auspicious and well-proportioned, with a profound inner nature, he apportions results to beings according to their deeds, issues fitting commands to all, and—through the Veda—reveals the directions of action and their fruits. In this way Bhīṣma praises the Lord as the moral governor of the world: fear is dispelled not by force, but by righteous order, self-mastery, and the just dispensation of karma.

Verse 114

अनादिर्भूभ्भुवो लक्ष्मी: सुवीरो रुचिराड़ूद: । जननो जनजन्मादिर्भीमो भीमपराक्रम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ບໍ່ມີຕົ້ນກຳເນີດ ເປັນເຫດປັດໃຈດັ້ງເດີມຂອງສັບພະສິ່ງ. ພຣະອົງເປັນຖານຮອງຮັບແຜ່ນດິນ ແລະໂລກທັງຫຼາຍ ແລະເປັນຄວາມສະຫງ່າງາມທີ່ເຮັດໃຫ້ສິ່ງງາມທັງປວງສ່ອງປະກາຍ. ພຣະອົງເປັນວີລະບຸລຸດອັນສູງສົ່ງ ສວມກຳໄລແຂນອັນສະຫວ່າງໄສ; ເປັນຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດແກ່ສັດທັງປວງ ແລະເປັນເຫດປັດໃຈທຳອິດແຫ່ງການເກີດຂອງຜູ້ທີ່ເກີດ. ຕໍ່ຜູ້ຊົ່ວ ພຣະອົງແມ່ນ “ພີມະ”—ນ່າຢ້ານ—ແລະວິລະພະລັງຂອງພຣະອົງກໍນ່າຢ້ານຢິ່ງ ກົດຂີ່ການຕໍ່ຕ້ານທັງປວງ.

Verse 115

आधारनिलयोअ<थधाता पुष्पहास: प्रजागर: । ऊर्ध्वग: सत्पथाचार: प्राणद: प्रणव: पण:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຖານພັກພິງ ແລະຄວາມຮອງຮັບຂອງສັດທັງປວງ; ເປັນຜູ້ດຳລົງຢູ່ໂດຍຕົນເອງ ບໍ່ມີຜູ້ສ້າງເຫນືອພຣະອົງ. ພຣະອົງຕື່ນຮູ້ຢູ່ເທື່ອ ແລະຮັກສາສະຕິຢ່າງສົມບູນ, ສ່ອງປະກາຍດ້ວຍຮອຍຍິ້ມອ່ອນໂຍນດັ່ງດອກໄມ້ບານ. ພຣະອົງສະຖິດຢູ່ເຫນືອທຸກສິ່ງ ແລະເປັນຜູ້ດຳລົງແລະຄ້ຳຈຸນຈັນຍາບັນແຫ່ງທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ. ພຣະອົງປະທານຊີວິດ—ກະທັ້ງຊຸກຊີວິດໃຫ້ຜູ້ລົ້ມລົງ—ແລະພຣະອົງແມ່ນພະຍາງສັກສິດ “ໂອມ” ເອງ, ຜູ້ປະພຶດຕໍ່ສັດທັງປວງດ້ວຍມາດຕະຖານທີ່ເໝາະສົມ ແລະຍຸດຕິທຳ.

Verse 116

प्रमाणं प्राणनिलय: प्राणभृत्‌ प्राणजीवन: । तत्त्वं तत्त्वविदेकात्मा जन्ममृत्युजरातिग:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນມາດຕະຖານແລະອຳນາດຢືນຢັນຄວາມຈິງດ້ວຍຕົນເອງ; ເປັນຖານຮອງຮັບແຫ່ງລົມຫາຍໃຈຊີວິດ; ເປັນຜູ້ຫຼ້ຽງດູພະລັງຊີວິດທັງປວງ; ແລະເປັນຜູ້ຮັກສາສັດໃຫ້ມີຊີວິດດ້ວຍການເຄື່ອນໄຫວຂອງປຣານະ (prāṇa). ພຣະອົງແມ່ນຄວາມຈິງເອງ, ເປັນຜູ້ຮູ້ຄວາມຈິງ, ເປັນອົງດຽວບໍ່ມີທີ່ສອງ, ແລະຢູ່ເຫນືອສະພາບກາຍຂອງການເກີດ ການຕາຍ ແລະຄວາມແກ່ຊະລາໂດຍສິ້ນເຊີງ.

Verse 117

भूर्भुव:स्वस्तरुस्तार: सविता प्रपितामह: । यज्ञो यज्ञपतिर्यज्वा यज्ञाड़ो यज्ञवाहन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນດິນ, ພູມກາງ, ແລະສະຫວັນ—ໂລກທັງສາມເອງ; ເປັນຕົ້ນໄມ້ແຫ່ງຈັກກະວານທີ່ຄ້ຳຈຸນການດຳລົງຢູ່; ເປັນຜູ້ພາຂ້າມທີ່ຂົນສັດທັງປວງຂ້າມທະເລແຫ່ງສັງສາຣະ; ເປັນສະວິຕາ (Savita) ຜູ້ໃຫ້ກຳເນີດທຸກສິ່ງ; ເປັນປະປິຕາມະຫະ (Prapitāmaha) ບັນພະບຸລຸດດັ້ງເດີມ ເຖິງຂັ້ນເຫນືອພຣະພຣະຫມາ. ພຣະອົງແມ່ນຍັດຍະ (yajña) ເອງ, ເປັນອົງປະທານແຫ່ງຍັດຍະທັງປວງ, ເປັນຜູ້ບູຊາຜູ້ປະກອບພິທີ, ເປັນຜູ້ທີ່ອະວະຍະວະຂອງພຣະອົງເປັນອົງປະກອບແຫ່ງຍັດຍະ; ແລະເປັນພະລັງທີ່ຮອງຮັບ ແລະນຳພາຍັດຍະໃຫ້ໄປສູ່ຈຸດສຳເລັດອັນຄວນເຖິງ.

Verse 118

यज्ञभृद्‌ यज्ञकृद्‌ यज्ञी यज्ञभुग्‌ यज्ञसाधन: । यज्ञान्तकृद्‌ यज्ञगुह्मन्नमन्नाद एव च

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຄ້ຳຈຸນຍັດຍະ, ເປັນຜູ້ຈັດຕັ້ງຍັດຍະ, ແລະເປັນຜູ້ທີ່ຍັດຍະທັງປວງມາສຳເລັດລົງໃນພຣະອົງ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ຮັບຜົນແຫ່ງຍັດຍະທຸກປະການ ແລະເປັນວິທີການທີ່ເຮັດໃຫ້ຍັດຍະສຳເລັດ. ພຣະອົງປະທານຜົນສຸດທ້າຍຂອງຍັດຍະ ແລະເປັນແກ່ນສານລຶກລັບພາຍໃນຂອງຍັດຍະ. ພຣະອົງແມ່ນອາຫານເອງ—ຫຼ້ຽງດູສັດທັງປວງ—ແລະກໍເປັນຜູ້ກິນອາຫານ, ຜູ້ຮັບແລະບໍລິໂພກເຄື່ອງບູຊາທັງປວງ.

Verse 119

आत्मयोनि: स्वयंजातो वैखान: सामगायन: । देवकीनन्दन: स्रष्टा क्षितीश: पापनाशन:

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍຕົນເອງ ບໍ່ມີສາເຫດອື່ນ; ເປັນຜູ້ປາກົດດ້ວຍພຣະປະສົງຂອງຕົນ; ເປັນໄວຄານະ—ອະວະຕານຮູບໝູປ່າຜູ້ຂຸດຍົກແຜ່ນດິນຂຶ້ນເພື່ອປະຫານຮິຣັນຍາກຊະ; ເປັນຜູ້ຂັບຮ້ອງບົດສາມັນ; ເປັນພຣະບຸດອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງເທວະກີ; ເປັນຜູ້ສ້າງສັນສັບພະໂລກ; ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງແຜ່ນດິນ; ແລະເປັນຜູ້ທຳລາຍບາບ. ດ້ວຍການລະລຶກ, ການສັນລະເສີນ, ການບູຊາ, ແລະການເພ່ງສະມາທິໃນພຣະອົງ ກອງບາບທີ່ສະສົມຈະຖືກລົບລ້າງ—ດັ່ງນັ້ນພີສະມະຈຶ່ງສັນລະເສີນພຣະເທວະອົງນີ້ເປັນທີ່ພຶ່ງແຫ່ງທຳມະ ແລະຜູ້ຊຳລະຈິດໃຫ້ບໍລິສຸດ.

Verse 120

शड्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ज्धन्वा गदाधर: । रथाड्रपाणिरक्षोभ्य: सर्वप्रहरणायुध:

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: ພຣະອົງຊົງຖືສັງຂ໌; ຊົງຖືດາບນັນດະກະ; ຊົງຖືຈັກກະ; ຊົງຖືຄັນທະນູສາຣັງກະ; ແລະຊົງຖືຄອນກະບອກ (ຄະທາ) ກໍໂມດະກີ. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ທີ່ເພື່ອຮັກສາຄຳສັດ ໄດ້ຖືລໍ້ລົດຮົບໄວ້ໃນພຣະຫັດ; ບໍ່ອາດຖືກສັ່ນຄອນ ຫຼືຖືກກວນໃຫ້ຫວັ່ນໄຫວ; ແລະຊົງມີອາວຸດທຸກປະເພດ. ຄຳກ່າວນີ້ສັນລະເສີນພຣະອົງຜູ້ພ້ອມກະທຳຢ່າງດັດຂາດເພື່ອທຳມະ ແລະເພື່ອປົກປ້ອງຜູ້ທີ່ພຶ່ງພາພຣະອົງ ແມ້ຈະຕ້ອງລະວັງວິໄນທົ່ວໄປກໍຕາມ.

Verse 121

सर्वप्रहरणायुध ३० नम इति यहाँ हजार नामोंकी समाप्ति दिखलानेके लिये अन्तिम नामको दुबारा लिखा गया है। मंगलवाची होनेसे ३7कारका स्मरण किया गया है। अन्तमें नमस्कार करके भगवान्‌की पूजा की गयी है। इतीदं कीर्तनीयस्य केशवस्यथ महात्मन: । नाम्नां सहस्रं दिव्यानामशेषेण प्रकीर्तितम्‌

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນີ້ ນາມທິບພະຈຳນວນໜຶ່ງພັນຂອງເກຊະວະ ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່—ຄວນແກ່ການຂັບຮ້ອງແລະການລະລຶກ—ໄດ້ຖືກປະກາດຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ. ດ້ວຍນີ້ ການສວດສັນລະເສີນອັນສັກສິດຈຶ່ງສິ້ນສຸດຢ່າງເປັນມົງຄຸນ ແລະພຣະອົງຖືກນັບຖືດ້ວຍການນົບນ້ອມຄາລະວະ.

Verse 122

य इदं शृणुयान्नित्यं यश्चवापि परिकीर्तयेत्‌ । नाशुभं प्राप्तुयात्‌ किंचित्‌ सोअमुत्रेह च मानव:

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຟັງບົດນີ້ເປັນປະຈຳ ແລະຜູ້ໃດທີ່ສວດຫຼືປະກາດມັນ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ປະສົບສິ່ງອັບມົງຄຸນໃດໆ—ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າ. ຄຳສອນນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນພະລັງຄຸ້ມຄອງແລະຊຳລະຂອງການຟັງແລະການສວດດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ ໂດຍຍົກການລະລຶກຢ່າງສະໝໍ້ສະເໝີເປັນວິໄນປະຕິບັດທີ່ປົກປ້ອງທັງຊີວິດນີ້ແລະຊີວິດໜ້າ.

Verse 123

वेदान्तगो ब्राह्मण: स्यात्‌ क्षत्रियो विजयी भवेत्‌ । वैश्यो धनसमृद्धः स्याच्छूद्र: सुखमवाप्रुयात्‌

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍການຟັງ, ການສວດ, ແລະການຂັບຮ້ອງ ວິສນຸ-ສະຫັດສະຣະນາມະ, ພຣາຫມະນະຈະເປັນຜູ້ຮູ້ເວທານຕະ; ກະສັດຕະຣິຍະຈະໄດ້ໄຊຊະນະໃນສົງຄາມ; ໄວຊະຍະຈະຮັ່ງມີດ້ວຍຊັບ; ແລະຊູດຣະຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກ. ຄຳສອນນີ້ຍ້ຳເນັ້ນພະລັງຊຳລະແລະປະທານສະຫວັດດີພາບຂອງການລະລຶກດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ ໂດຍຊີ້ວ່າເປັນປະໂຫຍດແກ່ທຸກຊັ້ນວັນນະ ຕາມເປົ້າໝາຍອັນຄວນຄ່າຂອງແຕ່ລະຜູ້.

Verse 124

धर्मार्थी प्राप्तुयाद्‌ धर्ममर्थार्थी चार्थमाप्रुयात्‌ । कामानवाष्लुयात्‌ कामी प्रजार्थी प्राप्तुयात्‌ प्रजाम्‌ू

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດປາຖະໜາທຳມະ ຍ່ອມໄດ້ທຳມະ; ຜູ້ໃດປາຖະໜາຊັບສິນ ຍ່ອມໄດ້ຊັບສິນ. ຜູ້ໃດປາຖະໜາຄວາມສຸກເພີດເພີນ ຍ່ອມໄດ້ຄວາມສຸກເພີດເພີນ; ແລະຜູ້ໃດປາຖະໜາລູກຫຼານ ຍ່ອມໄດ້ລູກຫຼານ. ຄຳສອນນີ້ຊີ້ວ່າ ເປົ້າໝາຍທີ່ເລືອກແລະຄວາມພາກພຽນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເປັນຜູ້ກຳນົດຜົນທີ່ໄດ້; ດັ່ງນັ້ນຄວນຕັ້ງເປົ້າໝາຍສູງສຸດໄປຫາສິ່ງທີ່ຄວນຄ່າແທ້.

Verse 125

भक्तिमान्‌ यः सदोत्थाय शुचिस्तद्गतमानस: । सहसतं वासुदेवस्य नाम्नामेतत्‌ प्रकीर्तयेत्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດມີສັດທາພັກດີ—ຕື່ນຂຶ້ນແຕ່ຮຸ່ງອາລຸນເປັນນິດ, ອາບນ້ຳໃຫ້ບໍລິສຸດ, ແລະໃຫ້ໃຈຈົມຢູ່ໃນພຣະອົງ—ແລ້ວສວດສະຫຼອງ “ພັນນາມຂອງວາສຸເທວະ” ນີ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ຍ່ອມໄດ້ຊື່ສຽງອັນໃຫຍ່ ແລະກຽດສັກສີໃນຫມູ່ຊົນ, ໄດ້ຊັບສິນມັ່ນຄົງ, ແລະບັນລຸຄວາມດີສູງສຸດ. ຄວາມຢ້ານກົວບໍ່ເກີດແກ່ລາວໃນບ່ອນໃດ; ລາວໄດ້ພະລັງແລະລັດສະໝີພາຍໃນ, ເປັນຜູ້ມີສຸຂະພາບດີ ສະຫວ່າງໄສ ແຂງແຮງ ງາມສົມ ແລະພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄວາມດີທັງປວງ.

Verse 126

यशः प्राप्नोति विपुलं ज्ञातिप्राधान्यमेव च । अचलां श्रियमाप्रोति श्रेय: प्राप्रोत्यनुत्तमम्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ລາວໄດ້ຊື່ສຽງອັນຫຼາຍຫຼວງ ແລະໄດ້ຄວາມເປັນເອກໃນຫມູ່ຍາດພີ່ນ້ອງດ້ວຍ. ລາວໄດ້ຊັບສິນອັນມັ່ນຄົງ ແລະຄວາມດີສູງສຸດ. ຜູ້ມີສັດທາທີ່ຕື່ນແຕ່ຮຸ່ງອາລຸນ, ອາບນ້ຳໃຫ້ບໍລິສຸດ, ແລ້ວພິຈາລະນາພຣະວິສະນຸ ແລະສວດສະຫຼອງ “ພັນນາມຂອງວາສຸເທວະ” ນີ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ—ຍ່ອມໄດ້ຊື່ສຽງໃຫຍ່, ກຽດສັກສີໃນວົງຕະກູນ, ຊັບສິນມັ່ນຄົງ, ແລະຄວາມສຸກດີອັນປະເສີດ; ຄວາມຢ້ານກົວບໍ່ເກີດແກ່ລາວໃນບ່ອນໃດ. ລາວໄດ້ພະລັງແລະລັດສະໝີພາຍໃນ, ເປັນຜູ້ມີສຸຂະພາບດີ ສະຫວ່າງໄສ ແຂງແຮງ ງາມສົມ ແລະພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄວາມດີທັງປວງ.

Verse 127

न भयं क्वचिदाप्रोति वीर्य तेजश्न विन्दति । भवत्यरोगो द्युतिमान्‌ बलरूपगुणान्वित:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ລາວບໍ່ພົບຄວາມຢ້ານກົວໃນບ່ອນໃດ; ລາວໄດ້ພະລັງແລະລັດສະໝີພາຍໃນ. ລາວເປັນຜູ້ປອດໂລກ, ມີຄວາມສະຫວ່າງໄສ, ມີແຮງ, ມີຄວາມງາມ ແລະຄຸນຄວາມດີ. ຜູ້ມີສັດທາຜູ້ຕື່ນແຕ່ຮຸ່ງອາລຸນທຸກມື້, ອາບນ້ຳໃຫ້ບໍລິສຸດ, ແລະ—ພິຈາລະນາພຣະວິສະນຸໃນໃຈ—ສວດສະຫຼອງພັນນາມຂອງວາສຸເທວະນີ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ, ຍ່ອມໄດ້ຊື່ສຽງໃຫຍ່, ກຽດສັກສີໃນວົງຕະກູນ, ຊັບສິນອັນມັ່ນຄົງ, ແລະຄວາມດີສູງສຸດ. ຄວາມຢ້ານກົວບໍ່ເກີດແກ່ລາວໃນບ່ອນໃດ. ລາວໄດ້ພະລັງແລະຄວາມສະຫວ່າງພາຍໃນ, ເປັນຜູ້ມີສຸຂະພາບດີ ສະຫວ່າງໄສ ແຂງແຮງ ງາມສົມ ແລະພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄວາມດີທັງປວງ.

Verse 128

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्‌ बद्धो मुच्येत बन्धनात्‌ । भयान्मुच्येत भीतस्तु मुच्येतापन्न आपद:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ຜູ້ທຸກທ້ອນດ້ວຍໂລກ ຍ່ອມພົ້ນຈາກໂລກ; ຜູ້ຖືກຜູກມັດ ຍ່ອມພົ້ນຈາກພັນທະ. ຜູ້ຫວາດກົວ ຍ່ອມພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານ; ແລະຜູ້ຕົກຢູ່ໃນພິບັດ ຍ່ອມຖືກຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກພິບັດ.”

Verse 129

दुर्गाण्यतितरत्याशु पुरुष: पुरुषोत्तमम्‌ | स्तुवन्‌ नामसहस्रेण नित्यं भक्तिसमन्वितः

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດມີສັດທາແລະພັກດີ ສັນລະເສີນ «ປຸຣຸໂສຕຕະມະ» ດ້ວຍນາມພັນ (ວິສນຸ-ສະຫັດສະຣະນາມ) ທຸກມື້ ຜູ້ນັ້ນຈະຂ້າມພົ້ນຄວາມລໍາບາກແລະອັນຕະລາຍໄດ້ໂດຍໄວ.

Verse 130

वासुदेवाश्रयो मर्त्यो वासुदेवपरायण: । सर्वपापविशुद्धात्मा याति ब्रह्म सनातनम्‌,जो मनुष्य वासुदेवके आश्रित और उनके परायण है, वह समस्त पापोंसे छूटकर विशुद्ध अन्त:ः:करणवाला हो सनातन परब्रह्मको पाता है

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ມະນຸດຜູ້ອາໄສພຶ່ງພາ ວາສຸເທວະ (Vāsudeva) ແລະຖືວາສຸເທວະເປັນເປົ້າໝາຍສູງສຸດ ຈະຖືກຊໍາລະຈາກບາບທັງປວງ ແລະດ້ວຍໃຈພາຍໃນທີ່ບໍລິສຸດ ຈະເຖິງພຣະພຣະຫມັນອັນນິລັນດອນ.

Verse 131

न वासुदेवभक्तानामशुभं विद्यते क्वचित्‌ | जन्ममृत्युजराव्याधिभयं नैवोपजायते,वासुदेवके भक्तोंका कहीं कभी भी अशुभ नहीं होता है तथा उनको जन्म, मृत्यु, जरा और व्याधिका भी भय नहीं रहता है

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ສໍາລັບຜູ້ພັກດີຕໍ່ ວາສຸເທວະ ຄວາມອັບມົງຄົນບໍ່ເກີດຂຶ້ນເລີຍ ບໍ່ວ່າເວລາໃດຫຼືສະຖານທີ່ໃດ; ຄວາມຢ້ານກົວຕໍ່ການເກີດ ຄວາມຕາຍ ຄວາມແກ່ ແລະໂລກໄພ ກໍບໍ່ເກີດຂຶ້ນ.

Verse 132

इमं स्तवमधीयान: श्रद्धाभक्तिसमन्वित: । युज्येतात्मसुखक्षान्तिश्रीधृतिस्मृतिकीर्तिभि:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຮຽນຮູ້ແລະສວດສະຕະວະນີ້ ດ້ວຍສັດທາແລະພັກດີ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກໃນຕົນ, ຄວາມອົດທົນ, ສິຣີ/ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ, ຄວາມໝັ້ນຄົງ, ຄວາມຈໍາ ແລະຊື່ສຽງດີ.

Verse 133

न क्रोधो न च मात्सर्य न लोभो नाशुभा मति: । भवन्ति कृतपुण्यानां भक्तानां पुरुषोत्तमे

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ໃນບັນດາຜູ້ພັກດີຜູ້ສັ່ງສົມບຸນ ແລະມີຈິດພັກດີປັກໝັ້ນໃນ «ປຸຣຸໂສຕຕະມະ» ນັ້ນ ບໍ່ມີຄວາມໂກດ, ບໍ່ມີຄວາມອິດສາ, ບໍ່ມີຄວາມໂລບ, ແລະປັນຍາຂອງເຂົາບໍ່ເຄີຍເບນໄປຫາຄວາມບໍ່ບໍລິສຸດ.

Verse 134

द्यौ: सचन्द्रार्कनक्षत्रा खं दिशो भूर्महोदधि: । वासुदेवस्य वीरयेण विधृतानि महात्मन:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຟ້າສະຫວັນ—ພ້ອມດ້ວຍດວງຈັນ ດວງອາທິດ ແລະດາວນັກສັດ—ທັງອາກາດ, ທິດທັງສິບ, ແຜ່ນດິນ ແລະມະຫາສະໝຸດ ລ້ວນຖືກຄ້ຳຈຸນໂດຍພະລັງອັນຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງວາສຸເທວະ ຜູ້ມີຈິດໃຈອັນສູງສົ່ງ.

Verse 135

ससुरासुरगन्धर्व सयक्षोरगराक्षसम्‌ | जगद्‌ वशे वर्ततेदं कृष्णस्य सचराचरम्‌,देवता, दैत्य, गन्धर्व, यक्ष, सर्प और राक्षससहित यह स्थावर-जंगमरूप सम्पूर्ण जगत्‌ श्रीकृष्णके अधीन रहकर यथायोग्य बरत रहे हैं

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຈັກກະວານທັງປວງ—ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະທີ່ຢູ່ນິ່ງ—ພ້ອມດ້ວຍເທວະ, ອະສຸຣະ, ຄັນທະວະ, ຢັກສະ, ນາກ ແລະຣາກສະສະ ລ້ວນຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງພຣະກຣິດສະນະ ແລະປະພຶດຕາມສ່ວນທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້.

Verse 136

इन्द्रियाणि मनो बुद्धि: सत्त्वं तेजो बल॑ धृति: । वासुदेवात्मकान्याहु: क्षेत्र क्षेत्र् एव च

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ອິນທຣີຍະ, ຈິດ, ປັນຍາ, ສັດຕະວະ (ຄວາມບໍລິສຸດ), ຄວາມສະຫວ່າງໄສ, ກຳລັງ, ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງ—ພ້ອມທັງກາຍເປັນ “ເຂດ” (kṣetra) ແລະຜູ້ຮູ້ເຂດ (kṣetrajña) ຄືຕົນ—ວີດະກ່າວວ່າ ທັງໝົດນີ້ມີສະພາບເປັນວາສຸເທວະເອງ.

Verse 137

सर्वागमानामाचार: प्रथमं परिकल्पते । आचारप्रभवो धर्मों धर्मस्य प्रभुरच्युत:,सब शास्त्रोंमें आचार प्रथम माना जाता है, आचारसे ही धर्मकी उत्पत्ति होती है और धर्मके स्वामी भगवान्‌ अच्युत हैं

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນບັນດາຄຳສອນແລະຄຳພີທັງປວງ “ອາຈາຣະ” (ຄວາມປະພຶດຖືກຕ້ອງ) ຖືກນັບເປັນພື້ນຖານອັນດັບທຳອິດ. ຈາກອາຈາຣະນັ້ນ ທຳມະເກີດຂຶ້ນ ແລະພຣະອະຈຸຕະ (ຜູ້ບໍ່ເສື່ອມ) ແມ່ນອົງປະມຸກຂອງທຳມະ.

Verse 138

ऋषय : पितरो देवा महाभूतानि धातव: । जड़माजड़मं चेदं जगन्नारायणोद्धवम्‌,ऋषि, पितर, देवता, पञठ्च महाभूत, धातुएँ और स्थावर-जंगमात्मक सम्पूर्ण जगत्‌--ये सब नारायणसे ही उत्पन्न हुए हैं

ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຣິຊິ, ບັນພະບຸຣຸດ (ພິຕຣະ), ເທວະ, ມະຫາພູດທັງຫ້າ ແລະຫຼັກທາດທັງຫຼາຍ—ແທ້ຈິງແລ້ວ ຈັກກະວານນີ້ທັງໝົດ ທັງທີ່ບໍ່ມີຈິດຮູ້ ແລະທີ່ມີຈິດຮູ້—ລ້ວນເກີດຈາກນາຣາຍະນະ.

Verse 139

योगो ज्ञानं तथा सांख्यं विद्या शिल्पादि कर्म च | वेदा: शास्त्राणि विज्ञानमेतत्‌ सर्व जनार्दनात्‌,योग, ज्ञान, सांख्य, विद्याएँ, शिल्प आदि कर्म, वेद, शास्त्र और विज्ञान--ये सब विष्णुसे उत्पन्न हुए हैं

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ໂຍຄະ, ຍານະປັນຍາ, ສາງຂະຍະ, ວິຊາຫຼາຍສາຂາ, ສິລະປະຫັດຖະກຳ ແລະ ວຽກງານອື່ນໆ, ພ້ອມທັງ ເວດ, ຄຳພີສາດ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈທາງວິທະຍາສາດ—ທັງໝົດນີ້ເກີດຈາກ ຈະນາຣະດະນ (ພຣະວິສະນຸ) ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 140

एको विष्णुर्महदभूतं पृथग्भूतान्यनेकश: । त्रीललोकान्‌ व्याप्य भूतात्मा भुछुक्ते विश्वभुगव्यय:

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະວິສະນຸແຕ່ອົງດຽວເທົ່ານັ້ນແມ່ນຄວາມເປັນຈິງສູງສຸດ. ພຣະອົງໄດ້ກາຍເປັນຈັກກະວານອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແຕ່ກໍປານດັ່ງແບ່ງອອກເປັນສັດຕະວະຫຼາຍຫຼາຍບໍ່ຖ້ວນ. ພຣະອົງແຜ່ຊຶມທົ່ວສາມໂລກ ເປັນອາດຕະພາຍໃນຂອງສັດທັງປວງ; ພຣະເຈົ້າຜູ້ບໍ່ເສື່ອມສະລາຍ—ຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ແລະ “ເສວຍ” ຈັກກະວານ—ຮັບຮູ້ທຸກສິ່ງຜ່ານພວກເຂົາ.

Verse 141

इमं स्तवं भगवतो विष्णोव्यसेन कीर्तितम्‌ । पठेद्‌ य इच्छेत्‌ पुरुष: श्रेय: प्राप्तुं सुखानि च,जो पुरुष परम श्रेय और सुख पाना चाहता हो, वह भगवान्‌ व्यासजीके कहे हुए इस विष्णुसहसख्रनामस्तोत्रका पाठ करे

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: “ຜູ້ໃດປາດຖະໜາຄວາມດີສູງສຸດ ແລະ ຄວາມສຸກ ຄວນສວດສະຕະວະນີ້ແດ່ພຣະວິສະນຸ ທີ່ພຣະວະຍາສະໄດ້ປະກາດໄວ້.”

Verse 142

विश्वेश्वरमजं देव॑ जगत: प्रभवाप्ययम्‌ । भजन्ति ये पुष्कराक्षं न ते यान्ति पराभवम्‌

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດບູຊາພຣະວິສະນຸ—ພຣະເຈົ້າແຫ່ງສາກົນ, ຜູ້ບໍ່ເກີດ, ເປັນຕົ້ນກຳເນີດ ແລະ ທີ່ສິ້ນສຸດຂອງໂລກ, ຜູ້ມີນັຍນາດັ່ງດອກບົວ—ຜູ້ນັ້ນບໍ່ເຄີຍໄປສູ່ຄວາມພ່າຍແພ້.

Verse 149

इति श्रीमहाभारते शतसाहस्रयां संहितायां वैयासिक्यामनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि विष्णुसहस्रनामक थने एकोनपञ्चाशदधिकशततमो< ध्याय:

ດັ່ງນັ້ນ ໃນມະຫາພາຣະຕະອັນສັກສິດ—ຄຳປະພັນຂອງພຣະວະຍາສະ ອັນມີໜຶ່ງແສນຄຳກອນ—ໃນອະນຸສາສະນະປະຣະວະ, ໃນພາກວ່າດ້ວຍທຳແຫ່ງການໃຫ້, ບົດທີ່ກ່ຽວກັບການສວດ “ນາມພັນຂອງພຣະວິສະນຸ” ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ: ນີ້ແມ່ນບົດທີ 149.

Verse 331

वेद्यो वैद्य: सदायोगी वीरहा माधवो मधु: । अतीन्द्रियो महामायो महोत्साहो महाबल:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ທີ່ຄວນຮູ້ຈັກຜ່ານພຣະເວດ, ເປັນແພດແທ້ຜູ້ຮັກສາໃຫ້ຫາຍ, ຕັ້ງຢູ່ໃນໂຍຄະຢ່າງສະເໝີ; ເປັນຜູ້ປະຫານວີຣະຊົນ; ມາທະວະ, ມະທຸ; ຢູ່ເຫນືອການເຂົ້າເຖິງຂອງປະສາດສຳຜັດ, ຜູ້ຖືມາຍາທິບພະອັນມະຫາ, ມີຄວາມພາກພຽນອັນໃຫຍ່ ແລະ ກຳລັງອັນມະຫາ. ໃນບັນດານາມນີ້ ພີສະມະສັນລະເສີນຄວາມເປັນຈອມເຈົ້າແລະອຳນາດຄຸ້ມຄອງຂອງພຣະອົງ—ທັງເປັນເປົ້າໝາຍພາຍໃນຂອງຄວາມຮູ້ອັນສັກສິດ ແລະເປັນພະລັງຕັດສິນທີ່ຄ້ຳຈຸນທຳມະ ໂດຍຊະນະອຳນາດທຳລາຍ.

Verse 1310

अरौद्र: कुण्डली चक्री विक्रम्यूजितशासन: । शब्दातिग: शब्दसह: शिशिर: शर्वरीकर:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ພຣະອົງບໍ່ດຸຮ້າຍໃນອາລົມ; ປະດັບຕຸ້ມຫູ ແລະ ຖືຈັກຣະ. ອຳນາດປົກຄອງຂອງພຣະອົງຖືກສ້າງຕັ້ງຢ່າງໝັ້ນຄົງດ້ວຍວິຣະກຳ. ພຣະອົງເຫນືອກວ່າສຽງ ແຕ່ກໍອົດທົນຕໍ່ສຽງ; ພຣະອົງເຢັນສະບາຍ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເກີດຄືນ.