Shloka 83
कामदेव: कामपाल: कामी कान्तः कृतागम: । अनिर्देश्यवपुर्विष्णुर्वीरोडनन्तो धनंजय:
kāmadevaḥ kāmapālaḥ kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ | anirdeśyavapur viṣṇur vīro 'nanto dhanañjayaḥ ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງຖືກເອີ້ນວ່າ ກາມະເທວະ—ຈອມເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງຄວາມປາຖະໜາທັງປວງທີ່ຜູ້ມຸ່ງຫາເປົ້າໝາຍຊີວິດສີ່ປະການໄຂວ່ຄວ້າ; ກາມະປາລະ—ຜູ້ສົມປະສົງ ແລະ ປົກປ້ອງຄວາມປາຖະໜາຂອງຜູ້ບູຊາທີ່ຍັງມີຕັນຫາ; ກາມີ—ຜູ້ປາຖະໜາຜູ້ຮັກຂອງພຣະອົງ; ການຕະ—ຜູ້ມີຮູບງາມອັນຫຼົງໄຫຼ; ກຣິຕາຄະມະ—ຜູ້ຮຽບຮຽງ ແລະ ສະຖາປະນາເວດ ແລະ ສາສະຕຣະ; ອະນິຣເທດສະຍະ-ວະປຸ—ຜູ້ມີກາຍທິບທີ່ບໍ່ອາດບັນຍາຍໄດ້; ວິສະນຸ—ຈອມເຈົ້າຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວ; ວີຣະ—ຜູ້ກ້າຫານມີອຳນາດອັນອັດສະຈັນ; ອະນັນຕະ—ຜູ້ໄຮ້ຂອບເຂດໃນຮູບ, ພະລັງ, ອຳນາດ ແລະ ຄຸນ; ແລະ ທະນັນຊະຍະ—ຜູ້ຊະນະຊັບ, ປາກົດເປັນອາຣະຊຸນໃນການພິຊິດທິດທັງສີ່.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents a cluster of divine epithets to show that the Supreme (identified with Viṣṇu) is simultaneously the source of human aspirations (including desire), the fulfiller of devotees’ aims, the transcendent reality beyond description, and the limitless Lord—thus integrating worldly aims (puruṣārthas) within a dharmic, God-centered framework.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and devotion; here he continues a litany of names/glories of the Lord, explaining how various titles (Kāmadeva, Ananta, Dhanañjaya, etc.) apply to the same divine being and what each signifies.