Shloka 103
अर्णुर्बृहत्कृश: स्थूलो गुणभृन्निर्गुणो महान् । अधृतः स्वधृत: स्वास्य: प्राग्वंशो वंशवर्धन:
aṇur bṛhatkṛśaḥ sthūlo guṇabhṛn nirguṇo mahān | adhṛtaḥ svadhṛtaḥ svāsyaḥ prāgvaṁśo vaṁśavardhanaḥ ||
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣະອົງລະອຽດຍິ່ງກວ່າຄວາມລະອຽດທີ່ສຸດ ແລະກ້ວາງໃຫຍ່ຍິ່ງກວ່າຄວາມໃຫຍ່ທີ່ສຸດ; ບາງເບົາຢ່າງຫາທີ່ສຸດ ແລະຫນາໜັກຢ່າງຫາທີ່ສຸດ. ພຣະອົງຊົງຮອງຮັບຄຸນທັງປວງ ແຕ່ກໍເຫນືອກວ່າສາມກຸນະ; ຍິ່ງໃຫຍ່ດ້ວຍພະລັງ, ອໍານາດສະຫງ່າ, ແລະປັນຍາອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້. ບໍ່ມີສິ່ງໃດຮອງຮັບພຣະອົງ—ແຕ່ພຣະອົງດໍາລົງດ້ວຍພຣະອົງເອງ; ສະຫວ່າງໄສ ແລະມີໃບໜ້າງາມ. ເປັນບັນພະບຸລຸດດັ້ງເດີມ ກ່ອນບັນພະບຸລຸດທັງປວງ; ແລະເປັນຜູ້ເພີ່ມພູນວົງສາ—ເປີດເຜີຍລໍາດັບສືບຕໍ່ຂອງໂລກ ແລະຄ້ຳຈຸນຄວາມຕໍ່ເນື່ອງຂອງລາຊະວົງ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents a theological paradox: the Supreme both pervades the realm of qualities (as their bearer) and yet transcends them (nirguṇa). He is simultaneously subtle and vast, unsupported by anything yet self-established—teaching that ultimate reality is not limited by ordinary categories and is the ground of cosmic order and lineage.
In Anuśāsana Parva, Bhīṣma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma and praise of the Supreme. Here he recites epithets describing the Lord’s nature—cosmic, ethical, and metaphysical—within the broader devotional and didactic discourse.