Opening the text

Sukta 2.3
Gṛtsamada (Bhārgava)
Agni
Triṣṭubh
Ten hymn wprowadza Agniego na tron jako rozpalonego Hotṛ ustanowionego na ziemi, który zwraca się ku wszystkim światom i prowadzi bogów do ofiary. Chwali jego oczyszczającą, świetlistą inteligencję oraz jego rolę jako nosiciela ofiar, szczególnie ghi, aby obrzęd mógł być właściwie uformowany i owocny dla składającego ofiarę.
Mantra 1
समिद्धो अग्निर्निहितः पृथिव्यां प्रत्यङ्विश्वानि भुवनान्यस्थात् । होता पावकः प्रदिवः सुमेधा देवो देवान्यजत्वग्निरर्हन् ॥
Rozpalony, Agni jest umieszczony w ziemi i stoi zwrócony ku wszystkim światom. Oczyszczający Kapłan, przedniego nieba, jasnego umysłu, niech Agni, boski, godny, złoży ofiarę bogom.
Mantra 2
नराशंसः प्रति धामान्यञ्जन्तिस्रो दिवः प्रति मह्ना स्वर्चिः । घृतप्रुषा मनसा हव्यमुन्दन्मूर्धन्यज्ञस्य समनक्तु देवान् ॥
Niech Narāśaṃsa, rozpalając stacje, świeci własnym płomieniem ku trzem niebiosom w swojej wielkości. Wylewając ofiarę umysłem ociekającym jasnym światłem, niech namaści bogów na głowie ofiary.
Mantra 3
ईळितो अग्ने मनसा नो अर्हन्देवान्यक्षि मानुषात्पूर्वो अद्य । स आ वह मरुतां शर्धो अच्युतमिन्द्रं नरो बर्हिषदं यजध्वम् ॥
O Agni, czczony naszym umysłem, godny, złóż ofiarę bogom dziś jak za dawnych czasów, od istoty ludzkiej. Sprowadź tu zastęp Marutów i Indrę niewzruszonego, zasiadającego na świętej trawie; o mężowie, dokonajcie ofiary.
Mantra 4
देव बर्हिर्वर्धमानं सुवीरं स्तीर्णं राये सुभरं वेद्यस्याम् । घृतेनाक्तं वसवः सीदतेदं विश्वे देवा आदित्या यज्ञियासः ॥
O boscy, święta trawa rośnie, bogata w bohaterską moc, rozpostarta dla pełni, dobrze niosąca na tym siedzeniu ołtarza. Namaślona jasnym światłem, zasiądźcie tu, o Vasus; wszyscy bogowie, o Āditya godni ofiary.
Mantra 5
वि श्रयन्तामुर्विया हूयमाना द्वारो देवीः सुप्रायणा नमोभिः । व्यचस्वतीर्वि प्रथन्तामजुर्या वर्णं पुनाना यशसं सुवीरम् ॥
Niech boskie Drzwi, wezwane czcią, otworzą się szeroko w swojej rozległości, prowadząc dobrze. Niech się rozpostrą, pełne wolnej przestrzeni, nie starzejące się, oczyszczając swą promienną formę, przynosząc sławę i bohaterską moc.
Mantra 6
साध्वपांसि सनता न उक्षिते उषासानक्ता वय्येव रण्विते । तन्तुं ततं संवयन्ती समीची यज्ञस्य पेशः सुदुघे पयस्वती ॥
Uṣas i Noc, dokonując słusznie dawnych dzieł dla naszego wzrostu, radując się jak dwa ptaki, splatają w harmonii napiętą nić; one kształtują formę ofiary, dwie dobre dojarki, pełne karmiącej esencji.
Mantra 7
दैव्या होतारा प्रथमा विदुष्टर ऋजु यक्षतः समृचा वपुष्टरा । देवान्यजन्तावृतुथा समञ्जतो नाभा पृथिव्या अधि सानुषु त्रिषु ॥
Dwaj boscy Hotarowie, najprzedniejsi i bardziej wiedzący, składają ofiarę prosto z hymnem, doskonalsi w formie. Ofiarując bogom zgodnie z porami, harmonizują w pępku ziemi, na jej trzech wysokościach.
Mantra 8
सरस्वती साधयन्ती धियं न इळा देवी भारती विश्वतूर्तिः । तिस्रो देवीः स्वधया बर्हिरेदमच्छिद्रं पान्तु शरणं निषद्य ॥
Sarasvatī, dokonująca naszej natchnionej myśli; oraz Ilā bogini, Bhāratī przynosząca wszechspełniający ruch, te trzy boginie, swoją własną podtrzymującą mocą, zasiadając na tej świętej trawie, niech strzegą dla nas nienaruszonej przystani.
Mantra 9
पिशङ्गरूपः सुभरो वयोधाः श्रुष्टी वीरो जायते देवकामः । प्रजां त्वष्टा वि ष्यतु नाभिमस्मे अथा देवानामप्येतु पाथः ॥
O barwnie-lśniącej postaci, dobrze dźwigający i posiadacz mocy życia, bohater się rodzi, posłuszny w słuchaniu i pragnący Boskości. Niech Twaṣṭṛ rozpostarze potomstwo i rozszerzy dla nas pępek-centrum, wewnętrzne siedzenie formacji; wtedy niech ścieżka ku Bogom otworzy się i zbliży.
Mantra 10
वनस्पतिरवसृजन्नुप स्थादग्निर्हविः सूदयाति प्र धीभिः । त्रिधा समक्तं नयतु प्रजानन्देवेभ्यो दैव्यः शमितोप हव्यम् ॥
Niech Vanaspati, uwalniając drewo ofiarne, stanie blisko; a Agni, z naszymi przebudzonymi myślami, przygotuje ofiarę. Znając właściwy porządek, niech boski Shamitṛ poprowadzi ofiarę, dobrze wymieszaną w trojaki sposób, ku Bogom.
Mantra 11
घृतं मिमिक्षे घृतमस्य योनिर्घृते श्रितो घृतम्वस्य धाम । अनुष्वधमा वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम् ॥
Ghee jest zmieszane; ghee jest jego łonem; w ghee jest ustanowiony, a ghee jest jego domem. Przynieś ofiarę zgodnie z właściwą rozkoszą twojego własnego prawa; upij się nią: O byku mocy, nieś ofiarę, która jest uczyniona ze svāhā.
It presents Agni as the central priest of the sacrifice—kindled on earth, purifying the rite, calling the gods, and carrying offerings so the yajña succeeds.
Ghee is the classic fuel and offering for Agni; calling it his “womb” and “home” highlights that Agni is sustained by clarified intention and properly offered nourishment.
It portrays the sacrifice as a carefully woven cosmic order: time (day and night) and right action together “shape” the yajña, making it harmonious and effective.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.