
Sukta 2.12
Gṛtsamada (Bhārgava)
Jagatī (RV 2.12 is classically Jagatī; verify per critical edition—many verses are Jagatī with refrain-like close)
RV 2.12 to potężny hymn pochwalny ku czci Indry, który wielokrotnie wskazuje na niego jako na rozstrzygającą siłę stojącą za stabilnością stworzenia, zwycięstwem w konflikcie oraz zdobywaniem bogactwa i siły. Przypomina prymordialną wyższość Indry, sprawiającego, że Niebo i Ziemia drżą, i przedstawia go jako boga, którego wszystkie strony wzywają w walce, jednocześnie potwierdzając jego niezachwianą pomoc dla tłoczącego Somę i składającego ofiary.
Mantra 1
यो जात एव प्रथमो मनस्वान्देवो देवान्क्रतुना पर्यभूषत् । यस्य शुष्माद्रोदसी अभ्यसेतां नृम्णस्य मह्ना स जनास इन्द्रः ॥
On, który narodziwszy się od razu jako pierwszy, świetlisty na umyśle bóg, ogarnął bogów swoją wolą i mocą działania; od którego siły Niebo i Ziemia zadrżały, przez wielkość jego heroicznej potęgi: on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 2
यः पृथिवीं व्यथमानामदृंहद्यः पर्वतान्प्रकुपिताँ अरम्णात् । यो अन्तरिक्षं विममे वरीयो यो द्यामस्तभ्नात्स जनास इन्द्रः ॥
On, który utwierdził drżącą Ziemię, który uspokoił poruszone góry; który wymierzył świat środkowy szerzej, który podparł Niebo, on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 3
यो हत्वाहिमरिणात्सप्त सिन्धून्यो गा उदाजदपधा वलस्य । यो अश्मनोरन्तरग्निं जजान संवृक्समत्सु स जनास इन्द्रः ॥
On, który po zabiciu Węża uwolnił siedem rzek; który wygnał ku górze Promienie (krowy) ukryte przez Walę; który zrodził Ogień wewnątrz dwóch kamieni w spotkaniach, on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 4
येनेमा विश्वा च्यवना कृतानि यो दासं वर्णमधरं गुहाकः । श्वघ्नीव यो जिगीवाँल्लक्षमाददर्यः पुष्टानि स जनास इन्द्रः ॥
On, dzięki któremu dokonano wszystkich tych przemieszczeń; który uczynił moc Dasy niższą, ukrytą w jaskini; który jak zabójca psów, zwycięzca, wziął znak/nagrodę, i Arja zdobył pożywienia: on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 5
यं स्मा पृच्छन्ति कुह सेति घोरमुतेमाहुर्नैषो अस्तीत्येनम् । सो अर्यः पुष्टीर्विज इवा मिनाति श्रदस्मै धत्त स जनास इन्द्रः ॥
O niego pytają, 'Gdzie on jest?', groźnego; i nawet mówią o nim: 'On nie istnieje.' Jednak on, Arja, pomniejsza pożywienia przeciwnika jak hazardzista (odbierający wygrane). Złóż w nim wiarę: on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 6
यो रध्रस्य चोदिता यः कृशस्य यो ब्रह्मणो नाधमानस्य कीरेः । युक्तग्राव्णो योऽविता सुशिप्रः सुतसोमस्य स जनास इन्द्रः ॥
On, który jest poruszycielem złamanego i słabego; który jest pomocnikiem starającego się śpiewaka-kapłana; który z zaprzężonymi kamieniami tłocznymi jest opiekunem, o pięknych ustach, Somy, która jest tłoczona: on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 7
यस्याश्वासः प्रदिशि यस्य गावो यस्य ग्रामा यस्य विश्वे रथासः । यः सूर्यं य उषसं जजान यो अपां नेता स जनास इन्द्रः ॥
On, którego są konie w każdym kierunku, którego Promienie (krowy), którego zastęp mocy (wsie), którego wszystkie rydwan; który wydał Słońce i który wydał Jutrzenkę; który jest przewodnikiem Wód, on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 8
यं क्रन्दसी संयती विह्वयेते परेऽवर उभया अमित्राः । समानं चिद्रथमातस्थिवांसा नाना हवेते स जनास इन्द्रः ॥
Tego, kogo dwie rozbrzmiewające moce (przeciwne pola świadomości) w swoim zderzeniu wzywają, zarówno wyższe, jak i niższe wrogie siły; nawet gdy wsiadają na ten sam rydwan (jedno ludzkie narzędzie), wzywają go na różne sposoby: on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 9
यस्मान्न ऋते विजयन्ते जनासो यं युध्यमाना अवसे हवन्ते । यो विश्वस्य प्रतिमानं बभूव यो अच्युतच्युत्स जनास इन्द्रः ॥
Bez którego ludzie nie odnoszą zwycięstwa; kogo, gdy walczą, wzywają na pomoc; kto stał się miarą i wzorem całości; kto sprawia, że nawet 'niewzruszeni' upadają, on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 10
यः शश्वतो मह्येनो दधानानमन्यमानाञ्छर्वा जघान । यः शर्धते नानुददाति शृध्यां यो दस्योर्हन्ता स जनास इन्द्रः ॥
Kto uderzył swymi pociskami tych, którzy długo trwają w wielkiej krzywdzie i we własnej woli; kto nie ustępuje gwałtownemu wyzwicielowi pola zwycięstwa; kto jest zabójcą Dasyu, on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 11
यः शम्बरं पर्वतेषु क्षियन्तं चत्वारिंश्यां शरद्यन्वविन्दत् । ओजायमानं यो अहिं जघान दानुं शयानं स जनास इन्द्रः ॥
Kto wytropił Śambarę mieszkającego w górach przez czterdzieści jesieni; kto zabił węża, gdy ten nabierał siły, Dānu leżącego w ukryciu, on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 12
यः सप्तरश्मिर्वृषभस्तुविष्मानवासृजत्सर्तवे सप्त सिन्धून् । यो रौहिणमस्फुरद्वज्रबाहुर्द्यामारोहन्तं स जनास इन्द्रः ॥
Kto, siedmioray, potężny Byk, uwolnił siedem rzek, by płynęły; kto strącił Rauhiṇę, gdy ten wspinał się do nieba, on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 13
द्यावा चिदस्मै पृथिवी नमेते शुष्माच्चिदस्य पर्वता भयन्ते । यः सोमपा निचितो वज्रबाहुर्यो वज्रहस्तः स जनास इन्द्रः ॥
Jemu nawet Niebo i Ziemia się kłaniają; przed jego gwałtowną mocą nawet góry drżą. On jest pijącym Somę, mocno ugruntowanym, z ramieniem pioruna, z piorunem w dłoni: on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 14
यः सुन्वन्तमवति यः पचन्तं यः शंसन्तं यः शशमानमूती । यस्य ब्रह्म वर्धनं यस्य सोमो यस्येदं राधः स जनास इन्द्रः ॥
Kto chroni tłoczącego Somę, kto chroni przygotowującego ofiarę, kto chroni śpiewającego, kto swą pomocą chroni tego, kto stara się opanować samego siebie; którego wzrostem jest natchnione Słowo, którego jest Soma, którego jest ta pełnia, on, o ludzie, jest Indrą.
Mantra 15
यः सुन्वते पचते दुध्र आ चिद्वाजं दर्दर्षि स किलासि सत्यः । वयं त इन्द्र विश्वह प्रियासः सुवीरासो विदथमा वदेम ॥
Tłoczącemu i przygotowującemu przynosisz wtedy pełnię mocy; zaprawdę jesteś Prawdą. Jesteśmy zawsze drodzy tobie, o Indro; niech my, bogaci w heroiczne moce, przemawiamy w zgromadzeniu poszukujących.
Indra is proclaimed as the first-born in might and the one whose force makes Heaven and Earth tremble (a declaration of cosmic primacy).
Verse by verse, the hymn identifies Indra through his unmistakable functions: the power behind victory, the one invoked amid conflict, and the reliable giver of strength and prizes to worshippers.
The hymn reaches a peak in portraying Indra as the single sought-after power even by opposed forces—higher and lower, hostile and friendly—who nonetheless call upon him when tensions meet.
It closes by grounding Indra’s greatness in concrete reciprocity: he brings vāja to the presser and cook, he is ‘satya,’ and the singers ask to speak with heroic strength in the assembly.
sa janāsa indraḥ
samānaṃ cid ratham ātasthivāṃsā
sa kilāsi satyaḥ
It declares that Indra is the supreme power behind victory, stability, and the release of strength, and that he reliably rewards those who offer Soma and perform the sacrifice.
The refrain-like ending (“he, O peoples, is Indra”) functions as a liturgical identification: each verse gives a sign of Indra’s power, then confirms his unmistakable identity.
Indra can be read as the awakened will that breaks inner obstacles; when opposing impulses clash within us, the hymn points to a higher strength that restores clarity, courage, and effective action.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.