Rig Veda Sukta 2
Mandala 2Sukta 213 Mantras

Sukta 2

Sukta 2.2

Rishi

Gṛtsamada

Chandas

Jagatī (probable for RV 2.2.1; longer pādas typical of Jagatī)

Ten hymn przyzywa Agniego jako Jātavedasa, prosząc, aby został powiększony przez jażńę i uwielbiony przez ofiarę, ciało i natchnioną mowę. Przedstawia Agniego jako lśniącego Hotṛ, który otwiera "drzwi" siły i obfitości, zwraca Niebo-i-Ziemię pomyślnie i prowadzi zarówno patronów, jak i śpiewaków ku lepszemu dobru i Rozległości (bṛhat).

Recitation with translationRig Veda 2.2

In this hymn

Addressed to

  • AgniJātavedas

    Agni is the kindled flame and the divine Hotṛ, bright, heaven-tending, seated among human settlements, who carries offerings and makes the gods present.

Mantras

Mantra 1

यज्ञेन वर्धत जातवेदसमग्निं यजध्वं हविषा तना गिरा । समिधानं सुप्रयसं स्वर्णरं द्युक्षं होतारं वृजनेषु धूर्षदम् ॥

Przez ofiarę pomnażajcie Dżatawedasa; czcijcie Agni ofiarą, ciałem waszego istnienia, słowem. Rozpalony, pełen właściwej rozkoszy, człowiek świetlistego świata, lśniący, jest Hotarem zasiadającym na polach naszego życia.

Mantra 2

अभि त्वा नक्तीरुषसो ववाशिरेऽग्ने वत्सं न स्वसरेषु धेनवः । दिव इवेदरतिर्मानुषा युगा क्षपो भासि पुरुवार संयतः ॥

Moce nocy i Jutrzennie wołają do ciebie, o Agni, jak wielopostaciowe krowy mleczne przywołują swoje cielę w swoich własnych zagrodach. Jak posłaniec z niebiańskiego świata, świecisz przez ludzkie wieki; przez noce płoniesz, o Szczodrodawco, powściągliwy i zgromadzony w swojej świetlistej mocy.

Mantra 3

तं देवा बुध्ने रजसः सुदंससं दिवस्पृथिव्योररतिं न्येरिरे । रथमिव वेद्यं शुक्रशोचिषमग्निं मित्रं न क्षितिषु प्रशंस्यम् ॥

Jego bogowie umieścili u podstawy środkowego świata, dobrego działacza, posłańca między Niebem a Ziemią. Jak rydwan godny, by być przyniesionym do ołtarza, płonący czystą jasnością, ustanowili Agniego, jak Mitrę, godnego chwały pośród ludów, moc harmonii w ludzkich siedzibach.

Mantra 4

तमुक्षमाणं रजसि स्व आ दमे चन्द्रमिव सुरुचं ह्वार आ दधुः । पृश्न्याः पतरं चितयन्तमक्षभिः पाथो न पायुं जनसी उभे अनु ॥

Jego, wzrastającego w siłę w swoim własnym środkowym regionie i w swoim domu, umieścili w zagrodzie jak Księżyc, pięknie świecącego. On budzi skrzydła cętkowanej Matki swoimi promieniami; jak strażnik ścieżki, podąża za obydwoma narodzinami, Niebem i Ziemią, chroniąc przejście podróży.

Mantra 5

स होता विश्वं परि भूत्वध्वरं तमु हव्यैर्मनुष ऋञ्जते गिरा । हिरिशिप्रो वृधसानासु जर्भुरद्द्यौर्न स्तृभिश्चितयद्रोदसी अनु ॥

On staje się Hotarem ogarniającym całą ofiarę; i jego człowiek przyozdabia ofiarami i słowem. Złotoszczęki, działa i pracuje w sesjach wzrostu, budząc swoimi podporami dwa światy, jak Niebo, podążając za nimi z jasnym postrzeganiem.

Mantra 6

स नो रेवत्समिधानः स्वस्तये संददस्वान्रयिमस्मासु दीदिहि । आ नः कृणुष्व सुविताय रोदसी अग्ने हव्या मनुषो देव वीतये ॥

Rozpalony, stań się dla nas pełen bogactwa dla naszego dobra; zgromadź i umieść duchową pełnię w nas, rozświeć ją w naszym bycie. Uczyń dla nas Niebo i Ziemię szerokimi dla dobrej podróży, o Agni; przyjdź do ludzkich ofiar, o boże, by się nimi cieszyć i przyjąć je.

Mantra 7

दा नो अग्ने बृहतो दाः सहस्रिणो दुरो न वाजं श्रुत्या अपा वृधि । प्राची द्यावापृथिवी ब्रह्मणा कृधि स्वर्ण शुक्रमुषसो वि दिद्युतः ॥

Daj nam, o Agni, to co rozległe; daj to tysiąckrotne. Otwórz dla naszego słuchu drzwi do pełni mocy, jak się otwiera bramę. Spraw, by Niebo i Ziemia zwróciły się ku nam mocą mantry; jak jasne złoto słońca, niech Jutrzennie rozbłysną swoją czystą jasnością.

Mantra 8

स इधान उषसो राम्या अनु स्वर्ण दीदेदरुषेण भानुना । होत्राभिरग्निर्मनुषः स्वध्वरो राजा विशामतिथिश्चारुरायवे ॥

Rozpalony, świeci podążając za pięknymi Jutrzenniami, jak światło słońca, swoim rudo-złotym promieniem. Przez kapłańskie moce wezwania, Agni staje się dla człowieka ofiarą prowadzącą ku prawu; król ludów, jest mile widzianym gościem, piękny dla szukającego pełni.

Mantra 9

एवा नो अग्ने अमृतेषु पूर्व्य धीष्पीपाय बृहद्दिवेषु मानुषा । दुहाना धेनुर्वृजनेषु कारवे त्मना शतिनं पुरुरूपमिषणि ॥

Tak, o Agni, w nieśmiertelnych zakresach, o Pradawny, żyw naszą myśl w szerokich niebiosach człowieka. Jak krowa mleczna, wydająca w polach naszej pracy, niech ona, przez własną moc, wydoi dla działacza stokrotną pożywność, o wielu postaciach, impuls wzrostu.

Mantra 10

वयमग्ने अर्वता वा सुवीर्यं ब्रह्मणा वा चितयेमा जनाँ अति । अस्माकं द्युम्नमधि पञ्च कृष्टिषूच्चा स्वर्ण शुशुचीत दुष्टरम् ॥

My, o Agni, przez rumaka mocy lub przez moc mantry, chcielibyśmy wznieść się ponad ludzkie ograniczenia. Niech nasza świetlista chwała stoi ponad pięcioma plemionami; płomienie wysoko jak światło prawdy słońca, trudne do zaatakowania, niemożliwe do przekroczenia.

Mantra 11

स नो बोधि सहस्य प्रशंस्यो यस्मिन्त्सुजाता इषयन्त सूरयः । यमग्ने यज्ञमुपयन्ति वाजिनो नित्ये तोके दीदिवांसं स्वे दमे ॥

Obudź dla nas, o Potężny, godny chwały, tego, w którym dobrze urodzeni widzowie kładą swój impuls. O Agni, którego posiadacze mocy podchodzą jako ofiarę, świecącego zawsze w domu, w wiecznym rodzie i w wewnętrznym mieszkaniu.

Mantra 12

उभयासो जातवेदः स्याम ते स्तोतारो अग्ने सूरयश्च शर्मणि । वस्वो रायः पुरुश्चन्द्रस्य भूयसः प्रजावतः स्वपत्यस्य शग्धि नः ॥

O Jātavedas, obyśmy stali się Twoimi dwoistymi towarzyszami, Twoimi śpiewakami, o Agni, i Twoimi oświeconymi widzami, ugruntowanymi w Twoim pokoju. Daj nam, o Panie Vasus, większy udział w wieloświecącej pełni bytu: bogactwo płodne we wzroście, bogate w potomstwo i o szlachetnym rodowodzie wewnętrznych mocy.

Mantra 13

ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

Ci oświeceni dający, którzy ofiarowują śpiewakom dar, prowadząc w nim promienie Światła i odziani w moc rumaka, o Agni, prowadź naprzód zarówno ich, jak i nas ku lepszemu dobru. Obyśmy mówili o Ogromie w zgromadzeniach ofiary, obdarzeni bohaterskimi mocami wewnętrznymi.

Inside Sukta 2

How it unfolds

  1. Where it opens

    A direct injunction to increase Jātavedas by sacrifice and to worship Agni with offering, one’s whole being, and inspired word.

  2. Development

    Agni is unfolded as the shining Hotṛ seated among human spaces, the one who grants ‘right delight,’ opens access to vāja, and aligns cosmic powers (Heaven–Earth, Dawn’s radiance) with the sacrificer.

  3. Climax

    The prayer to ‘open the doors’ of plenitude and to make Heaven and Earth turn toward the worshipper through brahman (mantric power), culminating in a vision of Dawn-like radiance breaking forth.

  4. Where it settles

    The hymn closes by asking Agni to lead both generous patrons and the singers into the better good, so the community may speak the Vast in the ritual assembly, endowed with heroic powers.

The deity: Agni

  • In the VedaAs Jātavedas, he is the knower of births and the one who knows all beings and their right paths.
  • Cosmic functionMediator between earth and heaven: he conveys oblations to the devas, kindles the sacrifice, opens passages to vitality (vāja), and harmonizes the powers of Heaven and Earth for human flourishing.
  • Inner significanceThe awakened will and discernment (inner fire) that transforms raw impulse into offering, turns speech into mantra, and leads the seeker from limitation to the ‘Vast’ (bṛhat) through clarity and aspiration.

The seer

  • GṛtsamadaBhārgava (of the Bhr̥gu line) · A principal seer of Maṇḍala 2, renowned for powerful Agni hymns that frame Agni as Hotṛ and as the awakener of divine order and abundance.

Famous verses

yajñena vardhata jātavedasam
Verse 2.2.1Programmatic opening: defines the hymn’s method—yajña, offering, embodied aspiration, and mantra—while naming Agni as the shining Hotṛ active in human life.Read verse 2.2.1 →
duro na vājaṃ
Verse 2.2.7Central petition: Agni as opener of the ‘doors’ to vāja (strength/plenty) and as the power that turns Heaven and Earth favorably; links brahman with cosmic responsiveness and Dawn-radiance.Read verse 2.2.7 →
ā bṛhad vadema
Verse 2.2.13Concluding benediction: Agni leads both patrons and priests toward ‘vasyas’ (the better good) and toward bṛhat (the Vast), sealing the hymn’s communal and spiritual aim.Read verse 2.2.13 →

Attributes of the deity

  • Hotṛ (chief priest of the sacrifice)
  • Jātavedas (all-knowing, knower of births)
  • Dūta/mediator who carries offerings
  • Illuminant and purifier
  • Opener of doors to strength and plenty
  • Leader (netṛ) toward the better good (vasyas)

Also by this seer

  • Primary attribution of most of Rig Veda Maṇḍala 2 (many sūktas to Agni and allied deities)
  • Several hymns that emphasize yajña as the means to widen prosperity and to establish right relations between gods and humans

The rite, step by step

  • Prepare the altar and fuel (samidh), establishing cleanliness and silence.
  • Kindle Agni and ‘increase’ him with yajña—steady feeding of the fire and sustained recitation.
  • Offer ghee and other oblations with mantras, uniting haviṣ (offering), tanū (one’s being), and girā (speech).
  • Invoke Agni as Hotṛ to carry offerings and open the ‘doors’ of vāja (strength/plenty).
  • Conclude with petitions for wide abundance, favorable turning of Dyāvā-Pṛthivī, and guidance for patrons and singers alike.

Offerings

  • Ghee (ājya)
  • Samidh (fuel sticks)
  • Grain/food oblations (anna, puroḍāśa in broader rite)
  • Soma-related offerings where applicable

Frequently Asked Questions

The hymn praises Agni, especially as Jātavedas—Agni who “knows all births” and acts as the priest (Hotṛ) carrying offerings to the gods.

It means kindling and sustaining the sacred fire through offerings and mantra, so Agni becomes strong and luminous—able to bring divine help, prosperity, and clarity to the worshippers.

The hymn asks Agni to open the doors to strength and abundance, make the cosmic powers favorable, and lead both donors and singers toward the “better good” and the spiritual Vast (bṛhat).

Ask anything about Sukta 2 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play