
Sukta 2.42
Gṛtsamada (Bhārgava) (traditional attribution for this maṇḍala section)
Śakuni (omen-bird) / auspicious sign (a protective/apotropaic invocation)
Jagatī (long pādas typical of Jagatī)
Ten krótki hymn apotropeiczny przyzywa Śakuni (ptaka wróżebnego), aby wołał pomyślnie i chronił domostwo oraz podróżnego przed wrogimi siłami. Poeta prosi, by żaden drapieżnik, zbrojny napastnik, złodziej czy zła siła głosu nie zdobyła przewagi, oraz by społeczność wypowiadała "Bṛhat" (rozległe, wzniosłe słowo) w świętym zgromadzeniu. Sukta tym samym przekształca naturalny znak (ptasi odgłos i kierunek) w zrytualizowane zapewnienie bezpieczeństwa, prawej mowy i pomyślnej podróży.
Mantra 1
कनिक्रदज्जनुषं प्रब्रुवाण इयर्ति वाचमरितेव नावम् । सुमङ्गलश्च शकुने भवासि मा त्वा का चिदभिभा विश्व्या विदत् ॥
Wołając od swych narodzin i głosząc, wprowadzasz swą mowę w ruch, jak sternik swoją łódź. Bądź pomyślnym znakiem, o ptaku; niech żadna powszechna wroga siła cię nie dosięgnie, niech znak będzie pomyślny dla podróży świadomości.
Mantra 2
मा त्वा श्येन उद्वधीन्मा सुपर्णो मा त्वा विददिषुमान्वीरो अस्ता । पित्र्यामनु प्रदिशं कनिक्रदत्सुमङ्गलो भद्रवादी वदेह ॥
Niech cię nie powali sokół, ani silnoskrzydły nie pochwyci, ani heros z łukiem nie znajdzie cię jako swego celu. Wołaj wzdłuż przodkowej strony; bądź pomyślny, mów tu dobre słowo, tak ścieżka jest strzeżona, a wewnętrzne przejście pozostaje nienaruszone.
Mantra 3
अव क्रन्द दक्षिणतो गृहाणां सुमङ्गलो भद्रवादी शकुन्ते । मा नः स्तेन ईशत माघशंसो बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥
Wołaj dla nas z prawej strony naszego mieszkania, o ptaku omenów, pomyślny i mówiący dobro. Niech żadna siła złodziejska nad nami nie panuje; niech żadna złowieszcza moc nie przeważa. Mówmy o Ogromie w świętym zgromadzeniu i stańmy się bogaci w heroiczne energie.
Śakuni is an omen-bird whose call and position are treated as meaningful signs. The hymn asks the bird to be auspicious (sumaṅgala) and to “speak good” (bhadravādī), bringing protection rather than fear.
In Vedic omen-symbolism, the right (dakṣiṇa) is generally favorable. The hymn requests the bird’s call from that side to establish a strong auspicious sign for the household and its activities.
It is primarily a protective and auspiciousness-invoking recitation—used before travel, at the home threshold, or near the fire—to ward off harm (including theft and hostile speech) and to steady the community in right, uplifting speech.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.