
Sukta 2.25
Gṛtsamada (traditional ascription)
Jagatī (probable for RV 2.25 refrain structure; confirm by metrical count)
Ten krótki hymn wychwala Brahmaṇaspatiego jako pana świętej mowy i mistrza rytuału, który "zaprzęga" moce razem dla pomyślnego działania, zwłaszcza poprzez rozpalanie i napędzająca siłę Agni. Przedstawia go jako nieodpartego przeciwko przewrotnemu oporowi, łamiącego więzy i otwierającego bezpieczne schronienie oraz pomyślność dla wyznawcy. Powtarzający się refren podkreśla jego zdolność do jednoczenia sojuszników i wewnętrznych władz w jeden skuteczny, zwycięski zespół.
Mantra 1
इन्धानो अग्निं वनवद्वनुष्यतः कृतब्रह्मा शूशुवद्रातहव्य इत् । जातेन जातमति स प्र सर्सृते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
Rozpalając Agniego, zyskuje dla czciciela; ukształtowawszy Słowo, staje się intensywny, ten, którego ofiara jest przyjęta. Tym, co się narodziło, przekracza to, co się narodziło; posuwa się naprzód i tworzy każdego towarzysza jarzma, Brahmanaspati, który łączy moce do pracy.
Mantra 2
वीरेभिर्वीरान्वनवद्वनुष्यतो गोभी रयिं पप्रथद्बोधति त्मना । तोकं च तस्य तनयं च वर्धते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
Z bohaterami zdobywa bohaterów dla walczącego; z Promieniami rozprzestrzenia obfitość i budzi ją własnym bytem. Wtedy jego ród i jego potomstwo rosną, on, dla którego Brahmanaspati tworzy każdą moc towarzyszącą jarzmu.
Mantra 3
सिन्धुर्न क्षोदः शिमीवाँ ऋघायतो वृषेव वध्रीँरभि वष्ट्योजसा । अग्नेरिव प्रसितिर्नाह वर्तवे यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
Jak rzeka w powodzi, potężny, przeciwko krzywemu przeciwnikowi, uderza z mocą jak byk obalający spętane ograniczenia. Jak napęd Agniego, nie ma dla niego odwrotu, on, dla którego Brahmanaspati tworzy każdą moc towarzyszącą jarzmu.
Mantra 4
तस्मा अर्षन्ति दिव्या असश्चतः स सत्वभिः प्रथमो गोषु गच्छति । अनिभृष्टतविषिर्हन्त्योजसा यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
Do niego płyną boskie strumienie, nieprzerwane; ze swymi mocami idzie pierwszy pośród Promieni. Energią, której nie można zmiażdżyć, uderza potęgą, on, dla którego Brahmanaspati tworzy każdą moc towarzyszącą jarzmu.
Mantra 5
तस्मा इद्विश्वे धुनयन्त सिन्धवोऽच्छिद्रा शर्म दधिरे पुरूणि । देवानां सुम्ने सुभगः स एधते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
Dla niego zaprawdę wszystkie rzeki wprowadzają się w ruch; wiele nienaruszonych schronów ustanawiają. W łasce bogów rośnie pomyślny i pomnaża się, on, dla którego Brahmanaspati tworzy każdą moc towarzyszącą jarzmu.
The hymn opens with kindling Agni and presenting Brahmaṇaspati as the one who, through crafted brahman (sacred speech), wins success for the worshipper.
Brahmaṇaspati’s power is developed through images of unstoppable advance, overcoming opposition, and yoking each needed power into cooperation—like Agni’s drive that cannot be turned back.
At peak intensity he is likened to a flood-river and a bull breaking bonds: the moment of decisive obstacle-smashing and irreversible momentum toward victory.
The conclusion promises broad, stable benefits—rivers moving in support, many unbroken shelters, and growth in the gods’ favor—for the one whom Brahmaṇaspati equips with effective allies.
yaṃ-yaṃ yujaṃ kṛṇute brahmaṇas patiḥ
sindhur na kṣodaḥ
acchidra śarma
Brahmaṇaspati is the deity of brahman—powerful, well-formed sacred speech and priestly insight that makes rituals and intentions succeed. In this hymn he is also the one who unites all needed powers into a single effective effort.
The refrain highlights the central idea: Brahmaṇaspati “makes each and every yoke-fellow,” meaning he brings allies, energies, and faculties into cooperation so the work can be completed without obstruction.
It asks for unstoppable progress, the breaking of restraints and hostile resistance, and the establishment of “acchidra śarma”—unbroken protection and secure well-being—along with growth and good fortune under divine favor.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.