Rig Veda Sukta 1
Mandala 2Sukta 116 Mantras

Sukta 1

Sukta 2.1

Rishi

Gṛtsamada (Bhārgava)

Chandas

Gāyatrī (RV 2.1 is predominantly gāyatrī)

RV 2.1 przyzywa Agniego jako ogień wszechzrodzony, wiecznie czysty, który powstaje z niebiańskiego blasku, z wód, kamienia, drewna i roślin, i który jest rozniecany w ludzkim domu i sercu. Hymn chwali liczne formy relacyjne Agniego, ojca, brata, syna i przyjaciela, prosząc go, by prowadził czcicieli i patronów ku pomyślności, ochronie i „rozległej” (bṛhat) mowie w zgromadzeniu.

Recitation with translationRig Veda 2.1

In this hymn

Addressed to

  • Agni

    Agni is the bright, pure flame and the divine priest who is born in many ways, kindled from wood, produced from stone, found in waters, and shining from the luminous heights, yet made present by human kindling and offering.

Mantras

Mantra 1

त्वमग्ने द्युभिस्त्वमाशुशुक्षणिस्त्वमद्भ्यस्त्वमश्मनस्परि । त्वं वनेभ्यस्त्वमोषधीभ्यस्त्वं नृणां नृपते जायसे शुचिः ॥

Ty, o Agni, rodziłeś się ze świetlistych wysokości; jesteś szybkim zapalaczem; rodziłeś się z wód i z kamienia. Rodziłeś się z lasów, z roślin; ty, o władco ludzi, przychodzisz na świat jako czysty płomień, w nas.

Mantra 2

तवाग्ने होत्रं तव पोत्रमृत्वियं तव नेष्ट्रं त्वमग्निदृतायतः । तव प्रशास्त्रं त्वमध्वरीयसि ब्रह्मा चासि गृहपतिश्च नो दमे ॥

Twoje, o Agni, jest wezwanie ofiarne, twoja oczyszczająca opieka, twoje rytualne porządkowanie, twoje prowadzenie podróży; jesteś zapalaczem, który porusza się Prawdą. Twoje jest kierujące słowo; ty wykonujesz ofiarę; jesteś mocą brahmanu i panem domu w naszym mieszkaniu.

Mantra 3

त्वमग्न इन्द्रो वृषभः सतामसि त्वं विष्णुरुरुगायो नमस्यः । त्वं ब्रह्मा रयिविद्ब्रह्मणस्पते त्वं विधर्तः सचसे पुरंध्या ॥

Ty, o Agni, jesteś Indrą, bykiem świetlistych; jesteś Wisznu, szeroko kroczącym i godnym uwielbienia. Jesteś brahmanem, znawcą i dawcą obfitości; o panie słowa duszy, łączysz się z mocą, która trzyma i porządkuje, z pełnią rozeznającej inteligencji.

Mantra 4

त्वमग्ने राजा वरुणो धृतव्रतस्त्वं मित्रो भवसि दस्म ईड्यः । त्वमर्यमा सत्पतिर्यस्य सम्भुजं त्वमंशो विदथे देव भाजयुः ॥

Ty, o Agni, jesteś królem Waruną, stałym w prawie swojej przysięgi; stajesz się Mitra, godnym podziwu, godnym wezwania. Jesteś Arjamanem, prawdziwym panem, który udziela wspólnego udziału; jesteś Aṃśą w zgromadzeniu, o bogu, rozdzielający porcje, przydzielający należny udział duszy.

Mantra 5

त्वमग्ने त्वष्टा विधते सुवीर्यं तव ग्नावो मित्रमहः सजात्यम् । त्वमाशुहेमा ररिषे स्वश्व्यं त्वं नरां शर्धो असि पुरूवसुः ॥

Ty, o Agni, jesteś Twaṣṭṛ, kształtującym bohaterską siłę dla tego, kto służy; twoje ogniowe krewniacze moce są jednego urodzenia, o przyjacielu wielkości. Szybko przynosisz złote bogactwo, dajesz dobre rumaki energii; jesteś zastępem ludzi, szeroki w obfitości.

Mantra 6

त्वमग्ने रुद्रो असुरो महो दिवस्त्वं शर्धो मारुतं पृक्ष ईशिषे । त्वं वातैररुणैर्यासि शंगयस्त्वं पूषा विधतः पासि नु त्मना ॥

Ty, o Agni, jesteś Rudrą, potężnym panem rozległego nieba; rządzisz zastępem Marutów, silnym we wzroście. Poruszasz się z rudościanymi wiatrami jako niosący pokój; jesteś Pūṣanem, strzegącym tego, kto porządkuje dzieło, własną siłą jaźni.

Mantra 7

त्वमग्ने द्रविणोदा अरंकृते त्वं देवः सविता रत्नधा असि । त्वं भगो नृपते वस्व ईशिषे त्वं पायुर्दमे यस्तेऽविधत् ॥

Ty, o Agni, jesteś dawcą obfitości dla tego, kto został przygotowany; jesteś Sawitarem, bogiem, który umieszcza skarby. Jesteś Bhagą, o panie ludzi, rządzącym bogactwami; jesteś stróżem w domu tego, kto ci służył.

Mantra 8

त्वामग्ने दम आ विश्पतिं विशस्त्वां राजानं सुविदत्रमृञ्जते । त्वं विश्वानि स्वनीक पत्यसे त्वं सहस्राणि शता दश प्रति ॥

O Agni, w domu ludy ustanawiają cię jako pana rodu, jako króla, który przynosi właściwe rozeznanie. Rządzisz wszystkimi świetlistymi mocami i uporządkowanymi zastępami; stoisz zwrócony ku tysiąckrotnym, setnym i dziesięciokrotnym ruchom, panując nad nimi w ich naprzód dążącym pędzie.

Mantra 9

त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥

O Agni, ludzie przez swoje ofiary czynią cię Ojcem; dla brata stajesz się łaskawym, jaśniejącym ciałem towarzyszem. Stajesz się Synem tego, kto cię rozpalił; jesteś przyjacielem pełnym łaski i chronisz, będąc niemożliwym do zaatakowania.

Mantra 10

त्वमग्न ऋभुराके नमस्यस्त्वं वाजस्य क्षुमतो राय ईशिषे । त्वं वि भास्यनु दक्षि दावने त्वं विशिक्षुरसि यज्ञमातनिः ॥

O Agni, jesteś zręcznym twórcą, godnym czci na szczycie; posiadasz władzę nad pełnią siły i bogatą obfitością. Świecisz i rozpalasz wzdłuż linii właściwego dawania; jesteś nauczycielem-rozróżniającym, który szeroko rozprzestrzenia ofiarę.

Mantra 11

त्वमग्ने अदितिर्देव दाशुषे त्वं होत्रा भारती वर्धसे गिरा । त्वमिळा शतहिमासि दक्षसे त्वं वृत्रहा वसुपते सरस्वती ॥

O Agni, dla dającego jesteś Aditi, szeroko uwalniającą; jesteś natchnionym Słowem ofiary, Bharati, które wzrasta przez hymn. Jesteś Ilą, wielostrumieniowym pokarmem dla mocy właściwej umiejętności; jesteś zabójcą Osłaniającego, panem obfitości, Saraswati płynącego natchnienia.

Mantra 12

त्वमग्ने सुभृत उत्तमं वयस्तव स्पार्हे वर्ण आ संदृशि श्रियः । त्वं वाजः प्रतरणो बृहन्नसि त्वं रयिर्बहुलो विश्वतस्पृथुः ॥

O Agni, dobrze podtrzymywany, jesteś najwyższą siłą życiową; w twojej pożądanej jasności blaski przychodzą do jasnego widzenia. Jesteś pełnią, która nas przenosi; jesteś bogatym obfitościem, szerokim z każdej strony.

Mantra 13

त्वामग्न आदित्यास आस्यं त्वां जिह्वां शुचयश्चक्रिरे कवे । त्वां रातिषाचो अध्वरेषु सश्चिरे त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम् ॥

O Agni, Aditjowie uczynili cię swoimi ustami; czyści uczynili cię swoim językiem, o wieszczu. Towarzysze dawania ściskają się blisko ciebie w ofiarach; w tobie bogowie smakują i uczestniczą w ofiarowanym darze.

Mantra 14

त्वे अग्ने विश्वे अमृतासो अद्रुह आसा देवा हविरदन्त्याहुतम् । त्वया मर्तासः स्वदन्त आसुतिं त्वं गर्भो वीरुधां जज्ञिषे शुचिः ॥

W tobie, o Agni, wszyscy nieśmiertelni i niezwodniczy bogowie uczestniczą w ofiarowanym darze. Przez ciebie śmiertelni smakują wyciśnięte rozkosz; ty, czysty, rodziłeś się jako zarodek rosnących roślin.

Mantra 15

त्वं तान्त्सं च प्रति चासि मज्मनाग्ने सुजात प्र च देव रिच्यसे । पृक्षो यदत्र महिना वि ते भुवदनु द्यावापृथिवी रोदसी उभे ॥

Jesteś zarazem zebrany i stawiający czoło, przez swoją wielkość, o dobrze zrodzony Agni; i ty, o boże, przelewasz się ponad miarę. Gdy tu przez twoją potęgę twoje umocnienie staje się jawne, zarówno Niebo jak i Ziemia, oba światy, podążają za twoim rozszerzaniem się.

Mantra 16

ये स्तोतृभ्यो गोअग्रामश्वपेशसमग्ने रातिमुपसृजन्ति सूरयः । अस्माञ्च ताँश्च प्र हि नेषि वस्य आ बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥

Ci mędrcy, którzy dla śpiewających przygotowują dar bogaty w bydło-światło i konie-siłę, o Agni, prowadź zarówno ich jak i nas naprzód ku lepszemu dobru. Mówmy o Ogromnym w zgromadzeniu, obdarzeni heroicznymi energiami.

Inside Sukta 1

How it unfolds

  1. Where it opens

    Agni is hailed as the all-born, pure fire arising from multiple cosmic and earthly sources, yet present ‘within us.’

  2. Development

    The hymn unfolds Agni’s roles and relationships—he is made father by offerings, becomes a kindly brother-companion, becomes son of the kindler, and remains an unassailable friend and protector.

  3. Climax

    Agni is asked to guide both patrons who give and poets who praise into ‘the better good’ (vasyaḥ), aligning generosity, ritual speech, and divine leading.

  4. Where it settles

    It ends with a communal aspiration: to speak the ‘Vast’ (bṛhat) in the assembly (vidatha) and to flourish with heroic energies (suvīra).

The deity: Agni

  • In the VedaHe is addressed as nṛpati (“lord of men”) and as a protector-friend who cannot be overcome.
  • Cosmic functionMediator between humans and gods: he carries oblations to the deities, awakens and orders the sacrifice, and sustains ṛta (cosmic order) through the correct ritual fire.
  • Inner significanceThe awakened will and discernment (inner fire) that purifies intention, transforms offerings into insight, and leads the seeker from scattered powers toward a unified, ‘vast’ clarity.

The seer

  • Gṛtsamada (Bhārgava)Bhṛgu/Bhārgava lineage (Gṛtsamada family within the Bhṛgus) · Primary seer of much of Maṇḍala 2, celebrated for robust Agni-centered praise that links cosmic fire with the domestic sacrificial fire and the patron’s prosperity.

Famous verses

त्वमग्ने द्युभिस्त्वमाशुशुक्षणिस्त्वमद्भ्यस्त्वमश्मनस्परि । त्वं वनेभ्यस्त्वमोषधीभ्यस्त्वं नृणां नृपते जायसे शुचिः ॥
Verse 2.1.1Programmatic opening: declares Agni’s many births (heaven, waters, stone, wood, plants) and locates him as the pure flame kindled within humans—setting the hymn’s cosmic-to-domestic bridge.Read verse 2.1.1 →
त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥
Verse 2.1.9Captures Agni’s intimate, relational theology—father, brother, son, and gracious friend—showing how ritual kindling creates a living bond of protection and companionship.Read verse 2.1.9 →
ā bṛhad vadema vidathe suvīrāḥ
Verse 2.1.16Concluding benediction linking patronage and praise: Agni is invoked to lead both giver and singer to greater welfare and to grant powerful speech and heroic vitality in the assembly.Read verse 2.1.16 →

Attributes of the deity

  • Many-born (from heaven, waters, stone, wood, plants)
  • Śuci (pure, bright)
  • Hotṛ/priest and messenger of offerings
  • Protector and ally (sakhā)
  • Leader/guide to welfare (netā to vasyaḥ)
  • Relational deity: father, brother, son, friend

Also by this seer

  • Principal authorship of many hymns in Rig Veda Maṇḍala 2 (notably Agni hymns such as RV 2.1–2.7 and allied praise hymns)
  • Associated with the Bhārgava stream of ritual-poetic transmission emphasizing Agni as priest (hotṛ) and guide (netṛ)

The rite, step by step

  • Prepare the vedi (altar space) and arrange kindling (samidh) and kuśa grass
  • Invoke Agni with opening praise; kindle the fire with samidh while reciting the initial verses
  • Offer ghee (ājyāhuti) into the flame, requesting Agni to carry the offering and protect the rite
  • Continue with additional oblations (as appropriate) and petitions for protection, good guidance, and prosperity for patron and singers
  • Conclude with a blessing: may Agni lead both giver and chanter to the better good and grant strong offspring/heroic strength (suvīra)

Offerings

  • Ghee (ājya)
  • Kindling sticks (samidh)
  • Optional: milk/curds in domestic settings; soma-related offerings in larger rites (context-dependent)

Frequently Asked Questions

It presents Agni as the universal fire—born in many forms in nature and kindled in the home—who purifies, protects, and carries offerings to the gods, guiding people to prosperity and right order.

It poetically describes fire’s many manifestations and sources: lightning in the sky, hidden heat in waters, sparks from stone, and flame produced from wood and plants—showing Agni as present throughout the cosmos.

It is well-suited for beginning a fire offering or a simple lamp/fire prayer: kindle the flame, offer ghee (or a symbolic offering), and recite with the intention that inner clarity and protection arise along with outer worship.

Ask anything about Sukta 1 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play